Forskuddstrekk w Norwegii – co zmienia się od stycznia 2026?
Norwegia przygotowuje się do dużej reformy systemu Forskuddstrekk, czyli poboru zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń. Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku i będą miały bezpośredni wpływ na codzienne obowiązki pracodawców, w tym polskich przedsiębiorców prowadzących działalność na norweskim rynku. Najważniejszym elementem reformy jest likwidacja skattetrekkskonto. Do tej pory pracodawcy musieli przelewać potrącone zaliczki na specjalne konto bankowe, co oznaczało dodatkowe procedury administracyjne. Od 2026 roku ten obowiązek zniknie, a pieniądze będą trafiać bezpośrednio do urzędu skarbowego Skatteetaten. Co więcej, przelew trzeba będzie wykonać najpóźniej w pierwszy dzień roboczy po wypłacie wynagrodzenia, co uprości i przyspieszy rozliczenia. Reforma wprowadza także kolejną zasadę. Obecnie firmy muszą obsługiwać wiele różnych zajęć i potrąceń dotyczących jednego pracownika, co często komplikuje proces płacowy. Po zmianach pracodawca będzie realizował tylko jedno, zbiorcze potrącenie z wynagrodzenia, a Skatteetaten zajmie się rozdzieleniem środków pomiędzy wierzycieli. Dla przedsiębiorców oznacza to mniej formalności, a dla pracowników – większą przejrzystość. Istotnym aspektem nowych regulacji jest również ochrona danych osobowych. Pracodawcy nie będą już informowani, kim są wierzyciele pracownika. W dokumentach z urzędu znajdą się wyłącznie podstawowe informacje: numer personalny (fødselsnummer lub D-nummer), kwota lub procent potrącenia oraz jego status. Dzięki temu ograniczony zostanie przepływ wrażliwych danych, co zwiększy bezpieczeństwo pracowników. Choć zmiany mają na celu uproszczenie systemu, firmy muszą odpowiednio się do nich przygotować. Kluczowe będzie sprawdzenie, czy oprogramowanie płacowe jest dostosowane do nowych przepisów, a także przeszkolenie personelu odpowiedzialnego za rozliczenia. Warto też pamiętać, że przewidziany został okres przejściowy – przez pewien czas część potrąceń może być realizowana zarówno według starych, jak i nowych zasad. Reforma Forskuddstrekk to krok w stronę prostszego i bardziej przejrzystego systemu podatkowego w Norwegii. Jednak aby skorzystać z jej zalet bez komplikacji, przedsiębiorcy powinni rozpocząć przygotowania z odpowiednim wyprzedzeniem. Więcej na: https://www.skatteetaten.no/om-skatteetaten/fremtidens-innkreving/arbeidsgivere/ TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Start firmy w Norwegii
Otworzenie firmy w Norwegii wiąże się z różnymi kosztami początkowymi, które zależą od wybranej formy działalności oraz branży, w której przedsiębiorca chce działać. Dla jednych będzie to wydatek rzędu kilku tysięcy koron norweskich, szczególnie przy prostych usługach, a dla innych nawet kilkaset tysięcy NOK, jeśli planowana jest działalność wymagająca większych inwestycji. W przypadku Enkeltpersonforetak (ENK), czyli jednoosobowej działalności gospodarczej, nie ma wymogu posiadania kapitału zakładowego. Rejestracja firmy w Enhetsregisteret przez platformę Altinn kosztuje 2 683 NOK. Jeśli chodzi o obsługę księgową, to najtańsze rozwiązania zaczynają się od 690 NOK miesięcznie przy samodzielnym korzystaniu z programu Efirma. Alternatywnie można skorzystać z usług księgowych, gdzie ceny rozpoczynają się od około 1 490 NOK miesięcznie, np. w Efirma Regnskap AS. Z kolei przy Aksjeselskap (AS), czyli spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wymagany jest już kapitał zakładowy w wysokości 30 000 NOK. Sam proces rejestracji spółki w Foretaksregisteret online wiąże się z kosztem 6 500 NOK. W przypadku księgowości trzeba się liczyć z wydatkiem od 1 850 NOK miesięcznie, jeśli zdecydujemy się na obsługę w Efirma Regnskap AS. Koszty startowe różnią się znacząco w zależności od rodzaju działalności. Dla przykładu, przy usługach sprzątania można rozpocząć biznes już od około 3 000 NOK, przeznaczając środki na