TOP w norweskiej księgowości

W norweskiej spółce typu AS wypłata środków dla udziałowców może nastąpić m.in. w formie dywidendy, jednak nie jest to automatyczne uprawnienie. Każdorazowo decyzję w tym zakresie podejmuje walne zgromadzenie (generalforsamling), a całość musi być zgodna z przepisami Aksjeloven. Oznacza to, że nawet jeśli spółka osiąga zysk, wypłata nie zawsze będzie możliwa. Kluczowe znaczenie ma sytuacja finansowa przedsiębiorstwa. Dywidenda może zostać wypłacona wyłącznie z kapitału, który może być przeznaczony do podziału (utdelbart egenkapital). Zarząd ma obowiązek ocenić, czy po takiej wypłacie spółka nadal będzie posiadała wystarczający i bezpieczny poziom kapitału własnego (tzw. wymóg „forsvarlig egenkapital”). Dodatkowo, choć minimalny kapitał zakładowy dla spółki AS wynosi 30 000 NOK, sama jego wysokość nie przesądza o możliwości wypłaty – liczy się ogólna kondycja finansowa. Najczęściej dywidenda jest przyznawana po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego, ale w określonych sytuacjach dopuszczalne są także wypłaty zaliczkowe. Z punktu widzenia podatkowego sposób opodatkowania dywidendy zależy od tego, kto jest udziałowcem. W przypadku osób fizycznych stosuje się tzw. model akcjonariusza (aksjonærmodellen), który pozwala uwzględnić kwotę wolną (skjermingsfradrag), a następnie opodatkować pozostałą część według podwyższonej podstawy. W praktyce daje to efektywną stawkę na poziomie około 37–38%. Jeżeli udziałowcem jest spółka kapitałowa, zastosowanie ma mechanizm fritaksmetoden, dzięki któremu zdecydowana większość dywidendy (około 97%) pozostaje zwolniona z podatku. W przypadku nierezydentów należy liczyć się z podatkiem u źródła, który standardowo wynosi 25%, choć może być obniżony na podstawie odpowiednich umów międzynarodowych. Odrębną kwestią jest zbycie udziałów. Sprzedaż, przekazanie lub inna forma przeniesienia własności udziałów co do zasady nie podlega VAT. W praktyce jednak takie transakcje często są ograniczone zapisami w umowie spółki – mogą wymagać zgody spółki albo podlegać prawu pierwokupu ze strony pozostałych udziałowców. Dochód uzyskany ze sprzedaży udziałów również podlega opodatkowaniu, ale zasady różnią się w zależności od podmiotu. Osoby fizyczne rozliczają taki zysk jako dochód kapitałowy, przy czym mogą uwzględnić koszt nabycia udziałów oraz ewentualne odliczenia (w tym skjerming). Strata z takiej transakcji może zostać odliczona. W przypadku spółek ponownie zastosowanie znajduje fritaksmetoden, co w praktyce często oznacza brak opodatkowania zysków ze sprzedaży udziałów. Jeśli chodzi o obowiązki raportowe, system w Norwegii jest obecnie w dużym stopniu zautomatyzowany. To spółka przekazuje informacje o udziałowcach do rejestru (Aksjonærregisteroppgaven), natomiast sam udziałowiec powinien jedynie sprawdzić poprawność danych w swoim zeznaniu podatkowym (skattemelding). Podsumowując, zarówno wypłata dywidendy, jak i sprzedaż udziałów w spółce AS są ściśle regulowane – wymagają spełnienia określonych warunków prawnych i wiążą się z konsekwencjami podatkowymi, które zależą głównie od statusu udziałowca. W razie wątpliwości lub potrzeby wsparcia w zakresie księgowości i podatków w Norwegii, warto skorzystać z pomocy doświadczonego biura rachunkowego. Jako autoryzowane biuro księgowe, Topnor Regnskap AS specjalizuje się w obsłudze firm jednoosobowych (ENK) oraz spółek AS. Nasz zespół tworzą doświadczeni specjaliści, którzy doskonale znają norweski system podatkowy i prawny, dzięki czemu zapewniamy kompleksowe wsparcie na każdym etapie prowadzenia działalności – od zakładania firmy, przez bieżącą księgowość i rozliczenia, aż po doradztwo podatkowe i finansowe. Stawiamy na indywidualne podejście, sprawną komunikację oraz praktyczne rozwiązania dopasowane do potrzeb przedsiębiorców. Pomagamy nie tylko w realizacji obowiązków księgowych, ale również w bezpiecznym i świadomym rozwoju biznesu. Zapraszamy do kontaktu i współpracy. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii www.topnor.nopost@topnor.no+47 939 82 173

Tilleggsforskudd stanowi istotny element zarządzania podatkiem dochodowym w spółce typu Aksjeselskap (AS) w Norwegii. Jeżeli przedsiębiorstwo osiągnęło w roku 2025 wyższy zysk niż w roku poprzednim, warto rozważyć dobrowolną dopłatę podatku przed ostatecznym rozliczeniem. Termin na dokonanie takiej wpłaty upływa obecnie 31 maja 2026 roku. Dobrowolna dopłata ma na celu wyrównanie ewentualnej różnicy pomiędzy faktycznie należnym podatkiem a wcześniej zapłaconymi zaliczkami (forskuddsskatt). Zaliczki te są ustalane na podstawie danych historycznych, najczęściej w oparciu o podatek zapłacony za poprzedni rok, a nie aktualny wynik finansowy spółki. W praktyce oznacza to, że jeśli działalność w danym roku rozwija się dynamicznie i generuje wyższe zyski, standardowe zaliczki mogą okazać się niewystarczające. W sytuacji niedopłaty podatku urząd skarbowy, czyli Skatteetaten, nalicza odsetki od brakującej kwoty. Dobrowolna dopłata w formie tilleggsforskudd pozwala uniknąć dodatkowych kosztów oraz lepiej dostosować zobowiązania podatkowe do rzeczywistego wyniku finansowego spółki. Jednocześnie umożliwia bardziej przewidywalne zarządzanie przepływami pieniężnymi w firmie i ogranicza ryzyko niespodziewanych obciążeń przy rozliczeniu rocznym. Spółki Aksjeselskap w Norwegii podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym według stawki 22%. Podatek ten dotyczy zysku osiągniętego w roku podatkowym, natomiast rozliczenie następuje w roku kolejnym, po złożeniu deklaracji podatkowej (skattemelding), której termin przypada na koniec maja. W tym czasie Skatteetaten dokonuje ostatecznego rozliczenia na podstawie przedstawionych danych finansowych. Zaliczki podatkowe płatne w trakcie roku, zazwyczaj w dwóch ratach przypadających w lutym i kwietniu, są najczęściej ustalane jako przybliżona wartość oparta na wcześniejszych zobowiązaniach podatkowych. Oznacza to, że ich wysokość może nie odzwierciedlać aktualnej sytuacji finansowej spółki. W przypadku istotnego wzrostu dochodów w danym roku, konieczne może być uregulowanie dodatkowej kwoty podatku. Z tego względu monitorowanie wyników finansowych w trakcie roku oraz odpowiednie planowanie podatkowe ma kluczowe znaczenie dla spółek AS. W razie potrzeby dobrowolna dopłata podatku przed terminem pozwala uniknąć odsetek, zachować kontrolę nad finansami oraz zapewnić prawidłowe i spokojne zamknięcie roku podatkowego. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Kategoria Opis Dni ustawowo wolne Niedziele oraz święta: Nowy Rok, Wielkanoc (Wielki Czwartek, Wielki Piątek, I i II dzień), 1 maja, 17 maja, Wniebowstąpienie Pańskie, Zielone Świątki, Boże Narodzenie (25–26 grudnia). Podstawa prawna Ustawa „Lov om helligdager og helligdagsfred” – określa zasady dni wolnych oraz ograniczenia pracy. 1 i 17 maja Szczególne dni płatne – pracownicy mogą otrzymać wynagrodzenie nawet bez wykonywania pracy. Warunki wypłaty Minimum 30 dni zatrudnienia lub umowa na co najmniej 30 dni oraz brak nieusprawiedliwionej nieobecności przed/po święcie. Pracownicy na pensji stałej Otrzymują pełne wynagrodzenie niezależnie od liczby dni świątecznych w miesiącu. Pracownicy godzinowi Wynagrodzenie tylko jeśli dzień był zaplanowany w grafiku pracy. Praca w święta Możliwa w wybranych branżach (np. gastronomia, służba zdrowia, stacje paliw, budownictwo). Dodatek za pracę Minimum 50% dodatku do stawki godzinowej (jak za pracę w niedzielę), jeśli brak innych zapisów. Sobota a święta Sobota jest dniem roboczym – wynagrodzenie zależy od grafiku pracy pracownika. Święto w weekend Brak dodatkowego wynagrodzenia, jeśli dzień nie był zaplanowany jako roboczy. Niepełny etat Wynagrodzenie za święta wypłacane proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Okresy świąteczne Specjalne godziny pracy: Wielkanoc (wolne od środy 18:00), Wigilia (do 15:00), Sylwester (do 18:00). Dni wolne od pracy to czas przeznaczony na odpoczynek. Istnieją jednak szczególne dni w roku, w których pracownikom przysługuje wynagrodzenie nawet wtedy, gdy nie wykonują pracy. Do takich dni należą 1 maja (Święto Pracy) oraz 17 maja (Dzień Konstytucji Norwegii). Zasady te obowiązują również pracowników zatrudnionych na stawce godzinowej, pod warunkiem spełnienia określonych warunków. Do dni świątecznych ustawowo wolnych od pracy w Norwegii należą niedziele, Nowy Rok (1 stycznia), Wielki Czwartek, Wielki Piątek, I i II dzień Wielkanocy, Święto Pracy (1 maja), Dzień Konstytucji (17 maja), Wniebowstąpienie Pańskie, Zesłanie Ducha Świętego, Najświętszej Maryi Panny oraz I i II dzień Świąt Bożego Narodzenia (25 i 26 grudnia). Zgodnie z ustawą „Lov om helligdager og helligdagsfred” dni te są co do zasady wolne od pracy. Praca w dni świąteczne jest jednak możliwa w określonych przypadkach. Dotyczy to sytuacji, w których wynika ona z charakteru pracy lub specyfiki branży, takich jak stacje benzynowe, gastronomia, służba zdrowia czy prace budowlane realizowane w ramach projektów. Mimo to dla większości pracowników dni te pozostają dniami wolnymi. Dzień poprzedzający 1 i 17 maja traktowany jest jako zwykły dzień roboczy, chyba że przypada w niedzielę, sobotę lub inne święto ustawowo wolne od pracy. Prace, które nie mogą być wykonywane w niedziele, powinny zostać zakończone najpóźniej do godziny 22:00. Aby pracownik miał prawo do wynagrodzenia za 1 i 17 maja, musi być zatrudniony nieprzerwanie przez co najmniej 30 dni przed tymi dniami lub posiadać umowę o pracę zawartą na minimum 30 dni. Dodatkowo nie może mieć nieusprawiedliwionej nieobecności w ostatnim dniu roboczym przed świętem ani w pierwszym dniu roboczym po święcie. Warunek ten nie dotyczy zwolnienia lekarskiego. W przypadku pracowników na stałej pensji (fastlønn) wynagrodzenie wypłacane jest normalnie, a liczba dni świątecznych w miesiącu nie wpływa na jego wysokość — 1 i 17 maja są zawsze płatne. W przypadku pracowników zatrudnionych na stawce godzinowej (timelønn), wynagrodzenie za te dni przysługuje tylko wtedy, gdy zgodnie z grafikiem mieli oni pracować. W takiej sytuacji otrzymują zapłatę za liczbę godzin, które normalnie by przepracowali. Jeśli natomiast pracownik wykonuje pracę w tych dniach, przysługuje mu zarówno standardowe wynagrodzenie godzinowe, jak i dodatek jak za pracę w niedzielę. W przypadku braku odpowiednich zapisów w umowie lub układzie zbiorowym dodatek ten powinien wynosić co najmniej 50%. Szczególne znaczenie ma również rozkład czasu pracy. Sobota w Norwegii jest uznawana za dzień roboczy, dlatego jeśli firma pracuje od poniedziałku do soboty i pracownik miał zaplanowaną pracę w sobotę przypadającą na 1 lub 17 maja, dzień ten jest płatny. Jeśli jednak zgodnie z grafikiem miał wtedy wolne, wynagrodzenie nie przysługuje. W przypadku pracowników pracujących wyłącznie od poniedziałku do piątku, jeśli 1 lub 17 maja przypada w sobotę, dzień ten jest niepłatny. Analogicznie, jeśli święto przypada w niedzielę lub inne święto ustawowo wolne od pracy, nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Jeżeli jednak pracownik podejmie pracę w tych dniach, przysługuje mu odpowiedni dodatek, co najmniej 50%. Pracownicy zatrudnieni na część etatu otrzymują wynagrodzenie za dni świąteczne proporcjonalnie do wymiaru etatu. Warto również pamiętać, że dla niektórych okresów świątecznych obowiązują odrębne zasady. W okresie Wielkanocy pracownikowi przysługuje czas wolny od godziny 18:00 w środę przed Wielkim Czwartkiem oraz od godziny 15:00 w Wigilię Paschalną. Z kolei w Wigilię Bożego Narodzenia praca trwa zazwyczaj do godziny 15:00, a w Sylwestra do godziny 18:00. Zasady wynagradzania za 1 i 17 maja mają na celu zapewnienie pracownikom stabilności dochodu w dni o szczególnym znaczeniu państwowym i społecznym. Kluczowe znaczenie mają tutaj obowiązek wypłaty wynagrodzenia — także dla pracowników godzinowych przy spełnieniu określonych warunków — właściwe planowanie grafiku pracy, zasady dotyczące dodatków za pracę w święta oraz konsekwencje nieusprawiedliwionej nieobecności. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no  

