Nowe stawki płacy minimalnej – od 15.06.2025
Od 15 czerwca 2025 roku w Norwegii obowiązują nowe stawki minimalne dla wielu branż. Pracodawcy mają obowiązek dostosować wynagrodzenie do nowych kwot — brak aktualizacji może skutkować obowiązkiem dopłaty z odsetkami lub odszkodowaniem. Stawki dotyczą osób zatrudnionych na umowę o pracę (godzinową lub stały kontrakt). Nie obejmują osób prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Jeśli obecne wynagrodzenie jest wyższe niż nowa stawka minimalna — nie trzeba go zmieniać. Jeżeli natomiast jest niższe — stawkę należy podnieść (zgoda pracownika nie jest wymagana). BRANŻA BUDOWLANA – od 15 czerwca 2025 r. wykwalifikowani pracownicy z fagbrev będą otrzymywać 264,32 NOK za godzinę (wcześniej 250,30 NOK — wzrost o 14,02 NOK). Niewykwalifikowani pracownicy z co najmniej rocznym doświadczeniem — 249,00 NOK (wcześniej 235,80 NOK — wzrost o 13,20 NOK), a bez doświadczenia — 239,61 NOK (wcześniej 226,90 NOK — wzrost o 12,71 NOK). Dla osób poniżej 18. roku życia stawka wzrasta do 162,44 NOK (z 153,83 NOK — +8,61 NOK). PRZEMYSŁ ELEKTRYCZNY – wykwalifikowani elektrycy będą od teraz otrzymywać 270,45 NOK/h (wcześniej 257,79 NOK — wzrost o 12,66 NOK), a pozostali pracownicy — 241,77 NOK/h (wcześniej 229,11 NOK — wzrost o 12,66 NOK). Dodatek za pracę zmianową pozostaje bez zmian: 17% za pracę dwuzmianową i 27,3% za trzyzmianową. Zmiana ta nie dotyczy prac wykonywanych w rafineriach na morzu. Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych — ważna zmiana! Już od 1 listopada 2024 roku za każdą godzinę nadliczbową przysługuje dodatek w wysokości 50% stawki godzinowej (wcześniej 40%). Dodatkowo za pracę poza zwykłym czasem w godzinach od 21:00 do 06:00 oraz w niedziele i święta obowiązuje 100% dodatku do stawki godzinowej. SPRZĄTANIE (RENHOLD) – pracownicy powyżej 18 lat — nowa stawka wynosi 236,54 NOK/h (wcześniej 227,54 NOK — wzrost o 9 NOK), a pracownicy poniżej 18 lat — 185,55 NOK/h (wcześniej 176,55 NOK — wzrost o 9 NOK).Dodatek za pracę w godzinach 21:00–06:00 pozostaje bez zmian — minimum 29 NOK/h. HOTELE, RESTAURACJE, BARY, CATERING – pracownicy powyżej 20 roku życia oraz powyżej 18 lat z min. 4-miesięcznym doświadczeniem będą teraz otrzymywać 204,79 NOK/h (wcześniej 197,79 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla młodszych pracowników: 18 lat — 166,34 NOK/h (wcześniej 159,34 NOK — wzrost o 7 NOK), 17 lat — 152,08 NOK/h (wcześniej 145,08 NOK — wzrost o 7 NOK), 16 lat — 142,58 NOK/h (wcześniej 135,58 NOK — wzrost o 7 NOK). Potrącenia za noclegi w pokojach pracodawcy: pokój jednoosobowy — 675,67 NOK/mc (wcześniej 660,48 NOK), pokój dwuosobowy (od osoby) — 439,46 NOK/mc (wcześniej 429,58 NOK). Stawki nie obejmują liderów (kierowników) ani praktykantów (szkoły/NAV). Napiwki powinny być uwzględniane w wynagrodzeniu i opodatkowane. PRZEMYSŁ STOCZNIOWY – wykwalifikowani pracownicy (fagarbeidere) — 216,79 NOK/h (wcześniej 211,79 NOK — wzrost o 5 NOK). Specjaliści (spesialarbeidere) — 207,14 NOK/h (wcześniej 202,14 NOK — wzrost o 5 NOK). Pomocnicy — 197,61 NOK/h (wcześniej 192,61 NOK — wzrost o 5 NOK). Dodatki za pracę zmianową również wzrosły o 1 NOK: dla wykwalifikowanych: 43,36 NOK, dla specjalistów: 41,43 NOK, dla pomocników: 39,52 NOK. ROLNICTWO I PODOBNE – sezonowi pracownicy poniżej 18 lat — 142,90 NOK/h (wcześniej 135,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, do 12 tygodni stażu — 162,90 NOK/h (wcześniej 155,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, 12 tygodni do 6 miesięcy stażu — 168,40 NOK/h (wcześniej 161,40 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla pracowników stałych (zatrudnienie powyżej 26 tygodni): poniżej 18 lat — 152,40 NOK/h (wcześniej 145,40 NOK), niewykwalifikowani — 182,80 NOK/h (wcześniej 175,80 NOK), dodatek dla wykwalifikowanych — 14,50 NOK/h (bez zmian). Dodatek +25% za pracę w weekendy i święta obejmuje teraz pełne doby sobotnio-niedzielne oraz cały dzień w święta. PRZEMYSŁ RYBNY – wykwalifikowani — 240,96 NOK/h (wcześniej 231,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy produkcji — 225,96 NOK/h (wcześniej 216,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy poniżej 18 roku życia: min. 80% stawki (bez zmian). Za pracę powyżej 12 tygodni (wcześniej 17 tygodni) obowiązuje standardowa stawka minimalna. Dodatek za zmianę: 20% przy pracy dwuzmianowej, 25% przy trzyzmianowej. TRANSPORT DROGOWY TOWARÓW – kierowcy pojazdów powyżej 3,5 t — 229,00 NOK/h (wcześniej 222,00 NOK — wzrost o 7 NOK). Od 1 czerwca 2025 r. wprowadzono również minimalną stawkę dla pojazdów od 2,5 t — 229,00 NOK/h. TRANSPORT PASAŻERÓW – wszyscy pracownicy — 218,62 NOK/h (wcześniej 213,62 NOK — wzrost o 5 NOK). INNE BRANŻE – w branżach bez stawek państwowych obowiązują regulacje wynikające z umów zbiorowych lub ustaleń wewnętrznych w firmie. Jeżeli pracodawca nie zmieni stawki: brak dostosowania płac do obowiązujących stawek minimalnych może skutkować koniecznością późniejszych dopłat z odsetkami oraz odszkodowaniami na rzecz pracownika. Nieprawidłowości można zgłaszać anonimowo do Ministerstwa Pracy. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no Nowe Stawki Minimalne – Porównanie Branża Stan od 15.06.2025 Poprzednia stawka Różnica Budowlana – Wykwalifikowani 264,32 NOK 250,30 NOK +14,02 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani z 1 rokiem doświadczenia 249,00 NOK 235,80 NOK +13,20 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani bez doświadczenia 239,61 NOK 226,90 NOK +12,71 NOK Budowlana – Poniżej 18 lat 162,44 NOK 153,83 NOK +8,61 NOK Przemysł elektryczny – Wykwalifikowani 270,45 NOK 257,79 NOK +12,66 NOK Przemysł elektryczny – Pozostali pracownicy 241,77 NOK 229,11 NOK +12,66 NOK Sprzątanie – powyżej 18 lat 236,54 NOK 227,54 NOK +9,00 NOK Sprzątanie – poniżej 18 lat 185,55 NOK 176,55 NOK +9,00 NOK Noclegi i gastronomia – powyżej 20 lat / powyżej 18 lat z 4 mies. doświadczenia 204,79 NOK 197,79 NOK +7,00 NOK Stoczniowy – Wykwalifikowani 216,79 NOK 211,79 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Specjaliści 207,14 NOK 202,14 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Pomocnicy 197,61 NOK 192,61 NOK +5,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat do 12 tygodni 162,90 NOK 155,90 NOK +7,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat 12 tyg. – 6 mies. 168,40 NOK 161,40 NOK +7,00 NOK Przemysł rybny – Wykwalifikowani 240,96 NOK 231,15 NOK +9,81 NOK Przemysł rybny – Pracownicy produkcji 225,96 NOK 216,15 NOK +9,81 NOK Transport drogowy towarów – pojazdy powyżej 3,5 t 229,00 NOK 222,00 NOK +7,00 NOK Transport
Jak rozliczyć wynagrodzenie za 1 i 17 maja w Norwegii?
