NUF czy AS? Kluczowy wybór w Norwegii
Obszar Pytania kontrolne Na co uważać Forma prawna (NUF vs AS) Czy wybór formy wynika ze strategii czy tylko z wygody? Czy rozumiem różnice w odpowiedzialności? Czy planuję działalność krótkoterminową czy stałą? Wybór NUF bez świadomości ryzyka Brak oddzielenia odpowiedzialności Problemy z wiarygodnością Rejestracja firmy Czy firma jest w pełni zarejestrowana? Czy mogę legalnie rozpocząć działalność? Rozpoczęcie działalności przed rejestracją Braki formalne Podatki i VAT Czy wiem, kiedy muszę zarejestrować VAT? Czy struktura podatkowa jest prawidłowa? Błędy w VAT Nieprawidłowe rozliczenia Sankcje podatkowe Konto bankowe Czy mam możliwość otwarcia konta w Norwegii? Czy struktura firmy jest wiarygodna dla banku? Problemy z bankami przy NUF Opóźnienia operacyjne Księgowość Czy współpracuję z lokalnym księgowym? Czy rozumiem obowiązki raportowe? Traktowanie księgowości jako kosztu Błędy raportowe i sankcje Prawo pracy Czy znam norweskie przepisy zatrudnienia? Czy umowy są zgodne z prawem? Nielegalne zatrudnienie Kary i kontrole Wynagrodzenia Czy sprawdziłem minimalne stawki? Czy system płacowy jest zgodny z przepisami? Zaniżone wynagrodzenia Problemy z inspekcją pracy Certyfikaty i licencje Czy branża wymaga zezwoleń? Czy posiadam wszystkie wymagane certyfikaty? Zakaz działalności Kary administracyjne Umowy Czy umowy są dostosowane do prawa norweskiego? Czy zabezpieczają interes firmy? Umowy niezgodne z lokalnym prawem Ryzyko sporów Model biznesowy Czy ceny są realistyczne dla rynku norweskiego? Czy model uwzględnia koszty lokalne? Nierealistyczne ceny Brak rentowności Dokumentacja Czy prowadzę pełną dokumentację? Czy jestem gotowy na kontrolę? Braki dokumentacyjne Problemy przy audytach Strategia długoterminowa Czy planuję rozwój w Norwegii? Czy struktura firmy to umożliwia? Konieczność zmiany struktury Utrata czasu i kosztów Wejście na rynek norweski to nie tylko kwestia znalezienia klientów czy podpisania pierwszych kontraktów. Jednym z najważniejszych kroków – często niedocenianym – jest wybór odpowiedniej formy prawnej działalności. To decyzja, która wykracza daleko poza samą rejestrację firmy. W praktyce wpływa ona na poziom bezpieczeństwa prawnego, relacje z bankami, wiarygodność wobec kontrahentów oraz możliwości rozwoju w dłuższej perspektywie. Z doświadczenia pracy z zagranicznymi firmami działającymi w Norwegii jasno wynika, że najczęściej rozważane są dwa rozwiązania: NUF, czyli norweski oddział zagranicznej firmy, oraz AS – norweska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Obie formy mogą być właściwe, ale tylko wtedy, gdy decyzja jest podjęta świadomie i z pełnym zrozumieniem konsekwencji. NUF (Norskregistrert utenlandsk foretak) to w praktyce rozszerzenie działalności firmy zagranicznej na teren Norwegii. Nie jest to osobny podmiot prawny, co oznacza, że wszelkie zobowiązania oddziału spoczywają bezpośrednio na firmie macierzystej. Taka konstrukcja powoduje ograniczone oddzielenie finansowe i prawne, a także może wpływać na postrzeganie firmy przez banki czy większych kontrahentów. Ryzyko operacyjne oddziału jest bowiem nierozerwalnie związane z sytuacją firmy zagranicznej. Mimo to NUF może mieć sens w określonych sytuacjach – szczególnie wtedy, gdy działalność ma charakter ograniczony, tymczasowy lub projektowy. W takich przypadkach, przy odpowiednim przygotowaniu, może być to rozwiązanie wystarczające. Problem pojawia się wtedy, gdy firmy traktują tę formę jako uniwersalne rozwiązanie, nie uwzględniając jej ograniczeń. W praktyce wiele zagranicznych przedsiębiorstw działających jako NUF napotyka trudności wynikające z niedostatecznego przygotowania. Najczęstsze problemy dotyczą niejasności podatkowych, błędów w rejestracji VAT, ograniczonego zaufania ze strony norweskich klientów czy trudności w otwarciu konta bankowego. Dodatkowo całe ryzyko prawne i finansowe pozostaje po stronie firmy macierzystej, co może mieć poważne konsekwencje. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku AS (Aksjeselskap). Jest to pełnoprawna norweska spółka, posiadająca własną osobowość prawną, kapitał zakładowy oraz zarząd. Odpowiedzialność właścicieli jest ograniczona, a struktura bardziej przejrzysta zarówno dla instytucji, jak i partnerów biznesowych. W efekcie AS jest często postrzegana jako bardziej wiarygodna i stabilna forma działalności. Banki chętniej podejmują współpracę, klienci mają większe zaufanie, a urzędy traktują taką strukturę jako standardową. Nic więc dziwnego, że wiele firm rozpoczynających działalność jako NUF, po czasie decyduje się na założenie spółki AS, gdy ich obecność w Norwegii staje się bardziej trwała. Na tym etapie szczególnego znaczenia nabiera rola profesjonalnej księgowości. W Norwegii