Ważna informacja dla firm zagranicznych działających w Norwegii – 𝗙𝗼𝗿𝗺𝘂𝗹𝗮𝗿𝘇 𝗥𝗙-𝟭𝟭𝟵𝟴
Zgłaszanie pracowników do norweskiego Urzędu Skarbowego (Skatteetaten) jest jednym z kluczowych obowiązków każdego zagranicznego pracodawcy w Norwegii. Dlaczego to takie ważne? Bez poprawnie wypełnionych i wysłanych formularzy Twoi pracownicy nie otrzymają numeru personalnego lub tymczasowego numeru personalnego. To z kolei uniemożliwi im wyrobienie identyfikatorów, które są niezbędne w branży budowlanej i sprzątającej. Brak tych numerów może również prowadzić do błędów przy naliczaniu wynagrodzeń. Jaki formularz należy wypełnić? 𝗙𝗼𝗿𝗺𝘂𝗹𝗮𝗿𝘇 𝗥𝗙-𝟭𝟭𝟵𝟴 to dokument, który musisz wypełnić, aby zgłosić pracowników zagranicznych pracujących w Norwegii. Niezależnie od tego, czy Twoi pracownicy pracują na kontraktach typu „dzieło”, czy też są wynajmowani do innych zadań, zgłoszenie jest obowiązkowe. Terminy są kluczowe! Nie zapomnij, że zgłoszenia należy dokonać do 5. dnia miesiąca po miesiącu, w którym rozpoczęła się praca lub dokonano płatności. Jeśli jednak praca zaczęła się po 20. dniu miesiąca, masz czas do 15. dnia kolejnego miesiąca na złożenie formularza. Jak zgłaszać? Jeszcze nie tak dawno proces ten odbywał się przy użyciu tradycyjnej poczty, ale teraz wszystko dzieje się elektronicznie. To znaczne ułatwienie, ale też duża odpowiedzialność. Cały proces odbywa się za pośrednictwem portalu Altinn. To prosty i szybki sposób na spełnienie wymogów prawnych w Norwegii. Pamiętaj, że poprawne zgłoszenie pracowników to nie tylko obowiązek, ale również gwarancja, że Twoi pracownicy będą mogli pracować w Norwegii legalnie i bez przeszkód. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz pomocy w wypełnieniu formularzy, jesteśmy tutaj, aby Ci pomóc! Skontaktuj się z nami już dziś. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
UMOWA O PRACĘ W NORWEGII – ważne informacje dotyczące okresu wypowiedzenia
Długość stażu pracy a okres wypowiedzenia: – Mniej niż 5 lat: 1 miesiąc. – 5-10 lat: Minimum 2 miesiące. – Ponad 10 lat: Minimum 3 miesiące. Dodatkowe przepisy dla pracowników w określonym wieku: – Powyżej 50 lat: Minimum 4 miesiące. – Powyżej 55 lat: Minimum 5 miesięcy. – Powyżej 60 lat: Minimum 6 miesięcy. Należy pamiętać, że jeśli umowa przewiduje dłuższy okres wypowiedzenia niż wymagany prawem, stosuje się korzystniejsze dla pracownika warunki. Procedura wypowiedzenia przez pracodawcę: – Wypowiedzenie musi być dostarczone pisemnie – osobiście lub listem poleconym. – Dokument powinien zawierać dane pracownika oraz informacje dotyczące terminów negocjacji lub wniesienia pozwu do sądu. – Okres wypowiedzenia rozpoczyna się w momencie doręczenia dokumentu. Wypowiedzenia przekazane drogą elektroniczną lub telefoniczną nie są uznawane. Obowiązki pracodawcy: – Pracodawca powinien zaproponować pracownikowi inną posadę w firmie, zwłaszcza w przypadku utraty certyfikatów lub uprawnień. – Obowiązkowe jest spotkanie z pracownikiem, które może odbyć się w obecności przedstawiciela związków zawodowych. Procedura wypowiedzenia przez pracownika: – Wypowiedzenie również musi być dostarczone pisemnie – osobiście lub listem poleconym. – Okres wypowiedzenia zazwyczaj zaczyna się od pierwszego dnia następnego miesiąca. Przykładowo, wypowiedzenie złożone 20 maja zaczyna obowiązywać od 1 czerwca, a pracownik zobowiązany jest pracować do 30 czerwca. Uzasadnione powody zwolnienia: Pracodawca musi mieć konkretne powody do zwolnienia. Zwolnienia bez uzasadnienia są niedopuszczalne. Okres próbny: Pracodawca ma prawo zwolnić pracownika w okresie próbnym, jeśli nie wywiązuje się on z obowiązków. Umowa na okres próbny powinna być sporządzona na piśmie. Jeśli potrzebujesz szczegółowych informacji lub wsparcia w zakresie zarządzania kadrami, zapraszamy do kontaktu z naszym biurem. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Podstawowe strategie zarządzania ryzykiem w branży budowlanej