Maj już za nami, ale w firmach księgowych nadal trwa rozliczanie wynagrodzeń za ten miesiąc. To dobry moment, żeby przypomnieć, jak traktować dwa ważne dni w norweskim kalendarzu – 1 maja (Święto Pracy) i 17 maja (Dzień Konstytucji). Zasady zależą od rodzaju zatrudnienia, grafiku pracy i tego, na jaki dzień tygodnia przypada święto. Brzmi zawile? Spokojnie – postaramy się to wyjaśnić bez zbędnych księgowych zaklęć. Dla pracowników zatrudnionych na stałą pensję miesięczną (FASTLØNN), 1 i 17 maja są zawsze dniami płatnymi – niezależnie od tego, czy wypadają w tygodniu, sobotę, czy inny dzień. Sprawa wygląda trochę inaczej w przypadku pracowników zatrudnionych na stawkę godzinową (TIMELØNN). Dla nich te dni są płatne tylko wtedy, jeśli normalnie mieliby wtedy pracować – czyli zgodnie z grafikiem byłby to ich dzień pracy. Warto pamiętać, że w Norwegii sobota uznawana jest za dzień roboczy. Jeśli więc firma działa od poniedziałku do soboty (jak często bywa np. w budownictwie), i pracownik miałby zaplanowaną dniówkę właśnie w sobotę 1 lub 17 maja, to należy się mu normalne wynagrodzenie. Z kolei jeśli soboty są u niego wolne (np. w systemie pracy „co druga sobota wolna”), a święto przypada akurat na wolną sobotę, to taki dzień nie jest płatny. Jeśli pracownik rzeczywiście stawi się w pracy 1 lub 17 maja – niezależnie od tego, czy to dzień roboczy, sobota czy inny dzień tygodnia – należy mu się dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 50% stawki. To forma rekompensaty za pracę w święto. Jeżeli natomiast święto przypada na sobotę, a firma pracuje tylko od poniedziałku do piątku (jak w przypadku wielu biur), to dzień ten nie jest płatny, bo pracownik i tak miałby wtedy wolne. To samo dotyczy sytuacji, gdy 1 lub 17 maja wypadają w niedzielę albo w inne ustawowe święto (tzw. „czerwony dzień”) – w takich przypadkach dzień również nie jest płatny. W przypadku osób zatrudnionych na część etatu, wynagrodzenie za 1 i 17 maja wypłacane jest proporcjonalnie – zgodnie z procentowym wymiarem etatu, który widnieje w umowie. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
VOEC – obowiązki zagranicznych firm wobec norweskiego podatku VAT
Tabela VOEC Kryterium Rejestracja VOEC Zwykła rejestracja VAT Zakres Towary o niskiej wartości i usługi cyfrowe (B2C) Szeroki zakres sprzedaży (B2B i B2C) Obowiązek lokalnego przedstawiciela VAT Nie Tak Częstotliwość raportowania VAT Kwartalna Dwumiesięczna Opłaty celne Brak (dla towarów < 3000 NOK) Mogą wystąpić Numer identyfikacyjny Numer VOEC Numer VAT norweski Jeśli prowadzisz firmę sprzedającą towary lub usługi cyfrowe konsumentom w Norwegii, możliwe, że podlegasz obowiązkowi rejestracji w systemie VOEC (VAT on E-Commerce). Schemat ten wprowadzono, aby uprościć pobór podatku VAT od sprzedaży towarów o niskiej wartości i usług dostarczanych drogą elektroniczną. Co ważne – nie jest to dobrowolny system, ale obowiązek prawny dla firm, które spełniają określone warunki. Czym jest VOEC? VOEC to uproszczony system raportowania podatku VAT dla zagranicznych przedsiębiorców sprzedających bezpośrednio norweskim konsumentom: · Towary o niskiej wartości – produkty fizyczne o wartości poniżej 3000 NOK (bez kosztów wysyłki i ubezpieczenia). · Usługi dostarczane zdalnie – produkty cyfrowe takie jak e-booki, oprogramowanie, platformy streamingowe, kursy online. Program VOEC nie obejmuje m.in. żywności, alkoholu, leków, antyków ani towarów objętych zakazem lub ograniczeniami importowymi w Norwegii. Kto musi się zarejestrować? Rejestracja w systemie VOEC jest obowiązkowa dla zagranicznych firm, które: · Sprzedają towary lub usługi bezpośrednio konsumentom w Norwegii, · Osiągają sprzedaż przekraczającą 50 000 NOK w ciągu 12 miesięcy. Możliwa jest także rejestracja dobrowolna przed osiągnięciem progu, co może ułatwić start na norweskim rynku e-commerce. Ważne: obowiązek rejestracji może również dotyczyć pośredników, np. platform sprzedażowych, jeśli są traktowani jako dostawcy w