News Layout 04

„Dialogmøte” w Norwegii to formalne spotkanie między pracownikiem, pracodawcą i często przedstawicielem urzędu NAV (norweskiego urzędu pracy i ubezpieczeń społecznych), organizowane w sytuacji, gdy pracownik jest niezdolny do pracy przez dłuższy czas. Celem takiego spotkania jest omówienie sytuacji zdrowotnej pracownika, przedstawienie możliwości dostosowania warunków pracy oraz opracowanie planu powrotu do pracy, zwanego oppfølgingsplan. Dialogmøte ma na celu znalezienie praktycznych rozwiązań, które umożliwią pracownikowi częściowy lub pełny powrót do obowiązków zawodowych. Spotkanie jest formą współpracy i komunikacji między stronami, a jego przebieg regulują przepisy prawa pracy oraz wytyczne NAV.   Wyróżnia się trzy typy spotkań dialogowych. Pierwsze z nich – Dialogmøte 1 – musi się odbyć najpóźniej w siódmym tygodniu niezdolności do pracy. Zwołanie tego spotkania leży po stronie pracodawcy, chyba że spotkanie jest uznane za „oczywiście niepotrzebne”, np. gdy stan zdrowia pracownika całkowicie uniemożliwia jakikolwiek powrót do pracy w najbliższym czasie. Drugie spotkanie, Dialogmøte 2, organizuje urząd NAV, zazwyczaj po około 26 tygodniach trwania zwolnienia lekarskiego. Celem jest ocena postępów i dalszych możliwości powrotu do pracy. Dialogmøte 3 może się odbyć w wyjątkowych przypadkach, najczęściej przed końcem okresu zasiłku chorobowego, czyli po roku, gdy konieczna jest dalsza ocena sytuacji.   Zarówno pracownik, jak i pracodawca mają określone prawa i obowiązki w związku z uczestnictwem w dialogmøte. Pracownik ma obowiązek uczestniczyć w spotkaniu, chyba że istnieją poważne przyczyny medyczne uniemożliwiające udział. Może również przyjść z osobą towarzyszącą, np. przedstawicielem związku zawodowego lub zaufanym doradcą. Jego zadaniem jest aktywny udział w rozmowie i współpraca przy tworzeniu planu powrotu do pracy.   Pracodawca jest zobowiązany zorganizować dialogmøte 1 oraz przygotować informacje o możliwych dostosowaniach w miejscu pracy, takich jak zmniejszenie wymiaru godzin, zmiana obowiązków czy inne rozwiązania wspierające stopniowy powrót pracownika do pracy. Jeśli pracodawca nie zwoła spotkania w wymaganym terminie, pracownik może sam zwrócić się do NAV z prośbą o jego zorganizowanie.   Urząd NAV odgrywa ważną rolę w całym procesie, szczególnie przy dłuższej nieobecności w pracy. Organizuje drugie spotkanie dialogowe i może zaprosić lekarza prowadzącego, aby pomóc w ocenie, jakie aktywności są możliwe z medycznego punktu widzenia.   Spotkania mogą odbywać się w formie fizycznej lub cyfrowej, jeśli osobiste uczestnictwo nie jest możliwe. Pracodawca ma obowiązek przesłać do NAV aktualny plan powrotu do pracy co najmniej tydzień przed planowanym spotkaniem. W przypadkach, gdy pracownik jest częściowo niezdolny do pracy (gradert sykmeldt), dialogmøte może być zorganizowane wcześniej, jeśli strony lub lekarz uznają to za uzasadnione.   Jeżeli choroba jest tak poważna, że powrót do pracy w przewidywalnym czasie nie jest realny, spotkanie może zostać uznane za zbędne. Cały proces ma na celu wspieranie pracownika, ale również zapewnienie, że możliwości powrotu do pracy zostaną rzeczywiście rozważone i odpowiednio dostosowane do jego stanu zdrowia. Informacje w pigułce: W Norwegii, podczas dłuższego zwolnienia lekarskiego, zarówno pracownik, jak i pracodawca mają obowiązek uczestniczyć w tzw. dialogmøte – spotkaniu dialogowym. Celem takiego spotkania jest omówienie sytuacji zdrowotnej pracownika oraz ustalenie możliwych działań, które mogą ułatwić jego powrót do pracy. Pierwsze spotkanie dialogowe powinno odbyć się nie później niż w siódmym tygodniu trwania zwolnienia lekarskiego. Za jego zorganizowanie odpowiada pracodawca. Podczas rozmowy omawia się, jakie działania mogą zostać podjęte, aby stopniowo przywrócić pracownika do aktywności zawodowej — na przykład możliwość pracy w niepełnym wymiarze godzin, zmianę obowiązków czy inne dostosowania stanowiska pracy. Udział w spotkaniu jest obowiązkowy zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy. Jeśli jednak stan zdrowia uniemożliwia osobisty udział w spotkaniu, możliwe jest zorganizowanie go w formie cyfrowej – online. W takiej sytuacji warto poinformować pracodawcę o trudnościach z dojazdem i zaproponować spotkanie zdalne, np. przez wideokonferencję. Dialogmøte ma charakter wspierający – nie jest kontrolą, lecz formą współpracy między stronami, która ma pomóc w znalezieniu najlepszych rozwiązań umożliwiających bezpieczny powrót do pracy. Więcej informacji znajdziesz na: 1.   