Norweski podatek od towarów i usług – raportowanie VAT dla usług zdalnych
Przedsiębiorcy prowadzący działalność w Norwegii często korzystają z usług zagranicznych dostawców, takich jak reklamy internetowe, hosting, oprogramowanie czy usługi doradcze. W wielu przypadkach nawet firmy, które nie są zarejestrowane do VAT (MVA), mają obowiązek rozliczenia norweskiego podatku VAT od takich zakupów. Jakie usługi podlegają obowiązkowi rozliczenia? Przepisy dotyczą tzw. usług zdalnych (fjernleverbare tjenester), czyli usług, które mogą być świadczone bez fizycznej obecności wykonawcy. Do najczęściej spotykanych należą: reklamy internetowe, hosting i serwery, domeny internetowe, oprogramowanie i licencje, usługi chmurowe, tworzenie stron internetowych, usługi doradcze i konsultingowe, usługi księgowe oraz inne usługi świadczone online. Źródło: Skatteetaten – Merverdiavgift på tjenester virksomheten har kjøpt fra utlandet oraz Merverdiavgiftssatser for fjernleverbare tjenester kjøpt fra utlandet. Kto ma obowiązek zapłaty VAT? Jeżeli firma nie jest zarejestrowana w Merverdiavgiftsregisteret lub prowadzi działalność zwolnioną z VAT, a kupuje usługi zdalne od zagranicznych kontrahentów, może być zobowiązana do rozliczenia podatku VAT w Norwegii. Obowiązek powstaje po przekroczeniu 2 000 NOK (bez VAT) łącznej wartości zakupionych usług w danym kwartale. Wówczas przedsiębiorca powinien obliczyć i zapłacić norweski VAT zgodnie z zasadą odwrotnego obciążenia (omvendt avgiftsplikt). Źródło: Altinn – Rapportering og betaling av mva. Jak zgłosić zakup usług z zagranicy? Firmy niezarejestrowane do VAT składają deklarację MVA dla omvendt avgiftsplikt (dawniej RF-0005) za pośrednictwem systemu Altinn. Deklarację składa się raz na kwartał. Źródło: Altinn – Mva-melding (tidligere RF-0005). Terminy składania deklaracji Deklarację należy złożyć do: – 10 maja – za I kwartał, – 10 sierpnia – za II kwartał, – 10 listopada – za III kwartał, – 10 lutego – za IV kwartał. Źródło: Altinn – Rapportering og betaling av mva. O czym warto pamiętać? Wiele firm nie zdaje sobie sprawy, że zakup reklamy, hostingu, licencji czy oprogramowania od zagranicznego dostawcy może powodować obowiązek rozliczenia VAT w Norwegii, nawet jeśli przedsiębiorstwo nie jest zarejestrowane jako podatnik VAT. Dlatego warto na bieżąco monitorować zakupy usług z zagranicy, aby uniknąć zaległości podatkowych i ewentualnych odsetek. Skontaktuj się z nami i działaj bezpiecznie na norweskim rynku. TOPNOR REGNSKAP AS – księgowość i wsparcie dla firm w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no
Fravalg av revisjon w Norwegii – zasady rezygnacji z obowiązkowego audytu
Fravalg av revisjon – najważniejsze informacje Czym jest fravalg av revisjon? Fravalg av revisjon oznacza możliwość rezygnacji z obowiązkowego badania rocznego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta (revisor). Dotyczy wyłącznie spółek spełniających ustawowe warunki. Obowiązki spółki Rezygnacja z audytu nie zwalnia z obowiązku prowadzenia prawidłowej księgowości ani składania rocznego sprawozdania finansowego. Sprawozdanie składa się bez badania i podpisu biegłego rewidenta. Warunki rezygnacji Spółka musi jednocześnie spełniać trzy warunki: przychody operacyjne (driftsinntekter) poniżej 7 mln NOK, suma bilansowa (balansesum) poniżej 27 mln NOK oraz średnie zatrudnienie nieprzekraczające 10 etatów (årsverk). Przekroczenie progów Przekroczenie choćby jednego z wymaganych progów powoduje powrót obowiązku badania sprawozdania przez biegłego rewidenta. Nowa spółka AS Nowo zakładana spółka może zrezygnować z audytu już za pierwszy