rozumieniu prawa. Firma może być zarejestrowana tylko w jednym z tych systemów – VOEC lub standardowym. Wybór odpowiedniej formy zależy od rodzaju działalności i planowanej sprzedaży. Jak działa rozliczenie VAT w VOEC? Po rejestracji firma otrzymuje unikalny numer VOEC. Sprzedawca ma obowiązek: · Naliczać norweski podatek VAT (standardowo 25%) w momencie sprzedaży, · Uwzględnić VAT w cenie widocznej dla klienta, · Składać kwartalne deklaracje VAT do norweskich organów podatkowych, · Przesyłać pobrany VAT bezpośrednio do Skatteetaten (urzędu skarbowego). System ten umożliwia sprawną obsługę przesyłek – towary objęte VOEC nie są zatrzymywane na granicy i nie podlegają opłatom celnym, o ile ich wartość nie przekracza 3000 NOK za sztukę. Dlaczego warto działać zgodnie z VOEC? · Zgodność z norweskim prawem – przekroczenie progu sprzedaży bez rejestracji może skutkować sankcjami finansowymi. · Uproszczone procedury VAT – bez potrzeby lokalnego przedstawiciela podatkowego. · Brak opłat celnych – dla towarów objętych systemem VOEC. · Większa konkurencyjność – prostszy proces zakupu dla norweskiego konsumenta. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Bezpieczeństwo w firmie i na budowie – poznaj wymagane plany
Cecha HMS-plan SHA-plan Zakres Cała działalność firmy Konkretny projekt budowlany Obowiązek opracowania Każda firma zatrudniająca pracowników Inwestor (byggherre) w projektach budowlanych Cel Ochrona zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy Zarządzanie ryzykiem na placu budowy Podstawa prawna Kodeks pracy (Arbeidsmiljøloven) Byggherreforskriften W Norwegii kwestie bezpieczeństwa i higieny pracy są bardzo precyzyjnie uregulowane. W zależności od rodzaju działalności, firmy zobowiązane są do opracowania odpowiednich planów BHP – HMS-planu lub SHA-planu. Choć oba dokumenty dotyczą bezpieczeństwa, ich zakres, cel i obowiązek opracowania znacząco się różnią. HMS-plan – bezpieczeństwo w codziennej działalności firmy HMS-plan to dokument wymagany w każdej norweskiej firmie zatrudniającej pracowników – niezależnie od branży. Obejmuje całokształt działań firmy i stanowi podstawę systemu zarządzania zdrowiem, środowiskiem i bezpieczeństwem w miejscu pracy. Celem HMS-planu jest ochrona pracowników poprzez zapobieganie wypadkom, eliminowanie zagrożeń oraz promowanie bezpiecznych i zdrowych warunków pracy. W skład dokumentu wchodzą m.in.: analiza ryzyka związanego z codzienną pracą, procedury awaryjne, zasady BHP, plan szkoleń oraz harmonogram kontroli stanowisk pracy. Obowiązek jego opracowania wynika z norweskiego kodeksu pracy (Arbeidsmiljøloven) i dotyczy wszystkich firm zatrudniających personel – od firm budowlanych po sklepy i biura. SHA-plan – bezpieczeństwo na placu budowy Z kolei SHA-plan to dokument tworzony wyłącznie na potrzeby konkretnego projektu budowlanego. Za jego opracowanie odpowiada inwestor (byggherre), który zgodnie z przepisami Byggherreforskriften musi zadbać o właściwe zarządzanie ryzykiem na każdym etapie budowy. Plan ten obejmuje identyfikację zagrożeń związanych z pracami budowlanymi, środki zapobiegawcze (np. dotyczące prac wysokościowych, wykopów, maszyn), zasady współpracy pomiędzy wykonawcami oraz procedury awaryjne dostosowane do realiów danej budowy. SHA-plan jest obowiązkowy zawsze wtedy, gdy projekt budowlany angażuje więcej niż jednego wykonawcę lub wiąże się z podwyższonym ryzykiem. Podsumowanie: · HMS-plan dotyczy całej firmy i jest wymagany, gdy zatrudniani są pracownicy. · SHA-plan odnosi się do konkretnej budowy i sporządzany jest przez inwestora. · Oba dokumenty mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa pracy i zmniejszenie ryzyka wypadków – tyle że w różnych kontekstach prawnych i operacyjnych. Nieprzestrzeganie obowiązków związanych z HMS i SHA może prowadzić do poważnych konsekwencji – zarówno prawnych, jak i finansowych. Dlatego warto nie tylko je opracować, ale także regularnie aktualizować i wdrażać w praktyce. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Zbliża się sezon urlopowy! Sprawdź, jak zadbać o swoje wolne dni