NAV (Arbeids- og velferdsetaten) – oficjalny urząd pracy i ubezpieczeń społecznych: https://www.nav.no/dialogmote – Zawiera oficjalne informacje o zasadach organizacji dialogmøte 1, 2 i 3, obowiązkach stron oraz wyjątkach. 2.   Regjeringen.no (Rząd Norwegii) – dokumenty i checklisty dla pracodawców: https://www.regjeringen.no/contentassets/53ed02d8a2ef4223b93536d17c04c093/sjekkliste_arbgiver.pdf – Zawiera obowiązki pracodawcy dotyczące organizacji dialogmøte i opracowania oppfølgingsplan. 3.   Helsedirektoratet (Dyrekcja Zdrowia) – wytyczne dla lekarzy: https://www.helsedirektoratet.no/veiledere/sykmelderveileder/sykmelders-rolle-i-sykmeldingsperioden-oppfolgingsplan-aktivitetskravet-og-dialogmoter/dialogmoter-med-arbeidsgiver – Omawia rolę lekarza w procesie dialogmøte i współpracy z pracodawcą. 4.   Arbeidsmandsforbundet (Związek zawodowy pracowników fizycznych) https://arbeidsmandsforbundet.no/faq-items/ma-jeg-stille-opp-i-dialogmote-med-arbeidsgiver-nar-jeg-er-sykemeldt – Wyjaśnia obowiązek udziału pracownika w dialogmøte i jego prawa. 5.   Norsk Lektorlag (Związek nauczycieli akademickich) https://www.norsklektorlag.no/oss/hvordan-skal-arbeidsgiver-folge-meg-opp-nar-jeg-er-sykmeldt – Zawiera praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania do spotkania i opracowania planu powrotu do pracy. 6.   Legegruppa SMS (portal informacyjny dla lekarzy) https://legegruppa-sms.no/sykemeldinig-dialogmoter – Opisuje znaczenie dialogmøte z perspektywy lekarza prowadzącego i współpracy z NAV.   TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

W Norwegii członkostwo w związkach zawodowych jest bardzo powszechne, a składka członkowska na związek – określana jako fagforeningskontingent – stanowi regularną opłatę wnoszoną przez pracownika na rzecz organizacji związkowej. Państwo wspiera osoby zrzeszone, umożliwiając im odliczenie tych składek od dochodu w ramach ulgi podatkowej znanej jako fagforeningsfradrag. Na czym polega ulga za składki związkowe? Zgodnie z norweskimi przepisami podatkowymi, każdy pracownik, który opłaca składki na związek zawodowy, może pomniejszyć swój dochód o ich wartość. Prawo to obejmuje zarówno osoby, których składki są potrącane automatycznie z wynagrodzenia przez pracodawcę, jak i tych, którzy wpłacają je samodzielnie. Odliczenie przysługuje także członkom zagranicznych związków zawodowych z krajów EOG – pod warunkiem, że organizacja taka negocjuje układy zbiorowe (tariffavtale) w imieniu swoich członków. W roku podatkowym 2025 (rozliczenie za 2024) maksymalna kwota odliczenia wynosi 8 250 NOK. Limit ten ma charakter łączny, co oznacza, że nie można go zwiększyć, nawet jeśli przynależy się do kilku związków jednocześnie. W sytuacji, gdy składki były opłacane jedynie przez część roku, ulga przysługuje proporcjonalnie do okresu, w którym były uiszczane. Dzięki temu odliczeniu zmniejsza się dochód podlegający opodatkowaniu, co w praktyce oznacza niższy podatek do zapłaty. Przykładowo, przy stawce podatkowej na poziomie około 22%, pełne wykorzystanie ulgi (8 250 NOK) pozwala zaoszczędzić nawet około 1 815 NOK. Jak skorzystać z ulgi w zeznaniu podatkowym? W większości przypadków odliczenie składek następuje automatycznie. Jeśli pracodawca potrąca fagforeningskontingent z Twojej pensji, informacja o zapłaconych składkach trafia co miesiąc do norweskiego urzędu skarbowego (Skatteetaten) poprzez raport a-melding. Dane te są następnie przenoszone do wstępnie wypełnionego zeznania podatkowego (skattemelding). Warto jednak samodzielnie sprawdzić poprawność tych informacji. Pracodawca do końca stycznia lub na początku lutego przekazuje tzw. Årsoppgave – roczne zestawienie dochodów i potrąceń. Znajdziesz tam m.in. łączną kwotę składek związkowych pobranych w minionym roku. Należy porównać ją z informacją w skattemeldingu i w razie rozbieżności wprowadzić korektę. Jeżeli w zeznaniu nie uwzględniono ulgi, możesz samodzielnie dodać właściwą kwotę lub skorzystać z pomocy księgowego. W przypadku osób, które opłacają składki samodzielnie (np. poprzez przelew do związku), procedura jest nieco inna. Takie wydatki również można odliczyć, ale trzeba je samodzielnie wykazać w zeznaniu podatkowym, jeśli nie zostały wcześniej zgłoszone pracodawcy. Najlepiej dostarczyć mu potwierdzenie wpłat przed końcem roku, aby mógł uwzględnić dane w raporcie a-melding. Związek zawodowy ma obowiązek wystawić zaświadczenie o wpłaconych składkach do 10 grudnia, a pracownik powinien przekazać je pracodawcy do 15 grudnia. Dzięki temu odliczenie pojawi się automatycznie w Twoim rozliczeniu. Dokumentacja i dowody wpłat Zazwyczaj nie trzeba przesyłać żadnych dokumentów