księgowość nie jest jedynie formalnością – to integralna część systemu regulacyjnego. Doświadczony księgowy pomaga nie tylko w wyborze odpowiedniej formy działalności, ale także w planowaniu podatkowym, analizie ryzyka, rejestracji VAT, obsłudze wynagrodzeń czy kontaktach z urzędami. Wspiera również w procesie rejestracji firmy oraz zapewnia zgodność z obowiązkami sprawozdawczymi. Brak odpowiedniego przygotowania na tym etapie często prowadzi do błędów, które można było łatwo uniknąć. Wśród najczęstszych znajdują się wybór NUF bez zrozumienia konsekwencji, rozpoczęcie działalności przed zakończeniem rejestracji, nieprawidłowe rozliczenia VAT, ignorowanie wymogów branżowych czy niedoszacowanie obowiązków wynikających z prawa pracy. Często problemem jest również traktowanie księgowości jako zbędnego kosztu, a nie jako elementu strategicznego. Dlatego przed wejściem na rynek norweski warto przejść przez praktyczną listę kontrolną. Należy upewnić się, że forma prawna została dobrana świadomie, rejestracja zakończona, obowiązki podatkowe i VAT prawidłowo określone, a wymagania prawa pracy spełnione. Istotne jest także sprawdzenie minimalnych stawek wynagrodzeń, wymaganych certyfikatów oraz zgodności umów z lokalnymi standardami. Równie ważne jest wdrożenie systemów księgowych i płacowych oraz nawiązanie współpracy z lokalnym specjalistą. To wszystko nie jest zbędną biurokracją – to sposób na zarządzanie ryzykiem i budowanie stabilnej pozycji na rynku. W Norwegii zgodność z przepisami bezpośrednio przekłada się na wiarygodność firmy. Klienci, partnerzy i instytucje oczekują przejrzystości, rzetelności oraz pełnego zrozumienia obowiązków prawnych. Firmy, które od początku inwestują w odpowiednią strukturę i profesjonalne wsparcie, rozwijają się szybciej i stabilniej. Łatwiej zdobywają zaufanie, unikają problemów prawnych i budują silniejsze relacje biznesowe. Te, które bagatelizują te aspekty, często napotykają bariery, które hamują ich rozwój. W praktyce wybór między NUF a AS rzadko jest jedynie formalnością. To decyzja strategiczna, która mówi wiele o podejściu firmy do rynku norweskiego. I bardzo często to właśnie ona decyduje o tym, czy działalność zakończy się krótkim epizodem, czy długoterminowym sukcesem. Stawiamy na indywidualne podejście, sprawną komunikację oraz praktyczne rozwiązania dopasowane do potrzeb przedsiębiorców. Pomagamy nie tylko w realizacji obowiązków księgowych, ale również w bezpiecznym i świadomym rozwoju biznesu. Zapraszamy do kontaktu i współpracy. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii www.topnor.no post@topnor.no +47 939 82 173
Tilleggsforskudd – dobrowolna dopłata podatku. Dlaczego to ważne?
Tilleggsforskudd stanowi istotny element zarządzania podatkiem dochodowym w spółce typu Aksjeselskap (AS) w Norwegii. Jeżeli przedsiębiorstwo osiągnęło w roku 2025 wyższy zysk niż w roku poprzednim, warto rozważyć dobrowolną dopłatę podatku przed ostatecznym rozliczeniem. Termin na dokonanie takiej wpłaty upływa obecnie 31 maja 2026 roku. Dobrowolna dopłata ma na celu wyrównanie ewentualnej różnicy pomiędzy faktycznie należnym podatkiem a wcześniej zapłaconymi zaliczkami (forskuddsskatt). Zaliczki te są ustalane na podstawie danych historycznych, najczęściej w oparciu o podatek zapłacony za poprzedni rok, a nie aktualny wynik finansowy spółki. W praktyce oznacza to, że jeśli działalność w danym roku rozwija się dynamicznie i generuje wyższe zyski, standardowe zaliczki mogą okazać się niewystarczające. W sytuacji niedopłaty podatku urząd skarbowy, czyli Skatteetaten, nalicza odsetki od brakującej kwoty. Dobrowolna dopłata w formie tilleggsforskudd pozwala uniknąć dodatkowych kosztów oraz lepiej dostosować zobowiązania podatkowe do rzeczywistego wyniku finansowego spółki. Jednocześnie umożliwia bardziej przewidywalne zarządzanie przepływami pieniężnymi w firmie i ogranicza ryzyko niespodziewanych obciążeń przy rozliczeniu rocznym. Spółki Aksjeselskap w Norwegii podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym według stawki 22%. Podatek ten dotyczy zysku osiągniętego w roku podatkowym, natomiast rozliczenie następuje w roku kolejnym, po złożeniu deklaracji podatkowej (skattemelding), której termin przypada na koniec maja. W tym czasie Skatteetaten dokonuje ostatecznego rozliczenia na podstawie przedstawionych danych finansowych. Zaliczki podatkowe płatne w trakcie roku, zazwyczaj w dwóch ratach przypadających w lutym i kwietniu, są najczęściej ustalane jako przybliżona wartość oparta na wcześniejszych zobowiązaniach podatkowych. Oznacza to, że ich wysokość może nie odzwierciedlać aktualnej sytuacji finansowej spółki. W przypadku istotnego wzrostu dochodów w danym roku, konieczne może być uregulowanie dodatkowej kwoty podatku. Z tego względu monitorowanie wyników finansowych w trakcie roku oraz odpowiednie planowanie podatkowe ma kluczowe znaczenie dla spółek AS. W razie potrzeby dobrowolna dopłata podatku przed terminem pozwala uniknąć odsetek, zachować kontrolę nad finansami oraz zapewnić prawidłowe i spokojne zamknięcie roku podatkowego. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Wynagrodzenie i zasady pracy w dni świąteczne w Norwegii (1 i 17 maja)
