Równowaga płci w zarządzie w Norwegii – od 30 czerwca 2026 nowe obowiązki dla kolejnych firm
Od 30 czerwca 2026 roku część przedsiębiorstw działających w Norwegii będzie musiała spełnić nowe wymagania dotyczące składu zarządu. Od tego dnia przepisy o równowadze płci obejmą również spółki zatrudniające więcej niż 30 pracowników. Jeżeli Twoja firma przekracza ten próg, warto już teraz sprawdzić, czy obecny skład zarządu jest zgodny z obowiązującymi regulacjami. Celem nowych przepisów jest zapewnienie bardziej zrównoważonej reprezentacji kobiet i mężczyzn w organach zarządzających spółkami. Zasada zakłada, że każda z płci powinna stanowić co najmniej 40% składu zarządu. Wymóg ten dotyczy jednak wyłącznie zarządów liczących co najmniej trzy osoby. Oznacza to między innymi, że w trzy- i czteroosobowym zarządzie nie mogą zasiadać więcej niż dwie osoby tej samej płci. W przypadku pięciu lub sześciu członków zarządu maksymalnie trzy osoby mogą reprezentować jedną płeć, natomiast przy większych zarządach obowiązuje zasada, że żadna z płci nie może stanowić więcej niż 60% całego składu. Warto podkreślić, że przepisy obowiązują w jednakowym stopniu kobiety i mężczyzn. Nie chodzi więc o zwiększenie udziału jednej konkretnej płci, lecz o zachowanie odpowiednich proporcji niezależnie od obecnego składu zarządu. Zarówno zarząd złożony wyłącznie z mężczyzn, jak i wyłącznie z kobiet będzie wymagał dostosowania do nowych zasad. Przy ocenie, czy firma została objęta obowiązkiem, znaczenie ma liczba zatrudnionych osób. Liczy się rzeczywista liczba pracowników, a nie liczba etatów przeliczeniowych. Przedsiębiorcy, których zatrudnienie oscyluje wokół trzydziestu osób, powinni regularnie monitorować stan zatrudnienia, ponieważ nawet niewielkie zwiększenie zespołu może oznaczać konieczność spełnienia nowych wymagań. Obowiązek zachowania równowagi płci nie został wprowadzony jednorazowo. Norweski ustawodawca zdecydował się na stopniowe obejmowanie przepisami kolejnych grup przedsiębiorstw. Najpierw nowe regulacje zaczęły obowiązywać największe spółki osiągające wysokie przychody i posiadające znaczną sumę bilansową. Następnie obowiązek rozszerzono na firmy zatrudniające ponad 50 pracowników. Kolejnym etapem jest właśnie termin przypadający na 30 czerwca 2026 roku, obejmujący przedsiębiorstwa z ponad 30 pracownikami. W następnych latach przepisy obejmą również kolejne spółki, których przychody przekraczają określone w ustawie progi. Jeżeli po przeanalizowaniu sytuacji okaże się, że skład zarządu nie spełnia nowych wymagań, nie warto odkładać zmian do ostatniej chwili. Powołanie nowych członków zarządu wymaga przeprowadzenia odpowiednich formalności, w tym podjęcia uchwały przez właściwy organ spółki oraz zgłoszenia zmian do rejestru. Cała procedura może zająć trochę czasu, dlatego odpowiednio wczesne przygotowanie pozwoli uniknąć niepotrzebnego pośpiechu. Warto potraktować dostosowanie zarządu jako okazję do uporządkowania również innych spraw korporacyjnych. Aktualizacja dokumentów spółki, weryfikacja danych wpisanych do rejestru oraz sprawdzenie zgodności z obowiązującymi przepisami mogą ułatwić dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa i ograniczyć ryzyko problemów formalnych w przyszłości. Jeżeli nie masz pewności, czy nowe przepisy dotyczą Twojej firmy lub czy obecny skład zarządu spełnia wymagania, warto skonsultować swoją sytuację. TOPNOR REGNSKAP AS – księgowość i wsparcie dla firm w Norwegii. Skontaktuj się z nami i działaj bezpiecznie na norweskim rynku. +47 939 82 173 post@topnor.no
Spółki ANS/DA w Norwegii: struktura, odpowiedzialność, opodatkowanie i korzyści
Tabela porównawcza Cecha ANS (Ansvarlig selskap med solidarisk ansvar) DA (Ansvarlig selskap med delt ansvar) Rodzaj odpowiedzialności Odpowiedzialność solidarna i nieograniczona Odpowiedzialność podzielona proporcjonalnie do udziałów Minimalna liczba wspólników 2 2 Kapitał zakładowy Brak wymogu minimalnego kapitału Brak wymogu minimalnego kapitału Odpowiedzialność za długi Wspólnicy odpowiadają za całość długów Wspólnicy odpowiadają proporcjonalnie do swoich udziałów Zarząd Nie jest wymagany, najwyższym organem jest zgromadzenie wspólników Nie jest wymagany, najwyższym organem jest zgromadzenie wspólników Reprezentowanie spółki Każdy wspólnik może