Jak działa firma Shelf (norw. hylleselskap) – sposób na start bez czekania
Założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (AS) w Norwegii jest dość prostym procesem, ale w praktyce często bywa czasochłonne. Oczekiwanie na rejestrację czy otwarcie konta bankowego potrafi zająć dni, a nawet tygodnie – zwłaszcza jeśli przedsiębiorca jest obcokrajowcem. Właśnie dlatego coraz większą popularność zyskuje rozwiązanie znane jako firma Shelf – czyli gotowa, zarejestrowana spółka, którą można przejąć i zacząć działać od razu. Termin Shelf company pochodzi z języka angielskiego i dosłownie oznacza „firmę z półki” – taką, która została założona wcześniej i „odłożona na półkę”, czekając na nowego właściciela. W Norwegii funkcjonuje odpowiednik tego pojęcia – hylleselskap. Oba określenia odnoszą się do tego samego: w pełni zarejestrowanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która nigdy nie prowadziła działalności i nie ma żadnych zobowiązań. Kupno takiej spółki daje możliwość rozpoczęcia działalności praktycznie natychmiast. Firma ma już nadany numer organizacyjny (org.nr), jest zarejestrowana w Brønnøysund i gotowa do użycia. To jak zakup w pełni wyposażonego domu – nie musisz go budować od podstaw, możesz po prostu wprowadzić się i zacząć działać. Największą korzyścią z posiadania Shelf company jest oszczędność czasu. Nie musisz czekać na potwierdzenie rejestracji czy otwarcie konta firmowego, by rozpocząć działalność. Już po zmianie właściciela możesz wystawiać faktury, podpisywać umowy i realizować zlecenia. Dla wielu przedsiębiorców, zwłaszcza tych, którzy muszą działać szybko – np. po wygraniu przetargu lub uzyskaniu pilnego zlecenia – to rozwiązanie idealne. Kolejnym plusem jest kwestia kapitału zakładowego. Przy zakładaniu nowego AS trzeba wpłacić minimum 30 000 NOK na konto firmowe, co nierzadko opóźnia proces, zwłaszcza w bankach wymagających dodatkowej weryfikacji. W przypadku firmy Shelf kapitał został już wpłacony przez pierwotnego właściciela. Nawet jeśli jego konto bankowe zostało później zamknięte, środki są formalnie zapisane w bilansie spółki, a Ty jako nowy właściciel możesz spokojnie otworzyć własne konto w wybranym banku. Nie należy się obawiać, że gotowa spółka nie ma aktywnego rachunku bankowego w momencie sprzedaży – to całkowicie normalne. Po przejęciu wystarczy założyć nowy rachunek, dopasowany do własnych potrzeb. Formalnie spółka jest w pełni funkcjonalna i gotowa do działania. Warto również podkreślić, że Shelf company (czyli norweskie hylleselskap) to spółka „czysta” – nie posiada historii finansowej, zobowiązań ani długów. Oznacza to, że zaczynasz działalność z pełną przejrzystością i bez ryzyka przejęcia jakichkolwiek problemów z przeszłości. Podsumowując – firma Shelf to rozwiązanie dla osób, które chcą działać szybko i efektywnie. Jeśli potrzebujesz gotowej struktury biznesowej, aby rozpocząć projekt, podpisać kontrakt lub wystartować z nową działalnością w Norwegii bez zbędnych opóźnień, hylleselskap może być najlepszym wyborem. Wystarczy dokonać zmiany właściciela, zaktualizować dane w rejestrze i możesz ruszać z biznesem w jeden dzień. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Kvalitetskontroll – zaufanie potwierdzone przez Regnskap Norge
Z ogromną dumą chcemy podzielić się informacją, że nasze biuro pomyślnie – i celująco – przeszło kontrolę jakości (kvalitetskontroll) z Regnskap Norge. To dla nas potwierdzenie, że codzienna praca, dbałość o procedury i jakość usług naprawdę mają znaczenie. Dziękujemy całemu zespołowi za zaangażowanie oraz naszym klientom za zaufanie – możecie być pewni, że jesteście w dobrych rękach. Każde autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii przechodzi taką kontrolę co kilka lat – w tym roku to właśnie my zostaliśmy wybrani i jesteśmy z tego niezwykle dumni. Vi er stolte over å kunne dele at vårt regnskapsbyrå har bestått kvalitetskontrollen fra Regnskap Norge med toppresultat! Dette er et bevis på den solide jobben vi gjør hver dag, og på at våre rutiner og kvalitet holder høy standard. Tusen takk til vårt fantastiske team og til alle kundene våre for tilliten – dere er i gode hender. Alle autoriserte regnskapskontor i Norge blir kontrollert hvert noen år – og i år var det vår tur. We’re proud to share that our accounting firm has successfully – and with top results – passed the Regnskap Norge quality control (kvalitetskontroll). It’s a great recognition of the hard work and dedication our team puts in every day to deliver reliable and compliant accounting services. A big thank you to our amazing team and all our clients for the trust – you can rest assured you’re in good hands. Every authorized accounting office in Norway undergoes this control every few years – and this year, we were selected. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega ten proces i dlaczego jest tak istotny dla branży: Kontrola jakości („kvalitetskontroll”) prowadzona przez Regnskap Norge ma na celu zapewnienie, że autoryzowane biura rachunkowe oraz osoby posiadające tytuł statsautorisert regnskapsfører prowadzą swoją działalność w sposób profesjonalny, zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz przyjętymi w branży standardami. Członkowie Regnskap Norge, którzy świadczą usługi księgowe dla klientów zewnętrznych, są zobowiązani do uczestnictwa w takiej kontroli na mocy zasad członkowskich organizacji. (źródło: regnskapnorge.no) Podstawą prawną i organizacyjną systemu kontroli jest współpraca Regnskap Norge z Finanstilsynet, czyli norweskim urzędem nadzoru finansowego. Obie instytucje działają na podstawie porozumienia i wspólnych wytycznych dotyczących sposobu prowadzenia kontroli jakości w branży rachunkowej. Celem jest zapewnienie, że standardy zawodowe są utrzymywane na wysokim poziomie, a księgowi działają zgodnie z ustawą o działalności rachunkowej (Regnskapsførerloven) i innymi przepisami. (źródło: finanstilsynet.no – Retningslinjer for kvalitetskontroll) Kontrola jakości obejmuje kilka kluczowych elementów. Przede wszystkim sprawdza się, czy dana firma prowadzi działalność w sposób forsvarlig – czyli właściwy i odpowiedzialny. Ocenie podlegają między innymi: system zarządzania jakością wewnątrz biura, kontrola wewnętrzna, zgodność działań z obowiązującymi przepisami, a także przestrzeganie standardów god regnskapsføringsskikk (GRFS), które definiują dobre praktyki w zawodzie księgowego. (źródło: finanstilsynet.no – Retningslinjer for kvalitetskontroll) W ramach kontroli weryfikowane są również procedury związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy (hvitvaskingsregelverket, AML). Sprawdza się, czy biuro rachunkowe posiada odpowiednie mechanizmy rozpoznawania klientów, oceny ryzyka oraz prowadzenia dokumentacji zgodnie z przepisami o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu. (źródło: finanstilsynet.no – Årsrapport om kvalitetskontroll) Regnskap Norge stosuje zasadę, że każdy członek organizacji podlega kontroli co najmniej raz na siedem lat. Taki cykl zapewnia regularne monitorowanie jakości pracy w całej branży. Wybór firm do kontroli oparty jest często na analizie ryzyka — organizacja może częściej weryfikować biura o większej liczbie klientów, bardziej złożonej strukturze lub nowo powstałe. (źródło: regnskapnorge.no – Kvalitetskontroll) Sama kontrola może przebiegać na dwa sposoby: jako kontrola dokumentacyjna, w której analizuje się dostarczone przez biuro materiały, lub jako kontrola stacjonarna, przeprowadzana na miejscu. Wybór formy zależy od rodzaju działalności, wielkości biura oraz wcześniejszych wyników kontroli. Proces zawsze obejmuje przygotowanie, analizę oraz końcowe omówienie wyników z zaleceniami dotyczącymi ewentualnych usprawnień. (źródło: finanstilsynet.no – Årsrapport om kvalitetskontroll) Z perspektywy samego biura rachunkowego udział w procesie kontroli oznacza konieczność posiadania dobrze udokumentowanych procedur i polityk wewnętrznych. Obejmuje to m.in. podpisane umowy z klientami, opis systemu jakości, jasno określone role i odpowiedzialności w zespole, dokumentację AML oraz rejestr działań kontrolnych. (źródło: sticos.no – Hvordan sikre tilstrekkelig kvalitetskontroll på oppdragsnivå) W praktyce kontrola jakości w branży rachunkowej nie ma charakteru czysto formalnego. Jej głównym celem jest doskonalenie usług, budowanie zaufania klientów i zapewnienie bezpieczeństwa finansowego. Regularne audyty wewnętrzne oraz zewnętrzne wzmacniają reputację całej branży i potwierdzają, że autoryzowane biura działają z należytą starannością i profesjonalizmem. (źródło: jithomassen.no – Kvalitetskontroll i regnskapsbransjen) TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Sprzedaż firmy: koniec pracy czy początek nowego etapu? Co naprawdę dzieje się po podpisaniu umowy sprzedaży?
Wielu przedsiębiorców marzy o tym, by zbudować dobrze prosperującą firmę, sprzedać ją za wysoką kwotę i – w idealnym scenariuszu – już nigdy nie musieć pracować. Brzmi kusząco. I faktycznie, niektórzy tego dokonują. Ale w tym obrazie sukcesu często pomija się jeden bardzo istotny fakt: w dniu sprzedaży Twój dochód przestaje rosnąć. Otrzymujesz jednorazową zapłatę – większą lub mniejszą – i to wszystko. Od tej chwili musisz mądrze zainwestować kapitał albo… znów zacząć budować coś od zera. Nowy produkt, nowy zespół, nowe procesy. Tak, masz więcej środków, ale wciąż czeka Cię nowy początek. Czy naprawdę możesz całkowicie odpuścić? W praktyce rzadko kiedy kupujący oczekuje, że właściciel firmy natychmiast się wycofa. Wręcz przeciwnie – coraz częściej wymaga się, by założyciel pozostał na jakiś czas w roli doradcy, konsultanta lub menedżera. Często też sprzedający zachowuje mniejszościowy pakiet udziałów albo reinwestuje część uzyskanej kwoty w spółkę. Dzięki temu nowy właściciel zyskuje pewność, że przejęcie przebiegnie płynnie i stabilnie. Dlaczego tak się dzieje? Bo to właśnie założyciel zna najlepiej klientów, procesy, zespół i kulturę organizacyjną. Jego obecność zapewnia ciągłość i daje kupującemu poczucie bezpieczeństwa. Kupujący też ma swoje wyzwania Zakup firmy to kosztowny i złożony proces. Większość nabywców korzysta z finansowania zewnętrznego – na przykład z kredytów bankowych, które nie zawsze są dostępne, zwłaszcza przy niestabilnej sytuacji gospodarczej. Inni szukają inwestorów, którzy z kolei oczekują solidnych zabezpieczeń i pełnej przejrzystości