zakup podstawowych środków czystości, reklamę w mediach społecznościowych oraz rejestrację działalności w formie ENK, zakładając korzystanie z własnego samochodu i sprzętu domowego. W branży budowlanej lub wykończeniowej minimalny próg wejścia wynosi około 5 500 NOK, obejmując kurs HMS, rejestrację firmy, zakup podstawowych materiałów i paliwa, przy założeniu, że przedsiębiorca posiada już własne narzędzia i samochód. Działalność w sektorze IT lub jako freelancer może wymagać początkowo około 3 000 NOK. W takim przypadku koszty obejmują rejestrację ENK oraz zakup domeny i hostingu, jeśli przedsiębiorca dysponuje już laptopem i korzysta z darmowego oprogramowania. Sklep internetowy to nieco większy wydatek, bo od około 5 000 NOK. W tej kwocie można zawrzeć prostą platformę e-commerce, domenę i hosting oraz minimalny zapas towaru. W modelu dropshippingowym, gdzie nie ma konieczności zatowarowania, koszty początkowe mogą być jeszcze niższe. Znacznie większe nakłady finansowe są potrzebne przy gastronomii, szczególnie jeśli przedsiębiorca planuje rozpoczęcie działalności w formie food trucka. Minimalne koszty startowe to około 50 000 NOK, co obejmuje zakup używanego pojazdu przystosowanego do sprzedaży posiłków, podstawowe urządzenia, wymagane zezwolenia oraz marketing w mediach społecznościowych. Przy prostym menu i własnych naczyniach można jednak ograniczyć część wydatków. Niezależnie od branży, w budżecie startowym należy również uwzględnić dodatkowe elementy, takie jak zakup sprzętu, wynajem lokalu, działania marketingowe, ubezpieczenia, transport, a także rezerwę finansową na pierwsze miesiące działalności, zanim firma zacznie generować stabilne przychody. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
TVANGSMULKT – kara przymusowa w Norwegii
W Norwegii przedsiębiorstwa mają obowiązek składania różnych raportów i przekazywania informacji w określonych terminach. Jeśli nie zrobią tego na czas, Skatteetaten może nałożyć tvangsmulkt, czyli karę przymusową. Jest to dzienna opłata, która naliczana jest do momentu, aż wymagane dane zostaną dostarczone. Tvangsmulkt może zostać zastosowana w sytuacji, gdy firma nie przekaże Aksjonærregisteroppgaven (deklaracji akcjonariuszy), Mva-meldingen (deklaracji VAT), A-meldingen, Skattemeldingen (zeznania podatkowego), Særavgiftsmeldingen (deklaracji podatku akcyzowego) lub Tredjepartsopplysninger (informacji od osób trzecich). Kara może zostać nałożona również wtedy, gdy przedsiębiorstwo narusza przepisy bokføringsloven (ustawy o księgowości), nie realizuje obowiązku dotyczącego obligatorisk tjenestepensjon – OTP (obowiązkowej emerytury pracowniczej) albo nie dostarczy informacji wymaganych przez Skatteetaten. Procedura wygląda następująco: jeśli dane nie zostaną dostarczone w terminie, firma otrzymuje varsel (ostrzeżenie) z nową datą graniczną. Jeżeli obowiązek wciąż nie zostanie spełniony, zaczyna biec dzienna kara przymusowa. Tvangsmulkt naliczana jest do chwili złożenia brakujących dokumentów lub do osiągnięcia maksymalnego pułapu. Wysokość kary ustalana jest w oparciu o rettsgebyr (opłatę sądową). W 2025 roku wynosi ona 1314 koron norweskich za każdy dzień opóźnienia, przy czym stawka może się różnić w zależności od rodzaju niewysłanego raportu. Od decyzji o nałożeniu tvangsmulkt można się odwołać, jednak należy pamiętać, że nawet w trakcie postępowania odwoławczego kara musi zostać zapłacona. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Opowieści księgowej – od chaosu w księgowości do spokojnego snu
