Sprawdź, jak działa prøvetid po zmianach przepisów
Zagadnienie Opis Maksymalna długość okresu próbnego 6 miesięcy dla umów stałych. Dla umów tymczasowych: maksymalnie połowa całkowitego okresu zatrudnienia. Możliwość przedłużenia próby Tak, tylko w przypadku nieobecności pracownika (np. choroba) – o czas tej nieobecności. Powtórny okres próbny Nie można ustalać kolejnej próby na tym samym stanowisku. Można w przypadku zmiany zatrudnienia tymczasowego na stałe, jeśli łączny czas próby i zatrudnienia nie przekroczy 6 miesięcy. Obowiązek powiadomienia o zakończeniu próby Tak – pracownik musi zostać poinformowany z wyprzedzeniem o ewentualnym rozwiązaniu umowy. Długość wypowiedzenia w okresie próbnym 14 dni, liczone od daty doręczenia wypowiedzenia (o ile nie ustalono inaczej w umowie). Wyobraź sobie pierwsze tygodnie w nowej pracy. Dużo się uczysz, poznajesz zespół, próbujesz odnaleźć się w kulturze firmy. Z drugiej strony – pracodawca przygląda się Twoim kompetencjom, podejściu i zaangażowaniu. To właśnie jest prøvetid, czyli norweski okres próbny – ważny czas dla obu stron, który może zdecydować o dalszej współpracy. Od 2024 roku zasady dotyczące tego etapu zostały w Norwegii zaktualizowane. Ustawodawca postanowił uporządkować przepisy, by uniknąć niejasności i zapewnić większą przejrzystość – zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Wprowadzono między innymi limit czasu trwania próby – obecnie nie może ona przekraczać sześciu miesięcy. W przypadku zatrudnienia tymczasowego obowiązuje dodatkowy warunek: okres próbny nie może być dłuższy niż połowa całego okresu zatrudnienia. Jeśli więc dana osoba pracuje na umowie sześciomiesięcznej, próba może trwać maksymalnie trzy miesiące. W przypadku nieobecności (na przykład z powodu choroby), okres próbny można wydłużyć dokładnie o ten czas. Nowe przepisy ograniczają także możliwość ustanowienia kolejnego okresu próbnego na tym samym stanowisku. Jeśli pracownik kontynuuje pracę w tej samej roli, nie można rozpoczynać nowej próby. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy umowa tymczasowa zostaje przekształcona w stałą – wtedy możliwe jest ustalenie nowej próby, ale tylko jeśli łączny czas zatrudnienia oraz próby nie przekroczy sześciu miesięcy. Wprowadzono również obowiązek wcześniejszego informowania pracownika o planowanym zakończeniu zatrudnienia w okresie próbnym. Taki wymóg zwiększa przejrzystość i bezpieczeństwo – pracownik nie dowiaduje się o decyzji w ostatniej chwili, co pozwala na przygotowanie się do ewentualnych zmian. Z punktu widzenia pracodawcy oznacza to konieczność dostosowania wzorów umów i bardziej świadomego zarządzania okresem próbnym. Warto wprowadzić jasne procedury ewaluacyjne, np. cykliczne rozmowy podsumowujące, które pomogą ocenić postępy pracownika i umożliwią podjęcie decyzji zgodnie z prawem. Dla pracownika to z kolei większe poczucie stabilności – zna zasady gry, wie, że próba ma określone ramy, i nie musi się obawiać nieuzasadnionego jej przedłużania. Nowe przepisy ułatwiają również planowanie dalszej kariery i podejmowanie decyzji zawodowych. Zmiany w przepisach wprowadzone w 2024 roku to kolejny krok w stronę bardziej uczciwego i przejrzystego rynku pracy. Choć okres próbny to tylko początek współpracy, warto, by był dobrze zorganizowany. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Czym jest „trekk for ferie”?
