Forskuddstrekk w Norwegii – co zmienia się od stycznia 2026?
Norwegia przygotowuje się do dużej reformy systemu Forskuddstrekk, czyli poboru zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń. Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku i będą miały bezpośredni wpływ na codzienne obowiązki pracodawców, w tym polskich przedsiębiorców prowadzących działalność na norweskim rynku. Najważniejszym elementem reformy jest likwidacja skattetrekkskonto. Do tej pory pracodawcy musieli przelewać potrącone zaliczki na specjalne konto bankowe, co oznaczało dodatkowe procedury administracyjne. Od 2026 roku ten obowiązek zniknie, a pieniądze będą trafiać bezpośrednio do urzędu skarbowego Skatteetaten. Co więcej, przelew trzeba będzie wykonać najpóźniej w pierwszy dzień roboczy po wypłacie wynagrodzenia, co uprości i przyspieszy rozliczenia. Reforma wprowadza także kolejną zasadę. Obecnie firmy muszą obsługiwać wiele różnych zajęć i potrąceń dotyczących jednego pracownika, co często komplikuje proces płacowy. Po zmianach pracodawca będzie realizował tylko jedno, zbiorcze potrącenie z wynagrodzenia, a Skatteetaten zajmie się rozdzieleniem środków pomiędzy wierzycieli. Dla przedsiębiorców oznacza to mniej formalności, a dla pracowników – większą przejrzystość. Istotnym aspektem nowych regulacji jest również ochrona danych osobowych. Pracodawcy nie będą już informowani, kim są wierzyciele pracownika. W dokumentach z urzędu znajdą się wyłącznie podstawowe informacje: numer personalny (fødselsnummer lub D-nummer), kwota lub procent potrącenia oraz jego status. Dzięki temu ograniczony zostanie przepływ wrażliwych danych, co zwiększy bezpieczeństwo pracowników. Choć zmiany mają na celu uproszczenie systemu, firmy muszą odpowiednio się do nich przygotować. Kluczowe będzie sprawdzenie, czy oprogramowanie płacowe jest dostosowane do nowych przepisów, a także przeszkolenie personelu odpowiedzialnego za rozliczenia. Warto też pamiętać, że przewidziany został okres przejściowy – przez pewien czas część potrąceń może być realizowana zarówno według starych, jak i nowych zasad. Reforma Forskuddstrekk to krok w stronę prostszego i bardziej przejrzystego systemu podatkowego w Norwegii. Jednak aby skorzystać z jej zalet bez komplikacji, przedsiębiorcy powinni rozpocząć przygotowania z odpowiednim wyprzedzeniem. Więcej na: https://www.skatteetaten.no/om-skatteetaten/fremtidens-innkreving/arbeidsgivere/ TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Opowieści księgowej – od chaosu w księgowości do spokojnego snu
Księgowość może wydawać się nudna, trudna i pełna skomplikowanych przepisów, ale w praktyce to codzienne życie firmy – z jego wzlotami i potknięciami. Łatwiej zapamiętać opowieść o prawdziwych problemach i ich rozwiązaniach niż suche definicje z podręcznika. Jeśli w tej krótkiej opowieści rozpoznasz choć trochę siebie, to może właśnie dziś będzie Twój moment, by uniknąć kosztownych błędów. Dziś zacznijmy od podstaw. Opowieści księgowej: od chaosu w księgowości do spokojnego snu „Jeszcze rok temu myślałem, że ogarniam finanse mojej firmy. Przecież to tylko faktury, podatki i parę tabel w Excelu, prawda? Okazało się, że byłem w błędzie. Pierwszy kubeł zimnej wody – VAT Zawsze wypełniałem deklaracje sam. Ale raz pomyliłem stawkę VAT, innym razem zapomniałem o odliczeniu. A kiedy spóźniłem się z wysyłką, dostałem list z urzędu skarbowego. Stres, nerwy, a do tego zapłaciłem więcej niż powinienem. Puste konto w środku miesiąca Miałem pełno zleceń, a na koncie… pustki. Dlaczego? Wystawiałem faktury z opóźnieniem, wydatki planowałem „na oko”, a zobowiązań do zapłaty nie liczyłem w ogóle. Raz zabrakło mi nawet