rok działalności, jeżeli kapitał zakładowy (aksjeinnskudd) nie przekracza 27 mln NOK. Upoważnienie można zawrzeć w dokumentach założycielskich. Procedura Decyzję podejmuje walne zgromadzenie, najczęściej po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za poprzedni rok. Następnie rezygnację zgłasza się poprzez Samordnet registermelding, dołączając protokół z walnego zgromadzenia. Korzyści Rezygnacja z audytu pozwala ograniczyć koszty związane z usługami biegłego rewidenta oraz zmniejsza liczbę formalności przy zamknięciu roku finansowego. Na co warto zwrócić uwagę? Biegły rewident może wykryć nieprawidłowości przed kontrolą urzędu. Po rezygnacji z audytu szczególnie ważne jest prawidłowe prowadzenie ksiąg rachunkowych. Kiedy rezygnacja nie jest możliwa? Z możliwości tej nie skorzystają m.in. spółki prowadzące działalność apteczną lub adwokacką, spółki dominujące w grupach kapitałowych, podmioty nadzorowane przez Finanstilsynet oraz spółki, którym obowiązek badania nałożył urząd skarbowy. Przed podjęciem decyzji Przed rezygnacją z audytu warto sprawdzić, czy spółka spełnia wszystkie wymagane warunki oraz ocenić, czy takie rozwiązanie będzie odpowiednie dla prowadzonej działalności. Prowadzenie spółki AS w Norwegii wiąże się z wieloma obowiązkami, a jednym z nich może być badanie rocznego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta (revisor). Nie każda firma musi jednak ponosić związane z tym koszty. Norweskie przepisy przewidują możliwość skorzystania z tzw. fravalg av revisjon, czyli rezygnacji z obowiązkowego audytu, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań. Warto wiedzieć, kiedy jest to możliwe, jak wygląda procedura oraz w jakich przypadkach przepisy nie pozwalają na skorzystanie z tego rozwiązania. Fravalg av revisjon oznacza możliwość zrezygnowania z obowiązkowego badania rocznego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta. Choć spółki AS co do zasady podlegają obowiązkowi audytu, ustawodawca umożliwia mniejszym przedsiębiorstwom odstąpienie od tego wymogu. Dzięki temu wiele niewielkich firm może ograniczyć koszty prowadzenia działalności. Należy jednak pamiętać, że rezygnacja z audytu nie oznacza zwolnienia z obowiązku prowadzenia prawidłowej księgowości ani składania rocznego sprawozdania finansowego. Różnica polega jedynie na tym, że dokumenty nie wymagają badania i podpisu biegłego rewidenta. Możliwość rezygnacji z audytu zależy od spełnienia ściśle określonych progów. Spółka musi jednocześnie spełniać wszystkie trzy warunki. Roczne przychody operacyjne (driftsinntekter) nie mogą przekroczyć 7 mln NOK, suma bilansowa (balansesum) musi być niższa niż 27 mln NOK, a średnie zatrudnienie nie może przekraczać 10 etatów (årsverk). Spełnienie tylko dwóch z tych kryteriów nie jest wystarczające. Przekroczenie choćby jednego z progów powoduje ponowne objęcie spółki obowiązkiem badania sprawozdania przez rewidenta. Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku nowo zakładanych spółek. Już na etapie rejestracji można zdecydować o rezygnacji z audytu za pierwszy rok działalności, jeżeli kapitał zakładowy (aksjeinnskudd) nie przekracza 27 mln NOK. W praktyce oznacza to, że większość nowo powstających spółek AS może od razu skorzystać z tej możliwości. Upoważnienie do rezygnacji z audytu można zawrzeć już w dokumentach założycielskich, dzięki czemu cały proces jest prostszy. W przypadku spółek, które już funkcjonują, konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniej procedury. O rezygnacji z audytu decyduje walne zgromadzenie, najczęściej po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy. Następnie