finansowej. Tylko w wyjątkowych przypadkach kupującym jest duży gracz, który płaci gotówką, nie korzysta z kredytów i przejmuje firmę w całości – wraz z zespołem i strukturą, ale bez Twojego dalszego udziału. Takie transakcje dotyczą jednak wyłącznie firm o bardzo wysokiej wartości rynkowej. Uważaj na konflikty interesów Jednym z częstych powodów, dla których sprzedaż nie dochodzi do skutku, jest interesowny konflikt. Jeśli prowadzisz inne projekty lub spółki działające w tej samej branży, kupujący może zrezygnować z transakcji. Bo jak zaufać komuś, kto mógłby stać się bezpośrednim konkurentem albo przenieść klientów do innej działalności? Aby uniknąć takiej sytuacji, musisz wykazać, że: – w pełni wycofujesz się z danej branży, – nie posiadasz innych aktywnych spółek o podobnym profilu, – nie istnieją żadne ukryte powiązania, które mogłyby zagrozić transakcji. Klauzule konkurencyjne – standard, którego nie unikniesz Większość umów sprzedaży zawiera klauzule zakazu konkurencji, które uniemożliwiają prowadzenie podobnej działalności przez określony czas po sprzedaży. Przykładowo, jeśli sprzedajesz firmę budowlaną: – nie możesz założyć nowej firmy o podobnym profilu przez minimum dwa lata, – możesz pracować w branży jako pracownik, ale nie jako właściciel, – głównym celem takiej klauzuli jest ochrona kupującego przed utratą klientów i stabilności biznesu. To standardowa praktyka – i często warunek niezbędny do sfinalizowania umowy. Sprzedać czy zbudować niezależność? Wielu przedsiębiorców stoi dziś przed wyborem: sprzedać firmę, gdy wszystko idzie dobrze, czy raczej stworzyć strukturę, która działa bez ich codziennego udziału? Dzisiejsze technologie i nowoczesne systemy zarządzania dają ogromne możliwości: – możesz delegować odpowiedzialność, – tworzyć powtarzalne procesy i stałe źródła przychodów, – a także zbudować organizację, która funkcjonuje samodzielnie. Wtedy Twoja firma nie tylko zyskuje na wartości, ale też daje Ci prawdziwą wolność – bez konieczności sprzedaży. Co decyduje o wartości firmy? Największe różnice w wycenie pojawiają się między firmami, które są zależne od właściciela, a tymi, które działają niezależnie, z dobrze zorganizowanym zespołem i strukturą przychodów. – Firmy działające samodzielnie mają wysoką wartość rynkową – Natomiast jednoosobowe działalności, oparte na zaangażowaniu właściciela, są trudniejsze do sprzedaży Zanim podejmiesz decyzję Zadaj sobie dwa pytania: – Czy chcesz całkowicie się wycofać i zacząć coś nowego? – Czy może wolisz zachować udziały, zbudować system i cieszyć się wolnością oraz dochodem bez konieczności codziennej pracy? Nie ma jednej właściwej odpowiedzi. Obie drogi mogą prowadzić do sukcesu – o ile są zgodne z Twoimi celami i wizją życia po sprzedaży firmy. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Dialogmøte: norweski system wsparcia pracownika na zwolnieniu lekarskim
„Dialogmøte” w Norwegii to formalne spotkanie między pracownikiem, pracodawcą i często przedstawicielem urzędu NAV (norweskiego urzędu pracy i ubezpieczeń społecznych), organizowane w sytuacji, gdy pracownik jest niezdolny do pracy przez dłuższy czas. Celem takiego spotkania jest omówienie sytuacji zdrowotnej pracownika, przedstawienie możliwości dostosowania warunków pracy oraz opracowanie planu powrotu do pracy, zwanego oppfølgingsplan. Dialogmøte ma na celu znalezienie praktycznych rozwiązań, które umożliwią pracownikowi częściowy lub pełny powrót do obowiązków zawodowych. Spotkanie jest formą współpracy i komunikacji między stronami, a jego przebieg regulują przepisy prawa pracy oraz wytyczne NAV. Wyróżnia się trzy typy spotkań dialogowych. Pierwsze z nich – Dialogmøte 1 – musi się odbyć najpóźniej w siódmym tygodniu niezdolności do pracy. Zwołanie tego spotkania leży po stronie pracodawcy, chyba że spotkanie jest uznane za „oczywiście niepotrzebne”, np. gdy stan zdrowia pracownika całkowicie uniemożliwia jakikolwiek powrót do pracy w najbliższym czasie. Drugie spotkanie, Dialogmøte 2, organizuje urząd NAV, zazwyczaj po około 26 tygodniach trwania zwolnienia lekarskiego. Celem jest ocena postępów i dalszych możliwości powrotu do pracy. Dialogmøte 3 może się odbyć w wyjątkowych przypadkach, najczęściej przed końcem okresu zasiłku chorobowego, czyli po roku, gdy konieczna jest dalsza ocena sytuacji. Zarówno pracownik, jak i pracodawca mają określone prawa i obowiązki w związku z uczestnictwem w dialogmøte. Pracownik ma obowiązek uczestniczyć w spotkaniu, chyba że istnieją poważne przyczyny medyczne uniemożliwiające udział. Może również przyjść z osobą towarzyszącą, np. przedstawicielem związku zawodowego lub zaufanym doradcą. Jego zadaniem jest aktywny udział w rozmowie i współpraca przy tworzeniu planu powrotu do pracy. Pracodawca jest zobowiązany zorganizować dialogmøte 1 oraz przygotować informacje o możliwych dostosowaniach w miejscu pracy, takich jak zmniejszenie wymiaru godzin, zmiana obowiązków czy inne rozwiązania wspierające stopniowy powrót pracownika do pracy. Jeśli pracodawca nie zwoła spotkania w wymaganym terminie, pracownik może sam zwrócić się do NAV z prośbą o jego zorganizowanie. Urząd NAV odgrywa ważną rolę w całym procesie, szczególnie przy dłuższej