reprezentować spółkę Każdy wspólnik może reprezentować spółkę Praca w spółce (wynagrodzenie) Brak wynagrodzenia w tradycyjnym sensie, ale wspólnicy mogą pobierać wynagrodzenie (arbeidsgodtgjørelse) Brak wynagrodzenia w tradycyjnym sensie, ale wspólnicy mogą pobierać wynagrodzenie (arbeidsgodtgjørelse) Rejestracja Proces rejestracji trwa 4-8 tygodni Proces rejestracji trwa 4-8 tygodni Podatek dochodowy Opodatkowanie zysków na poziomie wspólników Opodatkowanie zysków na poziomie wspólników Podatek od podziału zysków (utdeling) Tak, po opodatkowaniu zysków, z odliczeniem skjermingsfradrag Tak, po opodatkowaniu zysków, z odliczeniem skjermingsfradrag Rejestracja VAT (MVA) Obowiązkowa, gdy dochód przekroczy 50 000 NOK Obowiązkowa, gdy dochód przekroczy 50 000 NOK Odpowiedzialność po wyjściu ze spółki Tak, za zobowiązania powstałe przed opuszczeniem spółki Tak, za zobowiązania powstałe przed opuszczeniem spółki Wymogi formalne Mniej formalności niż w przypadku spółki AS Mniej formalności niż w przypadku spółki AS Ograniczenie odpowiedzialności Brak, wspólnicy ponoszą pełną odpowiedzialność za długi Tak, odpowiedzialność jest ograniczona do udziału wspólnika w długach Rozliczanie zysków Zyski rozdzielane pomiędzy wspólników proporcjonalnie do ich udziałów Zyski rozdzielane pomiędzy wspólników proporcjonalnie do ich udziałów Zgłoszenie do sądu Nie wymaga rejestracji w sądzie, ale wspólnicy muszą złożyć odpowiednie dokumenty w urzędzie skarbowym Nie wymaga rejestracji w sądzie, ale wspólnicy muszą złożyć odpowiednie dokumenty w urzędzie skarbowym Obowiązki administracyjne Niewielkie wymagania administracyjne w porównaniu do spółek kapitałowych Niewielkie wymagania administracyjne w porównaniu do spółek kapitałowych Dostępność dla zagranicznych inwestorów Tak, możliwe jest posiadanie zagranicznych wspólników Tak, możliwe jest posiadanie zagranicznych wspólników Możliwość podziału zysków Tak, zyski mogą być dzielone między wspólników zgodnie z ich udziałami Tak, zyski mogą być dzielone między wspólników zgodnie z ich udziałami Wspólnicy jako osoby fizyczne czy prawne Wspólnicy mogą być zarówno osobami fizycznymi, jak i prawnymi Wspólnicy mogą być zarówno osobami fizycznymi, jak i prawnymi Rejestracja działalności gospodarczej Wymagana, jeśli prowadzi się działalność zarobkową Wymagana, jeśli prowadzi się działalność zarobkową Ochrona przed wierzycielami Brak ochrony przed wierzycielami, majątek wspólników może zostać zajęty Ochrona przed wierzycielami w ramach podzielonej odpowiedzialności Zmiana wspólnika Wymaga zgody wszystkich wspólników, a także może wymagać zmiany umowy spółki Wymaga zgody wszystkich wspólników, a także może wymagać zmiany umowy spółki Spółka osobowa (ansvarlig selskap – ANS/DA) to forma działalności gospodarczej, w której wspólnicy ponoszą osobistą odpowiedzialność za zobowiązania firmy. Istnieją dwa główne rodzaje takich spółek: – ANS (ansvarlig selskap med solidarisk ansvar) – każdy wspólnik odpowiada za całość zobowiązań firmy. – DA (ansvarlig selskap med delt ansvar) – każdy wspólnik odpowiada jedynie do wysokości ustalonej w umowie części zobowiązań. Spółki ANS/DA mogą założyć minimum dwie osoby, a wszelkie zasady ich funkcjonowania reguluje Ustawa o spółkach (Selskapsloven). Różnica między ANS a DA – ANS: Wspólnicy ponoszą solidarną, nieograniczoną odpowiedzialność. Wierzyciel może żądać całości długu od dowolnego wspólnika. – DA: Odpowiedzialność wspólników jest podzielona zgodnie z udziałami określonymi w umowie. Struktura i zarządzanie spółką Spółka ANS/DA nie musi mieć zarządu ani prezesa – najwyższym organem decyzyjnym jest selskapsmøte (zgromadzenie wspólników). Wspólnicy mogą powołać zarząd lub osobę odpowiedzialną za codzienne operacje. Popularność spółek ANS/DA w Norwegii Na podstawie danych z Brønnøysundregistrene na grudzień 2024 roku: – Spółki osobowe (ANS) stanowią mniejszość w porównaniu do innych typów firm. – Liczba spółek typu DA jest nieco większa, ale nadal nie osiąga poziomu spółek akcyjnych (AS). – W porównaniu do spółek osobowych, liczba spółek akcyjnych (AS) i jednoosobowych działalności gospodarczych (ENK) jest znacznie wyższa, co świadczy o popularności tych form działalności gospodarczej w Norwegii. Opodatkowanie ANS/DA Spółki ANS/DA nie są opodatkowane jako