potwierdzających zapłatę składek do Skatteetaten. Warto jednak zachować potwierdzenia wpłat, ponieważ urząd może zażądać ich w przypadku kontroli. Jako dowód wystarczy m.in. zaświadczenie wystawione przez związek zawodowy, potwierdzające sumę wpłaconych składek, lub lønnslipp (pasek wypłaty) zawierający informację o potrąceniach z pensji. Podsumowując, fagforeningskontingent to obowiązkowa składka członkowska w związku zawodowym, która dzięki uldze fagforeningsfradrag staje się mniej obciążająca finansowo. Norweski system podatkowy zachęca w ten sposób do uczestnictwa w związkach zawodowych. Jeśli pracujesz w Norwegii i regularnie opłacasz składki, upewnij się, że korzystasz z przysługującego Ci odliczenia – to prosty sposób na realne obniżenie podatku dochodowego. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Ważna zmiana od 1 stycznia 2026 roku – płatność zaliczek podatkowych bezpośrednio do Skatteetaten   Od 1 stycznia 2026 r. pracodawcy będą zobowiązani do przekazywania zaliczki na podatek (forskuddstrekk) bezpośrednio do Skatteetaten, w tym samym czasie, gdy wypłacają wynagrodzenie. Oznacza to, że nie będzie już używane osobne konto bankowe zabezpieczające te środki czyli „skattetrekkskonto”.   Ważne: ·      6. termin 2025 należy opłacić jak dotychczas – ze skattetrekkskonto, najpóźniej do 15 stycznia 2026 r. ·      Po tej płatności należy zaprzestać przelewów na konto skattetrekk ·  Od 1 stycznia 2026 r. zaliczka podatkowa powinna być przekazywana bezpośrednio do Skatteetaten, najpóźniej w pierwszy dzień roboczy po wypłacie wynagrodzenia   Zapamiętaj: – Nie wolno odkładać przelewu zaliczki na podatek ! – Musi on być wykonany najpóźniej następnego dnia roboczego po wypłacie wynagrodzenia. – Zalecamy, aby przelew do Skatteetaten wykonywać razem z przelewami dla pracowników.   Numer konta Skatteetaten: 7694 05 24802 Składka pracodawcy (arbeidsgiveravgift) – Termin płatności arbeidsgiveravgift nie ulega zmianie. – Składkę należy nadal opłacać co dwa miesiące, do 15. dnia miesiąca następującego po zakończeniu okresu rozliczeniowego, tak jak dotychczas: 15 MARZEC (za styczeń, luty), 15 MAJ (za marzec, kwiecień), 15 LIPIEC (za maj, czerwiec), 15 WRZESIEŃ (za lipiec, sierpień), 15 LISTOPAD (za wrzesień, październik), 15 STYCZEŃ (za listopad, grudzień).   Każde biuro księgowe działa według własnych wewnętrznych procedur, dlatego ważne jest, aby się do nich stosować, by proces naliczania pensji przebiegał sprawnie i terminowo. Konto skattetrekk Banki mogą mieć różne rozwiązania – część przekształci konto w zwykłe, inne je zamkną. Warto śledzić komunikaty swojego banku.   Środki pozostające na koncie: Kwoty poniżej 12 000 NOK zostaną automatycznie odblokowane po 10 kwietnia 2026 r. Kwoty powyżej 12 000 NOK trzeba będzie odzyskać poprzez wniosek do Skatteetaten (od 16 stycznia 2026 r.) Raportowanie A-melding Termin składania A-meldingu pozostaje bez zmian – do 5. dnia następnego miesiąca. W A-meldingu wskazana będzie dokładna data wypłaty wynagrodzenia, od tej daty urząd będzie wymagał zapłaty podatku. Zalecamy regularnie weryfikować daty wypłat wynagrodzeń oraz upewnić się, że są one prawidłowo wpisane w umowach pracowników, aby uniknąć nieporozumień i zapewnić terminowe wypłaty. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

W Norwegii coraz więcej firm inwestuje w zdrowie swoich pracowników, oferując im różne benefity – od masaży po dostęp do siłowni. To rozwiązanie przynosi korzyści obu stronom: pracownicy czują się lepiej i rzadziej chorują, a pracodawcy zyskują bardziej zmotywowany zespół. Jednak z punktu widzenia podatków nie każdy taki przywilej jest traktowany tak samo. Wiele zależy od tego, w jaki sposób organizowane są zajęcia i kto ma do nich dostęp. Zasadą ogólną jest, że jeśli aktywność fizyczna finansowana przez firmę ma charakter wspólny i integracyjny, może być uznana za tzw. velferdstiltak, czyli świadczenie socjalne. Wtedy pracownik nie płaci od niej podatku. Przykładem mogą być wspólne treningi organizowane przez pracodawcę – na przykład gdy firma wynajmuje salę dwa razy w tygodniu o ustalonej porze, a udział w zajęciach jest otwarty dla wszystkich zatrudnionych. Taki model jest traktowany jako rozsądna forma integracji, a nie jako osobista korzyść finansowa. Inaczej wygląda sytuacja, gdy pracownik dostaje indywidualny karnet na siłownię, z którego może korzystać kiedy chce. Norweski urząd skarbowy uważa wtedy, że to już konkretna korzyść mająca wartość pieniężną, a więc podlegająca opodatkowaniu. Jeśli przykładowo normalna cena miesięcznego karnetu wynosi 1000 koron, a pracodawca dopłaca połowę tej kwoty, to te 500 koron stanowi dochód, od którego trzeba zapłacić podatek. Co więcej, jeśli firma wynegocjuje dla swoich pracowników dodatkowy rabat, to wartość zniżki również powiększa podstawę opodatkowania. Istnieje jednak ważny wyjątek od tej zasady. Niektóre formy aktywności fizycznej mogą być zwolnione z podatku, jeśli mają charakter profilaktyczny i są związane z rodzajem wykonywanej pracy. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy firma organizuje ćwiczenia lub masaże mające na celu zapobieganie bólom pleców czy innym urazom zawodowym. Warunkiem jest, by program był przygotowany przez specjalistę, np. fizjoterapeutę, i obejmował tylko takie działania, które są faktycznie potrzebne do poprawy zdrowia w kontekście pracy. Na osobne omówienie zasługują również firmowe drużyny sportowe, tzw. bedriftsidrett. W ich przypadku norweskie przepisy są dość przychylne – finansowanie wspólnych treningów, sprzętu czy strojów sportowych używanych podczas zawodów jest traktowane jako świadczenie socjalne i nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. Oczywiście prywatne używanie takiego stroju poza zawodami nie jest już objęte zwolnieniem. Podsumowując, karnet na siłownię od pracodawcy może być atrakcyjnym benefitem, ale jego status podatkowy zależy od formy, w jakiej jest oferowany. Jeśli ma charakter wspólny i integracyjny – nie podlega opodatkowaniu. Gdy jednak służy indywidualnym celom rekreacyjnym pracownika, jego wartość należy doliczyć do dochodu. Warto więc, by zarówno pracodawcy, jak i pracownicy wiedzieli, gdzie przebiega granica między świadczeniem socjalnym a opodatkowaną korzyścią. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Kryterium Aksjeselskap (AS) Norskregistrert Utenlandsk Foretak (NUF) Rodzaj podmiotu Niezależny podmiot prawny Oddział firmy zagranicznej, nie jest odrębnym podmiotem Odpowiedzialność prawna Ograniczona do wysokości kapitału zakładowego Pełna odpowiedzialność firmy-matki Kapitał zakładowy Minimalny 30 000 NOK Brak wymogu kapitału Koszty rejestracji Wyższe, opłata rejestracyjna ok. 5 500–6 500 NOK Niskie, minimalne lub zerowe Podatek dochodowy 22% w Norwegii Podwójne opodatkowanie (Norwegia + kraj macierzysty) Reputacja na rynku Wysoka, budzi zaufanie Może budzić wątpliwości, postrzegana jako mniej stabilna Czas rejestracji 4-5 tygodni 1-3 tygodnie Dla kogo? Długoterminowe, stabilne operacje Działalność tymczasowa, testowanie rynku Jednym z pierwszych kroków przy zakładaniu firmy w Norwegii jest wybór właściwej formy prawnej. To decyzja, która wpływa na sposób prowadzenia biznesu, poziom odpowiedzialności, obciążenia podatkowe i ogólny wizerunek przedsiębiorstwa. Najczęściej przedsiębiorcy rozważają dwie opcje: Aksjeselskap (AS), czyli norweską spółkę akcyjną z ograniczoną odpowiedzialnością, oraz Norskregistrert Utenlandsk Foretak (NUF) – oddział zagranicznej firmy działający na terytorium Norwegii. AS to niezależny podmiot prawny, bardzo podobny do polskiej spółki z o.o. Właściciele (akcjonariusze) ponoszą odpowiedzialność wyłącznie do wysokości wniesionego kapitału, co zapewnia im skuteczną ochronę prywatnego majątku. Minimalny kapitał zakładowy wynosi 30 000 NOK, a sama spółka w pełni podlega norweskiemu systemowi podatkowemu. Tego typu forma działalności jest uznawana za stabilną, przejrzystą i wzbudzającą zaufanie zarówno wśród kontrahentów, jak i instytucji finansowych. NUF z kolei stanowi oddział zagranicznej firmy, na przykład polskiej spółki z o.o., zarejestrowany w Norwegii. Nie jest to jednak samodzielny podmiot prawny, a wszystkie zobowiązania finansowe i prawne ponosi firma-matka z kraju pochodzenia. Rejestracja NUF jest zazwyczaj prostsza i tańsza, ponieważ nie wymaga kapitału zakładowego. Taka forma działalności często wybierana jest przez przedsiębiorstwa, które chcą przetestować norweski rynek lub prowadzą działalność tymczasową. Trzeba jednak pamiętać, że w tym przypadku istnieje ryzyko podwójnego opodatkowania – częściowo w Norwegii, a częściowo w kraju siedziby firmy. Różnice między AS a NUF najlepiej widać, gdy przyjrzymy się kilku kluczowym aspektom. W spółce AS odpowiedzialność właścicieli jest ograniczona, natomiast w NUF pełną odpowiedzialność za zobowiązania ponosi przedsiębiorstwo-matka. Założenie AS wiąże się z koniecznością wniesienia kapitału i poniesienia wyższych kosztów rejestracyjnych (około 5 500–6 500 NOK), jednak w zamian firma zyskuje większą wiarygodność na rynku. NUF natomiast pozwala rozpocząć działalność niskim kosztem, lecz wymaga szczególnej ostrożności w kwestiach podatkowych i księgowych. Jeśli chodzi o