Księgowość może wydawać się nudna, trudna i pełna skomplikowanych przepisów, ale w praktyce to codzienne życie firmy – z jego wzlotami i potknięciami. Łatwiej zapamiętać opowieść o prawdziwych problemach i ich rozwiązaniach niż suche definicje z podręcznika. Jeśli w tej krótkiej opowieści rozpoznasz choć trochę siebie, to może właśnie dziś będzie Twój moment, by uniknąć kosztownych błędów. Dziś zacznijmy od podstaw. Opowieści księgowej: od chaosu w księgowości do spokojnego snu „Jeszcze rok temu myślałem, że ogarniam finanse mojej firmy. Przecież to tylko faktury, podatki i parę tabel w Excelu, prawda? Okazało się, że byłem w błędzie. Pierwszy kubeł zimnej wody – VAT Zawsze wypełniałem deklaracje sam. Ale raz pomyliłem stawkę VAT, innym razem zapomniałem o odliczeniu. A kiedy spóźniłem się z wysyłką, dostałem list z urzędu skarbowego. Stres, nerwy, a do tego zapłaciłem więcej niż powinienem. Puste konto w środku miesiąca Miałem pełno zleceń, a na koncie… pustki. Dlaczego? Wystawiałem faktury z opóźnieniem, wydatki planowałem „na oko”, a zobowiązań do zapłaty nie liczyłem w ogóle. Raz zabrakło mi nawet na zapłatę podatku – to był moment, w którym poczułem, że tonę. Wpadka z wypłatami Liczyłem pensje pracowników samodzielnie. W jednym miesiącu źle policzyłem składki, w innym spóźniłem się z raportem do urzędu. Było mi wstyd przed ludźmi, którzy pracują dla mnie, i bolało mnie, że przez moje błędy dostali mniej pieniędzy. Księgowy chaos w szufladzie Gdy urząd poprosił o dokumenty, zacząłem szukać po szufladach, torbach i… samochodzie. Niektóre faktury były gdzieś w skrzynce mailowej, inne po prostu zaginęły. Ostatecznie urząd odmówił mi kilku odliczeń i zapłaciłem wyższy podatek. Życie bez planu Byłem tak zajęty bieżącą pracą, że nie myślałem o przyszłości. Nie miałem strategii finansowej, więc przepuszczałem pieniądze, które mogły zostać zainwestowane w rozwój. Moment zwrotny Pewnego dnia kolega z branży powiedział: „Poszukaj biura księgowego, oni postawią cię na nogi”. I miał rację. Biuro księgowe zrobiło porządek w moim VAT, przejęli obsługę płac, ustawili prognozę płynności i pomogli mi stworzyć plan na kilka lat do przodu. Dziś śpię spokojnie. Wiem, ile zarabiam, ile wydaję i jakie podatki zapłacę. A co najlepsze – moja firma w końcu zaczęła się rozwijać”. Jeśli czytasz to i czujesz, że to trochę Twoja historia… Nie czekaj, aż problemy urosną. Zadzwoń do Topnor Regnskap AS. Umów się na bezpłatną konsultację +47 939 82 173
Biznes na czysto – jak legalnie prowadzić firmę sprzątającą w Norwegii
Obowiązek Opis Podstawa prawna / Uwagi Wybór formy działalności ENK lub AS – zależnie od skali i potrzeb Brønnøysundregistrene Rejestracja firmy Poprzez Altinn – Enhetsregisteret lub Foretaksregisteret www.altinn.no Renholdsregisteret Obowiązkowy wpis dla firm sprzątających Arbeidstilsynet HMS-kort Karta identyfikacyjna dla wszystkich pracowników www.hmskort.no Umowy o pracę Pisane po norwesku, zgodne z minimalnymi stawkami Arbeidsmiljøloven BHT Obowiązkowa współpraca z firmą BHP Wymóg dla wpisu do Renholdsregisteret Verneombud / AMU Osoba ds. bezpieczeństwa / komisja przy większych firmach Arbeidstilsynet Ubezpieczenie wypadkowe Yrkesskadeforsikring – obowiązkowe Wymagane przy wpisie do rejestru Emerytura OTP Plan emerytalny dla pracowników (min. 2%) NAV / Skatteetaten MVA (VAT) Rejestracja po przekroczeniu 50 000 NOK Skatteetaten Księgowość Dokładna, 5-letni obowiązek przechowywania dokumentacji Zalecane biuro autoryzowane A-melding Miesięczne raporty o pracownikach NAV / Skatteetaten Norwegia to kraj, który wielu osobom kojarzy się ze stabilnością, wysokimi standardami życia i przejrzystymi przepisami. Nic dziwnego, że coraz więcej Polaków decyduje się tam na prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Jedną z najpopularniejszych branż jest sprzątanie – zapotrzebowanie na te usługi jest duże, a bariery wejścia stosunkowo niskie. Zanim jednak zdecydujesz się na taki krok, warto dobrze poznać norweskie przepisy, aby uniknąć kosztownych błędów. Prowadzenie legalnej firmy sprzątającej w Norwegii wiąże się z szeregiem obowiązków – zarówno przy rejestracji, jak i w codziennym funkcjonowaniu. Pierwszym krokiem jest wybór formy prawnej działalności. Najczęściej spotykane to enkeltpersonforetak (ENK), czyli jednoosobowa działalność gospodarcza, oraz aksjeselskap (AS), czyli spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. ENK jest prostsza i tańsza w prowadzeniu, ale właściciel odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy. AS daje większe bezpieczeństwo – oddziela finanse firmowe od prywatnych, ale wymaga minimalnego kapitału zakładowego w wysokości 30 000 NOK. W praktyce mniejsze firmy sprzątające często wybierają ENK, natomiast większe przedsięwzięcia wolą AS ze względu na bezpieczeństwo prawne i lepszy wizerunek w oczach klientów. Kolejnym krokiem jest rejestracja firmy – niezależnie od wybranej formy prawnej, należy ją zgłosić przez platformę Altinn. ENK rejestruje się w Enhetsregisteret, natomiast AS również w Foretaksregisteret. Samo rozpoczęcie działalności nie wystarczy – w branży sprzątającej obowiązkowe jest uzyskanie zatwierdzenia przez Inspektorat Pracy (Arbeidstilsynet). Firma musi zostać wpisana do Renholdsregisteret – bez tego wpisu nie można legalnie świadczyć usług sprzątania, ani dla klientów indywidualnych, ani dla firm. Dotyczy to zarówno ENK, jak i AS, nawet jeśli jedyną osobą pracującą w firmie jest jej właściciel. Wniosek składa się elektronicznie, ale trzeba dołączyć szereg dokumentów, takich jak umowy o pracę w języku norweskim, potwierdzenie zgłoszenia pracowników do NAV, umowę z zatwierdzoną firmą BHT, informacje o wynagrodzeniach zgodnych z obowiązującymi stawkami branżowymi, dokument potwierdzający zawarcie ubezpieczenia od wypadków oraz pisemne zobowiązanie do przestrzegania norweskiego prawa pracy. Wpis do rejestru należy co roku odnawiać, a co trzy lata przesyłać pełną dokumentację do ponownej weryfikacji. Świadczenie usług sprzątających bez zatwierdzenia grozi karami finansowymi i zakazem działalności. Po uzyskaniu wpisu do Renholdsregisteret, należy zadbać o kolejne obowiązki. Jednym z nich jest wyrobienie dla każdego pracownika – a także dla właściciela, jeśli sam wykonuje pracę – tzw. HMS-kort, czyli karty bezpieczeństwa. To imienny dokument potwierdzający legalność zatrudnienia w firmie zarejestrowanej w branży sprzątającej. Kartę zamawia się przez stronę hmskort.no, a jej koszt to 132,90 NOK plus VAT. Jest ważna przez dwa lata i trzeba ją zawsze mieć przy sobie podczas pracy – brak HMS-kort może skutkować karami administracyjnymi i utratą zatwierdzenia w Renholdsregisteret. Kiedy zatrudniasz pracowników, musisz zadbać o zgodność z norweskimi przepisami prawa pracy. Każda osoba musi mieć pisemną umowę o pracę, sporządzoną w języku norweskim, a wynagrodzenia muszą być zgodne z obowiązującymi stawkami branżowymi. Na dzień 15 czerwca 2025 roku minimalne stawki wynoszą 236,54 NOK brutto za godzinę dla dorosłych i 185,55 NOK dla osób poniżej 18 roku życia. Za pracę nocną, wykonywaną między godziną 21:00 a 6:00 rano, należy wypłacić dodatkowe minimum 29 NOK za godzinę. W przypadku nadgodzin obowiązuje minimum 40% dodatku do stawki godzinowej. Do czasu pracy wliczają się także przejazdy między zleceniami, za które również należy zapłacić. Pracodawca ma też obowiązek zapewnienia odzieży roboczej oraz środków ochrony osobistej, takich jak rękawice, maseczki czy okulary ochronne. Kwestie BHP są w Norwegii traktowane bardzo poważnie – szczególnie w branży sprzątającej, gdzie pracownicy mają styczność z chemikaliami, wykonują powtarzalne czynności fizyczne i często pracują w trudnych warunkach. Każda firma sprzątająca musi współpracować z zatwierdzoną służbą BHT (bedriftshelsetjeneste), która pomaga ocenić ryzyko zawodowe, prowadzi dokumentację i organizuje szkolenia. Taka współpraca jest obowiązkowa i stanowi warunek wpisu do Renholdsregisteret. Dodatkowo, w firmach zatrudniających pracowników należy wyznaczyć verneombud – osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo w miejscu pracy. W większych firmach (powyżej 50 pracowników lub czasem już od 5) trzeba także powołać AMU, czyli komisję ds. środowiska pracy. Właściciel firmy ma obowiązek przeprowadzać regularne oceny ryzyka – zarówno dotyczące kontaktu z chemikaliami, jak i przeciążeń fizycznych, warunków pracy czy dojazdów. Wyniki takiej oceny muszą być udokumentowane i aktualizowane. Na ich podstawie planuje się środki ochrony i zakres szkoleń BHT. Każdy pracownik musi być przeszkolony w zakresie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, znajomości kart charakterystyki substancji (Sikkerhetsdatablad), ergonomii oraz postępowania w razie wypadków. Pracodawca jest też zobowiązany do zapewnienia ubezpieczenia od wypadków przy pracy (yrkesskadeforsikring), a dokument potwierdzający zawarcie takiej polisy należy dołączyć przy ubieganiu się o wpis do Renholdsregisteret. Jeśli zatrudniasz pracowników, musisz także utworzyć obowiązkowy plan emerytalny (OTP), co oznacza, że przez system emerytalny wpłacasz co najmniej 2% wynagrodzeń pracowników na ich indywidualne konta emerytalne. Obowiązek ten pojawia się w ciągu 6 miesięcy od zatrudnienia pierwszej osoby. Co miesiąc należy też przesyłać tzw. a-melding do Skatteetaten i NAV – raport obejmujący dane o wynagrodzeniach, podatkach i składkach pracowników. Brak tego zgłoszenia lub opóźnienia mogą skutkować karami finansowymi. Kiedy roczny przychód firmy przekroczy 50 000 NOK, firma musi zarejestrować się w rejestrze VAT (MVA) i doliczać 25% podatku do faktur. Co dwa miesiące wysyła się deklarację VAT (MVA-melding), nawet jeśli w danym okresie nie było sprzedaży. Prowadzenie dokładnej księgowości jest obowiązkowe – dokumentację finansową należy przechowywać przez co najmniej 5 lat. Warto korzystać z programów księgowych lub z usług autoryzowanego biura rachunkowego, które posiada uprawnienia nadane przez norweskie władze. Na koniec roku trzeba złożyć zeznanie podatkowe (skattemelding). ENK rozlicza się jako osoba prywatna, płacąc podatek dochodowy
Czy NUF podlega pełnej księgowości? Co mówi norweskie prawo?
Jeśli zagraniczna firma planuje rozpocząć działalność w Norwegii, jednym z często wybieranych rozwiązań jest rejestracja oddziału w formie NUF (Norskregistrert Utenlandsk Foretak). Dotyczy to zwłaszcza przedsiębiorstw z branży budowlanej, usługowej czy montażowej. Działając jako NUF, należy jednak pamiętać, że oprócz samej rejestracji wymagane jest również spełnienie szeregu obowiązków księgowych, które nakładają norweskie przepisy. W poniższym artykule omawiamy, kiedy NUF musi prowadzić pełną księgowość, jakie wymogi musi spełnić oraz dlaczego współpraca z norweskim biurem rachunkowym może być kluczowa. Kiedy NUF ma obowiązek prowadzenia księgowości w Norwegii? Zgodnie z § 2 ustawy o księgowości (Bokføringsloven), każda działalność gospodarcza podlegająca obowiązkowi składania deklaracji VAT w Norwegii (zgodnie z § 8-3 ustawy o zarządzaniu podatkami) jest zobowiązana do prowadzenia księgowości na warunkach określonych w tej ustawie. Oznacza to, że jeśli oddział zagranicznej firmy działa na rynku norweskim i jest zobowiązany do rozliczania VAT, musi prowadzić księgowość zgodnie z norweskimi przepisami – niezależnie od tego, gdzie znajduje się centrala firmy. Jakie obowiązki księgowe ciążą na NUF? Jeżeli oddział w Norwegii został zarejestrowany jako podmiot podlegający opodatkowaniu VAT, firma musi: prowadzić ewidencję księgową zgodną z norweską ustawą o księgowości (Bokføringsloven), sporządzać bilans oraz rachunek zysków i strat, wraz z wymaganymi notami objaśniającymi, przechowywać dokumentację księgową w odpowiednim formacie i przez wymagany okres, prowadzić dokumentację księgową w języku norweskim, szwedzkim, duńskim lub angielskim, stosować norweską walutę (NOK) do celów księgowych. Dodatkowo, jeśli roczny obrót oddziału przekroczy 7 milionów NOK, firma zobowiązana jest do przeprowadzenia audytu finansowego. Czy prowadzenie księgowości w kraju macierzystym wystarcza? Zdecydowanie nie. Nawet jeśli firma macierzysta prowadzi pełną księgowość w swoim kraju (np. w Polsce), norweskie przepisy wymagają, aby działalność prowadzona na