Dla wielu polskich firm rozwijających działalność na rynku norweskim kwestie podatkowe szybko stają się jednym z kluczowych wyzwań. Szczególne znaczenie ma tutaj pojęcie tzw. stałego przedstawicielstwa (permanent establishment), ponieważ to ono przesądza, czy i w jakim zakresie przedsiębiorstwo będzie zobowiązane do rozliczania podatku dochodowego w Norwegii. Zasady w tym zakresie wynikają z konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a Norwegią, a dokładniej z jej art. 5. Przepisy te określają, kiedy działalność prowadzona za granicą osiąga taki poziom zaangażowania, że państwo, na którego terytorium jest wykonywana, zyskuje prawo do opodatkowania osiąganych z niej dochodów. W praktyce chodzi o sytuację, w której przedsiębiorstwo działa w Norwegii poprzez określoną strukturę organizacyjną lub osobę, a uzyskiwane tam zyski można powiązać z tą działalnością. Wtedy Norwegia może opodatkować dochód przypisany tej części działalności – nie całość dochodu firmy, lecz tylko jego odpowiednią część. Podstawą uznania, że powstało stałe przedstawicielstwo, jest istnienie stałej placówki, za pomocą której prowadzona jest działalność gospodarcza. Nie wystarczy jednak samo posiadanie miejsca – musi ono mieć pewien stopień trwałości, a przedsiębiorstwo faktycznie musi prowadzić przez nie swoją działalność. Dopiero spełnienie tych warunków łącznie pozwala mówić o zakładzie podatkowym. Konwencja wskazuje przykłady takich miejsc, jak biuro, filia, fabryka, warsztat czy miejsce zarządu, ale katalog ten nie jest zamknięty. Oznacza to, że każda forma działalności może zostać oceniona indywidualnie pod kątem spełnienia ogólnych kryteriów. Na szczególną uwagę zasługują projekty budowlane oraz instalacyjne. W ich przypadku przyjęto wyraźny próg czasowy – dopiero gdy prace trwają dłużej niż 12 miesięcy, mogą one zostać uznane za stałe przedstawicielstwo. Krótsze realizacje co do zasady nie wywołują takich skutków podatkowych. Nie każda obecność firmy w Norwegii prowadzi jednak do powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli działalność ma charakter wyłącznie pomocniczy lub przygotowawczy, nie dochodzi do powstania stałego przedstawicielstwa. Dotyczy to m.in. magazynowania towarów, zbierania informacji czy czynności o charakterze administracyjnym. Istotne jest również to, że zakład podatkowy może powstać nawet bez fizycznej infrastruktury. Wystarczy, że przedsiębiorstwo działa poprzez osobę, która w jego imieniu zawiera umowy i regularnie korzysta z takiego uprawnienia. Taki zależny przedstawiciel może skutkować uznaniem, że firma prowadzi działalność w Norwegii w sposób podlegający opodatkowaniu. Z drugiej strony, korzystanie z usług niezależnych podmiotów – takich jak maklerzy czy pośrednicy działający we własnym imieniu – nie prowadzi do powstania stałego przedstawicielstwa, o ile działają oni w ramach swojej zwykłej działalności gospodarczej. Warto również podkreślić, że forma prawna działalności nie ma tu decydującego znaczenia. Samo posiadanie adresu czy rejestracja oddziału nie przesądzają jeszcze o obowiązku podatkowym. Kluczowe jest to, czy działalność faktycznie jest prowadzona na terytorium Norwegii i jaki ma charakter. Podsumowując, o powstaniu stałego przedstawicielstwa decyduje przede wszystkim rzeczywisty sposób prowadzenia działalności – jej trwałość, zorganizowanie oraz zakres. Może ono wynikać zarówno z istnienia stałej placówki, jak i z działania zależnego przedstawiciela, natomiast w przypadku branży budowlanej kluczowe znaczenie ma przekroczenie 12-miesięcznego okresu realizacji projektu. Z perspektywy przedsiębiorcy oznacza to konieczność dokładnego przeanalizowania modelu działalności przed wejściem na rynek norweski, ponieważ to właśnie praktyczne funkcjonowanie firmy – a nie jej formalna struktura – decyduje o miejscu opodatkowania dochodów. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Zarząd w norweskiej spółce AS jest kluczowym organem odpowiedzialnym za prowadzenie jej spraw oraz reprezentowanie jej na zewnątrz. Działa w imieniu spółki, dbając o jej interesy z zachowaniem należytej staranności i lojalności. Do jego głównych zadań należy zarówno wyznaczanie kierunków rozwoju przedsiębiorstwa, jak i nadzorowanie realizacji przyjętej strategii oraz kontrola sytuacji finansowej, w tym prawidłowości prowadzenia księgowości, systemów kontroli wewnętrznej i poziomu kapitału własnego adekwatnego do skali ryzyka działalności. Każda spółka AS ma obowiązek powołania zarządu, który musi składać się z co najmniej jednej osoby. W przypadku większego składu konieczne jest wyznaczenie przewodniczącego. Przepisy nie wymagają, aby członkowie zarządu byli rezydentami Norwegii, jednak co najmniej połowa z nich powinna mieszkać na terenie EOG, Wielkiej Brytanii lub Szwajcarii. Liczba członków oraz długość ich kadencji określana jest w statucie spółki lub decyzją zgromadzenia ogólnego, które ma również kompetencje do ich powoływania i odwoływania – zarówno podczas zwyczajnych, jak i nadzwyczajnych zgromadzeń. Wszelkie zmiany w składzie zarządu podlegają zgłoszeniu do odpowiedniego rejestru i mają charakter jawny. Zarząd odpowiada także za reagowanie w sytuacjach zagrożenia finansowego. W przypadku niewystarczającego kapitału własnego ma obowiązek niezwłocznie podjąć działania naprawcze, a w razie potrzeby zwołać zgromadzenie wspólników. Może również udzielać upoważnień do reprezentowania spółki innym osobom, w tym dyrektorowi zarządzającemu, jeśli taki został powołany. Funkcja dyrektora zarządzającego (daglig leder) nie jest obowiązkowa – jeśli jednak istnieje, odpowiada on za bieżące prowadzenie spraw spółki, podczas gdy zarząd zachowuje funkcję nadzorczą i nadal ponosi odpowiedzialność za całokształt działalności. Członkowie zarządu mogą ponosić odpowiedzialność za szkody wyrządzone spółce, wspólnikom lub osobom trzecim, jeżeli działali niezgodnie z prawem, statutem lub zasadami należytej staranności. Odpowiedzialność ta ma przede wszystkim charakter cywilny, choć w określonych przypadkach może również przybrać formę odpowiedzialności karnej. Co do zasady nie odpowiadają oni jednak za zobowiązania spółki, chyba że doszło do naruszenia ich obowiązków. Istotnym elementem funkcjonowania zarządu jest także dokumentowanie jego pracy. Posiedzenia powinny być protokołowane, a sporządzane protokoły stanowią ważny dowód podejmowanych decyzji, szczególnie w sytuacjach kontroli lub ewentualnych sporów prawnych. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy.   +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Od 1 stycznia 2026 roku w Norwegii obowiązują nowe regulacje podatkowe dotyczące niezapłaconych należności pomiędzy podmiotami powiązanymi, które w istotny sposób wpływają na sposób ich rozliczania przez przedsiębiorców. Przepisy te mają zastosowanie do firm działających w strukturach powiązań kapitałowych, w których poziom udziałów lub kontroli przekracza 90%, i obejmują przede wszystkim transakcje wewnątrzgrupowe. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie zasady 24 miesięcy. Oznacza to, że jeżeli należność, na przykład wynikająca z wystawionej faktury za towary lub usługi, nie zostanie uregulowana w ciągu dwóch lat, przedsiębiorstwo traci możliwość zaliczenia jej do kosztów podatkowych. Po upływie tego okresu zaległość nie jest już traktowana jako strata operacyjna, lecz jako forma wsparcia finansowego dla podmiotu powiązanego. Największym wyzwaniem wynikającym z nowych regulacji są jednak rozbieżności pomiędzy zasadami dotyczącymi podatku dochodowego (Skatt) oraz podatku VAT (MVA). W przypadku podatku dochodowego ograniczenia dotyczą głównie relacji pionowych, czyli pomiędzy spółką matką a spółką córką, natomiast nie obejmują tzw. spółek siostrzanych. Z kolei przepisy VAT są znacznie bardziej restrykcyjne i obejmują zarówno powiązania pionowe, jak i poziome, co oznacza, że ograniczenia dotyczą także transakcji między spółkami siostrami. Różnice widoczne są również w zakresie podmiotów objętych regulacjami. W podatku dochodowym przepisy koncentrują się głównie na spółkach kapitałowych, takich jak AS, objętych metodą zwolnień. Natomiast regulacje dotyczące VAT obejmują wszystkie formy prowadzenia działalności, w tym jednoosobowe działalności gospodarcze (ENK), spółki osobowe (ANS/DA) oraz oddziały firm zagranicznych (NUF). Istotna rozbieżność dotyczy także rodzaju wierzytelności. W podatku dochodowym ograniczenia odnoszą się zarówno do należności handlowych, jak i innych zobowiązań, takich jak pożyczki wewnątrzgrupowe. W przypadku VAT przepisy mają zastosowanie wyłącznie do wierzytelności wynikających ze sprzedaży towarów i usług. W praktyce oznacza to, że brak uregulowania należności w ciągu 24 miesięcy może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych dla przedsiębiorstwa. Firma traci bowiem możliwość zaliczenia kwoty netto do kosztów podatkowych, a jednocześnie nie ma prawa do odzyskania podatku VAT, co skutkuje podwójną stratą. W związku z dużą złożonością przepisów oraz różnicami pomiędzy regulacjami dotyczącymi podatku dochodowego i VAT, kluczowe znaczenie ma odpowiednie zarządzanie rozliczeniami wewnątrz grupy. Przedsiębiorcy powinni przede wszystkim rygorystycznie kontrolować terminy płatności i dopilnować, aby wszelkie należności pomiędzy podmiotami powiązanymi zostały uregulowane przed upływem 24 miesięcy, co pozwoli uniknąć negatywnych skutków podatkowych. W razie pytań lub wątpliwości zachęcamy do kontaktu — chętnie pomożemy i wyjaśnimy wszelkie kwestie. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no   Źródło: Opracowanie na podstawie przepisów norweskiego prawa podatkowego, w szczególności: – Skatteloven (ustawa o podatku dochodowym), w tym regulacji dotyczących strat na wierzytelnościach oraz transakcji między podmiotami powiązanymi (nærstående), – Merverdiavgiftsloven (ustawa o podatku VAT), w zakresie korekty VAT od nieściągalnych należności, wytycznych i interpretacji publikowanych przez Skatteetaten.

