Szybki start biznesu? Polska czy Norwegia – sprawdź możliwości!
Rodzaj działalności Polska Norwegia Jednoosobowa działalność (online) Rejestracja przez CEIDG – zwykle w ciągu kilku godzin, maks. 1 dzień Rejestracja przez Altinn – zwykle w ciągu kilku godzin, maks. kilka dni Spółka kapitałowa (online) Sp. z o.o. przez S24 – średnio 2–3 dni robocze Spółka AS przez Altinn – ok. 1–3 tygodnie Rejestracja tradycyjna (papierowa) Do kilku dni, zależnie od urzędu 3–6 tygodni, szczególnie w okresach zwiększonej liczby wniosków Konto bankowe Można otworzyć po rejestracji spółki; zwykle 1 dzień Wymagane przed rejestracją spółki AS; dla obcokrajowców często 1–8 tygodni Opłaty rejestracyjne JDG – brak opłat; Sp. z o.o. – 350–600 zł (w zależności od trybu) ENK – ok. 2 250 NOK; AS – 5 797 NOK online / 6 797 NOK papierowo W 2025 roku proces zakładania firmy zarówno w Polsce, jak i w Norwegii jest stosunkowo prosty i szybki, szczególnie jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na rejestrację elektroniczną. Czas założenia działalności różni się jednak w zależności od jej formy prawnej oraz kraju. W Norwegii najpopularniejszymi formami prowadzenia firmy są jednoosobowa działalność gospodarcza – enkeltpersonforetak (ENK) – oraz spółka kapitałowa – aksjeselskap (AS). W Polsce ich odpowiednikami są odpowiednio jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o.o.). Jednoosobowa działalność w Norwegii, czyli ENK, jest najprostszą formą prowadzenia firmy. Można ją zarejestrować przez internet za pośrednictwem portalu Altinn. Cała procedura jest szybka – trwa od kilku godzin do maksymalnie kilku dni, a w najprostszych przypadkach rejestracja odbywa się automatycznie w ciągu około godziny. Jeśli jednak urząd musi ręcznie zweryfikować wniosek, czas ten może się wydłużyć do około 10 dni roboczych. Warunkiem szybkiej rejestracji jest posiadanie norweskiego numeru personalnego (lub tymczasowego D-nummeru) i możliwości logowania do systemu Altinn. Rejestracja tradycyjna, czyli wysyłka papierowego formularza do rejestru Brønnøysundregistrene, trwa znacznie dłużej – od 3 do 6 tygodni. Na czas wpływa także okres składania wniosków – zimą urząd działa sprawniej niż latem, gdy liczba zgłoszeń rośnie. Rejestracja papierowa jest również droższa od elektronicznej. W Polsce procedura zakładania jednoosobowej działalności gospodarczej w CEIDG jest równie prosta, a dodatkowo całkowicie bezpłatna. Wniosek można złożyć online przez portal biznes.gov.pl i podpisać profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Wpis do ewidencji dokonywany jest zwykle natychmiast lub najpóźniej następnego dnia roboczego. Często informacja o rejestracji generowana jest tego samego dnia, a przedsiębiorca może rozpocząć działalność od razu po złożeniu wniosku. Rejestracja tradycyjna – złożenie wniosku w urzędzie lub wysyłka listem – również nie zajmuje wiele czasu, zazwyczaj 1–2 dni robocze od dostarczenia dokumentów. System CEIDG automatycznie przekazuje informacje do urzędów skarbowych i ZUS, co znacznie przyspiesza całą procedurę. W przypadku spółek kapitałowych różnice są bardziej zauważalne. Norweska spółka AS, odpowiednik polskiej spółki z o.o., wymaga wniesienia kapitału zakładowego w wysokości co najmniej 30 000 NOK oraz sporządzenia dokumentów takich jak statut, protokół założycieli i potwierdzenie wpłaty kapitału. Rejestracja odbywa się w Foretaksregisteret poprzez portal Altinn i trwa dłużej niż rejestracja działalności jednoosobowej – zwykle od tygodnia do 2–3 tygodni. Każdy wniosek jest analizowany przez urzędnika, co wydłuża czas oczekiwania. Rejestracja papierowa jest znacznie droższa i może potrwać nawet do 6 tygodni. Dodatkowym utrudnieniem jest konieczność założenia konta bankowego, co dla obcokrajowców często oznacza kilkutygodniowe opóźnienia. W Polsce spółkę z o.o. można założyć elektronicznie w systemie S24. To szybki i wygodny sposób, który pozwala zarejestrować firmę w ciągu 2–3 dni roboczych, a niekiedy nawet w ciągu 24 godzin. Wystarczy skorzystać ze wzorca umowy i podpisać ją elektronicznie. Sąd rejestrowy powinien wpisać spółkę w ciągu jednego dnia od wpłynięcia kompletnego wniosku, choć w praktyce może to zająć nieco więcej czasu. Rejestracja w S24 jest znacznie szybsza od tradycyjnej i nie wymaga posiadania konta bankowego przed wpisem do