odrębne podmioty – ich dochody przypisuje się wspólnikom, którzy rozliczają się indywidualnie: – Podatek od pracy wspólnika (arbeidsgodtgjørelse) – opodatkowanie od 0% do 50,6%. – Podatek od zysków spółki – 22%. – Podatek od podziału zysków (utdeling) – 22% po przeliczeniu współczynnikiem 1,72. Czy warto założyć spółkę ANS/DA? Korzyści: – Brak wymogu minimalnego kapitału zakładowego. – Prostsza rejestracja niż w przypadku spółki AS. Ryzyka: – Wspólnicy odpowiadają majątkiem osobistym. – Brak możliwości zatrudnienia siebie w spółce. Podsumowując, wybór między ANS, DA a innymi formami działalności powinien być uzależniony od indywidualnych potrzeb i poziomu akceptacji ryzyka finansowego. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Pożyczki od spółki akcyjnej (AS) do akcjonariuszy/stron powiązanych – procedury i regulacje
Transakcje finansowe pomiędzy spółkami akcyjnymi (AS) a ich akcjonariuszami lub stronami powiązanymi są szczegółowo regulowane przez norweskie prawo spółek. W praktyce ich realizacja jest możliwa wyłącznie przy zachowaniu określonych procedur. Zrozumienie tych zasad oraz ich właściwe stosowanie ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia konsekwencji prawnych i finansowych. Strony powiązane w kontekście transakcji z AS, zgodnie z przepisami Aksjeloven, to między innymi akcjonariusze, dyrektor generalny (daglig leder), członkowie zarządu, spółka matka oraz najbliżsi członkowie ich rodzin. Które umowy podlegają regulacjom? Decydujący w określeniu, czy dana transakcja wymaga zastosowania przepisów zawartych w Aksjeloven § 3-8, jest charakter umowy. Jeśli którakolwiek ze stron stawia swoje interesy ponad interesami spółki, umowa podlega szczególnym regulacjom. Istnieje szereg wyjątków, które pozwalają na wyłączenie umowy spod regulacji § 3-8 norweskiego prawa spółek. Pierwszym z nich jest wartość umowy – jeśli realna wartość transakcji wynosi mniej niż 2,5% sumy bilansowej spółki, regulacje te nie mają zastosowania. Drugim wyjątkiem jest wartość kontraktu, która, jeśli nie przekracza 100 000 NOK i zostanie zaakceptowana przez zarząd spółki, również nie podlega tym przepisom. Kolejnym przypadkiem są umowy zawarte w ramach standardowej działalności spółki, o ile ich warunki są zgodne z przyjętymi standardami rynkowymi. Wyjątkiem są także umowy dotyczące wynagrodzenia dyrektora generalnego lub członków zarządu, pod warunkiem, że zostały one zaakceptowane przez walne zgromadzenie akcjonariuszy. Ponadto przepisy te nie obejmują umów zawieranych w trakcie zakładania spółki ani transakcji dotyczących wsparcia finansowego w ramach struktury koncernu. Dzięki tym wyjątkom możliwe jest uniknięcie niepotrzebnych formalności w przypadku standardowych lub niewielkich transakcji, co znacząco ułatwia prowadzenie działalności gospodarczej. Świadomość tych wyjątków pomaga uniknąć nieprawidłowości i błędów związanych z zawieraniem umów ze stronami powiązanymi. Procedury zatwierdzania transakcji – aby transakcja pomiędzy spółką a stroną powiązaną była zgodna z prawem, należy spełnić określone wymagania: Ocena umowy przez zarząd: Zarząd musi przeanalizować warunki transakcji i sporządzić oświadczenie wyjaśniające zasady wyceny. Weryfikacja przez rewizora: Oświadczenie musi zostać zatwierdzone przez rewizora, nawet jeśli spółka nie jest zobowiązana do posiadania rewizora. Zatwierdzenie przez walne zgromadzenie: Dokument należy przedstawić na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy i zarejestrować w Foretaksregisteret. Bezpieczeństwo finansowe: Oświadczenie powinno potwierdzać, że transakcja jest bezpieczna dla płynności finansowej i kapitałów własnych spółki. Dzięki przestrzeganiu tych procedur spółka zabezpiecza swoje interesy oraz interesy swoich akcjonariuszy, minimalizując ryzyko prawne i finansowe. PodsumowanieTransakcje pomiędzy spółką akcyjną a stronami powiązanymi mogą być legalnie realizowane wyłącznie w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Dokładna analiza i przestrzeganie wyjątków, jak również procedur zatwierdzania, pozwala uniknąć komplikacji, a także zapewnić transparentność i zgodność z norweskim prawem. Dbałość o te aspekty to klucz do utrzymania stabilności finansowej spółki. TOPNOR REGNSKAP AS – Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no