terenie Norwegii była ewidencjonowana lokalnie – zgodnie z norweskimi przepisami. Obowiązek ten dotyczy każdej działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub VAT. Norweski urząd skarbowy (Skatteetaten) jasno stwierdza, że zagraniczne podmioty prowadzące opodatkowaną działalność gospodarczą na terenie Norwegii muszą spełniać wymogi ustawy o księgowości. Roczne raportowanie i obowiązki sprawozdawcze NUF zarejestrowane w norweskim rejestrze podmiotów gospodarczych (Foretaksregisteret) są również zobowiązane do składania rocznego sprawozdania finansowego do Regnskapsregisteret w Brønnøysund. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o rachunkowości oraz przepisów o raportowaniu finansowym. Współpraca z norweskim biurem rachunkowym – praktyczne rozwiązanie Z uwagi na złożoność norweskich przepisów oraz częste kontrole ze strony urzędów, wielu przedsiębiorców decyduje się na współpracę z biurami rachunkowymi. Jest to szczególnie polecane firmom zagranicznym, które nie mają doświadczenia w norweskim systemie podatkowym. Norweskie biura księgowe działają na podstawie autoryzacji wydawanej przez Finanstilsynet (norweski urząd nadzoru finansowego), co zapewnia odpowiednią jakość usług i zgodność z przepisami. W naszej firmie wspieramy polskich przedsiębiorców działających w Norwegii – od momentu rejestracji oddziału, przez obsługę księgową, kadry, aż po przygotowanie i składanie deklaracji VAT. Dzięki znajomości norweskiego prawa i praktyki urzędowej zapewniamy bezpieczeństwo podatkowe i zgodność z obowiązującymi przepisami. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Sam czy z pomocą? Norweska księgowość
Prowadzenie działalności w Norwegii często zaczyna się od prostego pytania: czy muszę mieć księgową? Dobra wiadomość – nie musisz. Zarówno rozliczenia firmowe, jak i prywatne możesz przygotować samodzielnie. Jeśli prowadzisz firmę i w ciągu ostatnich 12 miesięcy Twój przychód przekroczył 50.000 kr, jesteś zobowiązany do prowadzenia księgowości. Masz wtedy dwie opcje: zatrudnić księgową lub działać samodzielnie, np. za pomocą programu księgowego. Rozliczenia prywatne działają na podobnej zasadzie – możesz je przygotować sam lub zlecić księgowej. Co więc wybrać – biuro rachunkowe czy program? Nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Wybór zależy od sytuacji. Jeśli Twoja firma jest większa, generuje dużo dokumentów, zatrudnia pracowników, działa poza Norwegią albo po prostu chcesz mieć pewność, że wszystko zostanie poprawnie zaraportowane – autoryzowana księgowa to rozsądne rozwiązanie. Przejmuje odpowiedzialność, a Ty oszczędzasz czas i skupiasz się na biznesie. Z kolei przy mniejszej, nieskomplikowanej działalności, gdzie dokumentów jest niewiele – program księgowy może wystarczyć. Oszczędzasz pieniądze, choć wymaga to regularnego poświęcenia kilkunastu minut tygodniowo. Zyskujesz natomiast pełną kontrolę nad finansami. Prowadzenie księgowości samodzielnie wymaga odpowiedniej wiedzy i umiejętności, żeby wszystko było bezpieczne dla Twojej firmy. Warto pamiętać: prowadzenie księgowości samodzielnie jest zawsze zgodne z przepisami, natomiast jeśli decydujesz się na biuro rachunkowe – księgowy musi być autoryzowany. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Pensja trafia do męża lub żony? Sprawdź, co może pójść nie tak
Czy wypłata musi trafić wyłącznie na moje konto? A może da się to rozwiązać inaczej? W praktyce wielu pracowników – zwłaszcza tych, którzy dopiero zaczynają pracę w Norwegii – zastanawia się, czy mogą poprosić pracodawcę o przelanie wynagrodzenia na inne konto niż własne. Czasem chodzi o konto współmałżonka, innym razem o rachunek w Polsce lub po prostu o tymczasowe rozwiązanie do momentu założenia własnego konta w Norwegii. Choć przepisy nie zakazują takich działań, temat nie jest tak prosty, jak mogłoby się wydawać. Zarówno przelew na cudze konto, jak i wypłata na konto zagraniczne niosą ze sobą określone