rejestru. Kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 5000 zł można wpłacić już po rejestracji spółki. Pod względem czasu rejestracji jednoosobowa działalność gospodarcza w Polsce i w Norwegii nie różni się znacząco – w obu krajach można założyć firmę w ciągu jednego dnia, jeśli wniosek złożony jest online i kompletny. Różnice pojawiają się przy spółkach kapitałowych: w Polsce spółkę z o.o. można zarejestrować średnio w 2–3 dni, natomiast w Norwegii spółkę AS – w 1–3 tygodnie. Rejestracje tradycyjne, czyli papierowe, w obu krajach są znacznie wolniejsze i mniej opłacalne – mogą trwać od kilku tygodni do nawet półtora miesiąca. Najszybszym sposobem rozpoczęcia działalności w 2025 roku pozostaje więc rejestracja elektroniczna jednoosobowej firmy, zarówno w Polsce przez CEIDG, jak i w Norwegii przez Altinn. W obu przypadkach przedsiębiorca może rozpocząć działalność praktycznie tego samego dnia, o ile wszystkie dane zostaną prawidłowo wypełnione. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Biznes na czysto – jak legalnie prowadzić firmę sprzątającą w Norwegii
Obowiązek Opis Podstawa prawna / Uwagi Wybór formy działalności ENK lub AS – zależnie od skali i potrzeb Brønnøysundregistrene Rejestracja firmy Poprzez Altinn – Enhetsregisteret lub Foretaksregisteret www.altinn.no Renholdsregisteret Obowiązkowy wpis dla firm sprzątających Arbeidstilsynet HMS-kort Karta identyfikacyjna dla wszystkich pracowników www.hmskort.no Umowy o pracę Pisane po norwesku, zgodne z minimalnymi stawkami Arbeidsmiljøloven BHT Obowiązkowa współpraca z firmą BHP Wymóg dla wpisu do Renholdsregisteret Verneombud / AMU Osoba ds. bezpieczeństwa / komisja przy większych firmach Arbeidstilsynet Ubezpieczenie wypadkowe Yrkesskadeforsikring – obowiązkowe Wymagane przy wpisie do rejestru Emerytura OTP Plan emerytalny dla pracowników (min. 2%) NAV / Skatteetaten MVA (VAT) Rejestracja po przekroczeniu 50 000 NOK Skatteetaten Księgowość Dokładna, 5-letni obowiązek przechowywania dokumentacji Zalecane biuro autoryzowane A-melding Miesięczne raporty o pracownikach NAV / Skatteetaten Norwegia to kraj, który wielu osobom kojarzy się ze stabilnością, wysokimi standardami życia i przejrzystymi przepisami. Nic dziwnego, że coraz więcej Polaków decyduje się tam na prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Jedną z najpopularniejszych branż jest sprzątanie – zapotrzebowanie na te usługi jest duże, a bariery wejścia stosunkowo niskie. Zanim jednak zdecydujesz się na taki krok, warto dobrze poznać norweskie przepisy, aby uniknąć kosztownych błędów. Prowadzenie legalnej firmy sprzątającej w Norwegii wiąże się z szeregiem obowiązków – zarówno przy rejestracji, jak i w codziennym funkcjonowaniu. Pierwszym krokiem jest wybór formy prawnej działalności. Najczęściej spotykane to enkeltpersonforetak (ENK), czyli jednoosobowa działalność gospodarcza, oraz aksjeselskap (AS), czyli spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. ENK jest prostsza i tańsza w prowadzeniu, ale właściciel odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy. AS daje większe bezpieczeństwo – oddziela finanse firmowe od prywatnych, ale wymaga minimalnego kapitału zakładowego w wysokości 30 000 NOK. W praktyce mniejsze firmy sprzątające często wybierają ENK, natomiast większe przedsięwzięcia wolą AS ze względu na bezpieczeństwo prawne i lepszy wizerunek w oczach klientów. Kolejnym krokiem jest rejestracja firmy – niezależnie od wybranej formy prawnej, należy ją zgłosić przez platformę Altinn. ENK rejestruje się w Enhetsregisteret, natomiast AS również w Foretaksregisteret. Samo rozpoczęcie działalności nie wystarczy – w branży sprzątającej obowiązkowe jest uzyskanie zatwierdzenia przez Inspektorat Pracy (Arbeidstilsynet). Firma musi zostać wpisana do Renholdsregisteret – bez tego wpisu nie można legalnie świadczyć usług sprzątania, ani dla klientów indywidualnych, ani dla firm. Dotyczy to zarówno ENK, jak i AS, nawet jeśli jedyną osobą pracującą w firmie jest jej właściciel. Wniosek składa się elektronicznie, ale trzeba dołączyć szereg dokumentów, takich jak umowy o pracę w języku norweskim, potwierdzenie zgłoszenia pracowników do NAV, umowę z zatwierdzoną firmą BHT, informacje o wynagrodzeniach zgodnych z obowiązującymi stawkami branżowymi, dokument potwierdzający zawarcie ubezpieczenia od