Piękny biznes w Norwegii – jak prowadzić salon kosmetyczny zgodnie z przepisami
Branża kosmetyczna w Norwegii od lat cieszy się dużą popularnością wśród osób planujących założenie własnej firmy, szczególnie wśród kobiet decydujących się na samozatrudnienie. Salony fryzjerskie, gabinety kosmetyczne, studia manicure i pedicure, stylizacja brwi i rzęs, piercing czy usługi z zakresu kosmetyki estetycznej to przykłady działalności, na które istnieje stałe zapotrzebowanie. Własny salon daje dużą niezależność, elastyczność w organizacji pracy oraz możliwość budowania długofalowych relacji z klientami, a także realny wpływ na wysokość zarobków. Zanim jednak rozpoczniesz działalność, musisz spełnić określone wymogi formalne i sanitarne, ponieważ Norwegia przykłada dużą wagę do jakości usług oraz bezpieczeństwa klientów. Pierwszym krokiem jest wybór formy prawnej działalności. Najczęściej wybierane są dwie opcje: jednoosobowa działalność gospodarcza, czyli enkeltpersonforetak (ENK), oraz spółka akcyjna typu aksjeselskap (AS). ENK to forma prosta w założeniu i prowadzeniu, niewymagająca kapitału początkowego. Właściciel odpowiada jednak za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem, a dochód opodatkowany jest jako dochód osobisty. Dodatkowo samozatrudnieni mają ograniczone świadczenia socjalne, na przykład w zakresie zasiłku chorobowego. Spółka AS wymaga wniesienia kapitału zakładowego w wysokości minimum 30 000 NOK i wiąże się z większą liczbą formalności, ale zapewnia ograniczoną odpowiedzialność finansową. Właściciel spółki może być jednocześnie jej pracownikiem i korzystać z pełnych praw pracowniczych, takich jak 100% płatne chorobowe czy urlopy rodzicielskie. Dla małych, jednoosobowych salonów często wystarczająca jest forma ENK, natomiast przy planach rozwoju lub współpracy z innymi osobami warto rozważyć AS. Po wyborze formy działalności należy zarejestrować firmę. Rejestracja odbywa się elektronicznie poprzez portal Altinn. Każda firma musi zostać zgłoszona do Enhetsregisteret, a w niektórych przypadkach – na przykład przy zatrudnianiu pracowników – również do Foretaksregisteret. Do założenia ENK potrzebny jest norweski numer personalny lub D-number, adres firmy w Norwegii oraz nazwa działalności, która musi zawierać nazwisko właściciela. W przypadku spółki AS konieczne jest przygotowanie dokumentu założycielskiego, statutu spółki oraz wpłata kapitału zakładowego na konto firmowe, a następnie rejestracja w Foretaksregisteret. Rejestracja ENK zazwyczaj trwa kilka godzin, natomiast proces zakładania AS może potrwać dłużej, zwłaszcza jeśli wymagane jest założenie konta bankowego i dopełnienie dodatkowych formalności. Podczas rejestracji nie ma obowiązku natychmiastowego zgłaszania się do rejestru VAT. Taki obowiązek pojawia się dopiero po przekroczeniu 50 000 NOK przychodu ze sprzedaży opodatkowanej w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Od tego momentu firma musi doliczać 25% VAT do usług i składać raporty co dwa miesiące. Kolejnym niezwykle istotnym etapem jest przygotowanie lokalu. Każda działalność kosmetyczna obejmująca pielęgnację włosów, skóry czy paznokci, a także piercing lub makijaż permanentny, musi zostać zgłoszona do gminy przed rozpoczęciem działalności. Lokal powinien spełniać wymogi sanitarne określone w norweskich przepisach, w tym posiadać dostęp do ciepłej i zimnej wody, odpowiednią wentylację, wydzielone strefy robocze oraz powierzchnie łatwe do czyszczenia. Niezbędne jest również opracowanie systemu wewnętrznej kontroli higieny, czyli internkontroll, który opisuje procedury sprzątania, dezynfekcji narzędzi, gospodarki odpadami oraz higieny personelu. Dokumentacja ta musi być przygotowana na piśmie i dostępna do wglądu podczas ewentualnej kontroli. W przypadku usług naruszających ciągłość skóry, takich jak piercing, mikropigmentacja czy makijaż permanentny, wymagane jest dodatkowe zatwierdzenie działalności przez gminę. Urzędnicy mogą przeprowadzić kontrolę lokalu zarówno przed