Bezpieczeństwo w firmie i na budowie – poznaj wymagane plany
Cecha HMS-plan SHA-plan Zakres Cała działalność firmy Konkretny projekt budowlany Obowiązek opracowania Każda firma zatrudniająca pracowników Inwestor (byggherre) w projektach budowlanych Cel Ochrona zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy Zarządzanie ryzykiem na placu budowy Podstawa prawna Kodeks pracy (Arbeidsmiljøloven) Byggherreforskriften W Norwegii kwestie bezpieczeństwa i higieny pracy są bardzo precyzyjnie uregulowane. W zależności od rodzaju działalności, firmy zobowiązane są do opracowania odpowiednich planów BHP – HMS-planu lub SHA-planu. Choć oba dokumenty dotyczą bezpieczeństwa, ich zakres, cel i obowiązek opracowania znacząco się różnią. HMS-plan – bezpieczeństwo w codziennej działalności firmy HMS-plan to dokument wymagany w każdej norweskiej firmie zatrudniającej pracowników – niezależnie od branży. Obejmuje całokształt działań firmy i stanowi podstawę systemu zarządzania zdrowiem, środowiskiem i bezpieczeństwem w miejscu pracy. Celem HMS-planu jest ochrona pracowników poprzez zapobieganie wypadkom, eliminowanie zagrożeń oraz promowanie bezpiecznych i zdrowych warunków pracy. W skład dokumentu wchodzą m.in.: analiza ryzyka związanego z codzienną pracą, procedury awaryjne, zasady BHP, plan szkoleń oraz harmonogram kontroli stanowisk pracy. Obowiązek jego opracowania wynika z norweskiego kodeksu pracy (Arbeidsmiljøloven) i dotyczy wszystkich firm zatrudniających personel – od firm budowlanych po sklepy i biura. SHA-plan – bezpieczeństwo na placu budowy Z kolei SHA-plan to dokument tworzony wyłącznie na potrzeby konkretnego projektu budowlanego. Za jego opracowanie odpowiada inwestor (byggherre), który zgodnie z przepisami Byggherreforskriften musi zadbać o właściwe zarządzanie ryzykiem na każdym etapie budowy. Plan ten obejmuje identyfikację zagrożeń związanych z pracami budowlanymi, środki zapobiegawcze (np. dotyczące prac wysokościowych, wykopów, maszyn), zasady współpracy pomiędzy wykonawcami oraz procedury awaryjne dostosowane do realiów danej budowy. SHA-plan jest obowiązkowy zawsze wtedy, gdy projekt budowlany angażuje więcej niż jednego wykonawcę lub wiąże się z podwyższonym ryzykiem. Podsumowanie: · HMS-plan dotyczy całej firmy i jest wymagany, gdy zatrudniani są pracownicy. · SHA-plan odnosi się do konkretnej budowy i sporządzany jest przez inwestora. · Oba dokumenty mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa pracy i zmniejszenie ryzyka wypadków – tyle że w różnych kontekstach prawnych i operacyjnych. Nieprzestrzeganie obowiązków związanych z HMS i SHA może prowadzić do poważnych konsekwencji – zarówno prawnych, jak i finansowych. Dlatego warto nie tylko je opracować, ale także regularnie aktualizować i wdrażać w praktyce. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Czy możesz ubiegać się o norweskie obywatelstwo?