Sytuacja Co się dzieje? Dlaczego? Co dostajesz? Stała pensja (fastlønn) + urlop Pomniejszona pensja w miesiącu urlopu Pracodawca odlicza dni wolne (trekk for ferie) Pomniejszona pensja + feriepenger Stawka godzinowa (timelønn) + urlop Brak wynagrodzenia za nieprzepracowane godziny Nie pracujesz, więc nie ma godzin = brak wypłaty Tylko feriepenger Urlop bez feriepenger (nowa praca) Wypłata pomniejszona, ale brak feriepenger Nie wypracowano feriepenger w poprzednim roku Pomniejszona pensja lub brak wypłaty Brak urlopu Pełna wypłata Normalna praca bez dni wolnych Pełna pensja, brak feriepenger Otrzymujesz feriepenger Feriepenger wypłacone zamiast pensji Taki jest system – wakacyjne pieniądze zastępują pensję Feriepenger z poprzedniego roku W norweskim systemie wynagrodzeń funkcjonuje zasada, zgodnie z którą w czasie urlopu pracownik nie otrzymuje standardowego wynagrodzenia. Zamiast tego wypłacane są tzw. feriepenger, czyli środki urlopowe, które są naliczane na podstawie dochodów z poprzedniego roku kalendarzowego. Aby uniknąć podwójnego wynagrodzenia w miesiącu, w którym pracownik korzysta z urlopu, pracodawca dokonuje tzw. „trekk for ferie” – potrącenia z bieżącej pensji odpowiadającego liczbie dni wolnych od pracy. Przykładowo: jeśli w danym miesiącu urlopowym pracownik bierze trzy tygodnie wolnego, jego stała pensja (fastlønn) zostaje pomniejszona o te właśnie trzy tygodnie. W tym samym czasie wypłacane są feriepenger, które pełnią funkcję wynagrodzenia za dni wolne. W przypadku osób zatrudnionych na stawce godzinowej (timelønn), potrącenie trekk for ferie nie występuje w klasycznej formie. Brak przepracowanych godzin oznacza brak wynagrodzenia, a jedyną wypłatą w okresie urlopu są wtedy feriepenger. Warto także pamiętać, że osoby rozpoczynające pracę, które nie zdążyły jeszcze wypracować środków urlopowych, mogą doświadczyć sytuacji, w której ich wynagrodzenie zostaje pomniejszone (trekk for ferie), natomiast nie otrzymują jeszcze feriepenger. Efektem może być niższa wypłata w miesiącu urlopu. Podsumowując: trekk for ferie nie oznacza, że pracodawca „zabiera” Ci pieniądze – to jedynie techniczne rozwiązanie, które pozwala wypłacić środki urlopowe w odpowiedni sposób. Taki jest po prostu norweski styl rozliczania urlopu – trochę inny niż w wielu innych krajach, ale dobrze przemyślany. I kiedy wszystko się zsumuje, bilans zwykle wychodzi na zero. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Nowe stawki płacy minimalnej – od 15.06.2025
Od 15 czerwca 2025 roku w Norwegii obowiązują nowe stawki minimalne dla wielu branż. Pracodawcy mają obowiązek dostosować wynagrodzenie do nowych kwot — brak aktualizacji może skutkować obowiązkiem dopłaty z odsetkami lub odszkodowaniem. Stawki dotyczą osób zatrudnionych na umowę o pracę (godzinową lub stały kontrakt). Nie obejmują osób prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Jeśli obecne wynagrodzenie jest wyższe niż nowa stawka minimalna — nie trzeba go zmieniać. Jeżeli natomiast jest niższe — stawkę należy podnieść (zgoda pracownika nie jest wymagana). BRANŻA BUDOWLANA – od 15 czerwca 2025 r. wykwalifikowani pracownicy z fagbrev będą otrzymywać 264,32 NOK za godzinę (wcześniej 250,30 NOK — wzrost o 14,02 NOK). Niewykwalifikowani pracownicy z co najmniej rocznym doświadczeniem — 249,00 NOK (wcześniej 235,80 NOK — wzrost o 13,20 NOK), a bez doświadczenia — 239,61 NOK (wcześniej 226,90 NOK — wzrost o 12,71 NOK). Dla osób poniżej 18. roku życia stawka wzrasta do 162,44 NOK (z 153,83 NOK — +8,61 NOK). PRZEMYSŁ ELEKTRYCZNY – wykwalifikowani elektrycy będą od teraz otrzymywać 270,45 NOK/h (wcześniej 257,79 NOK — wzrost o 12,66 NOK), a pozostali pracownicy — 241,77 NOK/h (wcześniej 229,11 NOK — wzrost o 12,66 NOK). Dodatek za pracę zmianową pozostaje bez zmian: 17% za pracę dwuzmianową i 27,3% za trzyzmianową. Zmiana ta nie dotyczy prac wykonywanych w rafineriach na morzu. Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych — ważna zmiana! Już od 1 listopada 2024 roku za każdą godzinę nadliczbową przysługuje dodatek w wysokości 50% stawki godzinowej (wcześniej 40%). Dodatkowo za pracę poza zwykłym czasem w godzinach od 21:00 do 06:00 oraz w niedziele i święta obowiązuje 100% dodatku do stawki godzinowej. SPRZĄTANIE (RENHOLD) – pracownicy powyżej 18 lat — nowa stawka wynosi 236,54 NOK/h (wcześniej 227,54 NOK — wzrost o 9 NOK), a pracownicy poniżej 18 lat — 185,55 NOK/h (wcześniej 176,55 NOK — wzrost o 9 NOK).Dodatek za pracę w godzinach 21:00–06:00 pozostaje bez zmian — minimum 29 NOK/h. HOTELE, RESTAURACJE, BARY, CATERING – pracownicy powyżej 20 roku życia oraz powyżej 18 lat z min. 4-miesięcznym doświadczeniem będą teraz otrzymywać 204,79 NOK/h (wcześniej 197,79 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla młodszych pracowników: 18 lat — 166,34 NOK/h (wcześniej 159,34 NOK — wzrost o 7 NOK), 17 lat — 152,08 NOK/h (wcześniej 145,08 NOK — wzrost o 7 NOK), 16 lat — 142,58 NOK/h (wcześniej 135,58 NOK — wzrost o 7 NOK). Potrącenia za noclegi w pokojach pracodawcy: pokój jednoosobowy — 675,67 NOK/mc (wcześniej 660,48 NOK), pokój dwuosobowy (od osoby) — 439,46 NOK/mc (wcześniej 429,58 NOK). Stawki nie obejmują liderów (kierowników) ani praktykantów (szkoły/NAV). Napiwki powinny być uwzględniane w wynagrodzeniu i opodatkowane. PRZEMYSŁ STOCZNIOWY – wykwalifikowani pracownicy (fagarbeidere) — 216,79 NOK/h (wcześniej 211,79 NOK — wzrost o 5 NOK). Specjaliści (spesialarbeidere) — 207,14 NOK/h (wcześniej 202,14 NOK — wzrost o 5 NOK). Pomocnicy — 197,61 NOK/h (wcześniej 192,61 NOK — wzrost o 5 NOK). Dodatki za pracę zmianową również wzrosły o 1 NOK: dla wykwalifikowanych: 43,36 NOK, dla specjalistów: 41,43 NOK, dla pomocników: 39,52 NOK. ROLNICTWO I PODOBNE – sezonowi pracownicy poniżej 18 lat — 142,90 NOK/h (wcześniej 135,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, do 12 tygodni stażu — 162,90 NOK/h (wcześniej 155,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, 12 tygodni do 6 miesięcy stażu — 168,40 NOK/h (wcześniej 161,40 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla pracowników stałych (zatrudnienie powyżej 26 tygodni): poniżej 18 lat — 152,40 NOK/h (wcześniej 145,40 NOK), niewykwalifikowani — 182,80 NOK/h (wcześniej 175,80 NOK), dodatek dla wykwalifikowanych — 14,50 NOK/h (bez zmian). Dodatek +25% za pracę w weekendy i święta obejmuje teraz pełne doby sobotnio-niedzielne oraz cały dzień w święta. PRZEMYSŁ RYBNY – wykwalifikowani — 240,96 NOK/h (wcześniej 231,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy produkcji — 225,96 NOK/h (wcześniej 216,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy poniżej 18 roku życia: min. 80% stawki (bez zmian). Za pracę powyżej 12 tygodni (wcześniej 17 tygodni) obowiązuje standardowa stawka minimalna. Dodatek za zmianę: 20% przy pracy dwuzmianowej, 25% przy trzyzmianowej. TRANSPORT DROGOWY TOWARÓW – kierowcy pojazdów powyżej 3,5 t — 229,00 NOK/h (wcześniej 222,00 NOK — wzrost o 7 NOK). Od 1 czerwca 2025 r. wprowadzono również minimalną stawkę dla pojazdów od 2,5 t — 229,00 NOK/h. TRANSPORT PASAŻERÓW – wszyscy pracownicy — 218,62 NOK/h (wcześniej 213,62 NOK — wzrost o 5 NOK). INNE BRANŻE – w branżach bez stawek państwowych obowiązują regulacje wynikające z umów zbiorowych lub ustaleń wewnętrznych w firmie. Jeżeli pracodawca nie zmieni stawki: brak dostosowania płac do obowiązujących stawek minimalnych może skutkować koniecznością późniejszych dopłat z odsetkami oraz odszkodowaniami na rzecz pracownika. Nieprawidłowości można zgłaszać anonimowo do Ministerstwa Pracy. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no Nowe Stawki Minimalne – Porównanie Branża Stan od 15.06.2025 Poprzednia stawka Różnica Budowlana – Wykwalifikowani 264,32 NOK 250,30 NOK +14,02 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani z 1 rokiem doświadczenia 249,00 NOK 235,80 NOK +13,20 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani bez doświadczenia 239,61 NOK 226,90 NOK +12,71 NOK Budowlana – Poniżej 18 lat 162,44 NOK 153,83 NOK +8,61 NOK Przemysł elektryczny – Wykwalifikowani 270,45 NOK 257,79 NOK +12,66 NOK Przemysł elektryczny – Pozostali pracownicy 241,77 NOK 229,11 NOK +12,66 NOK Sprzątanie – powyżej 18 lat 236,54 NOK 227,54 NOK +9,00 NOK Sprzątanie – poniżej 18 lat 185,55 NOK 176,55 NOK +9,00 NOK Noclegi i gastronomia – powyżej 20 lat / powyżej 18 lat z 4 mies. doświadczenia 204,79 NOK 197,79 NOK +7,00 NOK Stoczniowy – Wykwalifikowani 216,79 NOK 211,79 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Specjaliści 207,14 NOK 202,14 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Pomocnicy 197,61 NOK 192,61 NOK +5,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat do 12 tygodni 162,90 NOK 155,90 NOK +7,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat 12 tyg. – 6 mies. 168,40 NOK 161,40 NOK +7,00 NOK Przemysł rybny – Wykwalifikowani 240,96 NOK 231,15 NOK +9,81 NOK Przemysł rybny – Pracownicy produkcji 225,96 NOK 216,15 NOK +9,81 NOK Transport drogowy towarów – pojazdy powyżej 3,5 t 229,00 NOK 222,00 NOK +7,00 NOK Transport
Jak rozliczyć wynagrodzenie za 1 i 17 maja w Norwegii?
Maj już za nami, ale w firmach księgowych nadal trwa rozliczanie wynagrodzeń za ten miesiąc. To dobry moment, żeby przypomnieć, jak traktować dwa ważne dni w norweskim kalendarzu – 1 maja (Święto Pracy) i 17 maja (Dzień Konstytucji). Zasady zależą od rodzaju zatrudnienia, grafiku pracy i tego, na jaki dzień tygodnia przypada święto. Brzmi zawile? Spokojnie – postaramy się to wyjaśnić bez zbędnych księgowych zaklęć. Dla pracowników zatrudnionych na stałą pensję miesięczną (FASTLØNN), 1 i 17 maja są zawsze dniami płatnymi – niezależnie od tego, czy wypadają w tygodniu, sobotę, czy inny dzień. Sprawa wygląda trochę inaczej w przypadku pracowników zatrudnionych na stawkę godzinową (TIMELØNN). Dla nich te dni są płatne tylko wtedy, jeśli normalnie mieliby wtedy pracować – czyli zgodnie z grafikiem byłby to ich dzień pracy. Warto pamiętać, że w Norwegii sobota uznawana jest za dzień roboczy. Jeśli więc firma działa od poniedziałku do soboty (jak często bywa np. w budownictwie), i pracownik miałby zaplanowaną dniówkę właśnie w sobotę 1 lub 17 maja, to należy się mu normalne wynagrodzenie. Z kolei jeśli soboty są u niego wolne (np. w systemie pracy „co druga sobota wolna”), a święto przypada akurat na wolną sobotę, to taki dzień nie jest płatny. Jeśli pracownik rzeczywiście stawi się w pracy 1 lub 17 maja – niezależnie od tego, czy to dzień roboczy, sobota czy inny dzień tygodnia – należy mu się dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 50% stawki. To forma rekompensaty za pracę w święto. Jeżeli natomiast święto przypada na sobotę, a firma pracuje tylko od poniedziałku do piątku (jak w przypadku wielu biur), to dzień ten nie jest płatny, bo pracownik i tak miałby wtedy wolne. To samo dotyczy sytuacji, gdy 1 lub 17 maja wypadają w niedzielę albo w inne ustawowe święto (tzw. „czerwony dzień”) – w takich przypadkach dzień również nie jest płatny. W przypadku osób zatrudnionych na część etatu, wynagrodzenie za 1 i 17 maja wypłacane jest proporcjonalnie – zgodnie z procentowym wymiarem etatu, który widnieje w umowie. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Zbliża się sezon urlopowy! Sprawdź, jak zadbać o swoje wolne dni