decyzję należy zgłosić za pośrednictwem formularza Samordnet registermelding, dołączając protokół z walnego zgromadzenia potwierdzający podjętą uchwałę. Dla wielu przedsiębiorców największą zaletą rezygnacji z obowiązkowego audytu jest zmniejszenie kosztów prowadzenia działalności. Brak konieczności korzystania z usług rewidenta oznacza również mniej formalności związanych z zamknięciem roku finansowego. Warto jednak pamiętać, że biegły rewident pełni również funkcję kontrolną i może wychwycić nieprawidłowości, zanim zostaną one wykryte przez urząd. Z tego względu przedsiębiorcy, którzy decydują się na fravalg av revisjon, często pozostają przy współpracy z autoryzowanym biurem księgowym, aby zapewnić prawidłowe prowadzenie ksiąg rachunkowych. Nie każda spółka może jednak skorzystać z możliwości rezygnacji z audytu, nawet jeśli spełnia wymagane progi finansowe i dotyczące zatrudnienia. Wyłączenie dotyczy między innymi spółek prowadzących działalność apteczną lub adwokacką, spółek dominujących w grupach kapitałowych oraz podmiotów podlegających nadzorowi Finanstilsynet. Rezygnacja nie będzie również możliwa w sytuacji, gdy obowiązek przeprowadzenia badania został nałożony przez urząd skarbowy. Decyzja o rezygnacji z biegłego rewidenta powinna być poprzedzona analizą sytuacji przedsiębiorstwa. Warto sprawdzić, czy spółka spełnia wszystkie wymagane warunki oraz czy ograniczenie kosztów nie będzie wiązało się z większym ryzykiem w zakresie prawidłowości prowadzonej księgowości. W razie wątpliwości warto przeanalizować swoją sytuację przed podjęciem decyzji oraz zapoznać się z informacjami publikowanymi przez Brønnøysundregistrene. TOPNOR REGNSKAP AS – polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Urlop w Norwegii. FERIELOVEN – kto decyduje o terminie urlopu?
Kto decyduje o terminie urlopu? Ostateczną decyzję podejmuje pracodawca, jeśli nie da się pogodzić wszystkich wniosków urlopowych pracowników. Prawo do urlopu latem Pracownik może żądać wykorzystania co najmniej trzech tygodni urlopu między 1 czerwca a 30 września. Informacja o terminie urlopu Termin urlopu powinien zostać przekazany pracownikowi najpóźniej dwa miesiące przed rozpoczęciem wolnego. Obowiązek wykorzystania urlopu Pracodawca ma obowiązek dopilnować, aby pracownik wykorzystał przysługujący mu urlop. Przeniesienie urlopu Na podstawie pisemnego porozumienia można przenieść maksymalnie dwa tygodnie urlopu na kolejny rok. Urlop zaliczkowy Dopuszczalne jest wykorzystanie do dwóch tygodni urlopu z przyszłorocznego wymiaru. Ekwiwalent za urlop Co do zasady nie można wypłacać pieniędzy zamiast urlopu. Wyjątek stanowi zakończenie zatrudnienia. Urlop przy niepełnym etacie Każdemu pracownikowi przysługuje 25 dni roboczych urlopu rocznie, niezależnie od wymiaru etatu. Liczenie dni urlopowych Urlop rozliczany jest według virkedager, czyli dni od poniedziałku do soboty, a nie wyłącznie dni pracy. W norweskim prawie urlopowym (ferieloven) odpowiedzialność za prawidłowe planowanie urlopów spoczywa nie tylko na pracowniku, ale również na pracodawcy. Oznacza to, że firma musi zadbać o to, aby zatrudnione osoby faktycznie wykorzystały przysługujące im dni wolne. Nie jest to jedynie przywilej pracownika, lecz ustawowy obowiązek wynikający z przepisów. Takie rozwiązanie ma ścisły związek z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy (HMS). Regularny wypoczynek pomaga ograniczać ryzyko wypadków, wpływa na zmniejszenie liczby zwolnień lekarskich, poprawia atmosferę w miejscu pracy oraz sprzyja dłuższej aktywności zawodowej pracowników. Kto ustala termin