Branża budowlana jest jednym z najbardziej dynamicznych i zmiennych sektorów, co wiąże się z różnorodnymi ryzykami. W obliczu ciągłych zmian i wyzwań rynkowych, kluczowe jest, aby firmy budowlane oraz wykonawcy proaktywnie zarządzali ryzykiem, aby zminimalizować potencjalne straty i zapewnić stabilność finansową. W skutecznym zarządzaniu ryzykiem w budownictwie pomocne mogą być podstawowe strategie. Pierwszą z nich jest przeprowadzanie kompleksowych kontroli przeszłości dostawców. Tego rodzaju kontrole mają na celu ocenę kondycji finansowej partnerów biznesowych, co pozwala na uniknięcie współpracy z firmami, które mogą stanowić zagrożenie dla projektu z powodu swojej niestabilności finansowej. Należy dokładnie sprawdzić dokumentację finansową dostawców. Warto również zasięgnąć opinii innych klientów, co może dostarczyć dodatkowych informacji o wiarygodności dostawcy. Kolejną istotną strategią jest sporządzanie umów, które dokładnie definiują uprawnienia do audytu i warunki płatności. Umowy powinny zawierać precyzyjne zapisy dotyczące monitorowania kondycji finansowej dostawcy oraz dostosowane warunki płatności. Klauzule dotyczące kar umownych za opóźnienia lub niewykonanie zobowiązań również są ważnym elementem, który może zabezpieczyć interesy firmy. Rozważenie opcji ubezpieczenia to kolejny kluczowy krok w zarządzaniu ryzykiem. Ubezpieczenia mogą pomóc w zabezpieczeniu firmy przed stratami finansowymi, które mogą wyniknąć z bankructwa dostawcy lub innych nieprzewidzianych sytuacji. Wybór odpowiednich polis ubezpieczeniowych powinien być dostosowany do specyfiki działalności i potencjalnych zagrożeń. Ostatnią strategią jest monitorowanie wskaźników finansowych, co pozwala na szybkie identyfikowanie i reagowanie na potencjalne ryzyka. Regularne analizowanie kluczowych wskaźników finansowych pozwala na wcześniejsze wykrycie problemów, które mogą wpłynąć na stabilność finansową firmy. Niby nic? A jednak! J Jako dedykowane biuro rachunkowe, jesteśmy gotowi służyć radą i wsparciem. Jeśli potrzebujesz indywidualnych rozwiązań lub fachowych wskazówek dotyczących zarządzania Twoją firmą, skontaktuj się z nami. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Prowadzenie dokumentacji firmowej w Norwegii – co warto wiedzieć?
Prowadzenie działalności gospodarczej w Norwegii wiąże się z koniecznością odpowiedniego zarządzania dokumentacją firmową. Warto pamiętać, że czas przechowywania dokumentów jest uzależniony od ich rodzaju i wynosi 3,5 lub 5 lat od daty zamknięcia danego roku rozliczeniowego. Dokumenty powinny być archiwizowane w firmie lub w zewnętrznej firmie magazynowej, która w razie potrzeby (np. podczas kontroli) ma obowiązek udostępnić dokumentację. Dla zachowania porządku i przejrzystości dokumentacji warto korzystać z odpowiednio oznaczonych segregatorów i zakładek. Jest to niezwykle przydatne podczas kontroli. W przypadku ogłoszenia upadłości firmy, to syndyk, który zarządza procesem upadłościowym, podejmuje decyzję dotyczącą dalszego losu dokumentacji firmowej. Syndyk ocenia, które dokumenty mogą zostać zniszczone, a które należy przekazać osobom uprawnionym. Decyzja ta zależy od przepisów prawnych, wartości dowodowej dokumentów oraz ich znaczenia dla dalszych działań związanych z likwidacją firmy. W niektórych przypadkach, dokumentacja może być przechowywana przez dłuższy czas, jeśli jest potrzebna do zakończenia spraw sądowych, rozliczeń podatkowych, lub dochodzenia roszczeń. Podział dokumentacji firmowej: Dokumentacja pierwotna: obejmuje m.in. deklaracje roczne, dokumenty kosztowe, deklaracje VAT, dokumenty przychodowe, rejestry rachunków, bilanse, specyfikacje