rozpoczęciem działalności, jak i w trakcie jej prowadzenia. Dodatkowym obowiązkom podlegają również solaria, które muszą być zgłoszone do Direktoratet for strålevern og atomsikkerhet, oraz zabiegi medycyny estetycznej, które mogą być wykonywane wyłącznie przez personel medyczny posiadający odpowiednie uprawnienia. Po uruchomieniu działalności pojawia się obowiązek prowadzenia księgowości i rozliczeń podatkowych. Można zlecić je autoryzowanemu biuru rachunkowemu lub prowadzić samodzielnie. Niezależnie od wybranej formy, wszystkie dokumenty księgowe muszą być przechowywane przez minimum pięć lat, a raporty i płatności realizowane terminowo. Jeśli firma się rozwija i pojawia się potrzeba zatrudnienia pracowników, właściciel staje się pracodawcą i musi zarejestrować się w Altinn jako arbeidsgiver. Wiąże się to z obowiązkiem comiesięcznego składania raportu A-melding, zawierającego informacje o wynagrodzeniach, podatkach i składkach. Każdy pracownik musi mieć podpisaną umowę o pracę, a pracodawca odpowiada za potrącanie zaliczek podatkowych, opłacanie składki pracodawcy oraz wykupienie ubezpieczenia od wypadków przy pracy. W określonych przypadkach konieczne jest również założenie firmowego programu emerytalnego OTP. Poza obowiązkami formalnymi warto zadbać o dodatkowe zabezpieczenia. Ubezpieczenie OC chroni firmę w przypadku roszczeń ze strony klientów, a właściciele ENK mogą wykupić dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie od wypadków przy pracy. Przy sprzedaży produktów kosmetycznych należy przestrzegać przepisów nadzorowanych przez Mattilsynet, a w zakresie danych osobowych – stosować się do zasad GDPR, zapewniając klientom bezpieczeństwo ich informacji. Choć zawody kosmetyczne w Norwegii nie są licencjonowane, posiadanie certyfikatów, ukończonych szkoleń czy fagbrev znacząco zwiększa wiarygodność salonu i zaufanie klientów. Regularne podnoszenie kwalifikacji oraz kontakt z urzędami i doradcami księgowymi pozwalają prowadzić działalność w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami. Prowadzenie firmy kosmetycznej w Norwegii to szansa na stabilny i satysfakcjonujący biznes, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania. Znajomość obowiązujących zasad, dobra organizacja oraz dbałość o formalności sprawiają, że salon może rozwijać się bez niepotrzebnych problemów i stresu, oferując klientom usługi na wysokim, profesjonalnym poziomie. Podsumowanie kluczowych informacji dla branży kosmetycznej w Norwegii: 1. Obowiązek zgłoszenia lokalu do gminy (meldeplikt) Każda działalność kosmetyczna obejmująca: – fryzjerstwo – kosmetykę skóry – manicure i pedicure – stylizację brwi i rzęs – piercing – makijaż permanentny musi zostać zgłoszona do gminy przed rozpoczęciem działalności. Zgłoszenia dokonuje się do działu miljøretta helsevern. Bez tego salon nie powinien przyjmować klientów. 2. Wymogi sanitarne dla lokalu Lokal musi spełniać konkretne normy higieniczne, m.in.: – dostęp do ciepłej i zimnej wody, – miejsce do mycia rąk w strefie usługowej, – łatwo zmywalne powierzchnie (ściany, podłogi), – dobra wentylacja, – wydzielone strefy robocze i sanitarne, – sprzęt i narzędzia nadające się do dezynfekcji. Podstawą prawną jest Forskrift om hygienekrav for frisør-, hudpleie-, tatoverings- og hulltakingsvirksomhet. 3. Obowiązek posiadania internkontroll (kontroli wewnętrznej) Każdy salon musi mieć pisemną dokumentację internkontroll, obejmującą: – procedury sprzątania i dezynfekcji, – sposób sterylizacji narzędzi, – zasady higieny rąk i odzieży roboczej, – procedury postępowania przy błędach (np. użycie niesterylnego sprzętu), – gospodarowanie odpadami, w tym ostrymi i zakaźnymi. Dokumentacja musi być gotowa przed otwarciem i okazywana podczas kontroli gminy. 4. Zabiegi naruszające ciągłość skóry – dodatkowe pozwolenia Usługi takie jak: – piercing – makijaż permanentny – mikropigmentacja – microblading wymagają dodatkowego zatwierdzenia (godkjenning) przez gminę, nie wystarczy samo zgłoszenie lokalu.