Wraz ze zbliżającym się okresem letnim wielu pracowników w Norwegii zaczyna planować swoje wakacje. Warto więc przypomnieć sobie, jakie zasady dotyczą urlopu i w jaki sposób zadbać o jego prawidłowe wykorzystanie. Norweskie przepisy, a dokładnie Ustawa o Urlopach (Ferieloven), jasno regulują te kwestie. Każdy zatrudniony ma prawo do 25 dni roboczych urlopu rocznie, a osoby powyżej 60. roku życia otrzymują dodatkowe 6 dni wolnego. Urlop powinien zostać wykorzystany w roku, w którym przysługuje, a pracodawca jest zobowiązany tak zorganizować pracę, aby pracownicy mogli swobodnie korzystać z przysługujących im dni wolnych. Bardzo istotne jest również, by sam pracownik odpowiednio wcześniej zaplanował swój wypoczynek. Czasami jednak zdarzają się sytuacje, w których nie ma możliwości skorzystania z urlopu zgodnie z planem. W przypadku choroby lub innych poważnych zdarzeń losowych istnieje prawo do przeniesienia niewykorzystanych dni na kolejny rok — pod warunkiem, że powód ten zostanie udokumentowany. Dodatkowo pracownik może uzgodnić z pracodawcą przeniesienie niewykorzystanego urlopu, podpisując stosowną pisemną umowę. W takiej sytuacji można przenieść maksymalnie 12 dni niewykorzystanego wolnego. Po stronie pracodawcy leży obowiązek przypominania o konieczności wykorzystania urlopu, umożliwienia jego realizacji oraz odpowiedniego dokumentowania ustaleń dotyczących przenoszenia niewykorzystanych dni. Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu i nie podpisze umowy o jego przeniesieniu, w przypadku zakończenia pracy ma prawo do otrzymania ekwiwalentu finansowego za niewykorzystane dni wolne. Jednak dopóki trwa zatrudnienie, przepisy zabraniają zamiany urlopu na dodatkową wypłatę — czas wolny ma służyć regeneracji, a nie być traktowany jak element wynagrodzenia. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Norweski Inspektorat Pracy – kontrole 2025
W 2025 roku Arbeidstilsynet (Norweski Inspektorat Pracy) skoncentruje się na przeprowadzaniu szczegółowych kontroli w sektorze budowlanym. Oto kilka rad, jak przygotować swoją firmę na nadchodzące kontrole: Skup się na zdrowiu pracowników: Dotychczas inspektorat koncentrował się głównie na zapobieganiu wypadkom, jednak teraz szczególną uwagę poświęci chorobom zawodowym, takim jak nowotwory i schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Przeanalizuj czynniki ryzyka: Będą prowadzone szczegółowe kontrole dotyczące identyfikacji i minimalizacji ryzyka zdrowotnego w miejscu pracy, dlatego warto dokonać audytu ryzyka zdrowotnego. Dbaj o ochronę przed substancjami niebezpiecznymi: Inspektorzy będą sprawdzać, czy pracodawcy wiedzą, jak zapobiegać ekspozycji na substancje rakotwórcze, takie jak azbest czy pył krzemionkowy. Skup się na ergonomii: Będą kontrolowane procedury związane z zapobieganiem schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego. Dobrze jest zainwestować w ergonomiczne stanowiska pracy i technologie ułatwiające pracownikom wykonywanie ich obowiązków. Zapewnij odpowiednie warunki pracy: Inspektorat sprawdzi przestrzeganie przepisów dotyczących wynagrodzeń, czasu pracy, ale także zapewnienia odpowiednich warunków socjalnych, takich jak czyste toalety i miejsce odpoczynku. Zwalczaj nielegalne zatrudnienie: Inspektorzy będą identyfikować przypadki pracy na czarno i innych form nielegalnego zatrudnienia. Ważne jest, aby unikać takich sytuacji i zadbać o zgodność z przepisami. Obszar kontroli Opis 1. Zwalczanie nielegalnego zatrudnienia i oszustw – Identyfikacja przypadków pracy na czarno oraz innych form nielegalnego zatrudnienia.– Współpraca z innymi instytucjami w celu zwalczania przestępczości w środowisku pracy. 2. Zapobieganie ekspozycji na substancje rakotwórcze i chemiczne – Sprawdzenie, czy pracodawcy są świadomi ryzyka związanego z narażeniem na substancje rakotwórcze (np. azbest, pył krzemionkowy).