Faglig ansvarlig to kluczowa funkcja w firmach elektrycznych działających w Norwegii. Zgodnie z przepisami wydanymi przez norweski urząd ds. bezpieczeństwa społecznego i gotowości kryzysowej – Direktoratet for samfunnssikkerhet og beredskap (DSB) – każde przedsiębiorstwo wykonujące prace objęte regulacjami dotyczącymi instalacji elektrycznych musi wyznaczyć osobę pełniącą tę rolę. Osoba pełniąca funkcję faglig ansvarlig musi posiadać odpowiednie kwalifikacje zawodowe oraz odpowiada za to, aby działalność firmy była prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i normami technicznymi. Do jej zadań należy również nadzór nad systemem jakości oraz zapewnienie profesjonalnej kontroli nad wykonywanymi pracami elektrycznymi. Funkcja ta stanowi istotny element systemu bezpieczeństwa w branży elektroinstalacyjnej. Podstawą prawną dla tej roli są między innymi przepisy zawarte w rozporządzeniu dotyczącym przedsiębiorstw elektroinstalacyjnych i wymagań kwalifikacyjnych dla prac związanych z instalacjami elektrycznymi, czyli Forskrift om elektroforetak og kvalifikasjonskrav for arbeid knyttet til elektriske anlegg og elektrisk utstyr (FEK), a także ustawa o nadzorze nad instalacjami i urządzeniami elektrycznymi – Lov om tilsyn med elektriske anlegg og elektrisk utstyr (El-tilsynsloven). Obowiązek posiadania faglig ansvarlig dotyczy wszystkich firm wykonujących prace wymagające rejestracji w Elvirksomhetsregisteret. Rejestr ten prowadzony jest przez DSB i obejmuje przedsiębiorstwa zajmujące się pracami przy instalacjach elektrycznych. Bez wskazania osoby pełniącej funkcję faglig ansvarlig firma nie może zostać wpisana do tego rejestru, a tym samym legalnie prowadzić działalności w tym zakresie. Zakres obowiązków faglig ansvarlig obejmuje przede wszystkim nadzór nad realizacją prac elektrycznych oraz kontrolę ich zgodności z obowiązującymi przepisami technicznymi, w tym m.in. z regulacjami FEL oraz normą NEK 400. Osoba ta odpowiada również za rozwój kompetencji pracowników oraz bierze udział w tworzeniu i utrzymaniu systemu kontroli wewnętrznej w przedsiębiorstwie (internkontroll). DSB podkreśla, że funkcja ta nie może być traktowana wyłącznie formalnie – wymaga ona realnego zaangażowania w działalność firmy oraz rzeczywistego wpływu na sposób wykonywania prac. Przepisy FEK nie wprowadzają bezpośredniego zakazu pełnienia funkcji faglig ansvarlig w więcej niż jednej firmie. Jednak według wytycznych DSB zakres obowiązków musi być możliwy do faktycznego wykonania w każdej z nich. Oznacza to, że osoba ta powinna mieć realną możliwość sprawowania nadzoru nad działalnością przedsiębiorstwa, a jej rola nie może ograniczać się jedynie do formalnego wpisu w dokumentach. W praktyce oznacza to również, że godziny pracy w różnych firmach nie powinny się pokrywać. Wiele firm zagranicznych popełnia podobne błędy przy organizowaniu działalności w Norwegii. Jednym z najczęstszych jest traktowanie funkcji faglig ansvarlig wyłącznie jako wymogu formalnego potrzebnego do rejestracji przedsiębiorstwa. Problemem bywa także brak rzeczywistego nadzoru przy dużej liczbie prowadzonych projektów, nieprecyzyjne umowy określające zakres odpowiedzialności lub rozpoczęcie działalności przed zapewnieniem odpowiednich kwalifikacji. Funkcja faglig ansvarlig nie jest więc jedynie elementem administracyjnym, lecz stanowi ważny mechanizm zapewniający bezpieczeństwo oraz zgodność prac elektrycznych z obowiązującymi przepisami i normami technicznymi w Norwegii. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no

Pracownicy przebywający na zwolnieniu lekarskim w Norwegii często zastanawiają się, jak wyjazd za granicę może wpłynąć na prawo do sykepenger. Istotne jest, aby pamiętać, że świadczenie zależy od tego, czy wyjazd nie utrudnia leczenia ani powrotu do pracy. Krótki pobyt za granicą nie pozbawia pracownika prawa do zasiłku, o ile nie koliduje z leczeniem ani planowanym powrotem do pracy. W przypadku krajów nordyckich, takich jak Szwecja, Dania, Finlandia czy Islandia, nie jest wymagane składanie wniosków do NAV – zasiłek pozostaje zachowany, jeśli pobyt nie wpływa na proces leczenia i powrotu do pracy. Podobnie w przypadku obywateli UE/EOG, w tym Polaków, którzy mogą podróżować po krajach Unii lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego bez wcześniejszego zgłoszenia, pod warunkiem że wyjazd nie opóźnia powrotu do pracy ani nie utrudnia udziału w ustalonych działaniach rehabilitacyjnych. Obywatele państw spoza UE/EOG muszą uzyskać zgodę NAV przed wyjazdem, a w przypadku podróży poza UE/EOG konieczne jest wcześniejsze złożenie wniosku. Zgoda na wyjazd zwykle obejmuje maksymalnie cztery tygodnie pobytu w ciągu dwunastu miesięcy. Niezależnie od kraju docelowego, kluczowe jest, aby wyjazd nie kolidował z procesem powrotu do pracy i leczenia, a wszystkie działania związane z rehabilitacją były kontynuowane zgodnie z zaleceniami lekarza i NAV. Decyzja o wypłacie zasiłku podczas pobytu za granicą zależy zawsze od indywidualnej oceny sytuacji zdrowotnej pracownika oraz zgodności wyjazdu z planem leczenia. https://www.nav.no/sykepenger/en#travel TOPNOR REGNSKAP AS Twoje polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Roczne rozliczenie VAT (Årstermin MVA) – termin 10 marca W Norwegii przedsiębiorcy korzystający z rocznego rozliczenia VAT (Årstermin MVA) są zobowiązani do złożenia deklaracji oraz dokonania płatności do norweskiego urzędu skarbowego – Skatteetaten – do 10 marca roku następującego po zakończeniu roku podatkowego. Termin za rok 2025 Podatnicy, którzy do 1 lutego 2026 roku złożyli wniosek o roczne rozliczenie VAT i otrzymali zgodę, są zobowiązani do złożenia deklaracji oraz dokonania płatności do 10 marca 2026 roku (za rok 2025). Kto może rozliczać VAT rocznie? Z rocznego rozliczenia VAT mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy spełniają następujące warunki: Obrót firmy w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie przekroczył 1 000 000 NOK. Firma jest zarejestrowana w Rejestrze VAT od co najmniej 1 roku. Przez minimum 12 miesięcy deklaracje VAT były składane terminowo i prawidłowo w systemie dwumiesięcznym.   Najważniejsze terminy – Do 1 lutego każdego roku – termin złożenia wniosku o przejście na roczne rozliczenie VAT dla małych firm. – 10 marca – termin złożenia deklaracji oraz zapłaty podatku (dla firm posiadających zatwierdzony Årstermin). Jak przygotować się do rocznego rozliczenia VAT? Roczne rozliczenie VAT to istotny obowiązek dla małych firm w Norwegii. Odpowiednie przygotowanie dokumentacji pozwala uniknąć błędów, korekt oraz ewentualnych sankcji. Dokumenty VAT Należy upewnić się, że kompletna dokumentacja dotycząca wszystkich transakcji VAT z poprzedniego roku jest dostępna. Obejmuje to faktury sprzedażowe i zakupowe, rachunki, potwierdzenia płatności oraz inne dokumenty księgowe. Handel zagraniczny Jeżeli firma prowadziła handel zagraniczny, konieczne jest przygotowanie dokumentów związanych z importem i eksportem towarów oraz rozliczeniem VAT z tego tytułu. Rejestr zakupów i sprzedaży Rejestry powinny być aktualne i kompletne. Wszystkie transakcje muszą być prawidłowo ujęte, a kwoty VAT poprawnie obliczone. Rozliczenia VAT Należy zweryfikować, czy wszystkie kwoty VAT naliczone i odliczone zostały poprawnie podsumowane oraz czy nie występują rozbieżności wymagające korekty. Faktury VAT Wszystkie faktury powinny zawierać wymagane dane, w tym numer organizacyjny firmy oraz numer organizacyjny kontrahenta (odpowiednik polskiego NIP). Płatności VAT Warto upewnić się, czy firma posiada środki na pokrycie ewentualnej dopłaty podatku lub czy przysługuje jej zwrot nadpłaty. Ewidencja VAT Spójna i przejrzysta ewidencja VAT umożliwia szybkie prześledzenie wszystkich transakcji oraz stanowi podstawę prawidłowego rozliczenia. Zmiany w firmie Należy sprawdzić, czy od poprzedniego roku nie zaszły zmiany w strukturze firmy, takie jak zmiana nazwy, adresu, formy prawnej lub właściciela. Konsultacja z księgowym Skonsultowanie się z księgowym pozwala upewnić się, że rozliczenie zostało przygotowane prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Roczne rozliczenie VAT wymaga dokładności i odpowiedniego przygotowania. W razie pytań lub potrzeby wsparcia zapraszamy do kontaktu. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Jeżeli pracownica jest w ciąży, pracodawca powinien przeanalizować sytuację pod kątem możliwości dostosowania stanowiska pracy oraz ewentualnych obowiązków związanych ze zgłoszeniami i świadczeniami do NAV. W zależności od okoliczności mogą powstać różne obowiązki administracyjne oraz konieczność przygotowania odpowiedniej dokumentacji. Svangerskapspenger Jeżeli stanowisko pracy może zagrażać ciąży, a pracodawca nie ma możliwości dostosowania stanowiska ani zmiany zakresu obowiązków tak, aby nie wpływały one negatywnie na ciążę, pracownica ma prawo ubiegać się o Svangerskapspenger. Więcej informacji:https://www.nav.no/svangerskapspenger Najważniejsze informacje: – Zasiłek wypłacany jest przez NAV. – Pracodawca nie ponosi kosztów wypłaty. – Nie jest to zwolnienie chorobowe. – Może przysługiwać od około 12. tygodnia ciąży (lub wcześniej) do maksymalnie 3 tygodni przed porodem. Pracodawca musi wystawić zaświadczenie potwierdzające, że nie ma możliwości dostosowania stanowiska pracy – wypełnia część 2 formularza: https://www.arbeidstilsynet.no/arbeidsmiljo/graviditet-og-arbeidsmiljo/skjema-for-tilrettelegging-for-gravide/ (część 1 wypełnia lekarz/położna). Pracodawca musi wysłać inntektsmelding z oznaczeniem Svangerskapspenger. Podstawą wyliczenia są dochody z 3 pełnych miesięcy – z miesiąca przed rozpoczęciem zasiłku. Urlop w tym okresie nie jest brany pod uwagę – jako podstawę przyjmujemy 3 pełne miesiące. Jeżeli w tym czasie wypłacane było feriepenger, jest ono wliczane do podstawy. Jeżeli był to ustawowy urlop (z puli 25 dni) i pracownica nie miała zgromadzonego urlopu z poprzedniego roku, ponieważ np. rozpoczęła pracę w styczniu i nie ma wypłaty feriepenger, wówczas omijamy ten miesiąc i do podstawy przyjmujemy wcześniejszy pełny miesiąc. Jedyną sytuacją, w której miesiąc nie jest liczony do podstawy, jest urlop bezpłatny. Link dla pracodawcy:https://www.nav.no/arbeidsgiver/soknader Sykemelding w związku z ciążą Jeżeli pracownica w związku z ciążą przejdzie na standardowe zwolnienie lekarskie (sykemelding), pracodawca może zakwestionować, że nie jest to klasyczne zwolnienie chorobowe, lecz sytuacja związana z ciążą. W takiej sytuacji pracodawca może nie być zobowiązany do pokrywania pierwszych 16 dni chorobowego – wówczas zazwyczaj NAV automatycznie rozpatruje sprawę jako Svangerskapspenger. Należy jednak pamiętać, że dokumentacją w tym zakresie zajmuje się pracownica samodzielnie. Foreldrepenger (urlop macierzyński) Więcej informacji:https://www.nav.no/foreldrepenger Obowiązki pracodawcy: – Zgłoszenie w a-melding w zakładce arbeidsforhold. – Wysłanie nowego inntektsmelding (na te same kwoty jak przy Svangerskapspenger). Link do składania wniosków:https://www.nav.no/arbeidsgiver/soknader Pracodawca nie wypłaca świadczenia – wypłaca je NAV (muszą być spełnione warunki określone przez NAV). Kwestie związane z przyznawaniem i rozliczaniem zasiłków leżą po stronie pracownicy oraz odpowiednich instytucji. Pracodawca odpowiada natomiast za dopełnienie swoich obowiązków administracyjnych i przekazanie wymaganej dokumentacji. Jeżeli pracownica wcześniej była na Svangerskapspenger, w tej sytuacji pracodawca musi wysłać dwa inntektsmeldingi: – za Svangerskapspenger – następnie za Foreldrepenger Ważne jest, aby pracodawca dysponował i przekazał dokładne daty poszczególnych okresów, ponieważ są one niezbędne do prawidłowego przygotowania i złożenia dokumentów. W razie pytań lub wątpliwości zachęcamy do kontaktu — chętnie pomożemy i wyjaśnimy wszelkie kwestie. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w NorwegiiProfesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Od 1 stycznia 2026 weszła w życie nowa ustawa o egzekucji należności państwowych. Zmiany mają uprościć proces potrąceń z wynagrodzenia (utleggstrekk) zarówno dla pracodawców, jak i pracowników.   Jedno skoordynowane potrącenie z wynagrodzenia Dotychczas pracownik mógł mieć kilka potrąceń jednocześnie, np. od: – Skatteetaten – Gminy – Komornika / policji – Firm windykacyjnych   Od 2026 r. wszystkie zatwierdzone roszczenia będą łączone w jedno wspólne potrącenie z pensji pracownika. Nawet jeśli pracownik ma wielu wierzycieli, będzie realizowane tylko jedno potrącenie.   Co to oznacza dla pracodawcy? Nowe zasady wprowadzają duże uproszczenie: – Nakaz potrącenia (trekkpålegg) będzie wysyłany elektronicznie przez Altinn – Będzie można go automatycznie wczytać do systemu płacowego – Najczęściej będzie podany jako procent brutto – Płatność należy wykonać dzień po wypłacie wynagrodzenia – Środki trafiają wyłącznie do Skatteetaten, który rozdziela je między wierzycieli – Skatteetaten pilnuje salda i informuje, kiedy potrącenie należy zakończyć – Pracodawca otrzymuje tylko minimalne informacje, co zwiększa ochronę danych pracownika   Wszystkie potrącenia sprzed 01.01.2026 Wszystkie potrącenia sprzed 1 stycznia 2026 r. nadal obowiązują na dotychczasowych zasadach. Od 2026 r. nowe potrącenia są realizowane w formie jednego skoordynowanego potrącenia z pensji.   Jak wpłacać potrącenia?   Stare zasady (dla spraw rozpoczętych przed 2026): Wpłata dzień po wypłacie (nie wraz z AGA-SKATT) Na dotychczasowe konto KID generujesz samodzielnie Nowe skoordynowane potrącenia: Wpłata dzień po wypłacie Konto i KID podany w nakazie potrącenia (dokładne informacje podaje Skatteetaten) KID jest unikalny dla pracownika   Raportowanie w a‑melding W a‑melding od stycznia 2026 r. należy rozróżniać nowe skoordynowane potrącenia (samordnet utleggstrekk) i dotychczasowe potrącenia podatkowe (utleggstrekk skatt). Inne starsze potrącenia nie są raportowane.   Co to oznacza praktycznie dla pracodawcy? Jeżeli masz pracowników: – Od 2026 r. będzie mniej administracji – Nie trzeba kontaktować się z wieloma wierzycielami – Wystarczy wykonać jedną wpłatę – Należy pilnować płatności dzień po wypłacie – System płacowy powinien być zaktualizowany do nowych wymogów   Jak wykonywać potrącenie? – Potrącenie realizuje się przy pierwszej możliwej wypłacie po otrzymaniu nakazu – Jeśli potrącenie podano jako procent – liczymy od wynagrodzenia brutto – Jeśli kwota jest stała – potrącamy maksymalnie tyle, ile pozwala wynagrodzenie – Przy feriepenge nadal potrąca się normalnie – Maksymalna kwota potrącenia jest określona w nakazie – Jeśli pracownik spłaci dług bezpośrednio – Skatteetaten zajmuje się zwrotem   Okres przejściowy 2026–2029 – Mogą jeszcze istnieć stare potrącenia według poprzednich zasad – Możliwe kilka równoległych potrąceń   Po otrzymaniu nowego skoordynowanego potrącenia: – Należy zakończyć wszystkie inne potrącenia – Realizować tylko jedno wspólne potrącenie   TOPNOR REGNSKAP AS to autoryzowane biuro księgowe w Norwegii, które kompleksowo wspiera przedsiębiorców w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oferujemy szybkie i rzetelne usługi księgowe, rozliczenia podatkowe, obsługę VAT oraz doradztwo finansowe. Każdemu klientowi zapewniamy bezpłatną pierwszą konsultację, podczas której odpowiadamy na wszystkie pytania i pomagamy wybrać najbardziej optymalne rozwiązania dla jego firmy.   +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Altinn to oficjalna, rządowa platforma internetowa, służąca do elektronicznej komunikacji między obywatelami, przedsiębiorcami a instytucjami publicznymi w Norwegii. Funkcjonuje jako centralna skrzynka korespondencji urzędowej dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – podobnie jak tradycyjna poczta, ale w formie cyfrowej i z mocą prawną. Każde pismo, wezwanie, decyzja administracyjna czy powiadomienie o konieczności złożenia deklaracji podatkowej trafia właśnie do Altinn. Informacje przesyłane przez urzędy poprzez ten system są uznawane za doręczone w momencie publikacji w skrzynce – nawet jeśli przedsiębiorca ich nie odczytał. Oznacza to, że terminy na odpowiedź, uzupełnienie dokumentów czy odwołanie zaczynają biec natychmiast po doręczeniu. Altinn został uruchomiony w 2003 roku w wyniku współpracy między norweskim Urzędem Skarbowym, Urzędem Statystycznym i Brønnøysund Register Centre. Platforma powstała, aby odciążyć przedsiębiorców od tradycyjnego raportowania papierowego i umożliwić elektroniczną wymianę danych. Działa jako techniczna i funkcjonalna infrastruktura, na której organy państwowe opierają tworzenie i obsługę usług elektronicznych. Portal gromadzi korespondencję urzędową, udostępnia formularze, deklaracje i usługi online w jednym miejscu, co znacząco ułatwia realizację obowiązków administracyjnych bez konieczności osobistych wizyt w urzędach. Za pośrednictwem Altinn przedsiębiorcy mogą m.in.: odbierać i wysyłać oficjalną korespondencję urzędową, składać deklaracje podatkowe i raporty obowiązkowe, korzystać z formularzy związanych z działalnością gospodarczą, zmianami rejestracyjnymi czy zgłoszeniami pracowników, a także elektronicznie archiwizować dokumenty. Wiadomości w Altinn mają moc doręczenia prawnego – urząd uznaje je za dostarczone w momencie umieszczenia w skrzynce, niezależnie od tego, czy zostały odczytane. Dla wielu przedsiębiorców Altinn może wyglądać jak zwykły portal z powiadomieniami, jednak w praktyce jest to centralne narzędzie komunikacji administracyjnej. E-maile od urzędów często zawierają jedynie informację, że pismo zostało wysłane i kierują do Altinn. Sam e-mail nie zastępuje doręczenia prawnego, natomiast wiadomość w Altinn już tak. Z tego powodu regularne logowanie do systemu jest kluczowe – nawet krótka przerwa, kilka dni bez sprawdzenia skrzynki, może oznaczać, że ważne terminy miną bez Twojej wiedzy. Dlatego warto przyjąć prostą zasadę: sprawdzaj Altinn co najmniej raz w tygodniu. To niewielki nawyk, który pozwala zachować kontrolę nad obowiązkami administracyjnymi i zmniejsza ryzyko kosztownych konsekwencji wynikających z nieterminowych działań. Altinn jest częścią norweskiego systemu administracji cyfrowej, który ma ułatwiać prowadzenie działalności – pod warunkiem systematycznego korzystania z platformy. Zrozumienie, czym jest i jak działa Altinn, to jeden z kluczowych elementów odpowiedzialnego zarządzania firmą w Norwegii. Ważne:Skatteetaten przenosi swoje usługi i formularze bezpośrednio na własny portal, w miarę wprowadzania nowej infrastruktury.  