Opowieści księgowej – od chaosu w księgowości do spokojnego snu
Księgowość może wydawać się nudna, trudna i pełna skomplikowanych przepisów, ale w praktyce to codzienne życie firmy – z jego wzlotami i potknięciami. Łatwiej zapamiętać opowieść o prawdziwych problemach i ich rozwiązaniach niż suche definicje z podręcznika. Jeśli w tej krótkiej opowieści rozpoznasz choć trochę siebie, to może właśnie dziś będzie Twój moment, by uniknąć kosztownych błędów. Dziś zacznijmy od podstaw. Opowieści księgowej: od chaosu w księgowości do spokojnego snu „Jeszcze rok temu myślałem, że ogarniam finanse mojej firmy. Przecież to tylko faktury, podatki i parę tabel w Excelu, prawda? Okazało się, że byłem w błędzie. Pierwszy kubeł zimnej wody – VAT Zawsze wypełniałem deklaracje sam. Ale raz pomyliłem stawkę VAT, innym razem zapomniałem o odliczeniu. A kiedy spóźniłem się z wysyłką, dostałem list z urzędu skarbowego. Stres, nerwy, a do tego zapłaciłem więcej niż powinienem. Puste konto w środku miesiąca Miałem pełno zleceń, a na koncie… pustki. Dlaczego? Wystawiałem faktury z opóźnieniem, wydatki planowałem „na oko”, a zobowiązań do zapłaty nie liczyłem w ogóle. Raz zabrakło mi nawet na zapłatę podatku – to był moment, w którym poczułem, że tonę. Wpadka z wypłatami Liczyłem pensje pracowników samodzielnie. W jednym miesiącu źle policzyłem składki, w innym spóźniłem się z raportem do urzędu. Było mi wstyd przed ludźmi, którzy pracują dla mnie, i bolało mnie, że przez moje błędy dostali mniej pieniędzy. Księgowy chaos w szufladzie Gdy urząd poprosił o dokumenty, zacząłem szukać po szufladach, torbach i… samochodzie. Niektóre faktury były gdzieś w skrzynce mailowej, inne po prostu zaginęły. Ostatecznie urząd odmówił mi kilku odliczeń i zapłaciłem wyższy podatek. Życie bez planu Byłem tak zajęty bieżącą pracą, że nie myślałem o przyszłości. Nie miałem strategii finansowej, więc przepuszczałem pieniądze, które mogły zostać zainwestowane w rozwój. Moment zwrotny Pewnego dnia kolega z branży powiedział: „Poszukaj biura księgowego, oni postawią cię na nogi”. I miał rację. Biuro księgowe zrobiło porządek w moim VAT, przejęli obsługę płac, ustawili prognozę płynności i pomogli mi stworzyć plan na kilka lat do przodu. Dziś śpię spokojnie. Wiem, ile zarabiam, ile wydaję i jakie podatki zapłacę. A co najlepsze – moja firma w końcu zaczęła się rozwijać”. Jeśli czytasz to i czujesz, że to trochę Twoja historia… Nie czekaj, aż problemy urosną. Zadzwoń do Topnor Regnskap AS. Umów się na bezpłatną konsultację +47 939 82 173
Biznes na czysto – jak legalnie prowadzić firmę sprzątającą w Norwegii
Obowiązek Opis Podstawa prawna / Uwagi Wybór formy działalności ENK lub AS – zależnie od skali i potrzeb Brønnøysundregistrene Rejestracja firmy Poprzez Altinn – Enhetsregisteret lub Foretaksregisteret www.altinn.no Renholdsregisteret Obowiązkowy wpis dla firm sprzątających Arbeidstilsynet HMS-kort Karta identyfikacyjna dla wszystkich pracowników www.hmskort.no Umowy o pracę Pisane po norwesku, zgodne z minimalnymi stawkami Arbeidsmiljøloven BHT Obowiązkowa współpraca z firmą BHP Wymóg dla wpisu do Renholdsregisteret Verneombud / AMU Osoba ds. bezpieczeństwa / komisja przy większych firmach Arbeidstilsynet Ubezpieczenie wypadkowe Yrkesskadeforsikring – obowiązkowe Wymagane przy wpisie do rejestru Emerytura OTP Plan emerytalny dla pracowników (min. 2%) NAV / Skatteetaten MVA (VAT) Rejestracja po przekroczeniu 50 000 NOK Skatteetaten Księgowość Dokładna, 5-letni obowiązek przechowywania dokumentacji Zalecane biuro autoryzowane A-melding Miesięczne raporty o pracownikach NAV / Skatteetaten Norwegia to kraj, który wielu osobom kojarzy się ze stabilnością, wysokimi standardami życia i przejrzystymi przepisami. Nic dziwnego, że coraz więcej Polaków decyduje się tam na prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Jedną z najpopularniejszych branż jest sprzątanie – zapotrzebowanie na te usługi jest duże, a bariery wejścia stosunkowo niskie. Zanim jednak zdecydujesz się na taki krok, warto dobrze poznać norweskie przepisy, aby uniknąć kosztownych błędów. Prowadzenie legalnej firmy sprzątającej w Norwegii wiąże się z szeregiem obowiązków – zarówno przy rejestracji, jak i w codziennym funkcjonowaniu. Pierwszym krokiem jest wybór formy prawnej działalności. Najczęściej spotykane to enkeltpersonforetak (ENK), czyli jednoosobowa działalność