Kategoria Opis Dni ustawowo wolne Niedziele oraz święta: Nowy Rok, Wielkanoc (Wielki Czwartek, Wielki Piątek, I i II dzień), 1 maja, 17 maja, Wniebowstąpienie Pańskie, Zielone Świątki, Boże Narodzenie (25–26 grudnia). Podstawa prawna Ustawa „Lov om helligdager og helligdagsfred” – określa zasady dni wolnych oraz ograniczenia pracy. 1 i 17 maja Szczególne dni płatne – pracownicy mogą otrzymać wynagrodzenie nawet bez wykonywania pracy. Warunki wypłaty Minimum 30 dni zatrudnienia lub umowa na co najmniej 30 dni oraz brak nieusprawiedliwionej nieobecności przed/po święcie. Pracownicy na pensji stałej Otrzymują pełne wynagrodzenie niezależnie od liczby dni świątecznych w miesiącu. Pracownicy godzinowi Wynagrodzenie tylko jeśli dzień był zaplanowany w grafiku pracy. Praca w święta Możliwa w wybranych branżach (np. gastronomia, służba zdrowia, stacje paliw, budownictwo). Dodatek za pracę Minimum 50% dodatku do stawki godzinowej (jak za pracę w niedzielę), jeśli brak innych zapisów. Sobota a święta Sobota jest dniem roboczym – wynagrodzenie zależy od grafiku pracy pracownika. Święto w weekend Brak dodatkowego wynagrodzenia, jeśli dzień nie był zaplanowany jako roboczy. Niepełny etat Wynagrodzenie za święta wypłacane proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Okresy świąteczne Specjalne godziny pracy: Wielkanoc (wolne od środy 18:00), Wigilia (do 15:00), Sylwester (do 18:00). Dni wolne od pracy to czas przeznaczony na odpoczynek. Istnieją jednak szczególne dni w roku, w których pracownikom przysługuje wynagrodzenie nawet wtedy, gdy nie wykonują pracy. Do takich dni należą 1 maja (Święto Pracy) oraz 17 maja (Dzień Konstytucji Norwegii). Zasady te obowiązują również pracowników zatrudnionych na stawce godzinowej, pod warunkiem spełnienia określonych warunków. Do dni świątecznych ustawowo wolnych od pracy w Norwegii należą niedziele, Nowy Rok (1 stycznia), Wielki Czwartek, Wielki Piątek, I i II dzień Wielkanocy, Święto Pracy (1 maja), Dzień Konstytucji (17 maja), Wniebowstąpienie Pańskie, Zesłanie Ducha Świętego, Najświętszej Maryi Panny oraz I i II dzień Świąt Bożego Narodzenia (25 i 26 grudnia). Zgodnie z ustawą „Lov om helligdager og helligdagsfred” dni te są co do zasady wolne od pracy. Praca w dni świąteczne jest jednak możliwa w określonych przypadkach. Dotyczy to sytuacji, w których wynika ona z charakteru pracy lub specyfiki branży, takich jak stacje benzynowe, gastronomia, służba zdrowia czy prace budowlane realizowane w ramach projektów. Mimo to dla większości pracowników dni te pozostają dniami wolnymi. Dzień poprzedzający 1 i 17 maja traktowany jest jako zwykły dzień roboczy, chyba że przypada w niedzielę, sobotę lub inne święto ustawowo wolne od pracy. Prace, które nie mogą być wykonywane w niedziele, powinny zostać zakończone najpóźniej do godziny 22:00. Aby pracownik miał prawo do wynagrodzenia za 1 i 17 maja, musi być zatrudniony nieprzerwanie przez co najmniej 30 dni przed tymi dniami lub posiadać umowę o pracę zawartą na minimum 30 dni. Dodatkowo nie może mieć nieusprawiedliwionej nieobecności w ostatnim dniu roboczym przed świętem ani w pierwszym dniu roboczym po święcie. Warunek ten nie dotyczy zwolnienia lekarskiego. W przypadku pracowników na stałej pensji (fastlønn) wynagrodzenie wypłacane jest normalnie, a liczba dni świątecznych w miesiącu nie wpływa na jego wysokość — 1 i 17 maja są zawsze płatne. W przypadku pracowników zatrudnionych na stawce godzinowej (timelønn), wynagrodzenie za te dni przysługuje tylko wtedy, gdy zgodnie z grafikiem mieli oni pracować. W takiej sytuacji otrzymują zapłatę za liczbę godzin, które normalnie by przepracowali. Jeśli natomiast pracownik wykonuje pracę w tych dniach, przysługuje mu zarówno standardowe wynagrodzenie godzinowe, jak i dodatek jak za pracę w niedzielę. W przypadku braku odpowiednich zapisów w umowie lub układzie zbiorowym dodatek ten powinien wynosić co najmniej 50%. Szczególne znaczenie ma również rozkład czasu pracy. Sobota w Norwegii jest uznawana za dzień roboczy, dlatego jeśli firma pracuje od poniedziałku do soboty i pracownik miał zaplanowaną pracę w sobotę przypadającą na 1 lub 17 maja, dzień ten jest płatny. Jeśli jednak zgodnie z grafikiem miał wtedy wolne, wynagrodzenie nie przysługuje. W przypadku pracowników pracujących wyłącznie od poniedziałku do