Od 1 stycznia 2026 roku w Norwegii zacznie obowiązywać nowy zestaw przepisów regulujących działalność w branży transportu towarów lekkimi pojazdami („varebil”). Zgodnie z decyzją norweskiej Inspekcji Pracy (Arbeidstilsynet), wszyscy kierowcy oraz pomocnicy wykonujący przewóz towarów dla innych podmiotów będą musieli posiadać i okazywać kartę HMS (HSE-kort). Nowy obowiązek obejmie zarówno pracowników zatrudnionych przez firmy transportowe, jak i osoby samozatrudnione, pod warunkiem że wykonują przewóz towarów należących do innych firm.

Źródła: Arbeidstilsynet, Altinn, YTF

Cel wprowadzenia nowych przepisów

Regulacje dotyczące kart HMS są odpowiedzią na rosnące problemy w sektorze transportu lekkiego. Przez wiele lat branża ta była wskazywana jako jedna z najbardziej narażonych na nieuczciwe praktyki, zatrudnianie na czarno, brak przejrzystości i nieprzestrzeganie przepisów BHP. Inspekcja Pracy podkreśla, że obowiązek karty HMS ma umożliwić lepszą identyfikację osób pracujących przy dostawach, ułatwić kontrole oraz zwiększyć bezpieczeństwo zarówno kierowców, jak i klientów. Z punktu widzenia państwa ma to być skuteczne narzędzie przeciwdziałania nadużyciom oraz formą uporządkowania rynku transportowego.

Źródła: Arbeidstilsynet — komunikaty dot. regulacji i motywacji zmian

Kogo obejmuje obowiązek?

Nowe prawo dotyczy wszystkich kierowców („sjåfører”) oraz pomocników („medhjelpere”), którzy wykonują przewóz towarów dla innych firm. Wymóg ten obejmuje pojazdy do 3,5 tony dla aut spalinowych oraz 4,25 tony dla pojazdów elektrycznych. Obowiązek nie dotyczy pracowników administracyjnych firm transportowych ani osób, które nie biorą fizycznego udziału w transporcie towarów.

Źródła: Arbeidstilsynet, Altinn

Zamawianie kart HMS i odpowiedzialność firm

Karty HMS będzie można zamawiać za pośrednictwem oficjalnego portalu od 1 grudnia 2025 roku. Obowiązek ich zamawiania spoczywa na pracodawcy, natomiast osoby prowadzące własną działalność muszą zadbać o kartę samodzielnie. Koszt jednej karty wynosi 132,90 NOK + VAT.

Wymagane jest również, aby karta była fizycznie noszona i widoczna podczas wykonywanej pracy. Stanowi ona potwierdzenie legalnego zatrudnienia oraz funkcjonowania pracodawcy zgodnie z norweskimi przepisami.

Źródła: Arbeidstilsynet — sekcja HSE-kort

Nowe zabezpieczenia i prawa dla pracowników

Wraz z obowiązkiem posiadania karty HMS wprowadzono także szereg regulacji, które mają poprawić warunki zatrudnienia kierowców dostawczych. Od 2026 roku:

• wprowadzona zostaje minimalna stawka godzinowa w wysokości 229 NOK,
• każda osoba wykonująca przewozy musi mieć pisemną umowę o pracę,
• za nadgodziny należy wypłacać dodatek minimum 40%,
• firmy zatrudniające co najmniej pięć osób będą musiały posiadać przedstawiciela ds. bezpieczeństwa (verneombud),
• część przedsiębiorstw musi być powiązana z zatwierdzonymi służbami BHP (Occupational Health Service).

Zmiany te mają zagwarantować, że kierowcy pracujący w jednej z najbardziej obciążających branż będą zatrudniani legalnie i zgodnie z normami bezpieczeństwa.

Źródła: Arbeidstilsynet — informacje o minimalnych stawkach, warunkach pracy i obowiązkach firm

Licencja transportowa dla pojazdów dostawczych od 2026 roku

Oprócz kart HMS od 1 stycznia 2026 roku zacznie obowiązywać również wymóg posiadania krajowej licencji transportowej (nasjonalt løyve) dla pojazdów o masie od 2,5 do 3,5 tony wykorzystywanych do przewozu towarów innych firm. Aby ją otrzymać, konieczne będzie zdanie egzaminu obejmującego wiedzę z zakresu przepisów transportowych, finansów, bezpieczeństwa i podatków. Wymagane będzie także zabezpieczenie finansowe, tzw. gwarancja løyve.

Źródła: Altinn, Söderberg & Partners, Statens vegvesen / Yrkesbil

Co oznaczają zmiany dla branży transportowej?

Wprowadzenie kart HMS oraz licencji transportowych jest jednym z największych przekształceń w historii norweskiego sektora transportu lekkiego. Nowe regulacje:

• zwiększą przejrzystość i kontrolę firm działających w przewozach,
• utrudnią działalność nieuczciwym podwykonawcom,
• wzmocnią prawa pracowników,
• zapewnią klientom większe bezpieczeństwo przy wyborze usług transportowych,
• podniosą jakość i standard usług w całej branży.

Jednocześnie należy liczyć się z rosnącymi kosztami operacyjnymi oraz większą liczbą formalności, co szczególnie odczują małe firmy i jednoosobowe działalności. Mimo to zmiany te mają w dłuższej perspektywie prowadzić do bardziej stabilnego i profesjonalnego rynku.

Źródła: Arbeidstilsynet, Altinn, raporty branżowe oraz materiały ministerialne

TOPNOR REGNSKAP AS

Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe

+47 939 82 173

post@topnor.no

www.topnor.no