wypadków oraz pisemne zobowiązanie do przestrzegania norweskiego prawa pracy. Wpis do rejestru należy co roku odnawiać, a co trzy lata przesyłać pełną dokumentację do ponownej weryfikacji. Świadczenie usług sprzątających bez zatwierdzenia grozi karami finansowymi i zakazem działalności. Po uzyskaniu wpisu do Renholdsregisteret, należy zadbać o kolejne obowiązki. Jednym z nich jest wyrobienie dla każdego pracownika – a także dla właściciela, jeśli sam wykonuje pracę – tzw. HMS-kort, czyli karty bezpieczeństwa. To imienny dokument potwierdzający legalność zatrudnienia w firmie zarejestrowanej w branży sprzątającej. Kartę zamawia się przez stronę hmskort.no, a jej koszt to 132,90 NOK plus VAT. Jest ważna przez dwa lata i trzeba ją zawsze mieć przy sobie podczas pracy – brak HMS-kort może skutkować karami administracyjnymi i utratą zatwierdzenia w Renholdsregisteret. Kiedy zatrudniasz pracowników, musisz zadbać o zgodność z norweskimi przepisami prawa pracy. Każda osoba musi mieć pisemną umowę o pracę, sporządzoną w języku norweskim, a wynagrodzenia muszą być zgodne z obowiązującymi stawkami branżowymi. Na dzień 15 czerwca 2025 roku minimalne stawki wynoszą 236,54 NOK brutto za godzinę dla dorosłych i 185,55 NOK dla osób poniżej 18 roku życia. Za pracę nocną, wykonywaną między godziną 21:00 a 6:00 rano, należy wypłacić dodatkowe minimum 29 NOK za godzinę. W przypadku nadgodzin obowiązuje minimum 40% dodatku do stawki godzinowej. Do czasu pracy wliczają się także przejazdy między zleceniami, za które również należy zapłacić. Pracodawca ma też obowiązek zapewnienia odzieży roboczej oraz środków ochrony osobistej, takich jak rękawice, maseczki czy okulary ochronne. Kwestie BHP są w Norwegii traktowane bardzo poważnie – szczególnie w branży sprzątającej, gdzie pracownicy mają styczność z chemikaliami, wykonują powtarzalne czynności fizyczne i często pracują w trudnych warunkach. Każda firma sprzątająca musi współpracować z zatwierdzoną służbą BHT (bedriftshelsetjeneste), która pomaga ocenić ryzyko zawodowe, prowadzi dokumentację i organizuje szkolenia. Taka współpraca jest obowiązkowa i stanowi warunek wpisu do Renholdsregisteret. Dodatkowo, w firmach zatrudniających pracowników należy wyznaczyć verneombud – osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo w miejscu pracy. W większych firmach (powyżej 50 pracowników lub czasem już od 5) trzeba także powołać AMU, czyli komisję ds. środowiska pracy. Właściciel firmy ma obowiązek przeprowadzać regularne oceny ryzyka – zarówno dotyczące kontaktu z chemikaliami, jak i przeciążeń fizycznych, warunków pracy czy dojazdów. Wyniki takiej oceny muszą być udokumentowane i aktualizowane. Na ich podstawie planuje się środki ochrony i zakres szkoleń BHT. Każdy pracownik musi być przeszkolony w zakresie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, znajomości kart charakterystyki substancji (Sikkerhetsdatablad), ergonomii oraz postępowania w razie wypadków. Pracodawca jest też zobowiązany do zapewnienia ubezpieczenia od wypadków przy pracy (yrkesskadeforsikring), a dokument potwierdzający zawarcie takiej polisy należy dołączyć przy ubieganiu się o wpis do Renholdsregisteret. Jeśli zatrudniasz pracowników, musisz także utworzyć obowiązkowy plan emerytalny (OTP), co oznacza, że przez system emerytalny wpłacasz co najmniej 2% wynagrodzeń pracowników na ich indywidualne konta emerytalne. Obowiązek ten pojawia się w ciągu 6 miesięcy od zatrudnienia pierwszej osoby. Co miesiąc należy też przesyłać tzw. a-melding do Skatteetaten i NAV – raport obejmujący dane o wynagrodzeniach, podatkach i składkach pracowników. Brak tego zgłoszenia lub opóźnienia mogą skutkować karami finansowymi. Kiedy roczny przychód firmy przekroczy 50 000 NOK, firma musi zarejestrować się w rejestrze VAT (MVA) i doliczać 25% podatku do faktur. Co dwa miesiące wysyła się deklarację VAT (MVA-melding), nawet jeśli w danym okresie nie było sprzedaży. Prowadzenie dokładnej księgowości jest obowiązkowe – dokumentację finansową należy przechowywać przez co najmniej 5 lat. Warto korzystać z programów księgowych lub z usług autoryzowanego biura rachunkowego, które posiada uprawnienia nadane przez norweskie władze. Na koniec roku trzeba złożyć zeznanie podatkowe (skattemelding). ENK rozlicza się jako osoba prywatna, płacąc podatek dochodowy