piątku, jeśli 1 lub 17 maja przypada w sobotę, dzień ten jest niepłatny. Analogicznie, jeśli święto przypada w niedzielę lub inne święto ustawowo wolne od pracy, nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Jeżeli jednak pracownik podejmie pracę w tych dniach, przysługuje mu odpowiedni dodatek, co najmniej 50%. Pracownicy zatrudnieni na część etatu otrzymują wynagrodzenie za dni świąteczne proporcjonalnie do wymiaru etatu. Warto również pamiętać, że dla niektórych okresów świątecznych obowiązują odrębne zasady. W okresie Wielkanocy pracownikowi przysługuje czas wolny od godziny 18:00 w środę przed Wielkim Czwartkiem oraz od godziny 15:00 w Wigilię Paschalną. Z kolei w Wigilię Bożego Narodzenia praca trwa zazwyczaj do godziny 15:00, a w Sylwestra do godziny 18:00. Zasady wynagradzania za 1 i 17 maja mają na celu zapewnienie pracownikom stabilności dochodu w dni o szczególnym znaczeniu państwowym i społecznym. Kluczowe znaczenie mają tutaj obowiązek wypłaty wynagrodzenia — także dla pracowników godzinowych przy spełnieniu określonych warunków — właściwe planowanie grafiku pracy, zasady dotyczące dodatków za pracę w święta oraz konsekwencje nieusprawiedliwionej nieobecności. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Stałe przedstawicielstwo w Norwegii – kiedy polska firma musi zapłacić podatek za granicą?
Dla wielu polskich firm rozwijających działalność na rynku norweskim kwestie podatkowe szybko stają się jednym z kluczowych wyzwań. Szczególne znaczenie ma tutaj pojęcie tzw. stałego przedstawicielstwa (permanent establishment), ponieważ to ono przesądza, czy i w jakim zakresie przedsiębiorstwo będzie zobowiązane do rozliczania podatku dochodowego w Norwegii. Zasady w tym zakresie wynikają z konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a Norwegią, a dokładniej z jej art. 5. Przepisy te określają, kiedy działalność prowadzona za granicą osiąga taki poziom zaangażowania, że państwo, na którego terytorium jest wykonywana, zyskuje prawo do opodatkowania osiąganych z niej dochodów. W praktyce chodzi o sytuację, w której przedsiębiorstwo działa w Norwegii poprzez określoną strukturę organizacyjną lub osobę, a uzyskiwane tam zyski można powiązać z tą działalnością. Wtedy Norwegia może opodatkować dochód przypisany tej części działalności – nie całość dochodu firmy, lecz tylko jego odpowiednią część. Podstawą uznania, że powstało stałe przedstawicielstwo, jest istnienie stałej placówki, za pomocą której prowadzona jest działalność gospodarcza. Nie wystarczy jednak samo posiadanie miejsca – musi ono mieć pewien stopień trwałości, a przedsiębiorstwo faktycznie musi prowadzić przez nie swoją działalność. Dopiero spełnienie tych warunków łącznie pozwala mówić o zakładzie podatkowym. Konwencja wskazuje przykłady takich miejsc, jak biuro, filia, fabryka, warsztat czy miejsce zarządu, ale katalog ten nie jest zamknięty. Oznacza to, że każda forma działalności może zostać oceniona indywidualnie pod kątem spełnienia ogólnych kryteriów. Na szczególną uwagę zasługują projekty budowlane oraz instalacyjne. W ich przypadku przyjęto wyraźny próg czasowy – dopiero gdy prace trwają dłużej niż 12 miesięcy, mogą one zostać uznane za stałe przedstawicielstwo. Krótsze realizacje co do zasady nie wywołują takich skutków podatkowych. Nie każda obecność firmy w Norwegii prowadzi jednak do powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli działalność ma charakter wyłącznie pomocniczy lub przygotowawczy, nie dochodzi do powstania stałego przedstawicielstwa. Dotyczy to m.in. magazynowania towarów, zbierania informacji czy czynności o charakterze administracyjnym. Istotne jest również to, że zakład podatkowy może powstać nawet bez fizycznej infrastruktury. Wystarczy, że przedsiębiorstwo działa poprzez osobę, która w jego imieniu zawiera umowy i regularnie korzysta z takiego uprawnienia. Taki zależny przedstawiciel może skutkować uznaniem, że firma prowadzi działalność w Norwegii w sposób podlegający opodatkowaniu. Z drugiej strony, korzystanie z usług niezależnych podmiotów – takich jak maklerzy czy pośrednicy działający we własnym imieniu – nie prowadzi do powstania stałego przedstawicielstwa, o ile działają oni w ramach swojej zwykłej działalności gospodarczej. Warto również podkreślić, że forma prawna działalności nie ma tu decydującego znaczenia. Samo posiadanie adresu czy rejestracja oddziału nie przesądzają jeszcze o obowiązku podatkowym. Kluczowe jest to, czy działalność faktycznie jest prowadzona na terytorium Norwegii i jaki ma charakter. Podsumowując, o powstaniu stałego przedstawicielstwa decyduje przede wszystkim rzeczywisty sposób prowadzenia działalności – jej trwałość, zorganizowanie oraz zakres. Może ono wynikać zarówno z istnienia stałej placówki, jak i z działania zależnego przedstawiciela, natomiast w przypadku branży budowlanej kluczowe znaczenie ma przekroczenie 12-miesięcznego okresu realizacji projektu. Z perspektywy przedsiębiorcy oznacza to konieczność dokładnego przeanalizowania modelu działalności przed wejściem na rynek norweski, ponieważ to właśnie praktyczne funkcjonowanie firmy – a nie jej formalna struktura – decyduje o miejscu opodatkowania dochodów. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Zarząd w spółce AS w Norwegii – obowiązki, odpowiedzialność i zasady funkcjonowania