urlopu? W większości firm harmonogram urlopów tworzony jest na podstawie preferencji zgłaszanych przez pracowników. Pracodawca powinien w pierwszej kolejności uwzględnić ich oczekiwania, jednocześnie dbając o zachowanie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa. Nie zawsze jednak możliwe jest pogodzenie wszystkich wniosków urlopowych. W sytuacji, gdy kilka osób chce skorzystać z wolnego w tym samym czasie lub potrzeby firmy nie pozwalają na zaakceptowanie wszystkich zgłoszeń, ostateczna decyzja należy do pracodawcy. Warto jednak pamiętać, że przed ustaleniem terminu urlopu powinien on omówić tę kwestię z pracownikiem lub jego przedstawicielem (tillitsvalgt). Jakie ograniczenia obowiązują pracodawcę? Choć firma ma prawo wskazać termin wykorzystania urlopu, nie może robić tego całkowicie dowolnie. Przepisy gwarantują pracownikowi możliwość wykorzystania minimum trzech tygodni nieprzerwanego urlopu pomiędzy 1 czerwca a 30 września, czyli w głównym sezonie urlopowym. Dodatkowo pracownik może oczekiwać, że pozostała część urlopu zostanie udzielona w sposób ciągły. Istotne znaczenie ma również termin przekazania informacji o urlopie. Jeżeli nie występują szczególne przeszkody, pracownik może żądać, aby termin jego wolnego został ustalony i przekazany najpóźniej dwa miesiące przed rozpoczęciem urlopu. Niedopełnienie tego obowiązku może prowadzić do sporów, a w razie problemów pracownik ma możliwość skorzystania ze wsparcia związku zawodowego, który często oferuje pomoc prawną swoim członkom. Czy niewykorzystany urlop można zamienić na pieniądze? Norweskie przepisy wychodzą z założenia, że urlop służy odpoczynkowi, dlatego zasadniczo nie można zastąpić go wypłatą ekwiwalentu pieniężnego. Feriepenger mają być wykorzystane w związku z faktycznym korzystaniem z wolnego. Zakaz ten obowiązuje również wtedy, gdy urlop został przeniesiony na kolejny rok z powodu choroby lub urlopu rodzicielskiego. Jedyną sytuacją, w której możliwe jest wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystane dni urlopowe, jest zakończenie stosunku pracy. Przeniesienie urlopu na kolejny rok Ferieloven przewiduje możliwość elastycznego zarządzania częścią urlopu. Pracownik i pracodawca mogą zawrzeć pisemne porozumienie umożliwiające przeniesienie maksymalnie dwóch tygodni niewykorzystanego urlopu na kolejny rok. Podobnie można uzgodnić wykorzystanie do dwóch tygodni urlopu zaliczkowego (forskuddsferie), czyli dni wolnych pobranych z przyszłorocznego wymiaru. Inaczej wygląda sytuacja, gdy przyczyną niewykorzystania urlopu jest zaniedbanie ze strony pracodawcy. W takim przypadku cały niewykorzystany ustawowy urlop musi zostać automatycznie przeniesiony na następny rok. Ta sama zasada dotyczy m.in. pracowników, którzy przez dłuższy czas przebywali na zwolnieniu lekarskim i zgromadzili znaczną liczbę zaległych dni wolnych. Urlop podczas choroby Przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie zawsze oznacza utratę możliwości korzystania z urlopu. Pracownik może sam zdecydować, że chce wykorzystać wolne w trakcie choroby. W takim przypadku wypłata sykepenger zostaje wstrzymana, a pracownik otrzymuje feriepenger wypracowane wcześniej. Osoba całkowicie niezdolna do pracy ma jednak prawo przesunąć urlop na późniejszy termin. Jeśli wykorzystanie wolnego w danym roku nie będzie możliwe, wszystkie niewykorzystane dni przechodzą na kolejny rok. Aby skorzystać z tego uprawnienia, pracownik musi najpóźniej w ostatnim dniu roboczym przed rozpoczęciem urlopu poinformować pracodawcę o zmianie terminu oraz przedstawić zaświadczenie lekarskie (legeerklæring). Urlop