ryzyka i ograniczenia, które warto znać, zanim podejmie się decyzję. Wypłata wynagrodzenia na cudze konto – czy to możliwe? Z prawnego punktu widzenia, wypłata na konto osoby trzeciej jest dopuszczalna, o ile pracownik wyraźnie o to poprosi. Pracodawca, realizując przelew zgodnie z taką prośbą, wypełnia swój obowiązek wypłaty wynagrodzenia. Jednak w praktyce takie rozwiązanie wymaga dużej ostrożności i przemyślenia. Po pierwsze, należy pamiętać, że środki trafiają na konto, nad którym pracownik nie ma żadnej kontroli. Jeśli z jakiegoś powodu pieniądze nie zostaną mu przekazane dalej – np. w wyniku konfliktu lub braku dobrej woli ze strony właściciela konta – pracodawca nie ponosi za to odpowiedzialności. Dla niego wynagrodzenie zostało wypłacone zgodnie z dyspozycją pracownika. Kolejna ważna kwestia to możliwe problemy po stronie banku. Wpływ wynagrodzenia na konto osoby, która formalnie nie jest jego odbiorcą, może być niezgodny z regulaminem banku, co w skrajnych przypadkach prowadzi do czasowej blokady rachunku. Dodatkowo, urząd skarbowy może uznać taki przelew za dochód osoby, która otrzymała pieniądze – zwłaszcza jeśli nie ma żadnej dokumentacji potwierdzającej, że była to wypłata dla kogoś innego. Dlatego warto zabezpieczyć się pisemną prośbą o przelew na cudze konto lub zachować odcinki wypłaty (lønnslipp), na których widnieje nazwisko właściwego pracownika. Warto również zaznaczyć, że nie wszystkie firmy i agencje pośrednictwa pracy dopuszczają możliwość przelewów na cudze konta. Wiele z nich stosuje wewnętrzne procedury bezpieczeństwa, które jednoznacznie wymagają, by wypłata trafiała wyłącznie na konto należące do pracownika. W takich sytuacjach jedynym rozwiązaniem może być założenie konta bankowego na swoje nazwisko, choćby tymczasowo. Wypłata wynagrodzenia na konto zagraniczne – np. polskie Drugim często spotykanym przypadkiem jest prośba o przelanie wynagrodzenia na konto prowadzone poza Norwegią – najczęściej w Polsce. Również w tym przypadku prawo nie zabrania takiego rozwiązania, jednak decyzja należy do pracodawcy. Pracodawca ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia w sposób niegenerujący nadmiernych kosztów i problemów organizacyjnych – jeśli więc wypłata na polskie konto nie jest dla niego uciążliwa, powinien ją zaakceptować. W praktyce jednak wielu pracodawców oczekuje od pracownika posiadania norweskiego konta. Główne powody to kwestie techniczne i kosztowe – przelewy krajowe są szybsze, tańsze i mniej podatne na błędy. Wypłata na konto w Polsce może wiązać się z dodatkowymi kosztami przelewu międzynarodowego, które często ponosi sam pracownik. Przelew może także dotrzeć z opóźnieniem – czas realizacji międzynarodowych transakcji bankowych wynosi zazwyczaj od 1 do 5 dni roboczych. Nie bez znaczenia są też techniczne trudności. Każdy bank ma swoje wymagania dotyczące formatu danych odbiorcy, a ich błędne wprowadzenie może skutkować opóźnieniem lub nawet zwrotem środków. Dodatkowo, wypłata w złotówkach praktycznie nigdy nie jest możliwa – przelew z Norwegii trafia w koronach norweskich (NOK), a przewalutowanie odbywa się dopiero po stronie polskiego banku, zazwyczaj po mniej korzystnym kursie niż rynkowy. Podsumowanie Zarówno wypłata na cudze konto, jak i na konto zagraniczne, to rozwiązania możliwe, ale wymagające ostrożności i zrozumienia potencjalnych konsekwencji. Choć z prawnego punktu widzenia pracodawca może wypłacić wynagrodzenie zgodnie z prośbą pracownika, to praktyka pokazuje, że takie sytuacje mogą generować trudności – zarówno techniczne, jak i prawne. Najbezpieczniejszym i najprostszym rozwiązaniem jest posiadanie własnego konta bankowego w Norwegii, nawet jeśli ma ono służyć jedynie tymczasowo. Pozwala to uniknąć niepotrzebnych opóźnień, kosztów i niejasności związanych z wypłatą pensji. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Brak BankID po wyprowadzce z Norwegii? Jak nadal załatwiać sprawy urzędowe?