Zarząd w norweskiej spółce AS jest kluczowym organem odpowiedzialnym za prowadzenie jej spraw oraz reprezentowanie jej na zewnątrz. Działa w imieniu spółki, dbając o jej interesy z zachowaniem należytej staranności i lojalności. Do jego głównych zadań należy zarówno wyznaczanie kierunków rozwoju przedsiębiorstwa, jak i nadzorowanie realizacji przyjętej strategii oraz kontrola sytuacji finansowej, w tym prawidłowości prowadzenia księgowości, systemów kontroli wewnętrznej i poziomu kapitału własnego adekwatnego do skali ryzyka działalności. Każda spółka AS ma obowiązek powołania zarządu, który musi składać się z co najmniej jednej osoby. W przypadku większego składu konieczne jest wyznaczenie przewodniczącego. Przepisy nie wymagają, aby członkowie zarządu byli rezydentami Norwegii, jednak co najmniej połowa z nich powinna mieszkać na terenie EOG, Wielkiej Brytanii lub Szwajcarii. Liczba członków oraz długość ich kadencji określana jest w statucie spółki lub decyzją zgromadzenia ogólnego, które ma również kompetencje do ich powoływania i odwoływania – zarówno podczas zwyczajnych, jak i nadzwyczajnych zgromadzeń. Wszelkie zmiany w składzie zarządu podlegają zgłoszeniu do odpowiedniego rejestru i mają charakter jawny. Zarząd odpowiada także za reagowanie w sytuacjach zagrożenia finansowego. W przypadku niewystarczającego kapitału własnego ma obowiązek niezwłocznie podjąć działania naprawcze, a w razie potrzeby zwołać zgromadzenie wspólników. Może również udzielać upoważnień do reprezentowania spółki innym osobom, w tym dyrektorowi zarządzającemu, jeśli taki został powołany. Funkcja dyrektora zarządzającego (daglig leder) nie jest obowiązkowa – jeśli jednak istnieje, odpowiada on za bieżące prowadzenie spraw spółki, podczas gdy zarząd zachowuje funkcję nadzorczą i nadal ponosi odpowiedzialność za całokształt działalności. Członkowie zarządu mogą ponosić odpowiedzialność za szkody wyrządzone spółce, wspólnikom lub osobom trzecim, jeżeli działali niezgodnie z prawem, statutem lub zasadami należytej staranności. Odpowiedzialność ta ma przede wszystkim charakter cywilny, choć w określonych przypadkach może również przybrać formę odpowiedzialności karnej. Co do zasady nie odpowiadają oni jednak za zobowiązania spółki, chyba że doszło do naruszenia ich obowiązków. Istotnym elementem funkcjonowania zarządu jest także dokumentowanie jego pracy. Posiedzenia powinny być protokołowane, a sporządzane protokoły stanowią ważny dowód podejmowanych decyzji, szczególnie w sytuacjach kontroli lub ewentualnych sporów prawnych. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Norwegia 2026: nowe przepisy dotyczące nieściągalnych wierzytelności
Od 1 stycznia 2026 roku w Norwegii obowiązują nowe regulacje podatkowe dotyczące niezapłaconych należności pomiędzy podmiotami powiązanymi, które w istotny sposób wpływają na sposób ich rozliczania przez przedsiębiorców. Przepisy te mają zastosowanie do firm działających w strukturach powiązań kapitałowych, w których poziom udziałów lub kontroli przekracza 90%, i obejmują przede wszystkim transakcje wewnątrzgrupowe. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie zasady 24 miesięcy. Oznacza to, że jeżeli należność, na przykład wynikająca z wystawionej faktury za towary lub usługi, nie zostanie uregulowana w ciągu dwóch lat, przedsiębiorstwo traci możliwość zaliczenia jej do kosztów podatkowych. Po upływie tego okresu zaległość nie jest już traktowana jako strata operacyjna, lecz jako forma wsparcia finansowego dla podmiotu powiązanego. Największym wyzwaniem wynikającym z nowych regulacji są jednak rozbieżności pomiędzy zasadami dotyczącymi podatku dochodowego (Skatt) oraz podatku VAT (MVA). W przypadku podatku dochodowego ograniczenia dotyczą głównie relacji pionowych, czyli pomiędzy spółką matką a spółką córką, natomiast nie obejmują tzw. spółek siostrzanych. Z kolei przepisy VAT są znacznie bardziej restrykcyjne i obejmują zarówno powiązania pionowe, jak i poziome, co oznacza, że ograniczenia dotyczą także transakcji między spółkami siostrami. Różnice widoczne są również w zakresie podmiotów objętych regulacjami. W podatku dochodowym przepisy koncentrują się głównie na spółkach kapitałowych, takich