Kto może się starać? Masz między 18 a 67 lat i: – jesteś zarejestrowany jako mieszkaniec UE/EOG w Norwegii, lub – masz pozwolenie na pobyt czasowy (oppholdstillatelse), lub – masz pozwolenie na pobyt stały (permanent oppholdstillatelse)? Możesz zacząć myśleć o norweskim obywatelstwie. Podstawowe warunki do spełnienia: 1. Czas pobytu – Standardowo: minimum 8 lat w Norwegii w ciągu ostatnich 11 lat. – Jeśli zarabiasz powyżej 366 675 NOK rocznie (2024): wystarczy 6 lat z ostatnich 10. 2. Znajomość języka – Ustny egzamin z języka norweskiego na poziomie minimum B1. 3. Wiedza o Norwegii – Egzamin z wiedzy o społeczeństwie: samfunnskapsprøven lub statsborgerprøven. 4. Dokumenty tożsamości – Akceptowany jest tylko paszport lub inny oficjalny dokument, ale nie polski dowód osobisty. 5. Niekaralność – Zaświadczenie o niekaralności z ostatnich 3 miesięcy (politiattest). 6. Stabilny pobyt – Przez ostatnie 3 lata musisz mieć prawo pobytu, pracować lub być członkiem rodziny osoby z takim prawem. – Nie możesz przebywać poza Norwegią dłużej niż 2 miesiące rocznie. 7. Opłata – Wniosek kosztuje 6500 NOK (dla dorosłych, 2024). Co jeszcze warto wiedzieć? – Jeśli masz tylko pozwolenie czasowe (oppholdstillatelse), musisz uzyskać status stałego pobytu (permanent oppholdstillatelse) przed lub równolegle z wnioskiem o obywatelstwo. – W trakcie oczekiwania na decyzję (która może potrwać nawet do 30 miesięcy), nie możesz opuścić Norwegii na dłużej niż 2 miesiące w roku. Dlaczego warto? – Masz prawo głosu w wyborach parlamentarnych. – Zyskujesz pełnię praw obywatelskich. – Możesz liczyć na wsparcie norweskiego rządu za granicą. – Zapewniasz sobie stałe prawo pobytu, niezależnie od zmian w przepisach UE. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Wniosek o przedłużenie terminu rozliczenia rocznego – Skjema RF-1114
W Norwegii każda osoba zatrudniona – zarówno pracownik, jak i przedsiębiorca – ma obowiązek złożyć zeznanie podatkowe (Skattemelding) do Urzędu Podatkowego. Niedopełnienie tego obowiązku wiąże się z konsekwencjami – mogą to być kary finansowe, odsetki za nieterminowość, a także automatyczne obliczenie podatku przez urząd, które często prowadzi do niekorzystnych naliczeń przekraczających rzeczywiste minimum podatkowe. Dlatego tak istotne jest, aby pamiętać o corocznym rozliczeniu podatkowym. Termin rozliczenia rocznego Dla przedsiębiorców termin złożenia rocznego zeznania podatkowego mija 31 maja każdego roku. Potrzebujesz więcej czasu? Jeśli wiesz, że nie zdążysz z przygotowaniem i złożeniem deklaracji do tego dnia, możesz złożyć wniosek o odroczenie terminu do 30 czerwca. Umożliwia to formularz Skjema RF-1114, który należy złożyć najpóźniej 31 maja – to ostatni dzień, w którym można wystąpić o wydłużenie terminu rozliczenia. Ważne jest, aby formularz został wypełniony dokładnie i zawierał uzasadnienie wniosku. Powody, które zazwyczaj są akceptowane, to między innymi: konieczność zebrania dodatkowych dokumentów księgowych, oczekiwanie na dane od osób trzecich (np. klientów, kontrahentów), nieprzewidziane sytuacje losowe, które uniemożliwiają terminowe przygotowanie deklaracji. Dlaczego warto złożyć wniosek? Brak złożenia wniosku lub niedotrzymanie terminu może skutkować: automatycznym rozliczeniem przez urząd skarbowy na niekorzyść podatnika, karami pieniężnymi, dodatkowymi kosztami związanymi z korektami i odwołaniami. Masz pytania? Pomożemy! Jako autoryzowane polskie biuro księgowe w Norwegii, TOPNOR REGNSKAP AS oferujemy kompleksową pomoc w przygotowaniu i przesyłaniu zeznań podatkowych. +47 939 82 173 post@topnor.no Odwiedzaj naszą stronę: www.topnor.no Bądź na bieżąco – obserwuj nas również na Facebooku i LinkedIn!