podatki, AS rozlicza się w całości w Norwegii według stawki 22%, prowadząc pełną księgowość zgodnie z lokalnymi przepisami. Po przekroczeniu progu 50 000 NOK obrotu spółka musi zarejestrować się jako płatnik VAT. NUF natomiast rozlicza się zarówno w Norwegii, jak i w kraju pochodzenia, co może wymagać dodatkowych działań związanych z unikaniem podwójnego opodatkowania. Podsumowując – wybór między AS a NUF zależy przede wszystkim od charakteru i planów przedsiębiorstwa. Jeśli zależy Ci na stabilnej, długoterminowej obecności na norweskim rynku, chcesz ograniczyć ryzyko finansowe i budować zaufanie wśród klientów – najlepszym rozwiązaniem będzie spółka AS. Natomiast gdy planujesz krótkotrwały projekt, chcesz przetestować rynek lub ograniczyć koszty startowe, warto rozważyć NUF. Obie formy mają swoje zalety, jednak to dopasowanie ich do strategii firmy decyduje o sukcesie działalności w Norwegii. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no  

Rodzaj działalności Polska Norwegia Jednoosobowa działalność (online) Rejestracja przez CEIDG – zwykle w ciągu kilku godzin, maks. 1 dzień Rejestracja przez Altinn – zwykle w ciągu kilku godzin, maks. kilka dni Spółka kapitałowa (online) Sp. z o.o. przez S24 – średnio 2–3 dni robocze Spółka AS przez Altinn – ok. 1–3 tygodnie Rejestracja tradycyjna (papierowa) Do kilku dni, zależnie od urzędu 3–6 tygodni, szczególnie w okresach zwiększonej liczby wniosków Konto bankowe Można otworzyć po rejestracji spółki; zwykle 1 dzień Wymagane przed rejestracją spółki AS; dla obcokrajowców często 1–8 tygodni Opłaty rejestracyjne JDG – brak opłat; Sp. z o.o. – 350–600 zł (w zależności od trybu) ENK – ok. 2 250 NOK; AS – 5 797 NOK online / 6 797 NOK papierowo W 2025 roku proces zakładania firmy zarówno w Polsce, jak i w Norwegii jest stosunkowo prosty i szybki, szczególnie jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na rejestrację elektroniczną. Czas założenia działalności różni się jednak w zależności od jej formy prawnej oraz kraju. W Norwegii najpopularniejszymi formami prowadzenia firmy są jednoosobowa działalność gospodarcza – enkeltpersonforetak (ENK) – oraz spółka kapitałowa – aksjeselskap (AS). W Polsce ich odpowiednikami są odpowiednio jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o.o.). Jednoosobowa działalność w Norwegii, czyli ENK, jest najprostszą formą prowadzenia firmy. Można ją zarejestrować przez internet za pośrednictwem portalu Altinn. Cała procedura jest szybka – trwa od kilku godzin do maksymalnie kilku dni, a w najprostszych przypadkach rejestracja odbywa się automatycznie w ciągu około godziny. Jeśli jednak urząd musi ręcznie zweryfikować wniosek, czas ten może się wydłużyć do około 10 dni roboczych. Warunkiem szybkiej rejestracji jest posiadanie norweskiego numeru personalnego (lub tymczasowego D-nummeru) i możliwości logowania do systemu Altinn. Rejestracja tradycyjna, czyli wysyłka papierowego formularza do rejestru Brønnøysundregistrene, trwa znacznie dłużej – od 3 do 6 tygodni. Na czas wpływa także okres składania wniosków – zimą urząd działa sprawniej niż latem, gdy liczba zgłoszeń rośnie. Rejestracja papierowa jest również droższa od elektronicznej. W Polsce procedura zakładania jednoosobowej działalności gospodarczej w CEIDG jest równie prosta, a dodatkowo całkowicie bezpłatna. Wniosek można złożyć online przez portal biznes.gov.pl i podpisać profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Wpis do ewidencji dokonywany jest zwykle natychmiast lub najpóźniej następnego dnia roboczego. Często informacja o rejestracji generowana jest tego samego dnia, a przedsiębiorca może rozpocząć działalność od razu po złożeniu wniosku. Rejestracja tradycyjna – złożenie wniosku w urzędzie lub wysyłka listem – również nie zajmuje wiele czasu, zazwyczaj 1–2 dni robocze od dostarczenia dokumentów. System CEIDG automatycznie przekazuje informacje do urzędów skarbowych i ZUS, co znacznie przyspiesza całą procedurę. W przypadku spółek kapitałowych różnice są bardziej zauważalne. Norweska spółka AS, odpowiednik polskiej spółki z o.o., wymaga wniesienia kapitału zakładowego w wysokości co najmniej 30 000 NOK oraz sporządzenia dokumentów takich jak statut, protokół założycieli i potwierdzenie wpłaty kapitału. Rejestracja odbywa się w Foretaksregisteret poprzez portal Altinn i trwa dłużej niż rejestracja działalności jednoosobowej – zwykle od tygodnia do 2–3 tygodni. Każdy wniosek jest analizowany przez urzędnika, co wydłuża czas oczekiwania. Rejestracja papierowa jest znacznie droższa i może potrwać nawet do 6 tygodni. Dodatkowym utrudnieniem jest konieczność