– Weryfikacja wprowadzenia odpowiednich środków ochrony zdrowia pracowników. 3. Zapewnienie odpowiednich warunków pracy – Kontrola przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy, wynagrodzeń oraz innych warunków zatrudnienia.– Weryfikacja, czy pracodawcy zapewniają pracownikom odpowiednie warunki socjalne (np. czyste toalety, miejsce do odpoczynku). 4. Zapobieganie schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego – Ocena działań pracodawców w zakresie identyfikacji i minimalizacji czynników ryzyka powodujących schorzenia mięśniowo-szkieletowe.– Weryfikacja stosowania ergonomicznych stanowisk pracy i technologii wspierających pracowników. 5. Zwalczanie wypadków przy pracy – Kontynuacja działań na rzecz zapobiegania wypadkom, zwłaszcza podczas pracy na wysokościach oraz przy zabezpieczeniach przed upadkami.– Sprawdzenie stosowania odpowiednich środków ochrony osobistej i przestrzegania procedur bezpieczeństwa. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Obowiązek prowadzenia księgowości projektowej – Prosjektregnskap
Nowy rok to doskonały moment na przypomnienie o obowiązku prowadzenia księgowości projektowej dla firm realizujących prace budowlane i konstrukcyjne. Firmy zobowiązane do prowadzenia księgowości, które realizują fizycznie kierowane zlecenia budowlane lub konstrukcyjne, muszą prowadzić księgowość projektu dla zleceń na własny rachunek lub na rachunek osób trzecich, jeżeli cena oferty/szacowana wartość sprzedaży przekracza 620 140 NOK + MVA (wg wskaźnika 5G na dzień dzisiejszy). Dotyczy to również sytuacji, gdy przedsiębiorstwo nie zatrudnia własnych pracowników, lecz korzysta wyłącznie z usług podwykonawców w zakresie wykonywania prac fizycznych związanych z budową lub konstrukcją. Podwykonawcy będą również zobowiązani do prowadzenia rozliczeń projektu, jeżeli cena ofertowa lub obliczona wartość sprzedaży przekroczy limit kwotowy. W związku z tym wszystkie przedsiębiorstwa wykonujące prace na budynkach lub konstrukcjach muszą prowadzić rachunkowość projektu po osiągnięciu limitu kwoty. Oznacza to, że dokumenty firmowe muszą być oznaczone na projekty, w tym: – faktury przychodowe, – faktury/kvitteringi kosztowe(materialy, podwykonawcy, inne koszty bezpośrednie), – pensje pracowników. W tym celu trzeba podnieść pakiet Tripletexa na wyższy, który zawiera moduł Projekty. Od momentu wejścia w obowiązek księgowości projektowej – oznaczać trzeba wszystko – również mniejsze projekty. Warto wspomnieć, iż dokumentacja potrzebna do stworzenia księgowości projektowej musi być przechowywana przez firmę przez 10 lat. Dodatkowe dokumenty, które dotyczą projektu i muszą być przechowywane w firmie, to np.: – kontrakty budowlane, – dokumentacja czasu pracy (timelister) – oferty i wyliczenia danego projektu, – kontrakty z podwykonawcami, Firmy, które działają pod jednym zleceniodawcą (fakturują sumarycznie na wyższe kwoty niż w limicie) ale na różnych mniejszych projektach, muszą to odpowiednio oznaczać na fakturach przychodowych aby nie było wątpliwości, że praca dotyczy kilku mniejszych projektów – obowiązek projektowy ich wtedy nie dotyczy. Obowiązkiem właściciela firmy jest poinformowanie firmy księgowej, od kiedy ma rozpocząć księgowość projektową. gdyż firmy księgowe nie mają wglądu do umów i ofert jakie są zawierane więc nie mają możliwości tego kontrolować. Poniżej dane, które muszą otrzymać firmy księgowe: – nr projektu, – imię, nazwisko, adres, ewentualny nazwa firmy nr organizacyjny zleceniodawcy, – zakres działalności na projekcie, – datę rozpoczęcia i zakończenia projektu Masz pytania? Skontaktuj się z nami! Jeśli masz wątpliwości dotyczące obowiązku prowadzenia księgowości projektowej, skontaktuj się z naszym biurem. Pomożemy Ci w prawidłowym prowadzeniu ksiąg rachunkowych i dostosowaniu firmy do wymogów prawnych w Norwegii. Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173post@topnor.nowww.topnor.no
LØNNSTYVERI – na czym polega i jakie są konsekwencje prawne?