gospodarcza, oraz aksjeselskap (AS), czyli spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. ENK jest prostsza i tańsza w prowadzeniu, ale właściciel odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy. AS daje większe bezpieczeństwo – oddziela finanse firmowe od prywatnych, ale wymaga minimalnego kapitału zakładowego w wysokości 30 000 NOK. W praktyce mniejsze firmy sprzątające często wybierają ENK, natomiast większe przedsięwzięcia wolą AS ze względu na bezpieczeństwo prawne i lepszy wizerunek w oczach klientów. Kolejnym krokiem jest rejestracja firmy – niezależnie od wybranej formy prawnej, należy ją zgłosić przez platformę Altinn. ENK rejestruje się w Enhetsregisteret, natomiast AS również w Foretaksregisteret. Samo rozpoczęcie działalności nie wystarczy – w branży sprzątającej obowiązkowe jest uzyskanie zatwierdzenia przez Inspektorat Pracy (Arbeidstilsynet). Firma musi zostać wpisana do Renholdsregisteret – bez tego wpisu nie można legalnie świadczyć usług sprzątania, ani dla klientów indywidualnych, ani dla firm. Dotyczy to zarówno ENK, jak i AS, nawet jeśli jedyną osobą pracującą w firmie jest jej właściciel. Wniosek składa się elektronicznie, ale trzeba dołączyć szereg dokumentów, takich jak umowy o pracę w języku norweskim, potwierdzenie zgłoszenia pracowników do NAV, umowę z zatwierdzoną firmą BHT, informacje o wynagrodzeniach zgodnych z obowiązującymi stawkami branżowymi, dokument potwierdzający zawarcie ubezpieczenia od wypadków oraz pisemne zobowiązanie do przestrzegania norweskiego prawa pracy. Wpis do rejestru należy co roku odnawiać, a co trzy lata przesyłać pełną dokumentację do ponownej weryfikacji. Świadczenie usług sprzątających bez zatwierdzenia grozi karami finansowymi i zakazem działalności. Po uzyskaniu wpisu do Renholdsregisteret, należy zadbać o kolejne obowiązki. Jednym z nich jest wyrobienie dla każdego pracownika – a także dla właściciela, jeśli sam wykonuje pracę – tzw. HMS-kort, czyli karty bezpieczeństwa. To imienny dokument potwierdzający legalność zatrudnienia w firmie zarejestrowanej w branży sprzątającej. Kartę zamawia się przez stronę hmskort.no, a jej koszt to 132,90 NOK plus VAT. Jest ważna przez dwa lata i trzeba ją zawsze mieć przy sobie podczas pracy – brak HMS-kort może skutkować karami administracyjnymi i utratą zatwierdzenia w Renholdsregisteret. Kiedy zatrudniasz pracowników, musisz zadbać o zgodność z norweskimi przepisami prawa pracy. Każda osoba musi mieć pisemną umowę o pracę, sporządzoną w języku norweskim, a wynagrodzenia muszą być zgodne z obowiązującymi stawkami branżowymi. Na dzień 15 czerwca 2025 roku minimalne stawki wynoszą 236,54 NOK brutto za godzinę dla dorosłych i 185,55 NOK dla osób poniżej 18 roku życia. Za pracę nocną, wykonywaną między godziną 21:00 a 6:00 rano, należy wypłacić dodatkowe minimum 29 NOK za godzinę. W przypadku nadgodzin obowiązuje minimum 40% dodatku do stawki godzinowej. Do czasu pracy wliczają się także przejazdy między zleceniami, za które również należy zapłacić. Pracodawca ma też obowiązek zapewnienia odzieży roboczej oraz środków ochrony osobistej, takich jak rękawice, maseczki czy okulary ochronne. Kwestie BHP są w Norwegii traktowane bardzo poważnie – szczególnie w branży sprzątającej, gdzie pracownicy mają styczność z chemikaliami, wykonują powtarzalne czynności fizyczne i często pracują w trudnych warunkach. Każda firma sprzątająca musi współpracować z zatwierdzoną służbą BHT (bedriftshelsetjeneste), która pomaga ocenić ryzyko zawodowe, prowadzi dokumentację i organizuje szkolenia. Taka współpraca jest obowiązkowa i stanowi warunek wpisu do Renholdsregisteret. Dodatkowo, w firmach zatrudniających pracowników należy wyznaczyć verneombud – osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo w miejscu pracy. W większych firmach (powyżej 50 pracowników lub czasem już od 5) trzeba także powołać AMU, czyli komisję ds. środowiska pracy. Właściciel firmy ma obowiązek przeprowadzać regularne oceny ryzyka – zarówno dotyczące kontaktu z chemikaliami, jak i przeciążeń fizycznych, warunków pracy czy dojazdów. Wyniki takiej oceny muszą być udokumentowane i aktualizowane. Na ich podstawie planuje się środki ochrony i zakres szkoleń BHT. Każdy pracownik musi być przeszkolony w zakresie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, znajomości kart charakterystyki substancji (Sikkerhetsdatablad), ergonomii