jak AS, objętych metodą zwolnień. Natomiast regulacje dotyczące VAT obejmują wszystkie formy prowadzenia działalności, w tym jednoosobowe działalności gospodarcze (ENK), spółki osobowe (ANS/DA) oraz oddziały firm zagranicznych (NUF). Istotna rozbieżność dotyczy także rodzaju wierzytelności. W podatku dochodowym ograniczenia odnoszą się zarówno do należności handlowych, jak i innych zobowiązań, takich jak pożyczki wewnątrzgrupowe. W przypadku VAT przepisy mają zastosowanie wyłącznie do wierzytelności wynikających ze sprzedaży towarów i usług. W praktyce oznacza to, że brak uregulowania należności w ciągu 24 miesięcy może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych dla przedsiębiorstwa. Firma traci bowiem możliwość zaliczenia kwoty netto do kosztów podatkowych, a jednocześnie nie ma prawa do odzyskania podatku VAT, co skutkuje podwójną stratą. W związku z dużą złożonością przepisów oraz różnicami pomiędzy regulacjami dotyczącymi podatku dochodowego i VAT, kluczowe znaczenie ma odpowiednie zarządzanie rozliczeniami wewnątrz grupy. Przedsiębiorcy powinni przede wszystkim rygorystycznie kontrolować terminy płatności i dopilnować, aby wszelkie należności pomiędzy podmiotami powiązanymi zostały uregulowane przed upływem 24 miesięcy, co pozwoli uniknąć negatywnych skutków podatkowych. W razie pytań lub wątpliwości zachęcamy do kontaktu — chętnie pomożemy i wyjaśnimy wszelkie kwestie. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii Profesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no Źródło: Opracowanie na podstawie przepisów norweskiego prawa podatkowego, w szczególności: – Skatteloven (ustawa o podatku dochodowym), w tym regulacji dotyczących strat na wierzytelnościach oraz transakcji między podmiotami powiązanymi (nærstående), – Merverdiavgiftsloven (ustawa o podatku VAT), w zakresie korekty VAT od nieściągalnych należności, wytycznych i interpretacji publikowanych przez Skatteetaten.
Faglig ansvarlig w norweskiej firmie – obowiązki, przepisy i wymagania dla firm elektrycznych
Faglig ansvarlig to kluczowa funkcja w firmach elektrycznych działających w Norwegii. Zgodnie z przepisami wydanymi przez norweski urząd ds. bezpieczeństwa społecznego i gotowości kryzysowej – Direktoratet for samfunnssikkerhet og beredskap (DSB) – każde przedsiębiorstwo wykonujące prace objęte regulacjami dotyczącymi instalacji elektrycznych musi wyznaczyć osobę pełniącą tę rolę. Osoba pełniąca funkcję faglig ansvarlig musi posiadać odpowiednie kwalifikacje zawodowe oraz odpowiada za to, aby działalność firmy była prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i normami technicznymi. Do jej zadań należy również nadzór nad systemem jakości oraz zapewnienie profesjonalnej kontroli nad wykonywanymi pracami elektrycznymi. Funkcja ta stanowi istotny element systemu bezpieczeństwa w branży elektroinstalacyjnej. Podstawą prawną dla tej roli są między innymi przepisy zawarte w rozporządzeniu dotyczącym przedsiębiorstw elektroinstalacyjnych i wymagań kwalifikacyjnych dla prac związanych z instalacjami elektrycznymi, czyli Forskrift om elektroforetak og kvalifikasjonskrav for arbeid knyttet til elektriske anlegg og elektrisk utstyr (FEK), a także ustawa o nadzorze nad instalacjami i urządzeniami elektrycznymi – Lov om tilsyn med elektriske anlegg og elektrisk utstyr (El-tilsynsloven). Obowiązek posiadania faglig ansvarlig dotyczy wszystkich firm wykonujących prace wymagające rejestracji w Elvirksomhetsregisteret. Rejestr ten prowadzony jest przez DSB i obejmuje przedsiębiorstwa zajmujące się pracami przy instalacjach elektrycznych. Bez wskazania osoby pełniącej funkcję faglig ansvarlig firma nie może zostać wpisana do tego rejestru, a tym samym legalnie prowadzić działalności w tym zakresie. Zakres obowiązków faglig ansvarlig obejmuje przede wszystkim nadzór nad realizacją prac elektrycznych oraz kontrolę ich zgodności z obowiązującymi przepisami technicznymi, w tym m.in. z regulacjami FEL oraz normą NEK 400. Osoba ta odpowiada również za rozwój kompetencji pracowników oraz bierze udział w tworzeniu i utrzymaniu systemu kontroli wewnętrznej w przedsiębiorstwie (internkontroll). DSB podkreśla, że funkcja ta nie może być traktowana wyłącznie formalnie – wymaga ona realnego zaangażowania w działalność firmy oraz rzeczywistego wpływu na sposób wykonywania prac. Przepisy FEK nie wprowadzają bezpośredniego zakazu pełnienia funkcji faglig ansvarlig w więcej niż jednej firmie. Jednak według wytycznych DSB zakres obowiązków musi być możliwy do faktycznego wykonania w każdej z nich. Oznacza to, że osoba ta powinna mieć realną możliwość sprawowania nadzoru nad działalnością przedsiębiorstwa, a jej rola nie może ograniczać się jedynie do formalnego wpisu w dokumentach. W praktyce oznacza