Nie każdy zdaje sobie sprawę, że w Norwegii istnieje zjawisko określane jako kradzież wynagrodzenia (LØNNSTYVERI), które jest poważnym naruszeniem prawa. Dotyczy sytuacji, w których pracodawca nie wywiązuje się z obowiązku wypłaty należnych świadczeń za wykonaną pracę. Dotyczy to nie tylko wynagrodzenia zasadniczego, ale również dodatków za nadgodziny, feriepenger oraz innych świadczeń wynikających z umowy o pracę. Istotą tego działania jest sytuacja, w której pracodawca osiąga korzyści finansowe kosztem pracownika, jednocześnie naruszając jego prawa. Czym jest kradzież wynagrodzenia? Kradzież wynagrodzenia obejmuje różnorodne naruszenia prawa pracy, w których pracodawca celowo uchyla się od wypłaty należnych środków lub łamie obowiązujące przepisy. Takie działania mogą przybierać formę nieprzestrzegania minimalnych stawek wynagrodzenia w danej branży, fałszowania ewidencji czasu pracy, na przykład kart godzinowych, czy manipulacji związanych z feriepenger, które mogą być zaniżane lub w ogóle niewypłacane. Przykładem tego rodzaju nadużyć jest również tzw. „pay-back”, czyli wymuszanie zwrotu całości lub części wynagrodzenia od pracownika już po jego formalnym przekazaniu. Inne formy kradzieży wynagrodzenia to nielegalne potrącenia z wypłaty, takie jak zawyżone opłaty za zakwaterowanie, żądanie pokrycia kosztów odzieży roboczej czy środków czystości, a także inne nieuzasadnione obciążenia finansowe, które zgodnie z prawem powinien ponosić pracodawca. Nowe regulacje – kara za kradzież wynagrodzenia Od 1 stycznia 2022 roku w Norwegii niewypłacenie wynagrodzenia przez pracodawcę stanowi przestępstwo. Zgodnie z § 395 i § 396 norweskiego kodeksu karnego (straffeloven), pracodawcy, który dopuści się takiego czynu, grozi kara pozbawienia wolności nawet do 6 lat. Warto jednak pamiętać, że nie każda sytuacja opóźnienia w wypłacie może być uznana za kradzież wynagrodzenia. Przypadki, w których pracodawca celowo działa na szkodę pracownika, są rozpatrywane jako przestępstwo. Co zrobić w przypadku kradzieży wynagrodzenia? W sytuacji, gdy pracownik doświadcza powyższych problemów, ważne jest, aby podjąć odpowiednie kroki: Zgłoś sprawę do Arbeidstilsynet (Norweska Inspekcja Pracy). Choć instytucja ta nie zajmuje się odzyskiwaniem należności, może udzielić porad oraz wskazać prawa pracownika. Skonsultuj się z prawnikiem. Dochodzenie roszczeń w Norwegii odbywa się na drodze cywilnej, dlatego to pracownik musi sam podjąć działania prawne w celu odzyskania należności. Pamiętaj o swoich prawach! TOPNOR REGNSKAP AS – Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Lønnsammenstillingrapport w Norwegii – raport specyfikujący wynagrodzenie pracownika (31 stycznia 2025)
Lønnsammenstillingrapport w Norwegii to raport specyfikujący wynagrodzenie pracownika. Jest to dokument sporządzany przez pracodawcę. Do końca stycznia każdego nowego roku pracownicy muszą otrzymać raport Sammenstilling dotyczący swoich dochodów z całego roku 2024. Ujmując to prościej, Lønnsammenstillingrapport jest jakby odpowiednikiem polskiego PIT-11 pokazującym dochody z całego roku. Wysłanie raportu jest obowiązkowe do dnia 31 stycznia 2025. Informacje, o których co roku musisz poinformować swojego księgowego (pamiętaj, że jeśli któraś z poniższych sytuacji dotyczy pracowników Twojego przedsiębiorstwa, firmy księgowe muszą to raportować najpóźniej w grudniu): 1. Czy pracownicy korzystają z telefonów firmowych również do celów prywatnych? Dotyczy również, gdy pracownikiem jest sam właściciel firmy. 