na zapłatę podatku – to był moment, w którym poczułem, że tonę. Wpadka z wypłatami Liczyłem pensje pracowników samodzielnie. W jednym miesiącu źle policzyłem składki, w innym spóźniłem się z raportem do urzędu. Było mi wstyd przed ludźmi, którzy pracują dla mnie, i bolało mnie, że przez moje błędy dostali mniej pieniędzy. Księgowy chaos w szufladzie Gdy urząd poprosił o dokumenty, zacząłem szukać po szufladach, torbach i… samochodzie. Niektóre faktury były gdzieś w skrzynce mailowej, inne po prostu zaginęły. Ostatecznie urząd odmówił mi kilku odliczeń i zapłaciłem wyższy podatek. Życie bez planu Byłem tak zajęty bieżącą pracą, że nie myślałem o przyszłości. Nie miałem strategii finansowej, więc przepuszczałem pieniądze, które mogły zostać zainwestowane w rozwój. Moment zwrotny Pewnego dnia kolega z branży powiedział: „Poszukaj biura księgowego, oni postawią cię na nogi”. I miał rację. Biuro księgowe zrobiło porządek w moim VAT, przejęli obsługę płac, ustawili prognozę płynności i pomogli mi stworzyć plan na kilka lat do przodu. Dziś śpię spokojnie. Wiem, ile zarabiam, ile wydaję i jakie podatki zapłacę. A co najlepsze – moja firma w końcu zaczęła się rozwijać”. Jeśli czytasz to i czujesz, że to trochę Twoja historia… Nie czekaj, aż problemy urosną. Zadzwoń do Topnor Regnskap AS. Umów się na bezpłatną konsultację +47 939 82 173
Biznes na czysto – jak legalnie prowadzić firmę sprzątającą w Norwegii
Obowiązek Opis Podstawa prawna / Uwagi Wybór formy działalności ENK lub AS – zależnie od skali i potrzeb Brønnøysundregistrene Rejestracja firmy Poprzez Altinn – Enhetsregisteret lub Foretaksregisteret www.altinn.no Renholdsregisteret Obowiązkowy wpis dla firm sprzątających Arbeidstilsynet HMS-kort Karta identyfikacyjna dla wszystkich pracowników www.hmskort.no Umowy o pracę Pisane po norwesku, zgodne z minimalnymi stawkami Arbeidsmiljøloven BHT Obowiązkowa współpraca z firmą BHP Wymóg dla wpisu do Renholdsregisteret Verneombud / AMU Osoba ds. bezpieczeństwa / komisja przy większych firmach Arbeidstilsynet Ubezpieczenie wypadkowe Yrkesskadeforsikring – obowiązkowe Wymagane przy wpisie do rejestru Emerytura OTP Plan emerytalny dla pracowników (min. 2%) NAV / Skatteetaten MVA (VAT) Rejestracja po przekroczeniu 50 000 NOK Skatteetaten Księgowość Dokładna, 5-letni obowiązek przechowywania dokumentacji Zalecane biuro autoryzowane A-melding Miesięczne raporty o pracownikach NAV / Skatteetaten Norwegia to kraj, który wielu osobom kojarzy się ze stabilnością, wysokimi standardami życia i przejrzystymi przepisami. Nic dziwnego, że coraz więcej Polaków decyduje się tam na prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Jedną z najpopularniejszych branż jest sprzątanie – zapotrzebowanie na te usługi jest duże, a bariery wejścia stosunkowo niskie. Zanim jednak zdecydujesz się na taki krok, warto dobrze poznać norweskie przepisy, aby uniknąć kosztownych błędów. Prowadzenie legalnej firmy sprzątającej w Norwegii wiąże się z szeregiem obowiązków – zarówno przy rejestracji, jak i w codziennym funkcjonowaniu. Pierwszym krokiem jest wybór formy prawnej działalności. Najczęściej spotykane to enkeltpersonforetak (ENK), czyli jednoosobowa działalność gospodarcza, oraz aksjeselskap (AS), czyli spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. ENK jest prostsza i tańsza w prowadzeniu, ale właściciel odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy. AS daje większe bezpieczeństwo – oddziela finanse firmowe od prywatnych, ale wymaga minimalnego kapitału zakładowego w wysokości 30 000 NOK. W praktyce mniejsze firmy sprzątające często wybierają ENK, natomiast większe przedsięwzięcia wolą AS ze względu na