założenia konta bankowego, co dla obcokrajowców często oznacza kilkutygodniowe opóźnienia. W Polsce spółkę z o.o. można założyć elektronicznie w systemie S24. To szybki i wygodny sposób, który pozwala zarejestrować firmę w ciągu 2–3 dni roboczych, a niekiedy nawet w ciągu 24 godzin. Wystarczy skorzystać ze wzorca umowy i podpisać ją elektronicznie. Sąd rejestrowy powinien wpisać spółkę w ciągu jednego dnia od wpłynięcia kompletnego wniosku, choć w praktyce może to zająć nieco więcej czasu. Rejestracja w S24 jest znacznie szybsza od tradycyjnej i nie wymaga posiadania konta bankowego przed wpisem do rejestru. Kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 5000 zł można wpłacić już po rejestracji spółki. Pod względem czasu rejestracji jednoosobowa działalność gospodarcza w Polsce i w Norwegii nie różni się znacząco – w obu krajach można założyć firmę w ciągu jednego dnia, jeśli wniosek złożony jest online i kompletny. Różnice pojawiają się przy spółkach kapitałowych: w Polsce spółkę z o.o. można zarejestrować średnio w 2–3 dni, natomiast w Norwegii spółkę AS – w 1–3 tygodnie. Rejestracje tradycyjne, czyli papierowe, w obu krajach są znacznie wolniejsze i mniej opłacalne – mogą trwać od kilku tygodni do nawet półtora miesiąca. Najszybszym sposobem rozpoczęcia działalności w 2025 roku pozostaje więc rejestracja elektroniczna jednoosobowej firmy, zarówno w Polsce przez CEIDG, jak i w Norwegii przez Altinn. W obu przypadkach przedsiębiorca może rozpocząć działalność praktycznie tego samego dnia, o ile wszystkie dane zostaną prawidłowo wypełnione. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

W Norwegii przedsiębiorstwa mają obowiązek dostarczania różnych raportów i informacji w wyznaczonych terminach. Jeśli dane te nie zostaną przekazane w odpowiednim czasie, organy podatkowe (Skatteetaten) mogą nałożyć tvangsmulkt – czyli dzienną karę pieniężną, która naliczana jest do momentu dostarczenia wymaganych informacji. Kiedy może zostać nałożona tvangsmulkt: Kara może zostać nałożona, jeśli przedsiębiorstwo nie dostarczy w terminie jednego z następujących dokumentów lub raportów: ·        Aksjonærregisteroppgaven (raport do rejestru akcjonariuszy) ·        Mva-meldingen (deklaracja VAT) ·        A-meldingen (raport o zatrudnieniu i wynagrodzeniach) ·        Skattemeldingen (deklaracja podatkowa) ·        Særavgiftsmeldingen (raport dotyczący podatków specjalnych) ·        Tredjepartsopplysninger (informacje od podmiotów trzecich) Tvangsmulkt może być również nałożona, jeśli przedsiębiorstwo narusza przepisy ustawy o rachunkowości (bokføringsloven), nie spełnia wymogów dotyczących obowiązkowego planu emerytalnego dla pracowników (OTP), lub nie udziela informacji na żądanie Skatteetaten. Przebieg postępowania: Jeśli wymagane informacje nie zostaną dostarczone w terminie, przedsiębiorstwo otrzymuje ostrzeżenie (varsel) z wyznaczeniem nowego terminu. Jeśli dane nadal nie zostaną przekazane w wyznaczonym czasie, zaczyna się naliczanie dziennych kar pieniężnych (tvangsmulkt). Kara jest naliczana do momentu dostarczenia informacji lub do osiągnięcia maksymalnej kwoty. Wysokość kary: Wysokość tvangsmulkt obliczana jest na podstawie tzw. rettsgebyr. W 2025 roku jedno rettsgebyr wynosi 1314 koron norweskich dziennie. Stawka może się różnić w zależności od rodzaju niewysłanego raportu lub deklaracji. Możliwość odwołania: Decyzję o nałożeniu tvangsmulkt można zaskarżyć. Należy jednak pamiętać, że kara musi zostać opłacona, nawet jeśli przedsiębiorstwo zdecyduje się na złożenie odwołania. Wskazówka: Terminowe dostarczanie raportów i informacji pomaga uniknąć kar oraz przyczynia się do bardziej uporządkowanego i efektywnego prowadzenia działalności. W razie wątpliwości co do obowiązków podatkowych warto skonsultować się z księgowym. Więcej: https://www.skatteetaten.no/bedrift-og-organisasjon/starte-og-drive/frister-gebyrer-og-tilleggsskatt/tvangsmulkt?utm_source=chatgpt.com TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