Altinn nadal pełni funkcję centralnej skrzynki urzędowej i narzędzia komunikacji administracyjnej.  Przejście to odbywa się stopniowo i będzie kontynuowane do połowy 2026 r., gdy obecna wersja systemu zostanie wyłączona.   TOPNOR REGNSKAP AS to autoryzowane biuro księgowe w Norwegii, które kompleksowo wspiera przedsiębiorców w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oferujemy szybkie i rzetelne usługi księgowe, rozliczenia podatkowe, obsługę VAT oraz doradztwo finansowe. Każdemu klientowi zapewniamy bezpłatną pierwszą konsultację, podczas której odpowiadamy na wszystkie pytania i pomagamy wybrać najbardziej optymalne rozwiązania dla jego firmy. +47 939 82 173, post@topnor.no, www.topnor.no

W Norwegii nie istnieje jeden prosty ani uniwersalny wzór na wycenę firmy, szczególnie w sytuacji, gdy spółka nie jest notowana na giełdzie i nie posiada rynkowej ceny akcji. W takich przypadkach wartość przedsiębiorstwa ustala się najczęściej na podstawie jego majątku oraz danych wynikających z dokumentacji księgowej. Jest to podejście powszechnie akceptowane zarówno w praktyce biznesowej, jak i przez norweski urząd skarbowy (Skatteetaten). Podstawą wyceny są aktywa spółki. Nieruchomości oraz środki trwałe wycenia się według ich aktualnej wartości rynkowej. Papiery wartościowe posiadane przez firmę również przyjmuje się według wartości rynkowej, o ile taka jest dostępna. Środki pieniężne, należności oraz pozostałe aktywa obrotowe uwzględnia się zazwyczaj zgodnie z wartościami wykazanymi w księgach rachunkowych. Następnie od sumy tych aktywów odejmuje się zobowiązania spółki, które co do zasady przyjmowane są według wartości księgowej. Wyjątkiem jest podatek odroczony, którego nie odejmuje się przy ustalaniu wartości firmy. Kapitał własny stanowi w tym modelu wynik końcowy – odzwierciedla on faktyczną wartość przedsiębiorstwa wynikającą z majątku po pomniejszeniu o zobowiązania. Taka metoda jest najczęściej stosowana przy wycenie udziałów w spółkach niepublicznych, w tym na potrzeby rozliczeń podatkowych, sprzedaży udziałów, darowizn lub podziału majątku. W przypadku wątpliwości norweski urząd skarbowy ma prawo zastosować własne metody wyceny. W praktyce może to oznaczać oszacowanie wartości udziałów na podstawie prognozowanego, uśrednionego zysku firmy w perspektywie kilku lat. Długość tego okresu zależy od branży oraz charakteru działalności. Takie podejście jest znane i opisane m.in. w publikacjach Norweskiego Urzędu Statystycznego (SSB) dotyczących wyceny akcji niepublicznych. W codziennej praktyce do większości celów wystarczają własne, rzetelne i dobrze udokumentowane kalkulacje sporządzone na podstawie ksiąg rachunkowych. Im większa wartość transakcji lub im większe ryzyko podatkowe, tym bardziej szczegółowej i profesjonalnej wyceny może oczekiwać Skatteetaten. Wycena sporządzona przez niezależnego rzeczoznawcę – również zagranicznego, w tym polskiego – jest zazwyczaj traktowana jako silny i wiarygodny dokument potwierdzający przyjętą wartość spółki. TOPNOR REGNSKAP AS to autoryzowane biuro księgowe w Norwegii, które profesjonalnie i rzetelnie wspiera przedsiębiorców w prowadzeniu działalności. Oferujemy szybką obsługę księgową, rozliczenia podatkowe, VAT i doradztwo finansowe. Każdemu klientowi zapewniamy bezpłatną pierwszą konsultację, podczas której odpowiadamy na wszystkie pytania i pomagamy wybrać najkorzystniejsze rozwiązania.   +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Trekantfusjon, czyli trójstronna fuzja, to jedna z form reorganizacji spółek stosowanych w Norwegii. Polega ona na połączeniu trzech podmiotów w taki sposób, że akcje lub udziały spółki przejmowanej nie trafiają bezpośrednio do spółki przejmującej, lecz do jej spółki matki. Ten mechanizm może być wykorzystany do przejścia do struktury holdingowej, ochrony aktywów i reorganizacji grupy kapitałowej. W praktyce wiele osób przedstawia trekantfusjon jako rozwiązanie automatycznie neutralne podatkowo, sugerując, że dzięki niemu można przenieść akcje do struktury holdingowej bez konieczności płacenia podatku od zysków kapitałowych. Faktycznie, norweskie prawo podatkowe przewiduje możliwość neutralnego potraktowania fuzji, jednak neutralność podatkowa nie jest automatyczna i zależy od spełnienia określonych warunków w norweskim prawie spółek i podatkowym. Kluczowym wymogiem, aby fuzja (w tym trekantfusjon) została uznana za neutralną podatkowo, jest zachowanie skattemessig kontinuitet (ciągłości podatkowej). Oznacza to, że podatkowe wartości aktywów, udziałów i zobowiązań przed reorganizacją muszą być przeniesione do nowej struktury uten realisasjon (bez ich uprzedniego „zrealizowania” lub zamknięcia podatkowego). W efekcie ani spółka, ani jej udziałowcy nie rozpoznają podatkowo zysków kapitałowych w momencie fuzji. Aby zasada ta miała zastosowanie, transakcja musi być przeprowadzona zgodnie z przepisami Aksjeloven (norweska ustawa o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością) lub Allmennaksjeloven (dotyczącą spółek publicznych) oraz z przepisami Skatteloven (norweskiej ustawy o podatku dochodowym) dotyczących reorganizacji i podatkowej neutralności. Norweski urząd podatkowy (Skatteetaten) i praktyka doradcza wskazują, że fuzje i demergery mogą być traktowane neutralnie podatkowo tylko wtedy, gdy spełnione są określone warunki przewidziane w Skatteloven). Warunkiem koniecznym jest m.in. to, aby otrzymywana przez udziałowców rekompensata (np. nowe udziały) nie zawierała innych form płatności przekraczających limit (np. wypłat gotówkowych powyżej 20% całkowitej wartości rekombinacji), a wszystkie przenoszone aktywa, prawa i zobowiązania musiały zostać włączone do następcy prawnego z zachowaniem ich wartości podatkowych i daty nabycia. W przypadku fuzji lub demergerów transgranicznych (cross‑border) w ramach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EEA) zasady neutralności podatkowej również mogą mieć zastosowanie, jednak zasada ta jest uzależniona od spełnienia warunków dotyczących skattemessig kontinuitet zarówno w Norwegii, jak i w kraju rezydencji spółki przejmującej, o ile transakcja ma być neutralna podatkowo w obu krajach. Dodatkowo przepisy norweskie wykluczają zastosowanie zwolnienia podatkowego, jeżeli uczestniczące spółki są rezydentami krajów o niskim podatku bez rzeczywistej działalności gospodarczej. Podsumowując, trekantfusjon może być narzędziem przy przejściu do struktury holdingowej i umożliwiać przeniesienie udziałów bez natychmiastowego obciążenia podatkowego, ale przedstawianie tej struktury jako automatycznie bezpodatkowej jest uproszczeniem. W praktyce neutralność podatkowa wymaga zachowania ciągłości podatkowej zgodnie z norweskimi przepisami i często potwierdzenia przez urząd podatkowy. Każda taka reorganizacja powinna być analizowana indywidualnie, z uwzględnieniem szczegółowych wymogów prawnych i podatkowych. Podsumowanie praktyczne – kiedy rozważyć Trekantfusjon – Ochrona wartości firmy: Trekantfusjon umożliwia przeniesienie udziałów lub akcji do nowej spółki holdingowej, co pozwala na lepsze zarządzanie aktywami i strukturą grupy. – Tworzenie struktury holdingowej: Mechanizm pozwala reorganizować spółki w grupie, zachowując ich kontrolę i chroniąc aktywa. – Elastyczność w zarządzaniu: Dzięki trójstronnej fuzji łatwiej przeprowadzać zmiany strukturalne, np. sprzedaż firm lub reorganizację spółek w grupie. – Potencjalne korzyści podatkowe: Neutralność podatkowa może zostać osiągnięta, jeśli transakcja spełnia warunki norweskiego prawa podatkowego i przepisy o fuzjach, w tym zachowanie ciągłości podatkowej (skattemessig kontinuitet). Jednak każda reorganizacja powinna być przeanalizowana indywidualnie i często wymaga konsultacji z urzędem skarbowym. Oficjalne źródła norweskie: – Brønnøysund Register Centre – informacje o fuzjach i demergerach, w tym trekantfusjon – Skatteetaten (Norweski Urząd Skarbowy) – podatkowe traktowanie fuzji i demergerów – Regjeringen.no – zasady podatkowe dla fuzji i demergerów transgranicznych w EEA TOPNOR REGNSKAP AS to autoryzowane biuro księgowe w Norwegii, które profesjonalnie i rzetelnie wspiera przedsiębiorców w prowadzeniu działalności. Oferujemy szybką obsługę księgową, rozliczenia podatkowe, VAT i doradztwo finansowe. Każdemu klientowi zapewniamy bezpłatną pierwszą konsultację, podczas której odpowiadamy na wszystkie pytania i pomagamy wybrać najkorzystniejsze rozwiązania. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Branża kosmetyczna w Norwegii od lat cieszy się dużą popularnością wśród osób planujących założenie własnej firmy, szczególnie wśród kobiet decydujących się na samozatrudnienie. Salony fryzjerskie, gabinety kosmetyczne, studia manicure i pedicure, stylizacja brwi i rzęs, piercing czy usługi z zakresu kosmetyki estetycznej to przykłady działalności, na które istnieje stałe zapotrzebowanie. Własny salon daje dużą niezależność, elastyczność w organizacji pracy oraz możliwość budowania długofalowych relacji z klientami, a także realny wpływ na wysokość zarobków. Zanim jednak rozpoczniesz działalność, musisz spełnić określone wymogi formalne i sanitarne, ponieważ Norwegia przykłada dużą wagę do jakości usług oraz bezpieczeństwa klientów. Pierwszym krokiem jest wybór formy prawnej działalności. Najczęściej wybierane są dwie opcje: jednoosobowa działalność gospodarcza, czyli enkeltpersonforetak (ENK), oraz spółka akcyjna typu aksjeselskap (AS). ENK to forma prosta w założeniu i prowadzeniu, niewymagająca kapitału początkowego. Właściciel odpowiada jednak za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem, a dochód opodatkowany jest jako dochód osobisty. Dodatkowo samozatrudnieni mają ograniczone świadczenia socjalne, na przykład w zakresie zasiłku chorobowego. Spółka AS wymaga wniesienia kapitału zakładowego w wysokości minimum 30 000 NOK i wiąże się z większą liczbą formalności, ale zapewnia ograniczoną odpowiedzialność finansową. Właściciel spółki może być jednocześnie jej pracownikiem i korzystać z pełnych praw pracowniczych, takich jak 100% płatne chorobowe czy urlopy rodzicielskie. Dla małych, jednoosobowych salonów często wystarczająca jest forma ENK, natomiast przy planach rozwoju lub współpracy z innymi osobami warto rozważyć AS. Po wyborze formy działalności należy zarejestrować firmę. Rejestracja odbywa się elektronicznie poprzez portal Altinn. Każda firma musi zostać zgłoszona do Enhetsregisteret, a w niektórych przypadkach – na przykład przy zatrudnianiu pracowników – również do Foretaksregisteret. Do założenia ENK potrzebny jest norweski numer personalny lub D-number, adres firmy w Norwegii oraz nazwa działalności, która musi zawierać nazwisko właściciela. W przypadku spółki AS konieczne jest przygotowanie dokumentu założycielskiego, statutu spółki oraz wpłata kapitału zakładowego na konto firmowe, a następnie rejestracja w Foretaksregisteret. Rejestracja ENK zazwyczaj trwa kilka godzin, natomiast proces zakładania AS może potrwać dłużej, zwłaszcza jeśli wymagane jest założenie konta bankowego i dopełnienie dodatkowych formalności. Podczas rejestracji nie ma obowiązku natychmiastowego zgłaszania się do rejestru VAT. Taki obowiązek pojawia się dopiero po przekroczeniu 50 000 NOK przychodu ze sprzedaży opodatkowanej w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Od tego momentu firma musi doliczać 25% VAT do usług i składać raporty co dwa miesiące. Kolejnym niezwykle istotnym etapem jest przygotowanie lokalu. Każda działalność kosmetyczna obejmująca pielęgnację włosów, skóry czy paznokci, a także piercing lub makijaż permanentny, musi zostać zgłoszona do gminy przed rozpoczęciem działalności. Lokal powinien spełniać wymogi sanitarne określone w norweskich przepisach, w tym posiadać dostęp do ciepłej i zimnej wody, odpowiednią wentylację, wydzielone strefy robocze oraz powierzchnie łatwe do czyszczenia. Niezbędne jest również opracowanie systemu wewnętrznej kontroli higieny, czyli internkontroll, który opisuje procedury sprzątania, dezynfekcji narzędzi, gospodarki odpadami oraz higieny personelu. Dokumentacja ta musi być przygotowana na piśmie i dostępna do wglądu podczas ewentualnej kontroli. W przypadku usług naruszających ciągłość skóry, takich jak piercing, mikropigmentacja czy makijaż permanentny, wymagane jest dodatkowe zatwierdzenie działalności przez gminę. Urzędnicy mogą przeprowadzić kontrolę lokalu zarówno przed rozpoczęciem działalności, jak i w trakcie jej prowadzenia. Dodatkowym obowiązkom podlegają również solaria, które muszą być zgłoszone do Direktoratet for strålevern og atomsikkerhet, oraz zabiegi medycyny estetycznej, które mogą być wykonywane wyłącznie przez personel medyczny posiadający odpowiednie uprawnienia. Po uruchomieniu działalności pojawia się obowiązek prowadzenia księgowości i rozliczeń podatkowych. Można zlecić je autoryzowanemu biuru rachunkowemu lub prowadzić samodzielnie. Niezależnie od wybranej formy, wszystkie dokumenty księgowe muszą być przechowywane przez minimum pięć lat, a raporty i płatności realizowane terminowo. Jeśli firma się rozwija i pojawia się potrzeba zatrudnienia pracowników, właściciel staje się pracodawcą i musi zarejestrować się w Altinn jako arbeidsgiver. Wiąże się to z obowiązkiem comiesięcznego składania raportu A-melding, zawierającego informacje o wynagrodzeniach, podatkach i składkach. Każdy pracownik musi mieć podpisaną umowę o pracę, a pracodawca odpowiada za potrącanie zaliczek podatkowych, opłacanie składki pracodawcy oraz wykupienie ubezpieczenia od wypadków przy pracy. W określonych przypadkach konieczne jest również założenie firmowego programu emerytalnego OTP. Poza obowiązkami formalnymi warto zadbać o dodatkowe zabezpieczenia. Ubezpieczenie OC chroni firmę w przypadku roszczeń ze strony klientów, a właściciele ENK mogą wykupić dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie od wypadków przy pracy. Przy sprzedaży produktów kosmetycznych należy przestrzegać przepisów nadzorowanych przez Mattilsynet, a w zakresie danych osobowych – stosować się do zasad GDPR, zapewniając klientom bezpieczeństwo ich informacji. Choć zawody kosmetyczne w Norwegii nie są licencjonowane, posiadanie certyfikatów, ukończonych szkoleń czy fagbrev znacząco zwiększa wiarygodność salonu i zaufanie klientów. Regularne podnoszenie kwalifikacji oraz kontakt z urzędami i doradcami księgowymi pozwalają prowadzić działalność w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami. Prowadzenie firmy kosmetycznej w Norwegii to szansa na stabilny i satysfakcjonujący biznes, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania. Znajomość obowiązujących zasad, dobra organizacja oraz dbałość o formalności sprawiają, że salon może rozwijać się bez niepotrzebnych problemów i stresu, oferując klientom usługi na wysokim, profesjonalnym poziomie. Podsumowanie kluczowych informacji dla branży kosmetycznej w Norwegii: 1. Obowiązek zgłoszenia lokalu do gminy (meldeplikt) Każda działalność kosmetyczna obejmująca: – fryzjerstwo – kosmetykę skóry – manicure i pedicure – stylizację brwi i rzęs – piercing – makijaż permanentny musi zostać zgłoszona do gminy przed rozpoczęciem działalności. Zgłoszenia dokonuje się do działu miljøretta helsevern. Bez tego salon nie powinien przyjmować klientów. 2. Wymogi sanitarne dla lokalu Lokal musi spełniać konkretne normy higieniczne, m.in.: – dostęp do ciepłej i zimnej wody, – miejsce do mycia rąk w strefie usługowej, – łatwo zmywalne powierzchnie (ściany, podłogi), – dobra wentylacja, – wydzielone strefy robocze i sanitarne, – sprzęt i narzędzia nadające się do dezynfekcji. Podstawą prawną jest Forskrift om hygienekrav for frisør-, hudpleie-, tatoverings- og hulltakingsvirksomhet. 3. Obowiązek posiadania internkontroll (kontroli wewnętrznej) Każdy salon musi mieć pisemną dokumentację internkontroll, obejmującą: – procedury sprzątania i dezynfekcji, – sposób sterylizacji narzędzi, – zasady higieny rąk i odzieży roboczej, – procedury postępowania przy błędach (np. użycie niesterylnego sprzętu), – gospodarowanie odpadami, w tym ostrymi i zakaźnymi. Dokumentacja musi być gotowa przed otwarciem i okazywana podczas kontroli gminy. 4. Zabiegi naruszające ciągłość skóry – dodatkowe pozwolenia Usługi takie jak: – piercing – makijaż permanentny – mikropigmentacja – microblading wymagają dodatkowego zatwierdzenia (godkjenning) przez gminę, nie wystarczy samo zgłoszenie lokalu.