oraz postępowania w razie wypadków. Pracodawca jest też zobowiązany do zapewnienia ubezpieczenia od wypadków przy pracy (yrkesskadeforsikring), a dokument potwierdzający zawarcie takiej polisy należy dołączyć przy ubieganiu się o wpis do Renholdsregisteret. Jeśli zatrudniasz pracowników, musisz także utworzyć obowiązkowy plan emerytalny (OTP), co oznacza, że przez system emerytalny wpłacasz co najmniej 2% wynagrodzeń pracowników na ich indywidualne konta emerytalne. Obowiązek ten pojawia się w ciągu 6 miesięcy od zatrudnienia pierwszej osoby. Co miesiąc należy też przesyłać tzw. a-melding do Skatteetaten i NAV – raport obejmujący dane o wynagrodzeniach, podatkach i składkach pracowników. Brak tego zgłoszenia lub opóźnienia mogą skutkować karami finansowymi. Kiedy roczny przychód firmy przekroczy 50 000 NOK, firma musi zarejestrować się w rejestrze VAT (MVA) i doliczać 25% podatku do faktur. Co dwa miesiące wysyła się deklarację VAT (MVA-melding), nawet jeśli w danym okresie nie było sprzedaży. Prowadzenie dokładnej księgowości jest obowiązkowe – dokumentację finansową należy przechowywać przez co najmniej 5 lat. Warto korzystać z programów księgowych lub z usług autoryzowanego biura rachunkowego, które posiada uprawnienia nadane przez norweskie władze. Na koniec roku trzeba złożyć zeznanie podatkowe (skattemelding). ENK rozlicza się jako osoba prywatna, płacąc podatek dochodowy
VOEC – obowiązki zagranicznych firm wobec norweskiego podatku VAT
Tabela VOEC Kryterium Rejestracja VOEC Zwykła rejestracja VAT Zakres Towary o niskiej wartości i usługi cyfrowe (B2C) Szeroki zakres sprzedaży (B2B i B2C) Obowiązek lokalnego przedstawiciela VAT Nie Tak Częstotliwość raportowania VAT Kwartalna Dwumiesięczna Opłaty celne Brak (dla towarów < 3000 NOK) Mogą wystąpić Numer identyfikacyjny Numer VOEC Numer VAT norweski Jeśli prowadzisz firmę sprzedającą towary lub usługi cyfrowe konsumentom w Norwegii, możliwe, że podlegasz obowiązkowi rejestracji w systemie VOEC (VAT on E-Commerce). Schemat ten wprowadzono, aby uprościć pobór podatku VAT od sprzedaży towarów o niskiej wartości i usług dostarczanych drogą elektroniczną. Co ważne – nie jest to dobrowolny system, ale obowiązek prawny dla firm, które spełniają określone warunki. Czym jest VOEC? VOEC to uproszczony system raportowania podatku VAT dla zagranicznych przedsiębiorców sprzedających bezpośrednio norweskim konsumentom: · Towary o niskiej wartości – produkty fizyczne o wartości poniżej 3000 NOK (bez kosztów wysyłki i ubezpieczenia). · Usługi dostarczane zdalnie – produkty cyfrowe takie jak e-booki, oprogramowanie, platformy streamingowe, kursy online. Program VOEC nie obejmuje m.in. żywności, alkoholu, leków, antyków ani towarów objętych zakazem lub ograniczeniami importowymi w Norwegii. Kto musi się zarejestrować? Rejestracja w systemie VOEC jest obowiązkowa dla zagranicznych firm, które: · Sprzedają towary lub usługi bezpośrednio konsumentom w Norwegii, · Osiągają sprzedaż przekraczającą 50 000 NOK w ciągu 12 miesięcy. Możliwa jest także rejestracja dobrowolna przed osiągnięciem progu, co może ułatwić start na norweskim rynku e-commerce. Ważne: obowiązek rejestracji może również dotyczyć pośredników, np. platform sprzedażowych, jeśli są traktowani jako dostawcy w rozumieniu prawa. Firma może być zarejestrowana tylko w jednym z tych systemów – VOEC lub standardowym. Wybór odpowiedniej formy zależy od rodzaju działalności i planowanej sprzedaży. Jak działa rozliczenie VAT w VOEC? Po rejestracji firma otrzymuje unikalny numer VOEC. Sprzedawca ma obowiązek: · Naliczać norweski podatek VAT (standardowo 25%) w momencie sprzedaży, · Uwzględnić VAT w cenie widocznej dla klienta, · Składać kwartalne deklaracje VAT do norweskich organów podatkowych, · Przesyłać pobrany VAT bezpośrednio do Skatteetaten (urzędu skarbowego). System ten umożliwia sprawną obsługę przesyłek – towary objęte VOEC nie są zatrzymywane na granicy i nie podlegają opłatom celnym, o ile ich wartość nie przekracza 3000 NOK za sztukę. Dlaczego warto działać zgodnie z VOEC? · Zgodność z norweskim prawem – przekroczenie progu sprzedaży bez rejestracji może skutkować sankcjami finansowymi. · Uproszczone procedury VAT – bez potrzeby lokalnego przedstawiciela podatkowego. · Brak opłat celnych – dla towarów objętych systemem VOEC. · Większa konkurencyjność – prostszy proces zakupu dla norweskiego konsumenta. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Norweski Inspektorat Pracy – kontrole 2025