nieobecności w pracy. Organizuje drugie spotkanie dialogowe i może zaprosić lekarza prowadzącego, aby pomóc w ocenie, jakie aktywności są możliwe z medycznego punktu widzenia. Spotkania mogą odbywać się w formie fizycznej lub cyfrowej, jeśli osobiste uczestnictwo nie jest możliwe. Pracodawca ma obowiązek przesłać do NAV aktualny plan powrotu do pracy co najmniej tydzień przed planowanym spotkaniem. W przypadkach, gdy pracownik jest częściowo niezdolny do pracy (gradert sykmeldt), dialogmøte może być zorganizowane wcześniej, jeśli strony lub lekarz uznają to za uzasadnione. Jeżeli choroba jest tak poważna, że powrót do pracy w przewidywalnym czasie nie jest realny, spotkanie może zostać uznane za zbędne. Cały proces ma na celu wspieranie pracownika, ale również zapewnienie, że możliwości powrotu do pracy zostaną rzeczywiście rozważone i odpowiednio dostosowane do jego stanu zdrowia. Informacje w pigułce: W Norwegii, podczas dłuższego zwolnienia lekarskiego, zarówno pracownik, jak i pracodawca mają obowiązek uczestniczyć w tzw. dialogmøte – spotkaniu dialogowym. Celem takiego spotkania jest omówienie sytuacji zdrowotnej pracownika oraz ustalenie możliwych działań, które mogą ułatwić jego powrót do pracy. Pierwsze spotkanie dialogowe powinno odbyć się nie później niż w siódmym tygodniu trwania zwolnienia lekarskiego. Za jego zorganizowanie odpowiada pracodawca. Podczas rozmowy omawia się, jakie działania mogą zostać podjęte, aby stopniowo przywrócić pracownika do aktywności zawodowej — na przykład możliwość pracy w niepełnym wymiarze godzin, zmianę obowiązków czy inne dostosowania stanowiska pracy. Udział w spotkaniu jest obowiązkowy zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy. Jeśli jednak stan zdrowia uniemożliwia osobisty udział w spotkaniu, możliwe jest zorganizowanie go w formie cyfrowej – online. W takiej sytuacji warto poinformować pracodawcę o trudnościach z dojazdem i zaproponować spotkanie zdalne, np. przez wideokonferencję. Dialogmøte ma charakter wspierający – nie jest kontrolą, lecz formą współpracy między stronami, która ma pomóc w znalezieniu najlepszych rozwiązań umożliwiających bezpieczny powrót do pracy. Więcej informacji znajdziesz na: 1. NAV (Arbeids- og velferdsetaten) – oficjalny urząd pracy i ubezpieczeń społecznych: https://www.nav.no/dialogmote – Zawiera oficjalne informacje o zasadach organizacji dialogmøte 1, 2 i 3, obowiązkach stron oraz wyjątkach. 2. Regjeringen.no (Rząd Norwegii) – dokumenty i checklisty dla pracodawców: https://www.regjeringen.no/contentassets/53ed02d8a2ef4223b93536d17c04c093/sjekkliste_arbgiver.pdf – Zawiera obowiązki pracodawcy dotyczące organizacji dialogmøte i opracowania oppfølgingsplan. 3. Helsedirektoratet (Dyrekcja Zdrowia) – wytyczne dla lekarzy: https://www.helsedirektoratet.no/veiledere/sykmelderveileder/sykmelders-rolle-i-sykmeldingsperioden-oppfolgingsplan-aktivitetskravet-og-dialogmoter/dialogmoter-med-arbeidsgiver – Omawia rolę lekarza w procesie dialogmøte i współpracy z pracodawcą. 4. Arbeidsmandsforbundet (Związek zawodowy pracowników fizycznych) https://arbeidsmandsforbundet.no/faq-items/ma-jeg-stille-opp-i-dialogmote-med-arbeidsgiver-nar-jeg-er-sykemeldt – Wyjaśnia obowiązek udziału pracownika w dialogmøte i jego prawa. 5. Norsk Lektorlag (Związek nauczycieli akademickich) https://www.norsklektorlag.no/oss/hvordan-skal-arbeidsgiver-folge-meg-opp-nar-jeg-er-sykmeldt – Zawiera praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania do spotkania i opracowania planu powrotu do pracy. 6. Legegruppa SMS (portal informacyjny dla lekarzy) https://legegruppa-sms.no/sykemeldinig-dialogmoter – Opisuje znaczenie dialogmøte z perspektywy lekarza prowadzącego i współpracy z NAV. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Fagforeningsfradrag – jak działa ulga podatkowa dla członków związków zawodowych w Norwegii
W Norwegii członkostwo w związkach zawodowych jest bardzo powszechne, a składka członkowska na związek – określana jako fagforeningskontingent – stanowi regularną opłatę wnoszoną przez pracownika na rzecz organizacji związkowej. Państwo wspiera osoby zrzeszone, umożliwiając im odliczenie tych składek od dochodu w ramach ulgi podatkowej znanej jako fagforeningsfradrag. Na czym polega ulga za składki związkowe? Zgodnie z norweskimi przepisami podatkowymi, każdy pracownik, który opłaca składki na związek zawodowy, może pomniejszyć swój dochód o ich wartość. Prawo to obejmuje zarówno osoby, których składki są potrącane automatycznie z wynagrodzenia przez pracodawcę, jak i tych, którzy wpłacają je samodzielnie. Odliczenie przysługuje także członkom zagranicznych związków zawodowych z krajów EOG – pod warunkiem, że organizacja taka negocjuje układy zbiorowe (tariffavtale) w imieniu swoich członków. W roku podatkowym 2025 (rozliczenie za 2024) maksymalna kwota odliczenia wynosi 8 250 NOK. Limit ten ma charakter łączny, co oznacza, że nie można go zwiększyć, nawet jeśli przynależy się do kilku związków jednocześnie. W sytuacji, gdy składki były opłacane jedynie przez część roku, ulga przysługuje proporcjonalnie do okresu, w którym były uiszczane. Dzięki temu odliczeniu zmniejsza się dochód podlegający opodatkowaniu, co w