a permittering W przypadku permittering obowiązują zasadniczo te same reguły dotyczące planowania urlopu, które stosuje się wobec pozostałych pracowników. Pracodawca może zarówno uzgodnić termin wolnego z pracownikiem, jak i zobowiązać go do wykorzystania urlopu, o ile zachowany zostanie wymagany dwumiesięczny okres uprzedzenia. Podczas korzystania z urlopu NAV wstrzymuje wypłatę świadczenia postojowego, natomiast pracownik otrzymuje należne mu feriepenger naliczone za poprzedni rok. Nowy pracownik a prawo do urlopu Rozpoczęcie pracy w nowej firmie w trakcie roku nie oznacza utraty prawa do wypoczynku. Jeżeli pracownik nie wykorzystał wcześniej całego przysługującego mu urlopu, może zrobić to u nowego pracodawcy. Osoba rozpoczynająca zatrudnienie najpóźniej 30 września zachowuje prawo do pełnego ustawowego urlopu wynoszącego 25 dni roboczych w tym samym roku urlopowym. Pracownik, który podejmie pracę do 15 sierpnia, może również skorzystać z trzech tygodni urlopu w głównym sezonie urlopowym. Z kolei osoba zatrudniona po 30 września ma zagwarantowane co najmniej siedem dni roboczych urlopu jeszcze przed końcem roku. Co do zasady pracodawca może wymagać wykorzystania urlopu tylko wtedy, gdy pracownik posiada wypracowane feriepenger z poprzedniego roku. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy przedsiębiorstwo całkowicie wstrzymuje działalność, na przykład podczas wspólnego urlopu letniego (fellesferie). Wówczas pracownik jest zobowiązany do wykorzystania wolnego nawet wtedy, gdy nie zgromadził jeszcze wystarczających środków z feriepenger. Jak liczyć urlop przy niepełnym etacie i pracy zmianowej? Jednym z najczęstszych źródeł nieporozumień są zasady naliczania urlopu dla osób zatrudnionych na część etatu lub pracujących w systemie zmianowym i turnusowym. Norweskie przepisy przyznają wszystkim pracownikom taki sam ustawowy wymiar urlopu – 25 dni roboczych rocznie, czyli cztery tygodnie i jeden dzień, niezależnie od liczby przepracowanych godzin. Dodatkowe dni wolne mogą wynikać z umowy o pracę lub układu zbiorowego, gdzie często pojawia się tzw. piąty tydzień urlopu. Kluczowym pojęciem jest tutaj virkedag, czyli dzień roboczy w rozumieniu ustawy. Obejmuje on wszystkie dni od poniedziałku do soboty, niezależnie od tego, czy zgodnie z grafikiem pracownik miał wykonywać pracę. W praktyce oznacza to, że osoba zatrudniona na
NUF czy AS? Kluczowy wybór w Norwegii
Obszar Pytania kontrolne Na co uważać Forma prawna (NUF vs AS) Czy wybór formy wynika ze strategii czy tylko z wygody? Czy rozumiem różnice w odpowiedzialności? Czy planuję działalność krótkoterminową czy stałą? Wybór NUF bez świadomości ryzyka Brak oddzielenia odpowiedzialności Problemy z wiarygodnością Rejestracja firmy Czy firma jest w pełni zarejestrowana? Czy mogę legalnie rozpocząć działalność? Rozpoczęcie działalności przed rejestracją Braki formalne Podatki i VAT Czy wiem, kiedy muszę zarejestrować VAT? Czy struktura podatkowa jest prawidłowa? Błędy w VAT Nieprawidłowe rozliczenia Sankcje podatkowe Konto bankowe Czy mam możliwość otwarcia konta w Norwegii? Czy struktura firmy jest wiarygodna dla banku? Problemy z bankami przy NUF Opóźnienia operacyjne Księgowość Czy współpracuję z lokalnym księgowym? Czy rozumiem obowiązki raportowe? Traktowanie księgowości jako kosztu Błędy raportowe i sankcje Prawo pracy Czy znam norweskie przepisy zatrudnienia? Czy umowy są zgodne z prawem? Nielegalne zatrudnienie Kary i kontrole Wynagrodzenia Czy sprawdziłem minimalne stawki? Czy system płacowy jest zgodny z przepisami? Zaniżone wynagrodzenia Problemy z inspekcją pracy Certyfikaty