bezpieczeństwo prawne i lepszy wizerunek w oczach klientów. Kolejnym krokiem jest rejestracja firmy – niezależnie od wybranej formy prawnej, należy ją zgłosić przez platformę Altinn. ENK rejestruje się w Enhetsregisteret, natomiast AS również w Foretaksregisteret. Samo rozpoczęcie działalności nie wystarczy – w branży sprzątającej obowiązkowe jest uzyskanie zatwierdzenia przez Inspektorat Pracy (Arbeidstilsynet). Firma musi zostać wpisana do Renholdsregisteret – bez tego wpisu nie można legalnie świadczyć usług sprzątania, ani dla klientów indywidualnych, ani dla firm. Dotyczy to zarówno ENK, jak i AS, nawet jeśli jedyną osobą pracującą w firmie jest jej właściciel. Wniosek składa się elektronicznie, ale trzeba dołączyć szereg dokumentów, takich jak umowy o pracę w języku norweskim, potwierdzenie zgłoszenia pracowników do NAV, umowę z zatwierdzoną firmą BHT, informacje o wynagrodzeniach zgodnych z obowiązującymi stawkami branżowymi, dokument potwierdzający zawarcie ubezpieczenia od wypadków oraz pisemne zobowiązanie do przestrzegania norweskiego prawa pracy. Wpis do rejestru należy co roku odnawiać, a co trzy lata przesyłać pełną dokumentację do ponownej weryfikacji. Świadczenie usług sprzątających bez zatwierdzenia grozi karami finansowymi i zakazem działalności. Po uzyskaniu wpisu do Renholdsregisteret, należy zadbać o kolejne obowiązki. Jednym z nich jest wyrobienie dla każdego pracownika – a także dla właściciela, jeśli sam wykonuje pracę – tzw. HMS-kort, czyli karty bezpieczeństwa. To imienny dokument potwierdzający legalność zatrudnienia w firmie zarejestrowanej w branży sprzątającej. Kartę zamawia się przez stronę hmskort.no, a jej koszt to 132,90 NOK plus VAT. Jest ważna przez dwa lata i trzeba ją zawsze mieć przy sobie podczas pracy – brak HMS-kort może skutkować karami administracyjnymi i utratą zatwierdzenia w Renholdsregisteret. Kiedy zatrudniasz pracowników, musisz zadbać o zgodność z norweskimi przepisami prawa pracy. Każda osoba musi mieć pisemną umowę o pracę, sporządzoną w języku norweskim, a wynagrodzenia muszą być zgodne z obowiązującymi stawkami branżowymi. Na dzień 15 czerwca 2025 roku minimalne stawki wynoszą 236,54 NOK brutto za godzinę dla dorosłych i 185,55 NOK dla osób poniżej 18 roku życia. Za pracę nocną, wykonywaną między godziną 21:00 a 6:00 rano, należy wypłacić dodatkowe minimum 29 NOK za godzinę. W przypadku nadgodzin obowiązuje minimum 40% dodatku do stawki godzinowej. Do czasu pracy wliczają się także przejazdy między zleceniami, za które również należy zapłacić. Pracodawca ma też obowiązek zapewnienia odzieży roboczej oraz środków ochrony osobistej, takich jak rękawice, maseczki czy okulary ochronne. Kwestie BHP są w Norwegii traktowane bardzo poważnie – szczególnie w branży sprzątającej, gdzie pracownicy mają styczność z chemikaliami, wykonują powtarzalne czynności fizyczne i często pracują w trudnych warunkach. Każda firma sprzątająca musi współpracować z zatwierdzoną służbą BHT (bedriftshelsetjeneste), która pomaga ocenić ryzyko zawodowe, prowadzi dokumentację i organizuje szkolenia. Taka współpraca jest obowiązkowa i stanowi warunek wpisu do Renholdsregisteret. Dodatkowo, w firmach zatrudniających pracowników należy wyznaczyć verneombud – osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo w miejscu pracy. W większych firmach (powyżej 50 pracowników lub czasem już od 5) trzeba także powołać AMU, czyli komisję ds. środowiska pracy. Właściciel firmy ma obowiązek przeprowadzać regularne oceny ryzyka – zarówno dotyczące kontaktu z chemikaliami, jak i przeciążeń fizycznych, warunków pracy czy dojazdów. Wyniki takiej oceny muszą być udokumentowane i aktualizowane. Na