praktyce oznacza niższy podatek do zapłaty. Przykładowo, przy stawce podatkowej na poziomie około 22%, pełne wykorzystanie ulgi (8 250 NOK) pozwala zaoszczędzić nawet około 1 815 NOK. Jak skorzystać z ulgi w zeznaniu podatkowym? W większości przypadków odliczenie składek następuje automatycznie. Jeśli pracodawca potrąca fagforeningskontingent z Twojej pensji, informacja o zapłaconych składkach trafia co miesiąc do norweskiego urzędu skarbowego (Skatteetaten) poprzez raport a-melding. Dane te są następnie przenoszone do wstępnie wypełnionego zeznania podatkowego (skattemelding). Warto jednak samodzielnie sprawdzić poprawność tych informacji. Pracodawca do końca stycznia lub na początku lutego przekazuje tzw. Årsoppgave – roczne zestawienie dochodów i potrąceń. Znajdziesz tam m.in. łączną kwotę składek związkowych pobranych w minionym roku. Należy porównać ją z informacją w skattemeldingu i w razie rozbieżności wprowadzić korektę. Jeżeli w zeznaniu nie uwzględniono ulgi, możesz samodzielnie dodać właściwą kwotę lub skorzystać z pomocy księgowego. W przypadku osób, które opłacają składki samodzielnie (np. poprzez przelew do związku), procedura jest nieco inna. Takie wydatki również można odliczyć, ale trzeba je samodzielnie wykazać w zeznaniu podatkowym, jeśli nie zostały wcześniej zgłoszone pracodawcy. Najlepiej dostarczyć mu potwierdzenie wpłat przed końcem roku, aby mógł uwzględnić dane w raporcie a-melding. Związek zawodowy ma obowiązek wystawić zaświadczenie o wpłaconych składkach do 10 grudnia, a pracownik powinien przekazać je pracodawcy do 15 grudnia. Dzięki temu odliczenie pojawi się automatycznie w Twoim rozliczeniu. Dokumentacja i dowody wpłat Zazwyczaj nie trzeba przesyłać żadnych dokumentów potwierdzających zapłatę składek do Skatteetaten. Warto jednak zachować potwierdzenia wpłat, ponieważ urząd może zażądać ich w przypadku kontroli. Jako dowód wystarczy m.in. zaświadczenie wystawione przez związek zawodowy, potwierdzające sumę wpłaconych składek, lub lønnslipp (pasek wypłaty) zawierający informację o potrąceniach z pensji. Podsumowując, fagforeningskontingent to obowiązkowa składka członkowska w związku zawodowym, która dzięki uldze fagforeningsfradrag staje się mniej obciążająca finansowo. Norweski system podatkowy zachęca w ten sposób do uczestnictwa w związkach zawodowych. Jeśli pracujesz w Norwegii i regularnie opłacasz składki, upewnij się, że korzystasz z przysługującego Ci odliczenia – to prosty sposób na realne obniżenie podatku dochodowego. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Ważna zmiana od 1 stycznia 2026 roku – płatność zaliczek podatkowych bezpośrednio do Skatteetaten. Szczegółowe informacje!
Ważna zmiana od 1 stycznia 2026 roku – płatność zaliczek podatkowych bezpośrednio do Skatteetaten Od 1 stycznia 2026 r. pracodawcy będą zobowiązani do przekazywania zaliczki na podatek (forskuddstrekk) bezpośrednio do Skatteetaten, w tym samym czasie, gdy wypłacają wynagrodzenie. Oznacza to, że nie będzie już używane osobne konto bankowe zabezpieczające te środki czyli „skattetrekkskonto”. Ważne: · 6. termin 2025 należy opłacić jak dotychczas – ze skattetrekkskonto, najpóźniej do 15 stycznia 2026 r. · Po tej płatności należy zaprzestać przelewów na konto skattetrekk · Od 1 stycznia 2026 r. zaliczka podatkowa powinna być przekazywana bezpośrednio do Skatteetaten, najpóźniej w pierwszy dzień roboczy po wypłacie wynagrodzenia Zapamiętaj: – Nie wolno odkładać przelewu zaliczki na podatek ! – Musi on być wykonany najpóźniej następnego dnia roboczego po wypłacie wynagrodzenia. – Zalecamy, aby przelew do Skatteetaten wykonywać razem z przelewami dla pracowników. Numer konta Skatteetaten: 7694 05 24802 Składka pracodawcy (arbeidsgiveravgift) – Termin płatności arbeidsgiveravgift nie ulega zmianie. – Składkę należy nadal opłacać co dwa miesiące, do 15. dnia miesiąca następującego po zakończeniu okresu rozliczeniowego, tak jak dotychczas: 15 MARZEC (za styczeń, luty), 15 MAJ (za marzec, kwiecień), 15 LIPIEC (za maj, czerwiec), 15 WRZESIEŃ (za lipiec, sierpień), 15 LISTOPAD (za wrzesień, październik), 15 STYCZEŃ (za listopad, grudzień). Każde biuro księgowe działa według własnych wewnętrznych procedur, dlatego ważne jest, aby się do nich stosować, by proces naliczania pensji przebiegał sprawnie i terminowo. Konto skattetrekk Banki mogą mieć różne rozwiązania – część przekształci konto w zwykłe, inne je zamkną. Warto śledzić komunikaty swojego banku. Środki pozostające na koncie: Kwoty poniżej 12 000 NOK zostaną automatycznie odblokowane po 10 kwietnia 2026 r. Kwoty powyżej 12 000 NOK trzeba będzie odzyskać poprzez wniosek do Skatteetaten (od 16 stycznia 2026 r.) Raportowanie A-melding Termin składania A-meldingu pozostaje bez zmian – do 5. dnia następnego miesiąca. W A-meldingu wskazana będzie dokładna data wypłaty wynagrodzenia, od tej daty urząd będzie wymagał zapłaty podatku. Zalecamy regularnie weryfikować daty wypłat wynagrodzeń oraz upewnić się, że są one prawidłowo wpisane w umowach pracowników, aby uniknąć nieporozumień i zapewnić terminowe wypłaty. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Karnet na siłownię od pracodawcy – benefit czy opodatkowany przywilej?