„Prowadząc firmę w Norwegii, wielokrotnie stawałem przed sytuacją, w której pracownik trafiał na zwolnienie lekarskie w kluczowym momencie dla zespołu. Z własnego doświadczenia wiem, że wiele osób myśli, że choroba całkowicie chroni przed zwolnieniem, ale przepisy wcale nie są tak czarno-białe. Norweskie prawo wprowadza okres ochronny, zwany verneperiode, który trwa 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia zwolnienia lekarskiego. Przez ten czas nie mogę zwolnić pracownika wyłącznie z powodu jego choroby, niezależnie od tego, czy ma umowę stałą, czy czasową. Jednocześnie wiem, że prawo nie blokuje możliwości zakończenia współpracy z innych przyczyn. Pamiętam sytuację, gdy musiałem przeprowadzić restrukturyzację w jednym z oddziałów. Jeden z pracowników przebywał wtedy na zwolnieniu lekarskim, ale redukcja etatów była nieunikniona. W takich przypadkach ważne jest, aby decyzja była dobrze uzasadniona i dokładnie udokumentowana, bo w przeciwnym razie ryzykuję roszczenia. Podobnie jest w sytuacji zamknięcia firmy czy poważnych naruszeń zasad współpracy – to jedyne okoliczności, które pozwalają mi działać mimo trwającego okresu ochronnego. Kiedy 12 miesięcy ochrony mija, mogę myśleć o zakończeniu współpracy z powodu przedłużającej się nieobecności. Ale zanim podejmę decyzję, muszę spróbować wszystkiego, by umożliwić pracownikowi powrót do pracy. To obowiązek tilretteleggingsplikt – w praktyce oznacza to modyfikowanie zakresu obowiązków, umożliwienie pracy w skróconym wymiarze godzin czy wprowadzenie usprawnień technicznych, które ułatwią codzienne zadania. Nie muszę tworzyć nowego stanowiska ani ponosić nadmiernych kosztów, ale każda próba wsparcia powinna być dokładnie udokumentowana. Zawsze konsultuję się też z lekarzem pracy lub NAV, by zrozumieć rokowania co do powrotu pracownika do zdrowia. Pracownik musi wiedzieć, że jego długotrwała nieobecność może doprowadzić do zakończenia współpracy, więc wysyłam varsel i prowadzę otwarte rozmowy. Wszystko zapisuję w aktach personalnych – od prób dostosowania stanowiska po rozmowy wyjaśniające. W praktyce często udaje się znaleźć rozwiązanie korzystne dla obu stron, na przykład poprzez tymczasowe zmniejszenie obowiązków lub obniżenie etatu. Zdarzały się też sytuacje, gdy pracownik zachorował w trakcie okresu wypowiedzenia. Wtedy zwolnienie lekarskie może trwać tak długo, jak stwierdzi lekarz, a zasiłek chorobowy (sykepenger) nadal przysługuje. Pierwsze 16 dni wypłacam ja, a od tego momentu przejmuje NAV. Przykładowo, jeśli okres wypowiedzenia trwa od 1 do 31 sierpnia, a pracownik zachoruje 15 sierpnia na miesiąc, do końca sierpnia płacę ja, a od września obowiązek przejmuje NAV. Nawet po zakończeniu choroby, jeśli pracownik pozostaje bez pracy, może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, o ile spełnia warunki. Z perspektywy pracodawcy norweskie przepisy wprowadzają jasne ramy działania. W pierwszych 12 miesiącach chronią pracownika przed zwolnieniem wyłącznie z powodu choroby, ale jednocześnie pozwalają reagować, gdy przyczyny są niezależne od niezdolności do pracy. Po upływie okresu ochronnego mogę zakończyć współpracę z powodu przedłużającej się absencji, pod warunkiem że dokumentuję wszystkie działania wspierające i prowadzę przejrzystą komunikację. To równoważy potrzeby firmy i prawa pracownika, dając obustronną jasność i pewność, że decyzje podejmowane są zgodnie z prawem.” Podsumowując: – W Norwegii pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim objęty jest 12-miesięcznym okresem ochronnym (verneperiode), liczonym od dnia rozpoczęcia zwolnienia. – W tym czasie nie można zwolnić pracownika wyłącznie z powodu choroby, niezależnie od rodzaju umowy (stała lub czasowa). – Prawo nie blokuje zwolnienia z przyczyn niezwiązanych z chorobą, takich jak: ·        redukcja etatów (nedbemanning), restrukturyzacja lub zamknięcie oddziału, ·        zamknięcie firmy lub jej części, ·        brak współpracy lub naruszenie ustalonych zasad. – Po upływie okresu ochronnego pracodawca może rozważyć zwolnienie z powodu przedłużającej się nieobecności, ale decyzja musi być: ·        starannie udokumentowana, ·        poprzedzona działaniami wspierającymi pracownika (tilretteleggingsplikt), ·        uzasadniona, aby uniknąć roszczeń. – Obowiązek tilretteleggingsplikt obejmuje: ·        modyfikację zakresu zadań, jeśli to możliwe, ·        umożliwienie pracy w skróconym wymiarze godzin, ·        wprowadzenie usprawnień technicznych ułatwiających wykonywanie obowiązków. – Kluczowe kroki przed zwolnieniem: ·        konsultacja z lekarzem pracy lub NAV, ·        wysłanie ostrzeżenia (varsel) o możliwym zakończeniu współpracy, ·        szczegółowa dokumentacja działań w aktach personalnych, ·        otwarte rozmowy z pracownikiem w celu znalezienia rozwiązania korzystnego dla obu stron. – W czasie okresu wypowiedzenia pracownik może otrzymywać zwolnienie lekarskie tak długo, jak orzeknie lekarz. – Zasiłek chorobowy (sykepenger) przysługuje maksymalnie 52 tygodnie, z czego pierwsze 16 dni wypłaca pracodawca, a później NAV. – Nawet po zakończeniu umowy, jeśli pracownik pozostaje na zwolnieniu lekarskim, NAV przejmuje wypłatę zasiłku. – Jeśli po chorobie pracownik pozostaje bez pracy, może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, o ile spełnia wymagane warunki. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no

