Wielu przedsiębiorców planujących działalność w Norwegii zastanawia się, czy będą zobowiązani do korzystania z usług rewizora finansowego, czyli audytora. W polskich realiach odpowiada temu biegły rewident, natomiast w Norwegii używa się terminu revisor. Obowiązek powołania rewizora zależy od formy prawnej firmy oraz jej skali działalności.

Rewizor (norw. revisor) to niezależny specjalista, którego głównym zadaniem jest ochrona interesów właścicieli oraz użytkowników sprawozdań finansowych. Nie prowadzi ksiąg – tym zajmuje się regnskapsfører. Rewizor sprawdza, czy dane finansowe firmy są rzetelne, zgodne z prawem i właściwie raportowane do urzędów.

Do najważniejszych obowiązków rewizora należy:

·   Audyt rocznego sprawozdania finansowego – przeprowadza kontrolę ustawową (lovfestet revisjon) i wystawia revisjonsberetning, oceniając, czy księgi firmy odzwierciedlają rzeczywistą sytuację finansową i czy przepisy są przestrzegane.

·    Raportowanie do zarządu – informuje pisemnie o istotnych błędach, lukach w kontroli wewnętrznej lub naruszeniach prawa oraz nadzoruje ich naprawienie.

·  Potwierdzanie danych podatkowych – podpisuje wybrane dokumenty, np. næringsspesifikasjon i skattemelding, gwarantując zgodność z księgami i przepisami.

·   Kontrola rozliczeń wynagrodzeń – weryfikuje systemy ewidencji płac, podatków i składek pracodawcy, wykrywając ewentualne nieprawidłowości.

·    Tajemnica zawodowa i obowiązek udzielania informacji – chroni poufność danych, ale w razie potrzeby ujawnia wyniki kontroli właścicielom, zarządowi lub władzom.

·      Odpowiedzialność cywilna – za szkody wynikłe z błędów lub zaniedbań odpowiada zarówno rewizor, jak i firma audytorska.

·   Niezależność i profesjonalny sceptycyzm – działa obiektywnie, niezależnie od kierownictwa, co zwiększa wiarygodność sprawozdań finansowych.

Dzięki temu rewizor podnosi rzetelność raportów finansowych i zmniejsza ryzyko błędów, oszustw czy sporów z urzędami.

Obowiązek rewizora w spółce AS

Aksjeselskap (AS), czyli norweska spółka kapitałowa, nie zawsze musi mieć rewizora. Małe spółki mogą zrezygnować z audytu (fravalg av revisjon), jeśli spełniają wszystkie poniższe warunki:

·        roczne przychody operacyjne poniżej 7 milionów NOK,

·        suma bilansowa poniżej 27 milionów NOK,

·        średnia liczba pracowników nie przekracza 10 etatów.

Przekroczenie któregokolwiek z tych progów nakłada obowiązek powołania rewizora w kolejnym roku obrotowym. Mała spółka, która wcześniej nie miała rewizora, musi wtedy zatwierdzić jego powołanie na walnym zgromadzeniu i zgłosić do Foretaksregisteret. Jeśli później firma znów znajdzie się poniżej progów, może ponownie zrezygnować z audytu.

Podczas zakładania AS można od razu zdecydować, czy spółka będzie miała rewizora. Domyślnie firma podlega rewizji, więc brak decyzji w formularzu oznacza obowiązek audytu. Nawet jeśli nie jest to konieczne, spółka może dobrowolnie zatrudnić rewizora.

Obowiązek rewizora w firmie ENK

Enkeltpersonforetak (ENK), czyli jednoosobowa działalność gospodarcza, w większości przypadków nie wymaga rewizora. Małe ENK nie muszą prowadzić pełnej księgowości ani audytu, wystarczy dokumentacja do rocznego rozliczenia, dopóki przychody nie przekroczą 50.000 NOK w ciągu 12 miesięcy.

Audyt staje się obowiązkowy, gdy ENK osiągnie duże rozmiary:

·        aktywa powyżej 20 milionów NOK, lub

·        ponad 20 roboczolat (średnia liczba zatrudnionych przeliczona na lata pracy).

Przekroczenie tych progów oznacza, że w kolejnym roku działalność musi mieć wyznaczonego rewizora i przeprowadzić kontrolę sprawozdania. Jeśli firma pozostaje poniżej limitów, nie ma obowiązku pełnego sprawozdania ani audytu.

Przypadki szczególne

Niektóre rodzaje działalności zawsze wymagają rewizora, niezależnie od wielkości: firmy nadzorowane przez Finanstilsynet (np. banki, ubezpieczyciele, fundusze inwestycyjne), apteki, działalność prawnicza (advokatvirksomhet) oraz przedsiębiorstwa korzystające z dotacji SkatteFUNN – wszystkie te podmioty muszą posiadać rewizora.

Podsumowując, małe firmy w Norwegii – zarówno ENK, jak i AS – mogą działać bez rewizora. Obowiązek audytu pojawia się dopiero po przekroczeniu ustawowych progów wielkości przedsiębiorstwa. Znajomość tych zasad pozwala planować rozwój firmy i przewidzieć moment, w którym konieczne będzie powołanie uprawnionego rewizora.

TOPNOR REGNSKAP AS

Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe

+47 939 82 173

post@topnor.no

www.topnor.no