środków trwałych oraz dokumenty kadrowe. Takie dokumenty powinny być przechowywane przez 5 lat od zamknięcia roku księgowego. Dokumentacja wtórna: zawiera m.in. korespondencję dotyczącą rachunków, umowy oraz dokumentację magazynową. Tego rodzaju dokumenty należy przechowywać przez 3,5 roku od momentu zamknięcia roku księgowego. Warto również pamiętać, że w zależności od rodzaju działalności, niektóre dokumenty mogą wymagać przechowywania przez dłuższy okres, nawet do 15 lat. Zachowanie porządku w dokumentacji firmowej to klucz do sprawnego funkcjonowania każdej firmy, a także sposób na uniknięcie problemów w przypadku kontroli. Zadbaj o swoje dokumenty i bądź przygotowany na każdą ewentualność! Masz pytania? Skontaktuj się z nami! 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Odliczenie podatku od żywności
Czy wiesz, że niektóre wydatki na żywność można odliczyć od podatku? Oto kilka przypadków, kiedy to możliwe: Jeśli ze względu na pracę musisz nocować poza domem, możesz odliczyć koszty zakupu posiłków. Podobnie, jeśli odbywasz jednodniowe wyjazdy służbowe, na przykład na spotkania lub szkolenia poza stałym miejscem pracy, również masz prawo do takiego odliczenia. Jeżeli Twój dzień pracy trwa dłużej niż 10 godzin i w związku z tym musisz kupić jedzenie, również możesz odliczyć te wydatki, do kwoty 200 NOK. Pamiętaj jednak, że aby skorzystać z tych odliczeń, musisz zachować paragony, które potwierdzają, że poniesione koszty są bezpośrednio związane z pracą. Warto także pamiętać, że podatek od wartości dodanej (VAT) od kosztów żywności nie podlega odliczeniu. 𝗧𝗢𝗣𝗡𝗢𝗥 𝗥𝗘𝗚𝗡𝗦𝗞𝗔𝗣 𝗔𝗦 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
UTLEGGSTREKK – potrącenia z wynagrodzenia pracownika
Jako pracodawca możesz zostać zobowiązany przez organ publiczny do dokonania potrąceń z wynagrodzenia pracownika lub innego wynagrodzenia w wyniku roszczeń pracownika wobec niego, które nie zostały wypłacone w wymaganym terminie. Roszczenia, które stanowią podstawę zajęcia wynagrodzenia, mogą obejmować na przykład: niezapłacone podatki, podatek od wartości dodanej, dług alimentacyjny i tak dalej. Organem publicznym, który może nakazać zajęcie wynagrodzenia, może być komornik sądowy lub norweska administracja podatkowa. Jako pracodawca jesteś zobowiązany do dokonania zajęcia wynagrodzenia, niezależnie od zgody pracownika. Jeśli po złożeniu zamówienia nie dokonasz potrąceń, odpowiedzialność za niedokonanie potrąceń może być skierowana bezpośrednio na Ciebie. Jeśli podjęto decyzję o potrąceniu pracownika z wynagrodzenia, Ty jako pracodawca otrzymasz nakaz potrącenia. To organ, który nakłada obowiązek zajęcia wynagrodzenia, oblicza kwotę potrącenia i określa okres, w którym odliczenie ma być dokonane. Jeśli pracownik rozwiąże z Tobą stosunek pracy w trakcie trwania zajęcia wynagrodzenia, masz obowiązek powiadomić o tym Administrację Skarbową. Pracownik może odwołać się od zajęcia. Pracownik może również ubiegać się o zmianę zajęcia wynagrodzenia. Zajęcie wynagrodzenia na poczet wierzytelności podatkowych należy zgłosić w a-meldingu. Terminy płatności są podzielone na sześć okresów, przy czym termin upływa 15 dnia miesiąca następującego po upływie terminu. Zajęcie dochodów przyznanych przez administrację podatkową na pokrycie innych roszczeń, takich jak podatek VAT, akcyza, cła itp., nie należy wykazywać w a-meldingu. Należy je uiścić za pomocą KID. Masz pytania? Zapraszamy do kontaktu! TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
OTP – obowiązkowy system emerytalny