Wraz ze zbliżającym się okresem letnim wielu pracowników w Norwegii zaczyna planować swoje wakacje. Warto więc przypomnieć sobie, jakie zasady dotyczą urlopu i w jaki sposób zadbać o jego prawidłowe wykorzystanie. Norweskie przepisy, a dokładnie Ustawa o Urlopach (Ferieloven), jasno regulują te kwestie. Każdy zatrudniony ma prawo do 25 dni roboczych urlopu rocznie, a osoby powyżej 60. roku życia otrzymują dodatkowe 6 dni wolnego. Urlop powinien zostać wykorzystany w roku, w którym przysługuje, a pracodawca jest zobowiązany tak zorganizować pracę, aby pracownicy mogli swobodnie korzystać z przysługujących im dni wolnych. Bardzo istotne jest również, by sam pracownik odpowiednio wcześniej zaplanował swój wypoczynek. Czasami jednak zdarzają się sytuacje, w których nie ma możliwości skorzystania z urlopu zgodnie z planem. W przypadku choroby lub innych poważnych zdarzeń losowych istnieje prawo do przeniesienia niewykorzystanych dni na kolejny rok — pod warunkiem, że powód ten zostanie udokumentowany. Dodatkowo pracownik może uzgodnić z pracodawcą przeniesienie niewykorzystanego urlopu, podpisując stosowną pisemną umowę. W takiej sytuacji można przenieść maksymalnie 12 dni niewykorzystanego wolnego. Po stronie pracodawcy leży obowiązek przypominania o konieczności wykorzystania urlopu, umożliwienia jego realizacji oraz odpowiedniego dokumentowania ustaleń dotyczących przenoszenia niewykorzystanych dni. Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu i nie podpisze umowy o jego przeniesieniu, w przypadku zakończenia pracy ma prawo do otrzymania ekwiwalentu finansowego za niewykorzystane dni wolne. Jednak dopóki trwa zatrudnienie, przepisy zabraniają zamiany urlopu na dodatkową wypłatę — czas wolny ma służyć regeneracji, a nie być traktowany jak element wynagrodzenia. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Norweski Inspektorat Pracy – kontrole 2025
W 2025 roku Arbeidstilsynet (Norweski Inspektorat Pracy) skoncentruje się na przeprowadzaniu szczegółowych kontroli w sektorze budowlanym. Oto kilka rad, jak przygotować swoją firmę na nadchodzące kontrole: Skup się na zdrowiu pracowników: Dotychczas inspektorat koncentrował się głównie na zapobieganiu wypadkom, jednak teraz szczególną uwagę poświęci chorobom zawodowym, takim jak nowotwory i schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Przeanalizuj czynniki ryzyka: Będą prowadzone szczegółowe kontrole dotyczące identyfikacji i minimalizacji ryzyka zdrowotnego w miejscu pracy, dlatego warto dokonać audytu ryzyka zdrowotnego. Dbaj o ochronę przed substancjami niebezpiecznymi: Inspektorzy będą sprawdzać, czy pracodawcy wiedzą, jak zapobiegać ekspozycji na substancje rakotwórcze, takie jak azbest czy pył krzemionkowy. Skup się na ergonomii: Będą kontrolowane procedury związane z zapobieganiem schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego. Dobrze jest zainwestować w ergonomiczne stanowiska pracy i technologie ułatwiające pracownikom wykonywanie ich obowiązków. Zapewnij odpowiednie warunki pracy: Inspektorat sprawdzi przestrzeganie przepisów dotyczących wynagrodzeń, czasu pracy, ale także zapewnienia odpowiednich warunków socjalnych, takich jak czyste toalety i miejsce odpoczynku. Zwalczaj nielegalne zatrudnienie: Inspektorzy będą identyfikować przypadki pracy na czarno i innych form nielegalnego zatrudnienia. Ważne jest, aby unikać takich sytuacji i zadbać o zgodność z przepisami. Obszar kontroli Opis 1. Zwalczanie nielegalnego zatrudnienia i oszustw – Identyfikacja przypadków pracy na czarno oraz innych form nielegalnego zatrudnienia.