W 2025 roku Arbeidstilsynet (Norweski Inspektorat Pracy) skoncentruje się na przeprowadzaniu szczegółowych kontroli w sektorze budowlanym. Oto kilka rad, jak przygotować swoją firmę na nadchodzące kontrole: Skup się na zdrowiu pracowników: Dotychczas inspektorat koncentrował się głównie na zapobieganiu wypadkom, jednak teraz szczególną uwagę poświęci chorobom zawodowym, takim jak nowotwory i schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Przeanalizuj czynniki ryzyka: Będą prowadzone szczegółowe kontrole dotyczące identyfikacji i minimalizacji ryzyka zdrowotnego w miejscu pracy, dlatego warto dokonać audytu ryzyka zdrowotnego. Dbaj o ochronę przed substancjami niebezpiecznymi: Inspektorzy będą sprawdzać, czy pracodawcy wiedzą, jak zapobiegać ekspozycji na substancje rakotwórcze, takie jak azbest czy pył krzemionkowy. Skup się na ergonomii: Będą kontrolowane procedury związane z zapobieganiem schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego. Dobrze jest zainwestować w ergonomiczne stanowiska pracy i technologie ułatwiające pracownikom wykonywanie ich obowiązków. Zapewnij odpowiednie warunki pracy: Inspektorat sprawdzi przestrzeganie przepisów dotyczących wynagrodzeń, czasu pracy, ale także zapewnienia odpowiednich warunków socjalnych, takich jak czyste toalety i miejsce odpoczynku. Zwalczaj nielegalne zatrudnienie: Inspektorzy będą identyfikować przypadki pracy na czarno i innych form nielegalnego zatrudnienia. Ważne jest, aby unikać takich sytuacji i zadbać o zgodność z przepisami. Obszar kontroli Opis 1. Zwalczanie nielegalnego zatrudnienia i oszustw – Identyfikacja przypadków pracy na czarno oraz innych form nielegalnego zatrudnienia.– Współpraca z innymi instytucjami w celu zwalczania przestępczości w środowisku pracy. 2. Zapobieganie ekspozycji na substancje rakotwórcze i chemiczne – Sprawdzenie, czy pracodawcy są świadomi ryzyka związanego z narażeniem na substancje rakotwórcze (np. azbest, pył krzemionkowy).– Weryfikacja wprowadzenia odpowiednich środków ochrony zdrowia pracowników. 3. Zapewnienie odpowiednich warunków pracy – Kontrola przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy, wynagrodzeń oraz innych warunków zatrudnienia.– Weryfikacja, czy pracodawcy zapewniają pracownikom odpowiednie warunki socjalne (np. czyste toalety, miejsce do odpoczynku). 4. Zapobieganie schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego – Ocena działań pracodawców w zakresie identyfikacji i minimalizacji czynników ryzyka powodujących schorzenia mięśniowo-szkieletowe.– Weryfikacja stosowania ergonomicznych stanowisk pracy i technologii wspierających pracowników. 5. Zwalczanie wypadków przy pracy – Kontynuacja działań na rzecz zapobiegania wypadkom, zwłaszcza podczas pracy na wysokościach oraz przy zabezpieczeniach przed upadkami.– Sprawdzenie stosowania odpowiednich środków ochrony osobistej i przestrzegania procedur bezpieczeństwa. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
VAT od pojazdów firmowych – zasady i możliwości odliczenia
Odliczanie VAT od pojazdów firmowych w Norwegii to temat, który budzi wiele pytań wśród przedsiębiorców. Nie wszystkie pojazdy dają możliwość pełnego odliczenia podatku, dlatego warto wiedzieć, które z nich kwalifikują się do takiej ulgi. W przypadku samochodów osobowych, takich jak standardowe auta osobowe czy furgonetki klasy 1, odliczenie VAT co do zasady nie jest możliwe. Jednak są wyjątki, z których mogą skorzystać niektóre branże. Firmy zajmujące się transportem, taksówki, wypożyczalnie samochodów czy przedsiębiorstwa handlujące pojazdami mogą odliczyć VAT nawet od samochodów osobowych. Jeśli prowadzisz działalność, w której auto jest niezbędnym narzędziem pracy, warto skonsultować się z księgowym, ponieważ w niektórych przypadkach odliczenie jest możliwe. Często pojawia się również pytanie o pojazdy elektryczne – wbrew powszechnemu przekonaniu, obowiązują je dokładnie te same zasady, co auta spalinowe. Oznacza to, że jeśli dany samochód osobowy nie podlega zwrotowi VAT, to samo dotyczy jego elektrycznego odpowiednika. Pełne odliczenie VAT możliwe jest dla pojazdów ciężarowych i furgonetek klasy 2, ale pod warunkiem, że są wykorzystywane wyłącznie do działalności opodatkowanej. To istotna ulga dla