OTP, czyli obowiązkowy program emerytalny dla pracowników, wymaga od pracodawcy odprowadzania na konto emerytalne pracownika kwoty wynoszącej minimum dwa procent jego wynagrodzenia. Obowiązkowy system emerytalny w Norwegii, znany jako Obligatoryjne Tjenestepensjonsordning (OTP), został wprowadzony w 2022 roku. System obejmuje wszystkie firmy zatrudniające pracowników w Norwegii, które muszą odprowadzać składki emerytalne na konto OTP od pierwszej zarobionej kwoty. OTP ma na celu zapewnienie stabilności finansowej pracownikom po przejściu na emeryturę. Wymagania dla pracodawcy Musisz ustanowić program emerytalny dla swoich pracowników, jeśli Twojej firmy dotyczy co najmniej jeden z następujących warunków: – Firma zatrudnia co najmniej dwie osoby, z których każda pracuje na co najmniej 75% etatu i otrzymuje wynagrodzenie odpowiednie do tego czasu pracy. – Firma zatrudnia przynajmniej jednego pracownika, który nie posiada udziałów w firmie, a jego czas pracy i wynagrodzenie wynoszą co najmniej 75% pełnego etatu. – W firmie zatrudnieni są pracownicy, z których każdy pracuje na co najmniej 20% etatu, a ich łączny czas pracy stanowi równowartość przynajmniej dwóch pełnych etatów. Umowa OTP z zatwierdzoną instytucją emerytalną musi zostać zawarta w ciągu sześciu miesięcy od momentu, gdy powstanie taki obowiązek. Pracowników, którzy są uprawnieni do OTP, należy zarejestrować w programie emerytalnym ze skutkiem od pierwszego dnia pracy. Raportowanie w a-melding – Jeśli Twoja firma podlega obowiązkowi OTP, musisz wskazać w a-melding instytucję emerytalną, z którą zawarłeś umowę. – Co miesiąc, począwszy od miesiąca rozpoczęcia obowiązywania umowy emerytalnej, musisz podać numer organizacyjny tej instytucji. – Pamiętaj, że oprócz składek podlegających opodatkowaniu i składek emerytalnych, instytucje emerytalne również muszą być zgłaszane. – Ważne jest, aby dane o zatrudnieniu były na bieżąco aktualizowane w a-meldingu (daty rozpoczęcia i zakończenia pracy, procent etatu oraz informacje o urlopach). Jeżeli masz obowiązek utworzenia programu OTP i tego nie zrobisz, będziesz musiał to naprawić podczas kontroli. Jeśli nie spełnisz tego wymogu w wyznaczonym czasie, zostaniesz ukarany grzywną. Kara wynosi 250 NOK dziennie za każdego pracownika i będzie naliczana aż do momentu, gdy udowodnisz, że program emerytalny został wdrożony. Ważne jest, aby spełniać wymogi prawne związane z OTP. Oferujemy wsparcie w zakresie OTP! Masz pytania? Zapraszamy do kontaktu! TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
D-nummer, czyli tymczasowy numer identyfikacyjny
Co to jest D-nummer? D-nummer to tymczasowy numer identyfikacyjny przyznawany obcokrajowcom przebywającym w Norwegii krócej niż sześć miesięcy. Umożliwia on załatwianie formalności, legalną pracę oraz korzystanie z usług publicznych w Norwegii. Jak wygląda numer D-nummer? Składa się z 11 cyfr: Pierwsze 6 cyfr: Oznacza datę urodzenia, gdzie pierwsza cyfra jest zwiększona o 4. Przykład: jeśli urodziny są 01.01.85, numer zaczyna się od 410185. Kolejne 3 cyfry: Indywidualne, z trzecia cyfrą wskazującą płeć (liczby parzyste dla kobiet, nieparzyste dla mężczyzn). Ostatnie 2 cyfry: Cyfry kontrolne. Kiedy można uzyskać D-nummer? Planowany pobyt: Krócej niż sześć miesięcy. Dłuższy pobyt: Jeśli w przypadku dłuższego pobytu nie spełniasz warunków na krajowy numer identyfikacyjny (fødselsnummer). D-nummer może otrzymać kilka grup osób przebywających w Norwegii. Przede wszystkim, numer ten jest przeznaczony dla osób podlegających opodatkowaniu w Norwegii, czyli tych, które pracują lub prowadzą działalność gospodarczą na terenie tego kraju. Ponadto, mogą go uzyskać osoby ubiegające się o azyl lub posiadające ważne zezwolenie na pobyt w Norwegii. Również osoby objęte zarządzeniami NAV lub HELFO, na przykład te, które przeprowadzają się z rodziną bądź poszukują pracy, są uprawnione do otrzymania D-nummeru. Numer ten przysługuje również członkom zarządów norweskich spółek oraz właścicielom nieruchomości w Norwegii. Firma, która