Wymagania dotyczące fakturowania w Norwegii
Norwegia narzuca surowe wymagania dotyczące fakturowania, które przedsiębiorcy muszą bezwzględnie przestrzegać. Precyzyjna dokumentacja sprzedaży to nie tylko kwestia formalna, ale także dowód rzetelności firmy i jej gotowości do ewentualnej kontroli podatkowej. Faktura wystawiana na rzecz kontrahenta w Norwegii powinna zawierać szereg obowiązkowych elementów. Przede wszystkim należy zadbać o prawidłowe dane sprzedawcy i nabywcy – obie strony muszą być oznaczone nazwą firmy, adresem oraz numerem VAT. Nieodzowne są także: unikalny numer faktury z ciągłej serii, data wystawienia dokumentu oraz data dostawy towaru bądź wykonania usługi. Dokument musi szczegółowo opisywać przedmiot transakcji, wskazując ilość, wagę lub inną jednostkę miary, a także zawierać podsumowanie kwotowe – wartość netto, wysokość podatku VAT oraz kwotę brutto. Bardzo istotnym elementem faktury jest zastosowana stawka VAT. W przypadku gdy zastosowano stawkę 0%, faktura musi zawierać wyraźną adnotację z podstawą prawną zwolnienia oraz numerem odpowiedniej dyrektywy. Analogicznie, jeśli transakcja podlega zasadzie odwrotnego obciążenia (reverse charge), również należy wskazać właściwe przepisy prawa unijnego zwalniające z obowiązku naliczania VAT. Ponadto każda faktura musi zawierać oznaczenie waluty, w której została wystawiona – najczęściej jest to korona norweska (NOK) lub euro (EUR). W praktyce wiele firm popełnia powtarzające się błędy przy wystawianiu norweskich faktur sprzedaży. Jednym z najczęstszych jest brak ciągłości w numeracji dokumentów lub jej ręczna zmiana, co jest niezgodne z norweskimi przepisami. Równie często pomija się jedną z kluczowych dat – wystawienia, sprzedaży lub terminu płatności – albo wprowadza je niepoprawnie. Kolejnym problemem są nieaktualne lub błędne dane kontrahenta, w tym nieprawidłowe numery VAT. Zdarza się też, że na fakturze brakuje któregoś z obowiązkowych elementów: opisu towarów, kwot netto i brutto, rabatów, stawek podatkowych czy ostatecznej należności. Wciąż spotyka się również praktyki niezgodne z aktualnymi przepisami, takie jak oznaczanie faktur jako „oryginał” i „kopia” – mimo że nie jest to już wymagane – czy podpisywanie dokumentów, które również nie jest konieczne. Nie można też zapominać o terminowym wystawianiu faktur zaliczkowych – powinny być one sporządzone najpóźniej siódmego dnia od otrzymania przedpłaty. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować konsekwencjami podatkowymi. Prawidłowo wystawiona faktura to nie tylko wymóg formalny, ale też istotny element zarządzania ryzykiem podatkowym. Dlatego warto regularnie weryfikować procedury fakturowania, by uniknąć pomyłek i zagwarantować zgodność z norweskim prawem. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Zbliża się sezon urlopowy! Sprawdź, jak zadbać o swoje wolne dni
Wraz ze zbliżającym się okresem letnim wielu pracowników w Norwegii zaczyna planować swoje wakacje. Warto więc przypomnieć sobie, jakie zasady dotyczą urlopu i w jaki sposób zadbać o jego prawidłowe wykorzystanie. Norweskie przepisy, a dokładnie Ustawa o Urlopach (Ferieloven), jasno regulują te kwestie. Każdy zatrudniony ma prawo do 25 dni roboczych urlopu rocznie, a osoby powyżej 60. roku życia otrzymują dodatkowe 6 dni wolnego. Urlop powinien zostać wykorzystany w roku, w którym przysługuje, a pracodawca jest zobowiązany tak zorganizować pracę, aby pracownicy mogli swobodnie korzystać z przysługujących im dni wolnych. Bardzo istotne jest również, by sam pracownik odpowiednio wcześniej zaplanował swój wypoczynek. Czasami jednak zdarzają się sytuacje, w których nie ma możliwości skorzystania z urlopu zgodnie z planem. W przypadku choroby lub innych poważnych zdarzeń losowych istnieje prawo do przeniesienia niewykorzystanych dni na kolejny rok — pod warunkiem, że powód ten zostanie udokumentowany. Dodatkowo pracownik może uzgodnić z pracodawcą przeniesienie niewykorzystanego urlopu, podpisując stosowną pisemną umowę. W takiej sytuacji można przenieść maksymalnie 12 dni niewykorzystanego wolnego. Po stronie pracodawcy leży obowiązek przypominania o konieczności wykorzystania urlopu, umożliwienia jego realizacji oraz odpowiedniego dokumentowania ustaleń dotyczących przenoszenia niewykorzystanych dni. Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu i nie podpisze umowy o jego przeniesieniu, w przypadku zakończenia pracy ma prawo do otrzymania ekwiwalentu finansowego za niewykorzystane dni wolne. Jednak dopóki trwa zatrudnienie, przepisy zabraniają zamiany urlopu na dodatkową wypłatę — czas wolny ma służyć regeneracji, a nie być traktowany jak element wynagrodzenia. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Wyprowadzka z Norwegii? Sprawdź, czy musisz zapłacić podatek! – Exit Skatt
Exit Skatt, znany również jako podatek od wyprowadzki z Norwegii (utflyttingsskatt), to danina nakładana na osoby, które przestają być norweskimi rezydentami podatkowymi i posiadają określone aktywa kapitałowe – takie jak akcje, udziały czy fundusze inwestycyjne. Celem tego podatku jest uniemożliwienie unikania opodatkowania poprzez wyprowadzkę z kraju przed realizacją zysków kapitałowych. Podatek obowiązuje w momencie zakończenia rezydencji podatkowej w Norwegii, a opodatkowaniu podlega hipotetyczny zysk, jaki zostałby osiągnięty, gdyby aktywa zostały sprzedane tuż przed wyjazdem. Dotyczy on wyłącznie wybranych instrumentów finansowych i nie obejmuje np. nieruchomości ani kryptowalut. Aby sprawdzić, czy podlegasz Exit Skatt, należy wziąć pod uwagę m.in. wartość posiadanych aktywów, ich wzrost oraz to, czy przekraczasz próg 500 000 NOK zysku kapitałowego (planowane podniesienie do 3 milionów NOK od 2025 roku). Stawka podatku może sięgać nawet 37,84%, a naliczana jest od wartości aktywów z dnia poprzedzającego utratę rezydencji podatkowej. Możliwe jest odroczenie płatności podatku do momentu sprzedaży aktywów, jeśli przenosisz się do kraju UE/EOG lub zapewnisz odpowiednie zabezpieczenie. Jeśli wyprowadziłeś się po 29 listopada 2022 roku, zobowiązanie podatkowe z tytułu Exit Skatt jest bezterminowe – zapłacisz podatek nawet po wielu latach, jeśli sprzedasz aktywa. Przy wyprowadzce przed tą datą obowiązek wygasa po 5 latach. Nowe propozycje zmian w ramach budżetu 2025 zakładają m.in. podniesienie progu zwolnienia, wydłużenie okresu ratalnej spłaty z 7 do 12 lat oraz zmiany w zasadach dziedziczenia i zabezpieczania podatku. Exit Skatt nie dotyczy sprzedaży nieruchomości ani kryptowalut, ale dochody z tych źródeł mogą nadal podlegać opodatkowaniu – zależnie od rezydencji podatkowej oraz obowiązujących umów międzynarodowych. Jeśli wynajmujesz nieruchomość po wyprowadzce, również musisz rozliczać dochód w Norwegii. Na koniec, nawet jeśli nie podlegasz Exit Skatt, musisz pamiętać o końcowym rozliczeniu podatkowym w Norwegii – uwzględniającym cały dochód uzyskany w kraju do momentu wyjazdu. Pytanie Znaczenie odpowiedzi „TAK” Czy posiadasz akcje, udziały w funduszach inwestycyjnych lub inne instrumenty finansowe? Możesz podlegać Exit Skatt Czy planujesz wyjazd z Norwegii na ponad 6 miesięcy (czyli zakończenie rezydencji podatkowej)? Możesz podlegać Exit Skatt Czy Twoje aktywa zyskały na wartości od momentu zakupu? Możesz podlegać Exit Skatt Czy potencjalny zysk kapitałowy przekracza 500 000 NOK? Możesz podlegać Exit Skatt Czy planujesz przekazać aktywa osobie mieszkającej poza Norwegią? Możesz podlegać Exit Skatt Uwaga: Jeśli większość odpowiedzi to „tak” – najprawdopodobniej dotyczy Cię obowiązek zapłaty podatku od wyprowadzki z Norwegii (Exit Skatt). To ważne również dla właścicieli firm oraz osób prowadzących działalność gospodarczą w Norwegii – jeśli posiadasz udziały lub