W Norwegii coraz więcej firm inwestuje w zdrowie swoich pracowników, oferując im różne benefity – od masaży po dostęp do siłowni. To rozwiązanie przynosi korzyści obu stronom: pracownicy czują się lepiej i rzadziej chorują, a pracodawcy zyskują bardziej zmotywowany zespół. Jednak z punktu widzenia podatków nie każdy taki przywilej jest traktowany tak samo. Wiele zależy od tego, w jaki sposób organizowane są zajęcia i kto ma do nich dostęp. Zasadą ogólną jest, że jeśli aktywność fizyczna finansowana przez firmę ma charakter wspólny i integracyjny, może być uznana za tzw. velferdstiltak, czyli świadczenie socjalne. Wtedy pracownik nie płaci od niej podatku. Przykładem mogą być wspólne treningi organizowane przez pracodawcę – na przykład gdy firma wynajmuje salę dwa razy w tygodniu o ustalonej porze, a udział w zajęciach jest otwarty dla wszystkich zatrudnionych. Taki model jest traktowany jako rozsądna forma integracji, a nie jako osobista korzyść finansowa. Inaczej wygląda sytuacja, gdy pracownik dostaje indywidualny karnet na siłownię, z którego może korzystać kiedy chce. Norweski urząd skarbowy uważa wtedy, że to już konkretna korzyść mająca wartość pieniężną, a więc podlegająca opodatkowaniu. Jeśli przykładowo normalna cena miesięcznego karnetu wynosi 1000 koron, a pracodawca dopłaca połowę tej kwoty, to te 500 koron stanowi dochód, od którego trzeba zapłacić podatek. Co więcej, jeśli firma wynegocjuje dla swoich pracowników dodatkowy rabat, to wartość zniżki również powiększa podstawę opodatkowania. Istnieje jednak ważny wyjątek od tej zasady. Niektóre formy aktywności fizycznej mogą być zwolnione z podatku, jeśli mają charakter profilaktyczny i są związane z rodzajem wykonywanej pracy. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy firma organizuje ćwiczenia lub masaże mające na celu zapobieganie bólom pleców czy innym urazom zawodowym. Warunkiem jest, by program był przygotowany przez specjalistę, np. fizjoterapeutę, i obejmował tylko takie działania, które są faktycznie potrzebne do poprawy zdrowia w kontekście pracy. Na osobne omówienie zasługują również firmowe drużyny sportowe, tzw. bedriftsidrett. W ich przypadku norweskie przepisy są dość przychylne – finansowanie wspólnych treningów, sprzętu czy strojów sportowych używanych podczas zawodów jest traktowane jako świadczenie socjalne i nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. Oczywiście prywatne używanie takiego stroju poza zawodami nie jest już objęte zwolnieniem. Podsumowując, karnet na siłownię od pracodawcy może być atrakcyjnym benefitem, ale jego status podatkowy zależy od formy, w jakiej jest oferowany. Jeśli ma charakter wspólny i integracyjny – nie podlega opodatkowaniu. Gdy jednak służy indywidualnym celom rekreacyjnym pracownika, jego wartość należy doliczyć do dochodu. Warto więc, by zarówno pracodawcy, jak i pracownicy wiedzieli, gdzie przebiega granica między świadczeniem socjalnym a opodatkowaną korzyścią. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Norwegia dla firm: NUF czy AS?
Kryterium Aksjeselskap (AS) Norskregistrert Utenlandsk Foretak (NUF) Rodzaj podmiotu Niezależny podmiot prawny Oddział firmy zagranicznej, nie jest odrębnym podmiotem Odpowiedzialność prawna Ograniczona do wysokości kapitału zakładowego Pełna odpowiedzialność firmy-matki Kapitał zakładowy Minimalny 30 000 NOK Brak wymogu kapitału Koszty rejestracji Wyższe, opłata rejestracyjna ok. 5 500–6 500 NOK Niskie, minimalne lub zerowe Podatek dochodowy 22% w Norwegii Podwójne opodatkowanie (Norwegia + kraj macierzysty) Reputacja na rynku Wysoka, budzi zaufanie Może budzić wątpliwości, postrzegana jako mniej stabilna Czas rejestracji 4-5 tygodni 1-3 tygodnie Dla kogo? Długoterminowe, stabilne operacje Działalność tymczasowa, testowanie rynku Jednym z pierwszych kroków przy zakładaniu firmy w Norwegii jest wybór właściwej formy prawnej. To decyzja, która wpływa na sposób prowadzenia biznesu, poziom odpowiedzialności, obciążenia podatkowe i ogólny wizerunek przedsiębiorstwa. Najczęściej przedsiębiorcy rozważają dwie opcje: Aksjeselskap (AS), czyli norweską spółkę akcyjną z ograniczoną odpowiedzialnością, oraz Norskregistrert Utenlandsk Foretak (NUF) – oddział zagranicznej firmy działający na terytorium Norwegii. AS to niezależny podmiot prawny, bardzo podobny do polskiej spółki z o.o. Właściciele (akcjonariusze) ponoszą odpowiedzialność wyłącznie do wysokości wniesionego kapitału, co zapewnia im skuteczną ochronę prywatnego majątku. Minimalny kapitał zakładowy wynosi 30 000 NOK, a sama spółka w pełni podlega norweskiemu systemowi podatkowemu. Tego typu forma działalności jest uznawana za stabilną, przejrzystą i wzbudzającą zaufanie zarówno wśród kontrahentów, jak i instytucji finansowych. NUF z kolei stanowi oddział zagranicznej firmy, na przykład polskiej spółki z o.o., zarejestrowany w Norwegii. Nie jest to