– Współpraca z innymi instytucjami w celu zwalczania przestępczości w środowisku pracy. 2. Zapobieganie ekspozycji na substancje rakotwórcze i chemiczne – Sprawdzenie, czy pracodawcy są świadomi ryzyka związanego z narażeniem na substancje rakotwórcze (np. azbest, pył krzemionkowy).– Weryfikacja wprowadzenia odpowiednich środków ochrony zdrowia pracowników. 3. Zapewnienie odpowiednich warunków pracy – Kontrola przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy, wynagrodzeń oraz innych warunków zatrudnienia.– Weryfikacja, czy pracodawcy zapewniają pracownikom odpowiednie warunki socjalne (np. czyste toalety, miejsce do odpoczynku). 4. Zapobieganie schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego – Ocena działań pracodawców w zakresie identyfikacji i minimalizacji czynników ryzyka powodujących schorzenia mięśniowo-szkieletowe.– Weryfikacja stosowania ergonomicznych stanowisk pracy i technologii wspierających pracowników. 5. Zwalczanie wypadków przy pracy – Kontynuacja działań na rzecz zapobiegania wypadkom, zwłaszcza podczas pracy na wysokościach oraz przy zabezpieczeniach przed upadkami.– Sprawdzenie stosowania odpowiednich środków ochrony osobistej i przestrzegania procedur bezpieczeństwa. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Pendler status
Jeśli mieszkasz w Norwegii, Twój status podatkowy zależy od miejsca stałego zamieszkania. Osoby mające stały adres w Norwegii nie są uznawane za pendlerów. Jeśli jednak Twój stały adres znajduje się w innym kraju EOG, należy sprawdzić dodatkowe warunki. Aby być uznanym za pendlera, musisz być w związku małżeńskim lub posiadać formalną władzę rodzicielską nad dziećmi, z którymi mieszkasz w swoim kraju. Jeśli spełniasz ten warunek, kolejnym kryterium jest częstotliwość podróży do domu – powinny one odbywać się minimum co trzy tygodnie. Jeśli nie podróżujesz tak często, ale jest to uzasadnione cyklem pracy, nadal możesz zostać uznany za pendlera. W przeciwnym razie tracisz ten status. Osoby bez rodziny w Polsce lub innym kraju EOG podlegają dodatkowym restrykcjom przy ubieganiu się o status pendlera.Weryfikację można przeprowadzić za pomocą kwestionariusza Skatteetaten: https://www.skatteetaten.no/person/skatt/hjelp-til-riktig-skatt/arbeid-trygd-og-pensjon/reise-tilfra-jobb/pendler/pendler/ lub skorzystać z usług firm zajmujących się doradztwem podatkowym, np. pod numerem +47 404 24 444. Każdy pracownik ma obowiązek poinformowania pracodawcy o swoim statusie podatkowym. Jeśli tego nie zrobi, pracodawca naliczy podatek zgodnie z obowiązującymi zasadami, a ewentualne korekty można dokonać później w indywidualnym rozliczeniu podatkowym (Skattemelding). Jeśli nie posiadasz statusu pendlera lub korzystasz z karty podatkowej kildeskatt 25%, podatek musi być pobrany od zakwaterowania zapewnionego przez pracodawcę. W przypadku zapewnienia miejsca z dostępem do kuchni i możliwości przygotowywania posiłków diety podlegają opodatkowaniu. Jedynie zakwaterowanie bez takiej możliwości (np. hotel, barak) zwalnia diety z podatku. Dodatkowo, jeśli Twoja karta podatkowa to kildeskatt 25%, podatek w tej wysokości pobierany jest od wszystkich składników wynagrodzenia, w tym diet oraz feriepenger (wynagrodzenia wakacyjnego). Nie ma możliwości jednoczesnego korzystania ze statusu pendlera i opodatkowania według kildeskatt 25%. Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173post@topnor.nowww.topnor.no
Okres wypowiedzenia w Norwegii – choroba, pracownik tymczasowy, okres próbny