to również, że godziny pracy w różnych firmach nie powinny się pokrywać. Wiele firm zagranicznych popełnia podobne błędy przy organizowaniu działalności w Norwegii. Jednym z najczęstszych jest traktowanie funkcji faglig ansvarlig wyłącznie jako wymogu formalnego potrzebnego do rejestracji przedsiębiorstwa. Problemem bywa także brak rzeczywistego nadzoru przy dużej liczbie prowadzonych projektów, nieprecyzyjne umowy określające zakres odpowiedzialności lub rozpoczęcie działalności przed zapewnieniem odpowiednich kwalifikacji. Funkcja faglig ansvarlig nie jest więc jedynie elementem administracyjnym, lecz stanowi ważny mechanizm zapewniający bezpieczeństwo oraz zgodność prac elektrycznych z obowiązującymi przepisami i normami technicznymi w Norwegii. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no
Wyjazdy pracowników na zwolnieniu lekarskim w Norwegii (sykepenger)
Pracownicy przebywający na zwolnieniu lekarskim w Norwegii często zastanawiają się, jak wyjazd za granicę może wpłynąć na prawo do sykepenger. Istotne jest, aby pamiętać, że świadczenie zależy od tego, czy wyjazd nie utrudnia leczenia ani powrotu do pracy. Krótki pobyt za granicą nie pozbawia pracownika prawa do zasiłku, o ile nie koliduje z leczeniem ani planowanym powrotem do pracy. W przypadku krajów nordyckich, takich jak Szwecja, Dania, Finlandia czy Islandia, nie jest wymagane składanie wniosków do NAV – zasiłek pozostaje zachowany, jeśli pobyt nie wpływa na proces leczenia i powrotu do pracy. Podobnie w przypadku obywateli UE/EOG, w tym Polaków, którzy mogą podróżować po krajach Unii lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego bez wcześniejszego zgłoszenia, pod warunkiem że wyjazd nie opóźnia powrotu do pracy ani nie utrudnia udziału w ustalonych działaniach rehabilitacyjnych. Obywatele państw spoza UE/EOG muszą uzyskać zgodę NAV przed wyjazdem, a w przypadku podróży poza UE/EOG konieczne jest wcześniejsze złożenie wniosku. Zgoda na wyjazd zwykle obejmuje maksymalnie cztery tygodnie pobytu w ciągu dwunastu miesięcy. Niezależnie od kraju docelowego, kluczowe jest, aby wyjazd nie kolidował z procesem powrotu do pracy i leczenia, a wszystkie działania związane z rehabilitacją były kontynuowane zgodnie z zaleceniami lekarza i NAV. Decyzja o wypłacie zasiłku podczas pobytu za granicą zależy zawsze od indywidualnej oceny sytuacji zdrowotnej pracownika oraz zgodności wyjazdu z planem leczenia. https://www.nav.no/sykepenger/en#travel TOPNOR REGNSKAP AS Twoje polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Roczne rozliczenie VAT (Årstermin MVA) – termin 10 marca
Roczne rozliczenie VAT (Årstermin MVA) – termin 10 marca W Norwegii przedsiębiorcy korzystający z rocznego rozliczenia VAT (Årstermin MVA) są zobowiązani do złożenia deklaracji oraz dokonania płatności do norweskiego urzędu skarbowego – Skatteetaten – do 10 marca roku następującego po zakończeniu roku podatkowego. Termin za rok 2025 Podatnicy, którzy do 1 lutego 2026 roku złożyli wniosek o roczne rozliczenie VAT i otrzymali zgodę, są zobowiązani do złożenia deklaracji oraz dokonania płatności do 10 marca 2026 roku (za rok 2025). Kto może rozliczać VAT rocznie? Z rocznego rozliczenia VAT mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy spełniają następujące warunki: Obrót firmy w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie przekroczył 1 000 000 NOK. Firma jest zarejestrowana w Rejestrze VAT od co najmniej 1 roku. Przez minimum 12 miesięcy deklaracje VAT były składane terminowo i prawidłowo w systemie dwumiesięcznym. Najważniejsze terminy – Do 1 lutego każdego roku – termin złożenia wniosku o przejście na roczne rozliczenie VAT dla małych firm. – 10 marca – termin złożenia deklaracji oraz zapłaty podatku (dla firm posiadających zatwierdzony Årstermin). Jak przygotować się do rocznego rozliczenia VAT? Roczne rozliczenie VAT to istotny obowiązek dla małych firm w Norwegii. Odpowiednie przygotowanie dokumentacji pozwala uniknąć błędów, korekt oraz ewentualnych sankcji. Dokumenty VAT Należy upewnić się, że kompletna dokumentacja dotycząca wszystkich transakcji VAT z poprzedniego roku jest dostępna. Obejmuje to faktury sprzedażowe i zakupowe, rachunki, potwierdzenia płatności oraz inne dokumenty księgowe. Handel zagraniczny Jeżeli firma prowadziła handel zagraniczny, konieczne jest przygotowanie dokumentów związanych z importem i eksportem towarów oraz rozliczeniem VAT z tego tytułu. Rejestr zakupów i sprzedaży Rejestry powinny być aktualne i kompletne. Wszystkie transakcje muszą być prawidłowo ujęte, a kwoty VAT poprawnie obliczone. Rozliczenia VAT Należy zweryfikować, czy wszystkie kwoty VAT naliczone i odliczone zostały poprawnie podsumowane oraz czy nie występują rozbieżności wymagające korekty. Faktury VAT