i licencje Czy branża wymaga zezwoleń? Czy posiadam wszystkie wymagane certyfikaty? Zakaz działalności Kary administracyjne Umowy Czy umowy są dostosowane do prawa norweskiego? Czy zabezpieczają interes firmy? Umowy niezgodne z lokalnym prawem Ryzyko sporów Model biznesowy Czy ceny są realistyczne dla rynku norweskiego? Czy model uwzględnia koszty lokalne? Nierealistyczne ceny Brak rentowności Dokumentacja Czy prowadzę pełną dokumentację? Czy jestem gotowy na kontrolę? Braki dokumentacyjne Problemy przy audytach Strategia długoterminowa Czy planuję rozwój w Norwegii? Czy struktura firmy to umożliwia? Konieczność zmiany struktury Utrata czasu i kosztów Wejście na rynek norweski to nie tylko kwestia znalezienia klientów czy podpisania pierwszych kontraktów. Jednym z najważniejszych kroków – często niedocenianym – jest wybór odpowiedniej formy prawnej działalności. To decyzja, która wykracza daleko poza samą rejestrację firmy. W praktyce wpływa ona na poziom bezpieczeństwa prawnego, relacje z bankami, wiarygodność wobec kontrahentów oraz możliwości rozwoju w dłuższej perspektywie. Z doświadczenia pracy z zagranicznymi firmami działającymi w Norwegii jasno wynika, że najczęściej rozważane są dwa rozwiązania: NUF, czyli norweski oddział zagranicznej firmy, oraz AS – norweska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Obie formy mogą być właściwe, ale tylko wtedy, gdy decyzja jest podjęta świadomie i z pełnym zrozumieniem konsekwencji. NUF (Norskregistrert utenlandsk foretak) to w praktyce rozszerzenie działalności firmy zagranicznej na teren Norwegii. Nie jest to osobny podmiot prawny, co oznacza, że wszelkie zobowiązania oddziału spoczywają bezpośrednio na firmie macierzystej. Taka konstrukcja powoduje ograniczone oddzielenie finansowe i prawne, a także może wpływać na postrzeganie firmy przez banki czy większych kontrahentów. Ryzyko operacyjne oddziału jest bowiem nierozerwalnie związane z sytuacją firmy zagranicznej. Mimo to NUF może mieć sens w określonych sytuacjach – szczególnie wtedy, gdy działalność ma charakter ograniczony, tymczasowy lub projektowy. W takich przypadkach, przy odpowiednim przygotowaniu, może być to rozwiązanie wystarczające. Problem pojawia się wtedy, gdy firmy traktują tę formę jako uniwersalne rozwiązanie, nie uwzględniając jej ograniczeń. W praktyce wiele zagranicznych przedsiębiorstw działających jako NUF napotyka trudności wynikające z niedostatecznego przygotowania. Najczęstsze problemy dotyczą niejasności podatkowych, błędów w rejestracji VAT, ograniczonego zaufania ze strony norweskich klientów czy trudności w otwarciu konta bankowego. Dodatkowo całe ryzyko prawne i finansowe pozostaje po stronie firmy macierzystej, co może mieć poważne konsekwencje. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku AS (Aksjeselskap). Jest to pełnoprawna norweska spółka, posiadająca własną osobowość prawną, kapitał zakładowy oraz zarząd. Odpowiedzialność właścicieli jest ograniczona, a struktura bardziej przejrzysta zarówno dla instytucji, jak i partnerów biznesowych. W efekcie AS jest często postrzegana jako bardziej wiarygodna i stabilna forma działalności. Banki chętniej podejmują współpracę, klienci mają większe zaufanie, a urzędy traktują taką strukturę jako standardową. Nic więc dziwnego, że wiele firm rozpoczynających działalność jako NUF, po czasie decyduje się na założenie spółki AS, gdy ich obecność w Norwegii staje się bardziej trwała. Na tym etapie szczególnego znaczenia nabiera rola profesjonalnej księgowości. W Norwegii księgowość nie jest jedynie formalnością – to integralna część systemu