złoży wniosek o D-nummer w Twoim imieniu, może poprosić o weryfikację Twojej tożsamości. W związku z tym konieczne będzie umówienie wizyty w Urzędzie Skarbowym w celu potwierdzenia tożsamości. Korzyści z posiadania D-nummer – Legalne zatrudnienie i działalność gospodarcza w Norwegii. – Otwarcie konta bankowego. – Korzystanie z usług medycznych. – Załatwianie spraw urzędowych (np. wnioskowanie o zasiłki). Aktywność D-nummeru: Po pięciu latach numer przestaje być aktywny, ale nie traci ważności. Można go ponownie aktywować przez kontrolę tożsamości w Skatteetaten. Dzięki D-nummerowi możesz swobodnie funkcjonować w Norwegii, realizując wszystkie potrzebne formalności i korzystając z różnych usług. Jeśli planujesz zostać w Norwegii dłużej niż sześć miesięcy, możesz starać się o stały numer personalny, czyli fødselsnummer. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
BHT avtale (bedriftshelsetjeneste)
Firmy, które posiadają pracowników, muszą z mocy prawa posiadać BHT avtale (bedriftshelsetjeneste). Oznacza to, że należy podpisać umowę z „medycyną pracy”. Ten obowiązek leży w obowiązku właściciela firmy. Jest to istotne, gdyż często firmy dowiadują się o tym obowiązku dopiero podczas kontroli z Arbeidstilsynet. Możesz wejść na https://helsedesign.no/bedriftshelsetjeneste i sprawdzić, czy zgodnie z prawem musisz być zrzeszony w zatwierdzonej służbie medycyny pracy (Dere er lovpålagt tilknytning til en godkjent bedriftshelsetjeneste). Masz pytania? Skontaktuj się z nami! 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Podatki od zakupu towarów z zagranicy – import
Podatek od wartości dodanej (VAT) W większości przypadków import towarów do Norwegii wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku VAT: – Jeśli nie jesteś zarejestrowany w rejestrze VAT, wszystkie podatki płacisz osobie, która przewozi dla Ciebie towar, lub norweskiemu urzędowi celnemu. – Jeśli jesteś zarejestrowany w rejestrze VAT, samodzielnie obliczasz i zgłaszasz podatek VAT za pomocą deklaracji VAT. Podatek akcyzowy Podatek akcyzowy jest pobierany od importu, produkcji lub sprzedaży określonych towarów. Płaci go producent lub importer: – Jeśli nie jesteś zarejestrowany do celów podatku akcyzowego, płacisz wszystkie cła norweskiemu urzędowi celnemu przy przekraczaniu granicy, osobie odprawiającej towary dla Ciebie, lub korzystasz z kredytu z tytułu odroczenia cła przedsiębiorstwa. – Jeśli jesteś zarejestrowany jako podatnik podatku akcyzowego, płacisz podatek do Urzędu Skarbowego i składasz zeznanie podatkowe dotyczące podatku akcyzowego. Podatek akcyzowy dotyczy takich towarów jak: napoje alkoholowe, jednorazowa opłata rejestracyjna (samochód i pojazd), HFC i PFC, produkty mineralne (w tym paliwa), olej smarowy, cukier, heksafluorki siarki (SF6), etanol techniczny, tytoń. Tollkreditt – kredyt z tytułu odroczenia odprawy celnej Firmy importujące towary mogą skorzystać z tollkreditt, który umożliwia odroczenie płatności cła i akcyzy. Płatności są dokonywane raz w miesiącu. Schematy rozliczeń celnych – Dagsoppgjør: Rozliczenie, w którym zgłoszenia celne są opłacane łącznie w pierwszym dniu roboczym po zgłoszeniu towarów do odprawy celnej. Schemat ten jest dostępny dla spedytorów deklarujących towary w imieniu innych osób. – Månedsoppgjør: System rozliczeniowy, w którym deklaracje naliczone w miesiącu kalendarzowym są płacone 18. dnia następnego miesiąca. Ten schemat jest dostępny dla spedytorów posiadających pozwolenie norweskiego urzędu celnego na zgłaszanie towarów dla kilku odbiorców na jednym zgłoszeniu (wspólna odprawa celna). Więcej na: https://www.skatteetaten.no/bedrift-og-organisasjon/avgifter/utlandet/ TOPNOR REGNSKAP ASTwoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe+47 939 82 173post@topnor.nowww.topnor.no