Egenmelding – informacje Zakres Informacja Czym jest egenmelding Egenmelding to forma samodzielnego zgłoszenia niezdolności do pracy z powodu choroby przez pracownika, bez konieczności przedstawiania zwolnienia lekarskiego (sykemelding). Jest to rozwiązanie funkcjonujące w norweskim systemie pracy, które pozwala pracownikowi na krótkotrwałą nieobecność chorobową na określonych zasadach. Limit i warunki Egenmelding przysługuje 4 razy w roku, każdy maksymalnie na 3 dni, czyli łącznie do 12 dni w roku. Warunkiem skorzystania z egenmelding jest przepracowanie minimum 2 miesięcy. Egenmelding i sykemelding Jeśli pracownik wziął egenmelding np. na 2 dni, a następnie otrzymał sykemelding od lekarza, traktowane jest to jako ciągłość choroby. W takim przypadku sykemelding liczony jest jako pozostałe 14 dni z puli 16 dni pracodawcy. Zgłoszenie własnoręczne Egenmelding musi być zgłoszony rano, przed rozpoczęciem pracy. Jeśli nie zostanie oficjalnie zgłoszony, nie ma możliwości, aby pracownik po dwóch dniach lub nawet po pełnym miesiącu stwierdził, że chce wykorzystać egenmelding za dany dzień. Co nie jest egenmelding Samo poinformowanie, że pracownik źle się czuje i nie przyjdzie do pracy, nie jest równoznaczne z egenmelding. Konieczne jest wyraźne i oficjalne zgłoszenie chęci wykorzystania egenmelding. Pracownicy na timelønn Ma to szczególne znaczenie w przypadku pracowników na timelønn, ponieważ pracodawca może zgodzić się jedynie na zmianę grafiku, jeśli pracownik poinformuje, że danego dnia nie jest w stanie przyjść do pracy. W takiej sytuacji nie wiąże się to automatycznie z użyciem egenmeldingu. Egenmelding to forma samodzielnego zgłoszenia niezdolności do pracy z powodu choroby przez pracownika, bez konieczności przedstawiania zwolnienia lekarskiego (sykemelding). Jest to rozwiązanie funkcjonujące w norweskim systemie pracy, które pozwala pracownikowi na krótkotrwałą nieobecność chorobową na określonych zasadach. Egenmelding przysługuje 4 razy w roku, każdy maksymalnie na 3 dni, czyli łącznie do 12 dni w roku. Warunkiem skorzystania z egenmelding jest przepracowanie minimum 2 miesięcy. Jeśli pracownik wziął egenmelding, np. na 2 dni, a następnie otrzymał sykemelding od lekarza, traktowane jest to jako ciągłość choroby. W takim przypadku sykemelding liczony jest jako pozostałe 14 dni z puli 16 dni pracodawcy. Egenmelding musi być zgłoszony rano, przed rozpoczęciem pracy. Jeśli nie zostanie oficjalnie zgłoszony, nie ma możliwości, aby pracownik po dwóch dniach lub nawet po pełnym miesiącu stwierdził, że chce wykorzystać egenmelding za dany dzień. Samo poinformowanie, że pracownik źle się czuje i nie przyjdzie do pracy, nie jest równoznaczne z egenmelding. Konieczne jest wyraźne i oficjalne zgłoszenie chęci wykorzystania egenmelding. Ma to szczególne znaczenie w przypadku pracowników na timelønn, ponieważ pracodawca może zgodzić się jedynie na zmianę grafiku, jeśli pracownik poinformuje, że danego dnia nie jest w stanie przyjść do pracy. W takiej sytuacji nie wiąże się to automatycznie z użyciem egenmeldingu. TOPNOR REGNSKAP AS – polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii Wspieramy przedsiębiorców i firmy na każdym etapie prowadzenia działalności w Norwegii. Jeśli masz pytania dotyczące rozliczeń, obowiązków pracodawcy lub zasad związanych z zatrudnieniem pracowników – zapraszamy do kontaktu. Chętnie pomożemy i doradzimy w oparciu o aktualne przepisy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no  

W Norwegii pracownik, który odchodzi z pracy po prawidłowym wypowiedzeniu, ma prawo do pisemnego świadectwa pracy – sluttattest, które potwierdza przebieg zatrudnienia, zajmowane stanowisko oraz charakter wykonywanej pracy. Dokument ten jest szczególnie istotny dla pracowników z zagranicy, ponieważ pozwala dokumentować okresy zatrudnienia w kolejnych krajach. Ustawa o środowisku pracy – arbeidsmiljøloven nakłada na pracodawcę obowiązek wydania sluttattest w dniu zakończenia umowy, jednak nie wcześniej, gdy pracownik nadal jest zatrudniony. Świadectwo pracy powinno zawierać imię i nazwisko pracownika, datę urodzenia, opis stanowiska i wykonywanych obowiązków oraz okres zatrudnienia. Brak tych informacji może skutkować konsekwencjami prawnymi dla pracodawcy. W przypadku błędnie wystawionego dokumentu pracownik może poprosić o jego poprawienie, a jeśli to nie przyniesie skutku, interweniuje Arbeidstilsynet. W ostateczności sprawa może trafić do sądu, który nakazuje wydanie poprawnego świadectwa, a pracodawca może zostać ukarany grzywną. Istnieją też sytuacje, w których pracownik nie ma prawa do sluttattest, np. w przypadku porzucenia pracy bez wypowiedzenia (fantegang). W przypadku dyscyplinarnego zakończenia zatrudnienia pracownik wciąż może wnioskować o wydanie świadectwa, a pracodawca może jedynie zaznaczyć tryb wypowiedzenia, bez szczegółowych informacji dotyczących przyczyn. Norweski dokument może zawierać dodatkowe informacje, takie jak szczegółowy opis obowiązków i odpowiedzialności pracownika, zwłaszcza jeśli wynika to z układu zbiorowego pracy lub specyfiki branży. Świadectwo nie musi jednak obejmować informacji o urlopach, absencjach czy stanie zdrowia pracownika, a dane osobowe i wrażliwe informacje są w nim surowo chronione. Niedozwolone są również subiektywne oceny, uwagi obraźliwe lub mogące zaszkodzić reputacji, np. „pracownik nie radził sobie z obowiązkami” lub „został przesunięty ze względu na spóźnienia”. Warto pamiętać, że jeśli w zakładzie obowiązuje układ zbiorowy pracy, pracodawca musi stosować się do jego zapisów dotyczących treści świadectwa, umieszczając tylko informacje przewidziane w umowie zbiorowej. Poprawnie wydane sluttattest jest nie tylko dokumentem potwierdzającym zatrudnienie, ale także zabezpieczeniem dla pracownika przy podejmowaniu kolejnej pracy i przy dalszym dokumentowaniu doświadczenia zawodowego w Norwegii i poza nią. TOPNOR REGNSKAP AS – polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Zwolnienie lekarskie w Norwegii od lat działa inaczej niż w Polsce i często zaskakuje pracowników przyzwyczajonych do systemu L4. Choć choroba kojarzy się z całkowitym oderwaniem od pracy i skupieniem na powrocie do zdrowia, norweskie przepisy zakładają coś zupełnie innego – aktywność, współpracę i kontakt z pracodawcą nawet podczas zwolnienia. Co więcej, rząd Norweski zapowiada kolejne zmiany, które mogą jeszcze bardziej wzmocnić obowiązki pracownika i zwiększyć nadzór państwa nad absencją chorobową. Na razie są to propozycje, a nie obowiązujące prawo – ale warto wiedzieć, w jakim kierunku zmierza system. Poniżej wyjaśniamy: – jak wygląda zwolnienie lekarskie w Norwegii obecnie, – jakie zmiany są planowane, – na co powinni przygotować się pracownicy oraz pracodawcy. Jak wygląda zwolnienie lekarskie w Norwegii obecnie? Sykemelding i sykepenger – ważne rozróżnienie Podstawową różnicą pomiędzy Polską a Norwegią jest to, że zwolnienie lekarskie (sykemelding) w Norwegii nie jest automatyczną gwarancją wypłaty zasiłku chorobowego (sykepenger). Jest ono jedynie podstawą do rozpatrzenia prawa do świadczenia. W Polsce system jest prosty: pracownik albo pracuje, albo choruje. Zwolnienie lekarskie wystawiane jest zawsze w wymiarze 100%, co oznacza całkowitą niezdolność do pracy – niezależnie od rodzaju choroby. W Norwegii jest inaczej. Choroba nie zawsze oznacza całkowitą niezdolność do pracy, a pracownik – w miarę możliwości – powinien pozostać aktywny zawodowo. Obowiązek informacyjny (Opplysningsplikt) – kontakt z pracodawcą Pracownik nie ma obowiązku ujawniania szczegółowych informacji medycznych, ale musi pozostawać w kontakcie z pracodawcą. Samo „czekanie, aż zwolnienie pojawi się w systemie” nie wystarcza. Pierwszym krokiem po zachorowaniu jest poinformowanie pracodawcy: – czy pracownik jest w stanie wykonywać jakiekolwiek zadania, – czy możliwa jest praca w ograniczonym zakresie (np. częściowy etat, praca zdalna). Norweski system jest zaprojektowany tak, aby aktywizować pracownika szczególnie wtedy, gdy nieobecność się przedłuża. W praktyce oznacza to rozmowy o dostosowaniu obowiązków lub stopniowym powrocie do pracy. Warto jednak zachować ostrożność. Brak informacji o stanie zdrowia może sprawić, że pracodawca będzie naciskał na wykonywanie zwykłych obowiązków. Choć pracownik nie musi ujawniać diagnozy, w niektórych sytuacjach zasadne jest poinformowanie o obiektywnych ograniczeniach (np. hospitalizacja, gorączka, uraz). Obowiązek współdziałania (Medvirkningsplikt) Zarówno ustawa o ubezpieczeniach społecznych (folketrygdloven), jak i ustawa o środowisku pracy (arbeidsmiljøloven) nakładają na pracownika obowiązek współpracy w procesie powrotu do pracy. W praktyce oznacza to, że pracownik na zwolnieniu lekarskim: – powinien uczestniczyć w spotkaniach dotyczących powrotu do pracy, – współpracować przy dostosowaniu stanowiska pracy, – brać udział w ocenie swojej zdolności do pracy. Uchylanie się od kontaktu z pracodawcą – nawet przy złym stanie zdrowia – może mieć konsekwencje finansowe. Dla porównania: w Polsce pracodawca i ZUS mogą kontrolować zasadność zwolnienia, ale nie mogą nakłaniać pracownika do częściowego powrotu do pracy. Obowiązek aktywności (Aktivitetsplikt) Od 1 czerwca 2021 roku norweskie przepisy jasno wskazują, że pracownik na zwolnieniu lekarskim powinien pozostawać aktywny zawodowo przez cały okres zwolnienia, o ile stan zdrowia na to pozwala. Pracodawca ma obowiązek: – dostosować stanowisko pracy, – zmienić zakres obowiązków, – umożliwić pracę w innym wymiarze lub formie. Jeśli dostosowanie nie jest możliwe, warto, by pozostał po tym ślad w dokumentacji (np. e-maile, SMS-y, wiadomości w systemie NAV). Po 8 tygodniach NAV ocenia, czy obowiązek aktywności jest realizowany. Brak aktywności bez uzasadnionych powodów może skutkować wstrzymaniem wypłaty sykepenger. Zwolnienie lekarskie u kilku pracodawców W Norwegii NAV ocenia obowiązek aktywności osobno dla każdego pracodawcy. Oznacza to, że: – można pobierać sykepenger w jednym miejscu pracy, – a jednocześnie normalnie pracować w innym, jeśli stan zdrowia na to pozwala. To zasadnicza różnica w porównaniu z Polską, gdzie zwolnienie obejmuje wszystkie umowy jednocześnie. Kiedy NAV może wstrzymać wypłatę sykepenger? NAV może zawiesić wypłatę zasiłku, jeśli