regulacyjnego. Doświadczony księgowy pomaga nie tylko w wyborze odpowiedniej formy działalności, ale także w planowaniu podatkowym, analizie ryzyka, rejestracji VAT, obsłudze wynagrodzeń czy kontaktach z urzędami. Wspiera również w procesie rejestracji firmy oraz zapewnia zgodność z obowiązkami sprawozdawczymi. Brak odpowiedniego przygotowania na tym etapie często prowadzi do błędów, które można było łatwo uniknąć. Wśród najczęstszych znajdują się wybór NUF bez zrozumienia konsekwencji, rozpoczęcie działalności przed zakończeniem rejestracji, nieprawidłowe rozliczenia VAT, ignorowanie wymogów branżowych czy niedoszacowanie obowiązków wynikających z prawa pracy. Często problemem jest również traktowanie księgowości jako zbędnego kosztu, a nie jako elementu strategicznego. Dlatego przed wejściem na rynek norweski warto przejść przez praktyczną listę kontrolną. Należy upewnić się, że forma prawna została dobrana świadomie, rejestracja zakończona, obowiązki podatkowe i VAT prawidłowo określone, a wymagania prawa pracy spełnione. Istotne jest także sprawdzenie minimalnych stawek wynagrodzeń, wymaganych certyfikatów oraz zgodności umów z lokalnymi standardami. Równie ważne jest wdrożenie systemów księgowych i płacowych oraz nawiązanie współpracy z lokalnym specjalistą. To wszystko nie jest zbędną biurokracją – to sposób na zarządzanie ryzykiem i budowanie stabilnej pozycji na rynku. W Norwegii zgodność z przepisami bezpośrednio przekłada się na wiarygodność firmy. Klienci, partnerzy i instytucje oczekują przejrzystości, rzetelności oraz pełnego zrozumienia obowiązków prawnych. Firmy, które od początku inwestują w odpowiednią strukturę i profesjonalne wsparcie, rozwijają się szybciej i stabilniej. Łatwiej zdobywają zaufanie, unikają problemów prawnych i budują silniejsze relacje biznesowe. Te, które bagatelizują te aspekty, często napotykają bariery, które hamują ich rozwój. W praktyce wybór między NUF a AS rzadko jest jedynie formalnością. To decyzja strategiczna, która mówi wiele o podejściu firmy do rynku norweskiego. I bardzo często to właśnie ona decyduje o tym, czy działalność zakończy się krótkim epizodem, czy długoterminowym sukcesem. Stawiamy na indywidualne podejście, sprawną komunikację oraz praktyczne rozwiązania dopasowane do potrzeb przedsiębiorców. Pomagamy nie tylko w realizacji obowiązków księgowych, ale również w bezpiecznym i świadomym rozwoju biznesu. Zapraszamy do kontaktu i współpracy. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii www.topnor.no post@topnor.no +47 939 82 173
Rząd przedstawił budżet na 2026 rok. Podatki, ulgi, zmiany – zapoznaj się z propozycjami
Wraz z publikacją projektu budżetu na 2026 rok pojawiły się też pierwsze propozycje dotyczące zmian podatkowych. Choć to wciąż tylko projekt, a ostateczne decyzje zapadną dopiero pod koniec roku, już teraz można zobaczyć, jakie rozwiązania rząd planuje wprowadzić — zwłaszcza że w poprzednich latach finalne stawki zazwyczaj niewiele różniły się od tych z projektu. Wśród najważniejszych propozycji znajdują się zmiany w trinnskatt, gdzie wszystkie progi mają zostać podniesione o 4,0%, przy zachowaniu dotychczasowych stawek: Próg 1 od 226.100 NOK (1,7%), Próg 2 od 318.300 NOK (4,0%), Próg 3 od 725.050 NOK (13,7%), Próg 4 od 980.100 NOK (16,7%) i Próg 5 od 1.467.200 NOK (17,7%). W trygdeavgift planowane są niewielkie obniżki — dla pracowników z 7,7% do 7,6%, a dla działalności gospodarczej z 10,9% do 10,8%. Kwota wolna pozostaje bez zmian, na poziomie 99.650 NOK. Arbeidsgiveravgift ma zostać bez zmian, a dodatkowa stawka dla wynagrodzeń powyżej 850.000 NOK, zlikwidowana w 