jednak samodzielny podmiot prawny, a wszystkie zobowiązania finansowe i prawne ponosi firma-matka z kraju pochodzenia. Rejestracja NUF jest zazwyczaj prostsza i tańsza, ponieważ nie wymaga kapitału zakładowego. Taka forma działalności często wybierana jest przez przedsiębiorstwa, które chcą przetestować norweski rynek lub prowadzą działalność tymczasową. Trzeba jednak pamiętać, że w tym przypadku istnieje ryzyko podwójnego opodatkowania – częściowo w Norwegii, a częściowo w kraju siedziby firmy. Różnice między AS a NUF najlepiej widać, gdy przyjrzymy się kilku kluczowym aspektom. W spółce AS odpowiedzialność właścicieli jest ograniczona, natomiast w NUF pełną odpowiedzialność za zobowiązania ponosi przedsiębiorstwo-matka. Założenie AS wiąże się z koniecznością wniesienia kapitału i poniesienia wyższych kosztów rejestracyjnych (około 5 500–6 500 NOK), jednak w zamian firma zyskuje większą wiarygodność na rynku. NUF natomiast pozwala rozpocząć działalność niskim kosztem, lecz wymaga szczególnej ostrożności w kwestiach podatkowych i księgowych. Jeśli chodzi o podatki, AS rozlicza się w całości w Norwegii według stawki 22%, prowadząc pełną księgowość zgodnie z lokalnymi przepisami. Po przekroczeniu progu 50 000 NOK obrotu spółka musi zarejestrować się jako płatnik VAT. NUF natomiast rozlicza się zarówno w Norwegii, jak i w kraju pochodzenia, co może wymagać dodatkowych działań związanych z unikaniem podwójnego opodatkowania. Podsumowując – wybór między AS a NUF zależy przede wszystkim od charakteru i planów przedsiębiorstwa. Jeśli zależy Ci na stabilnej, długoterminowej obecności na norweskim rynku, chcesz ograniczyć ryzyko finansowe i budować zaufanie wśród klientów – najlepszym rozwiązaniem będzie spółka AS. Natomiast gdy planujesz krótkotrwały projekt, chcesz przetestować rynek lub ograniczyć koszty startowe, warto rozważyć NUF. Obie formy mają swoje zalety, jednak to dopasowanie ich do strategii firmy decyduje o sukcesie działalności w Norwegii. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Szybki start biznesu? Polska czy Norwegia – sprawdź możliwości!
Rodzaj działalności Polska Norwegia Jednoosobowa działalność (online) Rejestracja przez CEIDG – zwykle w ciągu kilku godzin, maks. 1 dzień Rejestracja przez Altinn – zwykle w ciągu kilku godzin, maks. kilka dni Spółka kapitałowa (online) Sp. z o.o. przez S24 – średnio 2–3 dni robocze Spółka AS przez Altinn – ok. 1–3 tygodnie Rejestracja tradycyjna (papierowa) Do kilku dni, zależnie od urzędu 3–6 tygodni, szczególnie w okresach zwiększonej liczby wniosków Konto bankowe Można otworzyć po rejestracji spółki; zwykle 1 dzień Wymagane przed rejestracją spółki AS; dla obcokrajowców często 1–8 tygodni Opłaty rejestracyjne JDG – brak opłat; Sp. z o.o. – 350–600 zł (w zależności od trybu) ENK – ok. 2 250 NOK; AS – 5 797 NOK online / 6 797 NOK papierowo W 2025 roku proces zakładania firmy zarówno w Polsce, jak i w Norwegii jest stosunkowo prosty i szybki, szczególnie jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na rejestrację elektroniczną. Czas założenia działalności różni się jednak w zależności od jej formy prawnej oraz kraju. W Norwegii najpopularniejszymi formami prowadzenia firmy są jednoosobowa działalność gospodarcza – enkeltpersonforetak (ENK) – oraz spółka kapitałowa – aksjeselskap (AS). W Polsce ich odpowiednikami są odpowiednio jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o.o.). Jednoosobowa działalność w Norwegii, czyli ENK, jest najprostszą formą prowadzenia firmy. Można ją zarejestrować przez internet za pośrednictwem portalu Altinn. Cała procedura jest szybka – trwa od kilku godzin do maksymalnie kilku dni, a w najprostszych przypadkach rejestracja odbywa się automatycznie w ciągu około godziny. Jeśli jednak urząd musi ręcznie zweryfikować wniosek, czas ten może się wydłużyć do około 10 dni roboczych. Warunkiem szybkiej rejestracji jest posiadanie norweskiego numeru personalnego (lub tymczasowego D-nummeru) i możliwości logowania do systemu Altinn. Rejestracja tradycyjna, czyli wysyłka papierowego formularza do rejestru Brønnøysundregistrene, trwa znacznie dłużej – od 3 do 6 tygodni. Na czas wpływa także okres składania wniosków – zimą urząd działa sprawniej niż latem, gdy liczba zgłoszeń rośnie. Rejestracja papierowa jest również droższa od elektronicznej. W Polsce procedura zakładania jednoosobowej działalności gospodarczej w CEIDG jest równie prosta, a dodatkowo całkowicie bezpłatna. Wniosek można złożyć online przez portal biznes.gov.pl i podpisać profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Wpis do ewidencji dokonywany jest zwykle natychmiast lub najpóźniej następnego dnia roboczego. Często informacja o rejestracji generowana jest tego samego dnia, a przedsiębiorca może rozpocząć działalność od razu po złożeniu wniosku. Rejestracja tradycyjna – złożenie wniosku w urzędzie lub wysyłka