przedsiębiorców zajmujących się transportem, dostawami lub logistyką. Jeśli jednak pojazd służy zarówno do celów firmowych, jak i prywatnych, podatek VAT można odliczyć jedynie w części odpowiadającej użytkowi służbowemu. Norweskie przepisy wymagają prowadzenia dokładnej ewidencji przebiegu. Warto również pamiętać, że koszty eksploatacji pojazdu, takie jak paliwo, serwis czy myjnia samochodowa, podlegają odliczeniu tylko wtedy, gdy dany pojazd kwalifikuje się do zwrotu VAT. W przeciwnym razie wydatki związane z użytkowaniem auta osobowego nie będą mogły zostać odliczone. Dobra znajomość tych zasad pozwala przedsiębiorcom uniknąć niepotrzebnych kosztów i zoptymalizować wydatki związane z prowadzeniem firmy. Warto na bieżąco monitorować przepisy oraz skonsultować się z doradcą podatkowym, aby w pełni wykorzystać dostępne ulgi. Świadome zarządzanie finansami to klucz do oszczędności i lepszego planowania budżetu firmy. Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Roczne rozliczenie VAT w Norwegii (roczne MVA)
Czy wiesz, że zmiana na roczne rozliczenie MVA (VAT) może być korzystna dla małych firm? Pamiętaj jednak, że musisz spełnić odpowiednie kryteria i działać w określonym terminie. Należy rozróżnić dwa terminy: – Do 1 lutego 2025 roku możesz złożyć wniosek o roczne rozliczenie! – Na ostateczne rozliczenie VAT za 2024 rok masz czas do 10 marca 2025! Rozliczenie VAT to ważny obowiązek podatkowy, który wymaga odpowiedniej dokumentacji i staranności. Upewnij się, że posiadasz wszystkie dokumenty dotyczące transakcji VAT, takie jak faktury, rachunki i potwierdzenia płatności. Jeśli Twoja firma uczestniczyła w handlu zagranicznym, przygotuj także dokumenty związane z importem i eksportem. Sprawdź, czy Twój rejestr zakupów i sprzedaży jest aktualny, a kwoty VAT zostały prawidłowo obliczone. Zadbaj o poprawność wystawionych faktur, które powinny zawierać wymagane informacje, takie jak numery organizacyjne firmy i klientów. Pamiętaj również o dokładnym rozliczeniu VAT za poprzedni rok – upewnij się, że wszystkie naliczone i odliczone kwoty zostały dokładnie policzone. Sprawdź, czy masz wystarczające środki na koncie, aby pokryć ewentualne płatności VAT, lub czy możesz ubiegać się o zwrot nadpłaty. Ważne jest również, aby ewidencja VAT była spójna i pozwalała na łatwe prześledzenie wszystkich transakcji. Jeśli w strukturze Twojej firmy zaszły zmiany, na przykład w nazwie, adresie czy właścicielu, uwzględnij je w dokumentacji. Warto skonsultować się z księgowym, aby upewnić się, że wszystko zostało przygotowane prawidłowo i zgodnie z przepisami. Pamiętaj, że aby skorzystać z rocznego rozliczenia VAT, obrót Twojej firmy musi być niższy niż 1 milion NOK w ciągu ostatnich 12 miesięcy, a firma musi być zarejestrowana w rejestrze VAT od co najmniej roku. Dodatkowo, w poprzednim okresie rozliczeniowym musisz składać deklaracje VAT co dwa miesiące w odpowiednim czasie i w prawidłowy sposób. Nie zostawiaj tych formalności na ostatnią chwilę. W razie pytań lub wątpliwości, możesz skontaktować się z naszym autoryzowanym biurem księgowym TOPNOR Regnskap AS, które służy pomocą. Skorzystaj z naszego doświadczenia, aby przygotować się na czas i mieć pewność, że wszystko jest w najlepszym porządku. Możesz skontaktować się pod numerem +47 939 82 173 lub wysłać e-mail na adres post@topnor.no.
Ważna informacja dla firm zagranicznych działających w Norwegii – 𝗙𝗼𝗿𝗺𝘂𝗹𝗮𝗿𝘇 𝗥𝗙-𝟭𝟭𝟵𝟴
Zgłaszanie pracowników do norweskiego Urzędu Skarbowego (Skatteetaten) jest jednym z kluczowych obowiązków każdego zagranicznego pracodawcy w Norwegii. Dlaczego to takie ważne? Bez poprawnie wypełnionych i wysłanych formularzy Twoi pracownicy nie otrzymają numeru personalnego lub tymczasowego numeru personalnego. To z kolei uniemożliwi im wyrobienie identyfikatorów, które są niezbędne w branży budowlanej i sprzątającej. Brak tych numerów może również prowadzić do błędów przy naliczaniu wynagrodzeń. Jaki formularz należy wypełnić? 