pracownik: – odmawia współpracy przy ocenie zdolności do pracy, – nie podejmuje działań w kierunku powrotu do pracy, – bez uzasadnienia odrzuca dostosowaną ofertę pracy. Planowane zmiany – co rząd Norweski dopiero proponuje? Uwaga: poniższe zmiany nie obowiązują. Są to propozycje, które mogą, ale nie muszą wejść w życie. Rząd Støre zapowiada reformę systemu zwolnień lekarskich, której celem jest: – ograniczenie absencji chorobowej, – zwiększenie aktywności pracowników, – silniejszy nadzór NAV od pierwszych dni nieobecności. Pracownik jako aktywny partner podczas sykepenger Proponowane zmiany mają wzmocnić obowiązek współpracy (medvirkningsplikt). Pracownik miałby już na początku nieobecności przekazywać pracodawcy informacje o: – przewidywanym czasie trwania choroby, – swojej zdolności funkcjonowania (funksjonsevne), – potrzebnym wsparciu lub dostosowaniach. Część odpowiedzialności zostałaby przeniesiona z pracodawcy na pracownika. Tymczasowo inne obowiązki niż w umowie? Najbardziej kontrowersyjna propozycja zakłada możliwość tymczasowego wykonywania innej pracy niż ta wynikająca z umowy, jeśli stan zdrowia na to pozwala. Nowy obowiązek miałby zostać zapisany w folketrygdloven, a nie w arbeidsmiljøloven, co omija klasyczne ramy prawa pracy. Odmowa mogłaby skutkować utratą prawa do sykepenger. Większa kontrola NAV Planowane jest wzmocnienie współpracy pracownik–pracodawca–NAV. Oppfølgingsplan miałby być przekazywany do NAV już po 4 tygodniach nieobecności, co umożliwi wcześniejszą ocenę spełniania aktivitetskravet. Więcej aktywności, mniej wyjątków Statystyki pokazują, że w 2024 roku w aż 73% przypadków zwalniano pracowników z obowiązku aktywności. Rząd chce to zmienić. Po reformie: – aktywność ma być dostosowana do realnych możliwości, – nawet godzina pracy dziennie może być wymagana, – brak współpracy = zawieszenie zasiłku (z możliwością jego wznowienia). W pigułce – co może się zmienić? Dla pracownika: – więcej obowiązków informacyjnych, – gotowość do innej, tymczasowej pracy, – realna aktywność, a nie tylko formalna, – zawieszenie sykepenger w razie braku współpracy. Dla pracodawcy: – obowiązek rozważenia także trwałych dostosowań, – wcześniejsze przekazywanie oppfølgingsplan do NAV. Podsumowanie Norweski system zwolnień lekarskich już dziś znacząco różni się od polskiego. Planowane zmiany pokazują wyraźnie, że kierunek jest jeden: więcej aktywności, więcej współpracy i większa kontrola. Na razie jednak obowiązują dotychczasowe zasady, a proponowane reformy pozostają w fazie planów. TOPNOR REGNSKAP AS – polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no

Wynajem pracowników w Norwegii, określany jako leasing personelu, podlega ścisłym regulacjom prawa pracy. Norweskie przepisy w ostatnich latach zostały znacząco zaostrzone, a ich przestrzeganie nadzoruje Arbeidstilsynet, czyli Norweska Inspekcja Pracy. Zasadą ogólną jest to, że wynajem pracowników jest dopuszczalny wyłącznie w jasno określonych sytuacjach i tylko wtedy, gdy firma wynajmująca spełnia wszystkie wymagania formalne przewidziane przez norweskie prawo. Od 1 stycznia 2024 roku każda firma, która wynajmuje pracowników norweskim klientom, musi posiadać autoryzację i być wpisana do oficjalnego rejestru firm wynajmujących pracowników – Bemanningsforetaksregister, prowadzonego przez Arbeidstilsynet. Obowiązek ten dotyczy zarówno firm norweskich, jak i przedsiębiorstw zagranicznych, w tym działających w formie NUF. Brak autoryzacji oznacza, że wynajem pracowników jest nielegalny, a zarówno firma wynajmująca, jak i podmiot korzystający z pracy takiego pracownika, mogą ponosić konsekwencje prawne. Uzyskanie autoryzacji potwierdza, że firma spełnia norweskie wymogi dotyczące zatrudnienia i warunków pracy. Obejmuje to m.in. prawidłowe umowy o pracę zgodne z norweskim prawem, stosowanie zasady równego traktowania pracowników, zapewnienie odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia od wypadków przy pracy. Arbeidstilsynet ma prawo kontrolować działalność firm wynajmujących pracowników, żądać dokumentacji oraz cofnięcia autoryzacji w przypadku stwierdzenia naruszeń. Samo posiadanie wpisu do rejestru nie oznacza jednak pełnej swobody w zakresie wynajmu personelu. Norweskie prawo dopuszcza wynajem przede wszystkim wtedy, gdy ma on charakter tymczasowy lub jest uzasadniony szczególnymi potrzebami organizacyjnymi albo specjalistycznymi. W przypadku zapotrzebowania o charakterze stałym zasadą jest bezpośrednie zatrudnienie pracowników. W niektórych branżach oraz przy obowiązywaniu układów zbiorowych wynajem może dodatkowo wymagać porozumień ze związkami zawodowymi. Szczególne ograniczenia dotyczą branży budowlanej. W wybranych regionach Norwegii wprowadzono całkowity zakaz wynajmu pracowników do prac budowlanych oraz do prac bezpośrednio związanych z realizacją kontraktów budowlanych. Zakaz ten obowiązuje na terenie Oslo, Akershus, Buskerud, Østfold oraz Vestfold. W pozostałych częściach kraju wynajem pracowników w budownictwie może być nadal dopuszczalny, jednak wyłącznie pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów rejestracyjnych i prawnych. Obowiązek rejestracji w Bemanningsforetaksregister dotyczy firm, których działalność polega na wynajmie pracowników, a nie jedynie na pośrednictwie rekrutacyjnym. Przedsiębiorstwa, które wyłącznie rekrutują kandydatów i przekazują ich do bezpośredniego zatrudnienia u klienta, nie są uznawane za firmy wynajmujące pracowników. Z obowiązku rejestracji wyłączone są także jednoosobowe działalności gospodarcze, które nie zatrudniają pracowników, oraz spółki, w których właściciel jest jedynym pracownikiem i faktycznie nie dochodzi do wynajmu personelu. Proces uzyskania autoryzacji obejmuje rejestrację działalności w norweskich rejestrach publicznych, złożenie wniosku za pośrednictwem portalu Altinn oraz przygotowanie kompletnej dokumentacji potwierdzającej zgodność działalności z norweskim prawem pracy i przepisami BHP. Firmy zagraniczne muszą dodatkowo przedstawić dokumenty rejestrowe z kraju macierzystego oraz wskazać przedstawiciela w Norwegii. Po złożeniu wniosku Arbeidstilsynet może zażądać dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów przed wydaniem decyzji. Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących wynajmu pracowników może prowadzić do poważnych konsekwencji. Pracownik wynajęty niezgodnie z przepisami może dochodzić uznania go za pracownika bezpośrednio zatrudnionego przez firmę korzystającą z jego pracy, a organy kontrolne mogą nałożyć kary finansowe lub administracyjne. Z tego względu każda firma planująca wynajem pracowników w Norwegii powinna wcześniej upewnić się, że spełnia wszystkie wymagania formalne. Podsumowanie – najważniejsze informacje Wynajem pracowników w Norwegii jest legalny wyłącznie dla firm posiadających autoryzację w Bemanningsforetaksregister. Obowiązek rejestracji dotyczy także firm zagranicznych oraz NUF. Od 1 stycznia 2024 r. obowiązują zaostrzone przepisy i nowy proces autoryzacji. Autoryzacja potwierdza zgodność z norweskim prawem pracy, zasadą równego traktowania, BHP i obowiązkami ubezpieczeniowymi. Wynajem powinien mieć charakter tymczasowy lub być uzasadniony szczególnymi potrzebami. W branży budowlanej obowiązuje zakaz wynajmu pracowników w regionach: Oslo, Akershus, Buskerud, Østfold i Vestfold. Brak autoryzacji oznacza nielegalny wynajem i ryzyko sankcji dla obu stron. Źródła – Arbeidstilsynet https://www.arbeidstilsynet.no/arbeidsforhold/ansettelse/innleie/ https://www.arbeidstilsynet.no/arbeidsforhold/ansettelse/bemanningsforetak/ https://www.arbeidstilsynet.no/arbeidsforhold/ansettelse/innleie/byggebransjen/ https://www.arbeidstilsynet.no/regelverk/endringer-i-regelverket/innleie-2023-2024/ W razie pytań zapraszamy do kontaktu. TOPNOR REGNSKAP AS – polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no

Przygotowania do zamknięcia roku w Norwegii obejmują szereg działań związanych z inwentaryzacją, podatkami i innymi szczegółami księgowymi. Zbliża się więc czas rozliczeń rocznych również dla Twojej firmy. Jak co roku firmy księgowe potrzebują dodatkowych dokumentów, które pomogą w sprawnym przejściu przez proces rozliczeniowy. Proces ten wiąże się z określonymi obowiązkami dla przedsiębiorców. Należy pamiętać, że to właściciel firmy odpowiada za prawidłowe i rzetelne informacje przekazywane swojemu księgowemu. Na koniec roku każdy przedsiębiorca powinien zwrócić uwagę na kilka kluczowych kwestii. Każda firma, która wygenerowała zysk w danym roku, ma możliwość wypłaty dywidendy, dlatego warto rozważyć, czy skorzystanie z tej opcji jest zasadne. W przypadku firm sprzedających produkty konieczne jest sporządzenie stanu magazynowego (varelager), czyli listy produktów znajdujących się na magazynie według cen zakupu na dzień 31.12.2024. Podpisaną listę (varetellingsliste) należy przekazać firmie księgowej. Niezależnie od tego, czy prowadzisz sklep internetowy, salon kosmetyczny, fryzjerski czy inną działalność korzystającą z kasy fiskalnej, musisz sprawdzić stan gotówki w kasie na dzień 31 grudnia. Bardzo istotna jest również kontrola przychodów i kosztów – w szczególności należy poinformować księgowego, jeśli koszty lub przychody zostały przykładowo zarejestrowane w roku 2026, a dotyczą roku 2025, lub odwrotnie. Takie pozycje powinny zostać odpowiednio periodyzowane, aby były rozliczone w prawidłowym okresie. Jeżeli zdarzyła się sytuacja, w której klient nie zapłacił za wykonaną usługę, a wysyłanie przypomnień oraz działania windykacyjne nie przyniosły efektu, istnieje możliwość wykazania straty na należnościach. Skutkuje to obniżeniem podatku dochodowego oraz uzyskaniem zwrotu wcześniej zapłaconego VAT, co w praktyce daje taki sam rezultat, jak wystawienie faktury korygującej (kredit note). W przypadku posiadania auta firmowego należy pamiętać o spisaniu stanu licznika na koniec roku lub o wypełnieniu kilometrówki. Inwentaryzacja samochodów ma znaczenie nie tylko dla celów księgowych, lecz także w kontekście ewentualnych transakcji związanych z przekazaniem, sprzedażą lub przekształceniem posiadanych pojazdów. W razie pytań zapraszamy do kontaktu. TOPNOR REGNSKAP AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Telefon: +47 939 82 173, e-mail: post@topnor.no