akcje, podatek Exit Skatt może Cię objąć. Dla właścicieli firm oraz osób prowadzących działalność gospodarczą w Norwegii, Exit Skatt ma również istotne znaczenie. Jeśli posiadasz udziały w spółce AS (aksjeselskap), wartość tych udziałów również podlega ocenie pod kątem potencjalnego podatku od wyprowadzki. W momencie utraty rezydencji podatkowej, hipotetyczny zysk ze wzrostu wartości udziałów może być opodatkowany, nawet jeśli ich faktyczna sprzedaż nastąpi dopiero w przyszłości. To oznacza, że właściciele firm powinni szczególnie dobrze zaplanować wyprowadzkę – zarówno pod kątem prawnym, jak i finansowym – aby uniknąć niespodzianek podatkowych. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Sammenstillingsoppgave w Norwegii – wskazówki dla pracowników i właścicieli firm
Co to jest Sammenstillingsoppgave? Sammenstillingsoppgave to roczne zestawienie, które pracodawca ma obowiązek wystawić każdemu pracownikowi do 1 lutego po zakończeniu roku podatkowego. Zawiera ono informacje o: – łącznych zarobkach brutto, – odprowadzonych podatkach, – dodatkach, potrąceniach, feriepenger i innych świadczeniach, – opodatkowanych i nieopodatkowanych dodatkach. Dokument jest ważny przy składaniu rocznego rozliczenia podatkowego (skattemelding) i stanowi potwierdzenie dochodów przekazanych do urzędu skarbowego (Skatteetaten). Rady dla właścicieli firm w Norwegii 1. Wystaw dokument najpóźniej do 1 lutego każdego roku – to obowiązek ustawowy wobec każdego zatrudnionego pracownika. 2. Upewnij się, że dane są kompletne i zgodne z wypłatami – błędy mogą skutkować koniecznością korekt i problemami podatkowymi pracownika. 3. Dokument dostarcz w formie elektronicznej lub papierowej – może to być przez e-mail, system kadrowy lub osobiście. 4. Zachowuj dokumentację wypłat, potrąceń i dodatków – dane z lønnsslippów powinny pokrywać się z podsumowaniem rocznym. 5. Informuj pracowników, gdzie znajdą swoje dokumenty – dzięki temu unikniesz zapytań i nieporozumień. 6. Zgłoś poprawne dane do Skatteetaten – informacje z sammenstillingsoppgave trafiają do urzędu, dlatego ich jakość ma wpływ na rozliczenie pracownika. Rady dla pracowników w Norwegii 1. Oczekuj dokumentu do 1 lutego każdego roku – jeśli go nie otrzymałeś, skontaktuj się z pracodawcą. 2. Porównaj dokument z paskami wypłat i kontem bankowym – upewnij się, że dane się zgadzają. 3. Sprawdź dane w Skatteetaten („Mine inntekter og arbeidsforhold”) – znajdziesz tam informacje zgłoszone przez pracodawcę. 4. Jeśli zauważysz błędy – zgłoś je pracodawcy i poproś o poprawioną wersję dokumentu. 5. Zachowaj dokument – pomoże Ci przy skattemelding i przy ewentualnych korektach podatkowych. 6. Możesz zgłosić pracodawcę do Skatteetaten, jeśli nie otrzymałeś dokumentu mimo przypomnienia. Co zawiera Sammenstillingsoppgave? Sekcja dokumentu: Co zawiera?: 1. Rok rozliczeniowy Rok, którego dotyczą dane – np. 2024 2. Dane pracodawcy i pracownika Nazwa firmy, numer organizacyjny, dane pracownika, numer pracowniczy 3. Feriepengegrunnlag Podstawa do naliczenia feriepenger (10,2% lub 12% wartości) 4. Wynagrodzenie i świadczenia Stała pensja, feriepenger, kilometrówka, dodatki, naturalytelser 5. Odliczenia (fradrag) Składki na związki zawodowe, ubezpieczenia emerytalne itd. 6. Potrącenia urzędowe Forskuddstrekk (zaliczka na podatek), inne potrącenia Jeśli prowadzisz firmę – pamiętaj, że Sammenstillingsoppgave to nie tylko dokument dla pracownika, ale obowiązek prawny, który wpływa na jego podatki. Jeśli jesteś pracownikiem – dopilnuj zgodności danych, bo to one trafią do Twojego rocznego rozliczenia. Chcesz mieć pewność, że wszystko jest prawidłowo przygotowane? Skontaktuj się z autoryzowanym biurem księgowym – Topnor Regnskap AS – i zyskaj spokój! 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Masz zaległości w VAT i AGA? Sprawdź, jak rozłożyć podatki na raty