𝗙𝗼𝗿𝗺𝘂𝗹𝗮𝗿𝘇 𝗥𝗙-𝟭𝟭𝟵𝟴 to dokument, który musisz wypełnić, aby zgłosić pracowników zagranicznych pracujących w Norwegii. Niezależnie od tego, czy Twoi pracownicy pracują na kontraktach typu „dzieło”, czy też są wynajmowani do innych zadań, zgłoszenie jest obowiązkowe. Terminy są kluczowe! Nie zapomnij, że zgłoszenia należy dokonać do 5. dnia miesiąca po miesiącu, w którym rozpoczęła się praca lub dokonano płatności. Jeśli jednak praca zaczęła się po 20. dniu miesiąca, masz czas do 15. dnia kolejnego miesiąca na złożenie formularza. Jak zgłaszać? Jeszcze nie tak dawno proces ten odbywał się przy użyciu tradycyjnej poczty, ale teraz wszystko dzieje się elektronicznie. To znaczne ułatwienie, ale też duża odpowiedzialność. Cały proces odbywa się za pośrednictwem portalu Altinn. To prosty i szybki sposób na spełnienie wymogów prawnych w Norwegii. Pamiętaj, że poprawne zgłoszenie pracowników to nie tylko obowiązek, ale również gwarancja, że Twoi pracownicy będą mogli pracować w Norwegii legalnie i bez przeszkód. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz pomocy w wypełnieniu formularzy, jesteśmy tutaj, aby Ci pomóc! Skontaktuj się z nami już dziś. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Merverdiavgift (MVA) – sierpień, sezon urlopowy
MVA – WAŻNE! Deklaracje VAT wysyłane są co termin, czyli co dwa miesiące. Z wyjątkiem sierpnia, raporty VAT muszą być przesyłane do 10 dnia każdego miesiąca. Raporty za maj i czerwiec można jednak złożyć do 31 sierpnia, ponieważ urząd skarbowy wydłuża termin ze względu na sezon urlopowy. Pamiętajcie jednak, że jeśli 31 sierpnia wypada w weekend więc termin złożenia raportu i zapłaty przypada na kolejny dzień roboczy. A teraz kilka informacji ogólnych: 𝐌𝐞𝐫𝐯𝐞𝐫𝐝𝐢𝐚𝐯𝐠𝐢𝐟𝐭 (𝐌𝐕𝐀) to norweska nazwa podatku, który jest równoważny podatkowi VAT w innych krajach. Deklaracje podatkowe (MVA – Merverdiavgift (norweski podatek od towaru i usług) należy składać 𝐜𝐨 𝐝𝐰𝐚 𝐦𝐢𝐞𝐬𝐢𝐚̨𝐜𝐞. 𝐍𝐨𝐫𝐰𝐞𝐬𝐤𝐢 𝐕𝐀𝐓 𝐝𝐳𝐢𝐞𝐥𝐢 𝐬𝐢𝐞̨ 𝐧𝐚 𝐭𝐫𝐳𝐲 𝐠𝐫𝐮𝐩𝐲: – grupę podstawową – 25% (dotyczy większości towarów i usług), – grupę zredukowaną – 15% (odnosi się do produktów spożywczych i napojów), – grupę niską – 12% (wiąże się głównie z usługami transportowymi – transport osób). Na początku przedsiębiorstwa w Norwegii wystawiają faktury z 0% MVA. Każda norweska firma, której obroty w ciągu 12 kolejnych miesięcy przekroczą 50 000 NOK ma obowiązek dokonania wpisu do rejestru MVA. Firmy, który figurują w ewidencji płatników VAT, na wystawianych fakturach powinny umieszczać skrót MVA. W następstwie wpisu obok numeru organizacyjnego firmy pojawia się skrót MVA a kolejne faktury będą już zawierały 25% podatku VAT. DEKLARACJE PODATKOWE SĄ SKŁADANE ZA POMOCĄ SYSTEMU KSIĘGOWEGO Bądź na bieżąco z najważniejszymi terminami: https://www.skatteetaten.no/bedrift-og-organisasjon/starte-og-drive/frister-gebyrer-og-tilleggsskatt/frister-og-oppgaver/ Masz pytania? Skontaktuj się z nami! 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Koszty, od których nie odliczysz MVA
W ramach prowadzenia działalności gospodarczej, istnieją pewne wydatki, od których nie można odliczyć podatku VAT (MVA). Poniżej przedstawiamy najważniejsze z tych kosztów: Zakup jedzenia w firmach niezwiązanych z gastronomią: Jeśli Twoja firma nie działa w branży gastronomicznej, nie możesz odliczyć MVA od kosztów zakupu jedzenia. Oznacza to, że wydatki na posiłki, catering lub inne produkty spożywcze poniesione przez firmę nie będą objęte zwrotem VAT. Bilety lotnicze od zagranicznych przewoźników: Koszty związane z podróżami lotniczymi od zagranicznych przewoźników, takie jak bilety lotnicze, są również wyłączone z odliczenia MVA. To oznacza, że podatek VAT zawarty w takich wydatkach nie może być odzyskany przez Twoją firmę. Paliwo, naprawy, parkingi, koszty eksploatacyjne dla samochodów Personbil lub Varebil kl.1: Dla samochodów klasyfikowanych jako Personbil lub Varebil kl.1, nie można odliczyć MVA od kosztów związanych z ich użytkowaniem. Obejmuje to: Paliwo: Koszty paliwa poniesione na użytkowanie tych samochodów nie są objęte zwrotem VAT. Naprawy: Wydatki na naprawy i konserwację tych pojazdów nie podlegają odliczeniu MVA. Parking: Opłaty parkingowe związane z tymi samochodami nie mogą być uwzględnione w odliczeniu podatku VAT. Koszty eksploatacyjne: Wszelkie inne koszty eksploatacyjne, takie jak myjnie samochodowe, wymiana opon itp., również nie kwalifikują się do odliczenia MVA. Zrozumienie, które koszty kwalifikują się do odliczenia MVA, a które nie, jest kluczowe dla prawidłowego zarządzania finansami Twojej firmy. W przypadku pytań lub wątpliwości dotyczących odliczeń VAT, zachęcamy do kontaktu z naszym biurem księgowym. Jesteśmy tutaj, aby pomóc i zapewnić, że Twoja firma jest zgodna z przepisami podatkowymi. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no