Rozpoczynając pracę w Norwegii, warto dokładnie zapoznać się z przepisami dotyczącymi okresu wypowiedzenia, zwłaszcza w czasie próbnym. Przejrzyste zasady i znajomość praw pozwalają uniknąć nieporozumień zarówno ze strony pracownika, jak i pracodawcy. Poniżej przedstawiamy kluczowe informacje, które mogą Ci się przydać w przypadku zakończenia współpracy. Okres wypowiedzenia w czasie próbnym – standardowy okres wypowiedzenia w trakcie umowy próbnej wynosi 14 dni i jest liczony od daty do daty. Jeśli jednak zarówno pracodawca, jak i pracownik wyrażą taką wolę, w umowie o pracę lub układzie zbiorowym można wprowadzić inne, dostosowane do potrzeb zapisy. Kluczowe jest, aby zmiana była uzgodniona na piśmie. Czy można rozwiązać umowę z pracownikiem tymczasowym przed jej zakończeniem? Tak, ale tylko w przypadku wystąpienia ważnej przyczyny. Przykładem może być redukcja etatów. W takich sytuacjach pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnej procedury rozwiązania umowy, która obejmuje spotkanie z pracownikiem, sporządzenie protokołu oraz wystawienie formalnego wypowiedzenia. A co w przypadku umowy na czas określony? W przypadku zatrudnienia na czas określony rozwiązanie umowy przed upływem okresu wypowiedzenia wymaga zgody obu stron. Pracownik powinien świadczyć pracę do końca wypowiedzenia, chyba że pracodawca zdecyduje inaczej. Jak wygląda sytuacja przy chorobie podczas okresu wypowiedzenia? Jeśli pracownik zachoruje, okres wypowiedzenia przebiega zgodnie z ustalonym harmonogramem. Choroba nie wpływa na jego długość ani na obowiązki stron. Znajomość zasad dotyczących okresu wypowiedzenia w Norwegii to klucz do sprawnego zakończenia współpracy z pracodawcą. Niezależnie od rodzaju umowy czy przyczyn jej rozwiązania, ważne jest, aby obie strony działały zgodnie z przepisami i procedurami. Zapraszamy do kontaktu! TOPNOR REGNSKAP AS – Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
LØNNSTYVERI – na czym polega i jakie są konsekwencje prawne?
Nie każdy zdaje sobie sprawę, że w Norwegii istnieje zjawisko określane jako kradzież wynagrodzenia (LØNNSTYVERI), które jest poważnym naruszeniem prawa. Dotyczy sytuacji, w których pracodawca nie wywiązuje się z obowiązku wypłaty należnych świadczeń za wykonaną pracę. Dotyczy to nie tylko wynagrodzenia zasadniczego, ale również dodatków za nadgodziny, feriepenger oraz innych świadczeń wynikających z umowy o pracę. Istotą tego działania jest sytuacja, w której pracodawca osiąga korzyści finansowe kosztem pracownika, jednocześnie naruszając jego prawa. Czym jest kradzież wynagrodzenia? Kradzież wynagrodzenia obejmuje różnorodne naruszenia prawa pracy, w których pracodawca celowo uchyla się od wypłaty należnych środków lub łamie obowiązujące przepisy. Takie działania mogą przybierać formę nieprzestrzegania minimalnych stawek wynagrodzenia w danej branży, fałszowania ewidencji czasu pracy, na przykład kart godzinowych, czy manipulacji związanych z feriepenger, które mogą być zaniżane lub w ogóle niewypłacane. Przykładem tego rodzaju nadużyć jest również tzw. „pay-back”, czyli wymuszanie zwrotu całości lub części wynagrodzenia od pracownika już po jego formalnym przekazaniu. Inne formy kradzieży wynagrodzenia to nielegalne potrącenia z wypłaty, takie jak zawyżone opłaty za zakwaterowanie, żądanie pokrycia kosztów odzieży roboczej czy środków czystości, a także inne nieuzasadnione obciążenia finansowe, które zgodnie z prawem powinien ponosić pracodawca. Nowe regulacje – kara za kradzież wynagrodzenia Od 1 stycznia 2022 roku w Norwegii niewypłacenie wynagrodzenia przez pracodawcę stanowi przestępstwo. Zgodnie z § 395 i § 396 norweskiego kodeksu karnego (straffeloven), pracodawcy, który dopuści się takiego czynu, grozi kara pozbawienia wolności nawet do 6 lat. Warto jednak pamiętać, że nie każda sytuacja opóźnienia w wypłacie może być uznana za kradzież wynagrodzenia. Przypadki, w których pracodawca celowo działa na szkodę pracownika, są rozpatrywane jako przestępstwo. Co zrobić w przypadku kradzieży wynagrodzenia? W sytuacji, gdy pracownik doświadcza powyższych problemów, ważne jest, aby podjąć odpowiednie kroki: Zgłoś sprawę do Arbeidstilsynet (Norweska Inspekcja Pracy). Choć instytucja ta nie zajmuje się odzyskiwaniem należności, może udzielić porad oraz wskazać prawa pracownika. Skonsultuj się z prawnikiem. Dochodzenie roszczeń w Norwegii odbywa się na drodze cywilnej, dlatego to pracownik musi sam podjąć działania prawne w celu odzyskania należności. Pamiętaj o swoich prawach! TOPNOR REGNSKAP AS – Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Lønnsammenstillingrapport w Norwegii – raport specyfikujący wynagrodzenie pracownika (31 stycznia 2025)
Lønnsammenstillingrapport w Norwegii to raport specyfikujący wynagrodzenie pracownika. Jest to dokument sporządzany przez pracodawcę. Do końca stycznia każdego nowego roku pracownicy muszą otrzymać raport Sammenstilling dotyczący swoich dochodów z całego roku 2024. Ujmując to prościej, Lønnsammenstillingrapport jest jakby odpowiednikiem polskiego PIT-11 pokazującym dochody z całego roku. Wysłanie raportu jest obowiązkowe do dnia 31 stycznia 2025. Informacje, o których co roku musisz poinformować swojego księgowego (pamiętaj, że jeśli któraś z poniższych sytuacji dotyczy pracowników Twojego przedsiębiorstwa, firmy księgowe muszą to raportować najpóźniej w grudniu): 1. Czy pracownicy korzystają z telefonów firmowych również do celów prywatnych? Dotyczy również, gdy pracownikiem jest sam właściciel firmy. 2. Czy pracownicy zamierzają skorzystać w swoim rozliczeniu rocznym ze statusu Pendlera? Ze statusu pendler można skorzystać maksymalnie pierwsze 2 lata. 3. Czy pracownicy używają samochodów służbowych również do celów prywatnych? 4. Czy jako pracodawca finansujesz pracownikom wynajem mieszkania? Twój księgowy potrzebuje informacji, czy mają oni do dyspozycji całe mieszkania, czy np. tylko jeden pokój. 5. Czy jako pracodawca opłacasz dla pracownika bilety samolotowe bądź inne wydatki związane z podróżą z/do Norwegii, jeśli na stałe mieszkają w Polsce? Jest to bardzo ważne, aby najpóźniej w grudniu 2024 naliczyć wszystkie niezbędne dodatki. Na przykład: pracodawca opłaca pracownikowi mieszkanie, zatem pracownik nie ponosi tego wydatku, więc to dla niego przychód niepieniężny, z którego trzeba się rozliczyć. Jeśli pracownik korzysta z rozliczenia jako pendler, taki przychód nie jest dla niego opodatkowany, ale konieczne jest jego wykazanie, aby uniknąć sytuacji podwójnego rozliczenia – pendlerzy mogą odliczać w swoim rozliczeniu rocznym skattemeldingu wydatki jakie ponieśli na dojazdy do pracy z kraju macierzystego. Raport „Lønnsammenstillingrapport” ma na celu dostarczenie pracownikowi przejrzystych i zrozumiałych informacji dotyczących jego wynagrodzenia. Pracownik powinien otrzymywać lønnsslippy, czyli kwitki wypłaty każdego miesiąca w trakcie roku, a sammenstillingrapport pokazuje je więc w formie skumulowanej. Dane z lønnsammenstillingrapport są wprowadzane do Twojego zeznania rocznego automatycznie przez urząd, na podstawie których będzie wyliczony podatek. Pamiętaj, że dla pracowników na timelønn, pensja za godziny grudniowe, która jest naliczana i wypłacana w styczniu nowego roku, nie wchodzi do raportu za rok 2024. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe+47 939 82 173post@topnor.nowww.topnor.no