W sytuacji, gdy firma nie jest w stanie terminowo regulować zobowiązań podatkowych z tytułu VAT i AGA, istnieje możliwość złożenia wniosku o rozłożenie ich na raty. Takie rozwiązanie może pomóc ustabilizować finanse przedsiębiorstwa, jednak kluczowe jest odpowiednie przygotowanie dokumentacji i uargumentowanie wniosku. Uwaga: Warunkiem złożenia wniosku jest wcześniejsze opłacenie zaliczki na podatek dochodowy od pracowników (Forskuddsstrekk). Jeśli nie zostanie ona uregulowana, wniosek nie zostanie przyjęty. Jak przygotować wniosek – najważniejsze kroki 1. Przedstaw szczegóły zaległości Opisz dokładnie, jakie podatki są objęte wnioskiem, jakie są ich kwoty oraz terminy wymagalności. 2. Zaproponuj plan spłaty Wskaż konkretne kwoty poszczególnych rat oraz ich terminy. Plan powinien być realistyczny i możliwy do zrealizowania z uwagi na aktualną sytuację finansową firmy. 3. Wyjaśnij sytuację przedsiębiorstwa Uzasadnij, dlaczego doszło do opóźnień w płatnościach. Opisz bieżącą sytuację finansową oraz działania naprawcze podjęte przez firmę. 4. Dołącz wymagane dokumenty Wniosek powinien zawierać: – budżet firmy i prognozy przepływów pieniężnych, – potwierdzenia dotyczące prób pozyskania kredytów lub innego finansowania, – informacje o aktualnych zobowiązaniach i długach firmy, – dokumentację księgową za ostatnie trzy lata i rok bieżący, – wszelkie inne dokumenty potwierdzające perspektywy poprawy sytuacji, np. podpisane kontrakty lub lista aktywów. Dlaczego warto działać szybko Dobrze przygotowany wniosek o rozłożenie zobowiązań na raty może uchronić firmę przed sankcjami finansowymi, windykacją i utratą płynności. Uporządkowanie relacji z organami skarbowymi daje przedsiębiorstwu przestrzeń do dalszego funkcjonowania i rozwoju. Jeśli potrzebujesz pomocy – skontaktuj się z nami! Zapraszamy na bezpłatną pierwszą konsultację J 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Nowe zasady równowagi płci w norweskich zarządach
Kogo obejmują nowe przepisy? Rodzaj przedsiębiorstwa Termin wdrożenia Spółki akcyjne, spółdzielnie, wspólnoty mieszkaniowe Etapowe wdrażanie Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe powyżej 500 członków Do 30 czerwca 2025 Fundacje prowadzące działalność gospodarczą Do 30 czerwca 2025 Harmonogram wdrażania Data Wymagania 31 grudnia 2024 Firmy z przychodami powyżej 100 mln NOK 30 czerwca 2025 Firmy powyżej 50 pracowników, spółdzielnie powyżej 500 członków 30 czerwca 2026 Firmy powyżej 30 pracowników 30 czerwca 2027 Podmioty z przychodami powyżej 70 mln NOK 30 czerwca 2028 Podmioty z przychodami powyżej 50 mln NOK Wymogi dotyczące równowagi płci Wielkość zarządu Maksymalna liczba osób tej samej płci 3–4 członków 2 5–6 członków 3 9+ członków 60% zarządu Konsekwencje nieprzestrzegania przepisów Zarząd może zostać uznany za nieważnie powołany. Rejestr przedsiębiorstw może odmówić wpisu firmy. W skrajnych przypadkach grozi przymusowe rozwiązanie firmy. Co dalej? Aby uniknąć sankcji, warto już teraz dostosować firmę do nowych przepisów. Zaleca się aktualizację statutów, zmianę procedur rekrutacyjnych i stałe monitorowanie składu zarządu. Od 1 stycznia 2024 roku w Norwegii obowiązują nowe przepisy dotyczące parytetów w zarządach firm. Mają one na celu poprawę równowagi płci i zwiększenie różnorodności w kierowaniu przedsiębiorstwami. Firmy muszą dostosować swoje zarządy do określonych norm proporcji kobiet i mężczyzn. Proces wdrażania tych wymogów odbywa się etapowo, a ostateczny termin dostosowania upływa w 2028 roku. Niezastosowanie się do nowych zasad może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak unieważnienie powołania zarządu czy odmowa wpisu w rejestrze przedsiębiorstw. Firmy muszą podjąć kroki, aby uniknąć sankcji i skorzystać z rosnącej roli kobiet w biznesie. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Jak akcje wpływają na Twoją kontrolę w spółce?