Wszystkie faktury powinny zawierać wymagane dane, w tym numer organizacyjny firmy oraz numer organizacyjny kontrahenta (odpowiednik polskiego NIP). Płatności VAT Warto upewnić się, czy firma posiada środki na pokrycie ewentualnej dopłaty podatku lub czy przysługuje jej zwrot nadpłaty. Ewidencja VAT Spójna i przejrzysta ewidencja VAT umożliwia szybkie prześledzenie wszystkich transakcji oraz stanowi podstawę prawidłowego rozliczenia. Zmiany w firmie Należy sprawdzić, czy od poprzedniego roku nie zaszły zmiany w strukturze firmy, takie jak zmiana nazwy, adresu, formy prawnej lub właściciela. Konsultacja z księgowym Skonsultowanie się z księgowym pozwala upewnić się, że rozliczenie zostało przygotowane prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Roczne rozliczenie VAT wymaga dokładności i odpowiedniego przygotowania. W razie pytań lub potrzeby wsparcia zapraszamy do kontaktu. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Svangerskapspenger/Foreldrepenger. Ciąża pracownicy – procedury i rozwiązania dla pracodawcy
Jeżeli pracownica jest w ciąży, pracodawca powinien przeanalizować sytuację pod kątem możliwości dostosowania stanowiska pracy oraz ewentualnych obowiązków związanych ze zgłoszeniami i świadczeniami do NAV. W zależności od okoliczności mogą powstać różne obowiązki administracyjne oraz konieczność przygotowania odpowiedniej dokumentacji. Svangerskapspenger Jeżeli stanowisko pracy może zagrażać ciąży, a pracodawca nie ma możliwości dostosowania stanowiska ani zmiany zakresu obowiązków tak, aby nie wpływały one negatywnie na ciążę, pracownica ma prawo ubiegać się o Svangerskapspenger. Więcej informacji:https://www.nav.no/svangerskapspenger Najważniejsze informacje: – Zasiłek wypłacany jest przez NAV. – Pracodawca nie ponosi kosztów wypłaty. – Nie jest to zwolnienie chorobowe. – Może przysługiwać od około 12. tygodnia ciąży (lub wcześniej) do maksymalnie 3 tygodni przed porodem. Pracodawca musi wystawić zaświadczenie potwierdzające, że nie ma możliwości dostosowania stanowiska pracy – wypełnia część 2 formularza: https://www.arbeidstilsynet.no/arbeidsmiljo/graviditet-og-arbeidsmiljo/skjema-for-tilrettelegging-for-gravide/ (część 1 wypełnia lekarz/położna). Pracodawca musi wysłać inntektsmelding z oznaczeniem Svangerskapspenger. Podstawą wyliczenia są dochody z 3 pełnych miesięcy – z miesiąca przed rozpoczęciem zasiłku. Urlop w tym okresie nie jest brany pod uwagę – jako podstawę przyjmujemy 3 pełne miesiące. Jeżeli w tym czasie wypłacane było feriepenger, jest ono wliczane do podstawy. Jeżeli był to ustawowy urlop (z puli 25 dni) i pracownica nie miała zgromadzonego urlopu z poprzedniego roku, ponieważ np. rozpoczęła pracę w styczniu i nie ma wypłaty feriepenger, wówczas omijamy ten miesiąc i do podstawy przyjmujemy wcześniejszy pełny miesiąc. Jedyną sytuacją, w której miesiąc nie jest liczony do podstawy, jest urlop bezpłatny. Link dla pracodawcy:https://www.nav.no/arbeidsgiver/soknader Sykemelding w związku z ciążą Jeżeli pracownica w związku z ciążą przejdzie na standardowe zwolnienie lekarskie (sykemelding), pracodawca może zakwestionować, że nie jest to klasyczne zwolnienie chorobowe, lecz sytuacja związana z ciążą. W takiej sytuacji pracodawca może nie być zobowiązany do pokrywania pierwszych 16 dni chorobowego – wówczas zazwyczaj NAV automatycznie rozpatruje sprawę jako Svangerskapspenger. Należy jednak pamiętać, że dokumentacją w tym zakresie zajmuje się pracownica samodzielnie. Foreldrepenger (urlop macierzyński) Więcej informacji:https://www.nav.no/foreldrepenger Obowiązki pracodawcy: – Zgłoszenie w a-melding w zakładce arbeidsforhold. – Wysłanie nowego inntektsmelding (na te same kwoty jak przy Svangerskapspenger). Link do składania wniosków:https://www.nav.no/arbeidsgiver/soknader Pracodawca nie wypłaca świadczenia – wypłaca je NAV (muszą być spełnione warunki określone przez NAV). Kwestie związane z przyznawaniem i rozliczaniem zasiłków leżą po stronie pracownicy oraz odpowiednich instytucji. Pracodawca odpowiada natomiast za dopełnienie swoich obowiązków administracyjnych i przekazanie wymaganej dokumentacji. Jeżeli pracownica wcześniej była na Svangerskapspenger, w tej sytuacji pracodawca musi wysłać dwa inntektsmeldingi: – za Svangerskapspenger – następnie za Foreldrepenger Ważne jest, aby pracodawca dysponował i przekazał dokładne daty poszczególnych okresów, ponieważ są one niezbędne do prawidłowego przygotowania i złożenia dokumentów. W razie pytań lub wątpliwości zachęcamy do kontaktu — chętnie pomożemy i wyjaśnimy wszelkie kwestie. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w NorwegiiProfesjonalne wsparcie w zakresie księgowości, rozliczeń i obowiązków pracodawcy. +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no