listem – również nie zajmuje wiele czasu, zazwyczaj 1–2 dni robocze od dostarczenia dokumentów. System CEIDG automatycznie przekazuje informacje do urzędów skarbowych i ZUS, co znacznie przyspiesza całą procedurę. W przypadku spółek kapitałowych różnice są bardziej zauważalne. Norweska spółka AS, odpowiednik polskiej spółki z o.o., wymaga wniesienia kapitału zakładowego w wysokości co najmniej 30 000 NOK oraz sporządzenia dokumentów takich jak statut, protokół założycieli i potwierdzenie wpłaty kapitału. Rejestracja odbywa się w Foretaksregisteret poprzez portal Altinn i trwa dłużej niż rejestracja działalności jednoosobowej – zwykle od tygodnia do 2–3 tygodni. Każdy wniosek jest analizowany przez urzędnika, co wydłuża czas oczekiwania. Rejestracja papierowa jest znacznie droższa i może potrwać nawet do 6 tygodni. Dodatkowym utrudnieniem jest konieczność założenia konta bankowego, co dla obcokrajowców często oznacza kilkutygodniowe opóźnienia. W Polsce spółkę z o.o. można założyć elektronicznie w systemie S24. To szybki i wygodny sposób, który pozwala zarejestrować firmę w ciągu 2–3 dni roboczych, a niekiedy nawet w ciągu 24 godzin. Wystarczy skorzystać ze wzorca umowy i podpisać ją elektronicznie. Sąd rejestrowy powinien wpisać spółkę w ciągu jednego dnia od wpłynięcia kompletnego wniosku, choć w praktyce może to zająć nieco więcej czasu. Rejestracja w S24 jest znacznie szybsza od tradycyjnej i nie wymaga posiadania konta bankowego przed wpisem do rejestru. Kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 5000 zł można wpłacić już po rejestracji spółki. Pod względem czasu rejestracji jednoosobowa działalność gospodarcza w Polsce i w Norwegii nie różni się znacząco – w obu krajach można założyć firmę w ciągu jednego dnia, jeśli wniosek złożony jest online i kompletny. Różnice pojawiają się przy spółkach kapitałowych: w Polsce spółkę z o.o. można zarejestrować średnio w 2–3 dni, natomiast w Norwegii spółkę AS – w 1–3 tygodnie. Rejestracje tradycyjne, czyli papierowe, w obu krajach są znacznie wolniejsze i mniej opłacalne – mogą trwać od kilku tygodni do nawet półtora miesiąca. Najszybszym sposobem rozpoczęcia działalności w 2025 roku pozostaje więc rejestracja elektroniczna jednoosobowej firmy, zarówno w Polsce przez CEIDG, jak i w Norwegii przez Altinn. W obu przypadkach przedsiębiorca może rozpocząć działalność praktycznie tego samego dnia, o ile wszystkie dane zostaną prawidłowo wypełnione. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Tvangsmulkt w Norwegii – nawet 1314 NOK dziennie!
W Norwegii przedsiębiorstwa mają obowiązek dostarczania różnych raportów i informacji w wyznaczonych terminach. Jeśli dane te nie zostaną przekazane w odpowiednim czasie, organy podatkowe (Skatteetaten) mogą nałożyć tvangsmulkt – czyli dzienną karę pieniężną, która naliczana jest do momentu dostarczenia wymaganych informacji. Kiedy może zostać nałożona tvangsmulkt: Kara może zostać nałożona, jeśli przedsiębiorstwo nie dostarczy w terminie jednego z następujących dokumentów lub raportów: · Aksjonærregisteroppgaven (raport do rejestru akcjonariuszy) · Mva-meldingen (deklaracja VAT) · A-meldingen (raport o zatrudnieniu i wynagrodzeniach) · Skattemeldingen (deklaracja podatkowa) · Særavgiftsmeldingen (raport dotyczący podatków specjalnych) · Tredjepartsopplysninger (informacje od podmiotów trzecich) Tvangsmulkt może być również nałożona, jeśli przedsiębiorstwo narusza przepisy ustawy o rachunkowości (bokføringsloven), nie spełnia wymogów dotyczących obowiązkowego planu emerytalnego dla pracowników (OTP), lub nie udziela informacji na żądanie Skatteetaten. Przebieg postępowania: Jeśli wymagane informacje nie zostaną dostarczone w terminie, przedsiębiorstwo otrzymuje ostrzeżenie (varsel) z wyznaczeniem nowego terminu. Jeśli dane nadal nie zostaną przekazane w wyznaczonym czasie, zaczyna się naliczanie dziennych kar pieniężnych (tvangsmulkt). Kara jest naliczana do momentu dostarczenia informacji lub do osiągnięcia maksymalnej kwoty. Wysokość kary: Wysokość tvangsmulkt obliczana jest na podstawie tzw. rettsgebyr. W 2025 roku jedno rettsgebyr wynosi 1314 koron norweskich dziennie. Stawka może się różnić w zależności od rodzaju niewysłanego raportu lub deklaracji. Możliwość odwołania: Decyzję o nałożeniu tvangsmulkt można zaskarżyć. Należy jednak pamiętać, że kara musi zostać opłacona, nawet jeśli przedsiębiorstwo zdecyduje się na złożenie odwołania. Wskazówka: Terminowe dostarczanie raportów i informacji pomaga uniknąć kar oraz przyczynia się do bardziej uporządkowanego i efektywnego prowadzenia działalności. W razie wątpliwości co do obowiązków podatkowych warto skonsultować się z księgowym. Więcej: https://www.skatteetaten.no/bedrift-og-organisasjon/starte-og-drive/frister-gebyrer-og-tilleggsskatt/tvangsmulkt?utm_source=chatgpt.com TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no