2. Czy pracownicy zamierzają skorzystać w swoim rozliczeniu rocznym ze statusu Pendlera? Ze statusu pendler można skorzystać maksymalnie pierwsze 2 lata. 3. Czy pracownicy używają samochodów służbowych również do celów prywatnych? 4. Czy jako pracodawca finansujesz pracownikom wynajem mieszkania? Twój księgowy potrzebuje informacji, czy mają oni do dyspozycji całe mieszkania, czy np. tylko jeden pokój. 5. Czy jako pracodawca opłacasz dla pracownika bilety samolotowe bądź inne wydatki związane z podróżą z/do Norwegii, jeśli na stałe mieszkają w Polsce? Jest to bardzo ważne, aby najpóźniej w grudniu 2024 naliczyć wszystkie niezbędne dodatki. Na przykład: pracodawca opłaca pracownikowi mieszkanie, zatem pracownik nie ponosi tego wydatku, więc to dla niego przychód niepieniężny, z którego trzeba się rozliczyć. Jeśli pracownik korzysta z rozliczenia jako pendler, taki przychód nie jest dla niego opodatkowany, ale konieczne jest jego wykazanie, aby uniknąć sytuacji podwójnego rozliczenia – pendlerzy mogą odliczać w swoim rozliczeniu rocznym skattemeldingu wydatki jakie ponieśli na dojazdy do pracy z kraju macierzystego. Raport „Lønnsammenstillingrapport” ma na celu dostarczenie pracownikowi przejrzystych i zrozumiałych informacji dotyczących jego wynagrodzenia. Pracownik powinien otrzymywać lønnsslippy, czyli kwitki wypłaty każdego miesiąca w trakcie roku, a sammenstillingrapport pokazuje je więc w formie skumulowanej. Dane z lønnsammenstillingrapport są wprowadzane do Twojego zeznania rocznego automatycznie przez urząd, na podstawie których będzie wyliczony podatek. Pamiętaj, że dla pracowników na timelønn, pensja za godziny grudniowe, która jest naliczana i wypłacana w styczniu nowego roku, nie wchodzi do raportu za rok 2024. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe+47 939 82 173post@topnor.nowww.topnor.no
Terminy związane z prowadzeniem działalności
Choć dla wielu z Was może to być oczywista informacja, pragniemy przypomnieć o ważnych zasadach dotyczących przestrzegania terminów w Norwegii, zwłaszcza w odniesieniu do prowadzenia działalności gospodarczej. Jeśli termin złożenia raportów, deklaracji czy a-melding przypada na weekend, automatycznie przesuwa się on na najbliższy dzień roboczy. Na przykład, jeśli termin składania a-melding wypada w sobotę lub niedzielę, możecie zrealizować go w poniedziałek, bez obaw o konsekwencje w postaci kar. Dbanie o przestrzeganie terminów ma kluczowe znaczenie dla utrzymania płynności finansowej firmy i uniknięcia dodatkowych opłat. Aby być na bieżąco i upewnić się, że żaden termin Was nie ominie, zachęcamy do regularnego sprawdzania dat składania raportów i płatności. Wszystkie niezbędne terminy są dostępne na stronie Skatteetaten, do której link znajdziecie poniżej: Terminy prowadzenia działalności W razie pytań lub potrzeby wsparcia, jesteśmy do Państwa dyspozycji. Zespół naszego biura chętnie pomoże w prawidłowym zarządzaniu obowiązkami księgowymi i podatkowymi. Pamiętajcie o terminach, a my zadbamy o resztę! Aby być na bieżąco z nowościami i przypomnieniami dotyczącymi ważnych terminów, obserwujcie nasz profil. Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe+47 939 82 173post@topnor.nowww.topnor.no