Wielu przedsiębiorców planujących działalność w Norwegii zastanawia się, czy będą zobowiązani do korzystania z usług rewizora finansowego, czyli audytora. W polskich realiach odpowiada temu biegły rewident, natomiast w Norwegii używa się terminu revisor. Obowiązek powołania rewizora zależy od formy prawnej firmy oraz jej skali działalności.   Rewizor (norw. revisor) to niezależny specjalista, którego głównym zadaniem jest ochrona interesów właścicieli oraz użytkowników sprawozdań finansowych. Nie prowadzi ksiąg – tym zajmuje się regnskapsfører. Rewizor sprawdza, czy dane finansowe firmy są rzetelne, zgodne z prawem i właściwie raportowane do urzędów.   Do najważniejszych obowiązków rewizora należy: ·   Audyt rocznego sprawozdania finansowego – przeprowadza kontrolę ustawową (lovfestet revisjon) i wystawia revisjonsberetning, oceniając, czy księgi firmy odzwierciedlają rzeczywistą sytuację finansową i czy przepisy są przestrzegane. ·    Raportowanie do zarządu – informuje pisemnie o istotnych błędach, lukach w kontroli wewnętrznej lub naruszeniach prawa oraz nadzoruje ich naprawienie. ·  Potwierdzanie danych podatkowych – podpisuje wybrane dokumenty, np. næringsspesifikasjon i skattemelding, gwarantując zgodność z księgami i przepisami. ·   Kontrola rozliczeń wynagrodzeń – weryfikuje systemy ewidencji płac, podatków i składek pracodawcy, wykrywając ewentualne nieprawidłowości. ·    Tajemnica zawodowa i obowiązek udzielania informacji – chroni poufność danych, ale w razie potrzeby ujawnia wyniki kontroli właścicielom, zarządowi lub władzom. ·      Odpowiedzialność cywilna – za szkody wynikłe z błędów lub zaniedbań odpowiada zarówno rewizor, jak i firma audytorska. ·   Niezależność i profesjonalny sceptycyzm – działa obiektywnie, niezależnie od kierownictwa, co zwiększa wiarygodność sprawozdań finansowych.   Dzięki temu rewizor podnosi rzetelność raportów finansowych i zmniejsza ryzyko błędów, oszustw czy sporów z urzędami.   Obowiązek rewizora w spółce AS Aksjeselskap (AS), czyli norweska spółka kapitałowa, nie zawsze musi mieć rewizora. Małe spółki mogą zrezygnować z audytu (fravalg av revisjon), jeśli spełniają wszystkie poniższe warunki: ·        roczne przychody operacyjne poniżej 7 milionów NOK, ·        suma bilansowa poniżej 27 milionów NOK, ·        średnia liczba pracowników nie przekracza 10 etatów. Przekroczenie któregokolwiek z tych progów nakłada obowiązek powołania rewizora w kolejnym roku obrotowym. Mała spółka, która wcześniej nie miała rewizora, musi wtedy zatwierdzić jego powołanie na walnym zgromadzeniu i zgłosić do Foretaksregisteret. Jeśli później firma znów znajdzie się poniżej progów, może ponownie zrezygnować z audytu. Podczas zakładania AS można od razu zdecydować, czy spółka będzie miała rewizora. Domyślnie firma podlega rewizji, więc brak decyzji w formularzu oznacza obowiązek audytu. Nawet jeśli nie jest to konieczne, spółka może dobrowolnie zatrudnić rewizora.   Obowiązek rewizora w firmie ENK Enkeltpersonforetak (ENK), czyli jednoosobowa działalność gospodarcza, w większości przypadków nie wymaga rewizora. Małe ENK nie muszą prowadzić pełnej księgowości ani audytu, wystarczy dokumentacja do rocznego rozliczenia, dopóki przychody nie przekroczą 50.000 NOK w ciągu 12 miesięcy. Audyt staje się obowiązkowy, gdy ENK osiągnie duże rozmiary: ·        aktywa powyżej 20 milionów NOK, lub ·        ponad 20 roboczolat (średnia liczba zatrudnionych przeliczona na lata pracy). Przekroczenie tych progów oznacza, że w kolejnym roku działalność musi mieć wyznaczonego rewizora i przeprowadzić kontrolę sprawozdania. Jeśli firma pozostaje poniżej limitów, nie ma obowiązku pełnego sprawozdania ani audytu.   Przypadki szczególne Niektóre rodzaje działalności zawsze wymagają rewizora, niezależnie od wielkości: firmy nadzorowane przez Finanstilsynet (np. banki, ubezpieczyciele, fundusze inwestycyjne), apteki, działalność prawnicza (advokatvirksomhet) oraz przedsiębiorstwa korzystające z dotacji SkatteFUNN – wszystkie te podmioty muszą posiadać rewizora.   Podsumowując, małe firmy w Norwegii – zarówno ENK, jak i AS – mogą działać bez rewizora. Obowiązek audytu pojawia się dopiero po przekroczeniu ustawowych progów wielkości przedsiębiorstwa. Znajomość tych zasad pozwala planować rozwój firmy i przewidzieć moment, w którym konieczne będzie powołanie uprawnionego rewizora.   TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no