2025, nie ma wrócić. W podatku majątkowym zaproponowano podwyższenie kwoty wolnej z 1.760.000 NOK do 1.900.000 NOK, przy zachowaniu obecnych stawek. W odliczeniach pojawia się kilka podwyżek: personfradrag z 108.550 NOK do 114.210 NOK (+5,2%); minstefradrag dla pracujących z 92.000 NOK do 95.700 NOK (+4,0%); a dla emerytów z 73.150 NOK do 75.400 NOK. Z kolei ulgi na dzieci mają zostać zmniejszone — maksymalna ulga na opiekę nad dzieckiem z 25.000 NOK do 15.000 NOK na pierwsze dziecko i z 15.000 NOK do 10.000 NOK na kolejne. Engangsstønad, czyli becikowe, również ma zostać obniżone — z 92.648 NOK do 60.000 NOK. Jeśli chodzi o samochody elektryczne, obecnie do 500.000 NOK ceny auta EV nie płaci się VAT. Od 2026 roku zwolnienie ma obejmować tylko pierwsze 300.000 NOK, a nadwyżka będzie objęta 25% VAT. Od 2027 roku planowane jest całkowite zniesienie tej ulgi. Co to oznacza dla portfeli? Według wyliczeń opartych na proponowanych zmianach:– przy dochodzie 300.000 NOK: podatek 2025 — 46 834 NOK, podatek 2026 — 43 876 NOK (różnica ok. 2 958 NOK),– przy 450.000 NOK: 96 794 NOK vs. 93 855 NOK (różnica ok. 2 939 NOK),– przy 650.000 NOK: 164 194 NOK vs. 161 055 NOK (różnica ok. 3 139 NOK),– przy 850.000 NOK: 246 420 NOK vs. 240 375 NOK (różnica ok. 6 045 NOK). W praktyce — jeśli propozycje nie zostaną istotnie zmienione — większość osób może spodziewać się nieco niższego podatku niż w 2025 roku. Na razie to wyłącznie projekt i choć zmiany mogą być minimalne, wszystko jeszcze może się nieco różnić. Będziemy informować, gdy pojawią się ostateczne, zatwierdzone stawki. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Masz zaległości w VAT i AGA? Sprawdź, jak rozłożyć podatki na raty
W sytuacji, gdy firma nie jest w stanie terminowo regulować zobowiązań podatkowych z tytułu VAT i AGA, istnieje możliwość złożenia wniosku o rozłożenie ich na raty. Takie rozwiązanie może pomóc ustabilizować finanse przedsiębiorstwa, jednak kluczowe jest odpowiednie przygotowanie dokumentacji i uargumentowanie wniosku. Uwaga: Warunkiem złożenia wniosku jest wcześniejsze opłacenie zaliczki na podatek dochodowy od pracowników (Forskuddsstrekk). Jeśli nie zostanie ona uregulowana, wniosek nie zostanie przyjęty. Jak przygotować wniosek – najważniejsze kroki 1. Przedstaw szczegóły zaległości Opisz dokładnie, jakie podatki są objęte wnioskiem, jakie są ich kwoty oraz terminy wymagalności. 2. Zaproponuj plan spłaty Wskaż konkretne kwoty poszczególnych rat oraz ich terminy. Plan powinien być realistyczny i możliwy do zrealizowania z uwagi na aktualną sytuację finansową firmy. 3. Wyjaśnij sytuację przedsiębiorstwa Uzasadnij, dlaczego doszło do opóźnień w płatnościach. Opisz bieżącą sytuację finansową oraz działania naprawcze podjęte przez firmę. 4. Dołącz wymagane dokumenty Wniosek powinien zawierać: – budżet firmy i prognozy przepływów pieniężnych, – potwierdzenia dotyczące prób pozyskania kredytów lub innego finansowania, – informacje o aktualnych zobowiązaniach i długach firmy, – dokumentację księgową za ostatnie trzy lata i rok bieżący, – wszelkie inne dokumenty potwierdzające perspektywy poprawy sytuacji, np. podpisane kontrakty lub lista aktywów. Dlaczego warto działać szybko Dobrze przygotowany wniosek o rozłożenie zobowiązań na raty może uchronić firmę przed sankcjami finansowymi, windykacją i utratą płynności. Uporządkowanie relacji z organami skarbowymi daje przedsiębiorstwu przestrzeń do dalszego funkcjonowania i rozwoju. Jeśli potrzebujesz pomocy – skontaktuj się z nami! Zapraszamy na bezpłatną pierwszą konsultację J 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no