Decyzja o założenie spółki akcyjnej (AS) w Norwegii lub zakup akcji w istniejącej firmie to poważny krok biznesowy. Zrozumienie, jakie prawa przysługują akcjonariuszom i w jakim stopniu udziały przekładają się na kontrolę nad przedsiębiorstwem, jest kluczowe dla skutecznego zarządzania i podejmowania strategicznych decyzji. Prawa wszystkich akcjonariuszy Każdy akcjonariusz ma zagwarantowane podstawowe uprawnienia, niezależnie od liczby posiadanych akcji. Wszystkie udziały powinny zapewniać równe prawa, w tym dotyczące majątku spółki. Akcjonariusze mają prawo do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu, uzyskania informacji na temat spraw spółki oraz zgłaszania sprzeciwu wobec niezgodnych z prawem decyzji. Mniejszościowi akcjonariusze posiadają zabezpieczenia prawne przed nadużyciami ze strony większościowych udziałowców. Jednak ich wpływ na kluczowe decyzje firmy jest ograniczony. Poziom własności akcji Uprawnienia akcjonariusza Konsekwencje biznesowe Przykłady decyzji Ograniczenia Każdy akcjonariusz – Udział w walnym zgromadzeniu– Prawo do informacji– Możliwość zgłoszenia wniosków Brak istotnego wpływu na zarządzanie – Otrzymywanie informacji– Wnioskowanie o decyzje Brak kontroli nad spółką 10%+ akcji – Wgląd do dokumentów– Możliwość zwołania walnego zgromadzenia Możliwość wymuszenia omówienia ważnych spraw – Wnioskowanie o kontrolę– Blokowanie przymusowego wykupu Brak realnego wpływu na zarządzanie 33,4%+ akcji – Negatywna większość– Możliwość blokowania zmian w statucie Uniemożliwienie niekorzystnych zmian strukturalnych – Blokowanie fuzji i podziałów– Ograniczenie zmian kapitału Brak kontroli nad operacjami codziennymi 50,1%+ akcji – Zwykła większość– Możliwość wyboru zarządu Realna kontrola nad spółką – Wybór zarządu– Decyzje finansowe Brak kontroli nad fundamentalnymi zmianami 66,7%+ akcji – Większość kwalifikowana– Pełna kontrola nad strukturą Możliwość przekształcenia spółki – Zmiana statutu– Decyzje o fuzjach i przejęciach Odpowiedzialność za całość funkcjonowania 90%+ akcji – Pełna dominacja– Możliwość wykupu mniejszości Całkowita kontrola nad spółką – Przymusowy wykup akcji– Elastyczność podatkowa Pełna odpowiedzialność prawna i finansowa Struktura akcji a podział władzy w spółce W spółkach akcyjnych można stosować różne struktury akcji, np. akcje klasy A z pełnym prawem głosu i akcje klasy B dające jedynie prawo do dywidendy. Takie podziały pozwalają dostosować model zarządzania do strategii akcjonariuszy. Umowa akcjonariuszy (aksjonæravtale) Warto już na etapie zakładania spółki zawrzeć umowę akcjonariuszy, która precyzuje prawa i obowiązki współwłaścicieli. Taki dokument może określać kwestie podziału zysków, decyzyjność w kluczowych sprawach czy mechanizmy rozwiązywania sporów. Może to zapobiec problemom w przypadku równego podziału akcji, gdzie dwaj akcjonariusze posiadają po 50% udziałów i każdy ma prawo weta wobec decyzji drugiego. Podsumowanie Kontrola nad spółką akcyjną w Norwegii zależy od liczby posiadanych akcji i wynikających z nich praw. Kluczowe progi własności decydują o wpływie na funkcjonowanie firmy, od podstawowych praw akcjonariuszy, przez możliwość blokowania ważnych decyzji, po pełną kontrolę nad firmą. Właściwe zaplanowanie struktury własności oraz zawarcie odpowiedniej umowy akcjonariuszy może zapewnić stabilność i zgodność interesów w spółce. Jeśli prowadzisz firmę w Norwegii i potrzebujesz wsparcia w zakresie księgowości, podatków lub doradztwa biznesowego, skontaktuj się z naszym biurem rachunkowym. Pomożemy Ci zoptymalizować zarządzanie Twoją spółką i zapewnić jej stabilny rozwój. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no