Wyprowadzka z Norwegii to często spory krok w życiu – zmiana kraju, nowy adres, zamknięcie konta bankowego… i co z dostępem do norweskich urzędów online, gdy tracisz BankID? To ważne pytanie, bo BankID to podstawowy sposób logowania się do większości norweskich usług publicznych. Na szczęście, nawet bez BankID można nadal zarządzać swoimi sprawami urzędowymi, jeśli tylko dobrze się przygotujesz. BankID – dlaczego jest tak ważne? BankID to elektroniczny dowód tożsamości, który umożliwia bezpieczne logowanie się do systemów takich jak Skatteetaten, NAV, czy Altinn. Po zamknięciu konta bankowego i utracie BankID może się wydawać, że dostęp do tych serwisów stanie się niemożliwy. Jednak istnieją alternatywne metody, które pozwalają na dalszą obsługę spraw urzędowych. Alternatywne metody logowania – MinID i inne Jeśli przed wyprowadzką zgłosiłeś w norweskim rejestrze ludności (Folkeregisteret) swój nowy, polski adres korespondencyjny, możesz zamówić alternatywne kody dostępu, np. MinID. Kody te są wysyłane tradycyjną pocztą na adres zarejestrowany w systemie. To oznacza, że jeśli Twoje dane kontaktowe są aktualne, bez problemu otrzymasz potrzebne informacje i będziesz mógł korzystać z usług online. W przypadku potrzeby pomocy przy zamówieniu takich kodów, warto zwrócić się do specjalistów, którzy pomogą krok po kroku przejść przez cały proces. Co zrobić, jeśli nie zmieniłeś adresu w Folkeregisteret? Brak aktualizacji adresu to największy problem – wówczas urzędy nie mają jak się z Tobą skontaktować, a dostęp do usług online może zostać utrudniony lub całkowicie zablokowany. W takim przypadku jedyną opcją jest często kontakt osobisty z urzędem lub skorzystanie z pełnomocnika, który ma upoważnienie do działania w Twoim imieniu. Podsumowanie i ważna rada Przed wyjazdem z Norwegii na stałe zawsze warto zgłosić zmianę adresu do korespondencji w Folkeregisteret. To najprostszy sposób, by nie stracić kontaktu z urzędami, takimi jak NAV czy Skatteetaten. Nawet jeśli utracisz BankID, dzięki temu będziesz mógł korzystać z innych form dostępu do swoich spraw. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Przypomnienie dla firm: Reelle Rettighetshavere – obowiązek rejestracji rzeczywistych beneficjentów do 31 lipca 2025 r.
Od 1 października 2024 roku wszystkie firmy w Norwegii zostały objęte nowym obowiązkiem — rejestracji rzeczywistych beneficjentów (reelle rettighetshavere) w specjalnym rejestrze prowadzonym przez Brønnøysundregistrene. Przedsiębiorcy mają czas na dokonanie wpisu do 31 lipca 2025 roku, a niedopełnienie tego obowiązku może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi i operacyjnymi. Czym jest rejestr rzeczywistych beneficjentów? Rejestr został wprowadzony w celu zwiększenia transparentności działalności gospodarczej oraz w ramach przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu i innym formom przestępczości finansowej. Rejestracja polega na ujawnieniu, kto faktycznie sprawuje kontrolę nad firmą – nie tylko formalnie, ale również realnie. Kim jest rzeczywisty beneficjent? Zgodnie z przepisami, rzeczywisty beneficjent to osoba fizyczna, która posiada faktyczną kontrolę nad przedsiębiorstwem. Może to być: · osoba mająca ponad 25% udziałów lub głosów w firmie, · osoba mająca prawo do powoływania lub odwoływania przynajmniej połowy członków zarządu, · inna osoba, która w praktyce sprawuje kontrolę nad przedsiębiorstwem, nawet jeżeli nie wynika to bezpośrednio ze struktury udziałów. W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (AS), informacje na temat beneficjentów rzeczywistych można znaleźć m.in. w akcie założycielskim, rejestrze udziałowców, umowie spółki czy innych dokumentach korporacyjnych. Kogo dotyczy obowiązek? Obowiązek rejestracji dotyczy większości firm zarejestrowanych w Norwegii, w tym także jednoosobowych działalności gospodarczych (ENK), spółek AS i innych form prawnych. Każda firma powinna sprawdzić, czy jest zobowiązana do złożenia informacji — można to zrobić na stronie Brønnøysundregistrene. Jak się zarejestrować? Zgłoszenia dokonuje się za pośrednictwem platformy Altinn, wypełniając formularz RRH-0100. Proces rejestracji jest bezpłatny i nie wymaga dużej ilości dokumentów, jednak należy zadbać o poprawność i kompletność danych. Co grozi za brak rejestracji? Od 31 lipca 2025 r. firmy, które nie wypełniły obowiązku rejestracji, mogą zostać ukarane wysokimi grzywnami oraz mogą napotkać trudności w dalszym prowadzeniu działalności — m.in. problemy z obsługą klientów czy utrudnienia przy kontaktach z urzędami i instytucjami finansowymi. Co istotne, nie będzie możliwości przedłużenia terminu. Dlatego nie warto zwlekać. Podsumowanie Jeśli prowadzisz firmę w Norwegii, to masz czas do 31 lipca 2025 roku, aby dopełnić obowiązku rejestracji rzeczywistych beneficjentów. Chociaż formalnie masz 10 miesięcy od wejścia przepisów w życie, to najlepiej zająć się tym jak najszybciej, aby uniknąć ryzyka kar i nieprzyjemnych konsekwencji. Masz pytania lub potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z nami: +47 939 82 173 post@topnor.no TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe w Norwegii