ich podstawie planuje się środki ochrony i zakres szkoleń BHT. Każdy pracownik musi być przeszkolony w zakresie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, znajomości kart charakterystyki substancji (Sikkerhetsdatablad), ergonomii oraz postępowania w razie wypadków. Pracodawca jest też zobowiązany do zapewnienia ubezpieczenia od wypadków przy pracy (yrkesskadeforsikring), a dokument potwierdzający zawarcie takiej polisy należy dołączyć przy ubieganiu się o wpis do Renholdsregisteret. Jeśli zatrudniasz pracowników, musisz także utworzyć obowiązkowy plan emerytalny (OTP), co oznacza, że przez system emerytalny wpłacasz co najmniej 2% wynagrodzeń pracowników na ich indywidualne konta emerytalne. Obowiązek ten pojawia się w ciągu 6 miesięcy od zatrudnienia pierwszej osoby. Co miesiąc należy też przesyłać tzw. a-melding do Skatteetaten i NAV – raport obejmujący dane o wynagrodzeniach, podatkach i składkach pracowników. Brak tego zgłoszenia lub opóźnienia mogą skutkować karami finansowymi. Kiedy roczny przychód firmy przekroczy 50 000 NOK, firma musi zarejestrować się w rejestrze VAT (MVA) i doliczać 25% podatku do faktur. Co dwa miesiące wysyła się deklarację VAT (MVA-melding), nawet jeśli w danym okresie nie było sprzedaży. Prowadzenie dokładnej księgowości jest obowiązkowe – dokumentację finansową należy przechowywać przez co najmniej 5 lat. Warto korzystać z programów księgowych lub z usług autoryzowanego biura rachunkowego, które posiada uprawnienia nadane przez norweskie władze. Na koniec roku trzeba złożyć zeznanie podatkowe (skattemelding). ENK rozlicza się jako osoba prywatna, płacąc podatek dochodowy
Pensja trafia do męża lub żony? Sprawdź, co może pójść nie tak
Czy wypłata musi trafić wyłącznie na moje konto? A może da się to rozwiązać inaczej? W praktyce wielu pracowników – zwłaszcza tych, którzy dopiero zaczynają pracę w Norwegii – zastanawia się, czy mogą poprosić pracodawcę o przelanie wynagrodzenia na inne konto niż własne. Czasem chodzi o konto współmałżonka, innym razem o rachunek w Polsce lub po prostu o tymczasowe rozwiązanie do momentu założenia własnego konta w Norwegii. Choć przepisy nie zakazują takich działań, temat nie jest tak prosty, jak mogłoby się wydawać. Zarówno przelew na cudze konto, jak i wypłata na konto zagraniczne niosą ze sobą określone ryzyka i ograniczenia, które warto znać, zanim podejmie się decyzję. Wypłata wynagrodzenia na cudze konto – czy to możliwe? Z prawnego punktu widzenia, wypłata na konto osoby trzeciej jest dopuszczalna, o ile pracownik wyraźnie o to poprosi. Pracodawca, realizując przelew zgodnie z taką prośbą, wypełnia swój obowiązek wypłaty wynagrodzenia. Jednak w praktyce takie rozwiązanie wymaga dużej ostrożności i przemyślenia. Po pierwsze, należy pamiętać, że środki trafiają na konto, nad którym pracownik nie ma żadnej kontroli. Jeśli z jakiegoś powodu pieniądze nie zostaną mu przekazane dalej – np. w wyniku konfliktu lub braku dobrej woli ze strony właściciela konta – pracodawca nie ponosi za to odpowiedzialności. Dla niego wynagrodzenie zostało wypłacone zgodnie z dyspozycją pracownika. Kolejna ważna kwestia to możliwe problemy po stronie banku. Wpływ wynagrodzenia na konto osoby, która formalnie nie jest jego odbiorcą, może być niezgodny z regulaminem banku, co w skrajnych przypadkach prowadzi do czasowej blokady rachunku. Dodatkowo, urząd skarbowy może uznać taki przelew za dochód osoby, która otrzymała pieniądze – zwłaszcza jeśli nie ma żadnej dokumentacji potwierdzającej, że była to wypłata dla kogoś innego. Dlatego warto zabezpieczyć się pisemną prośbą o przelew na cudze konto lub zachować odcinki wypłaty (lønnslipp), na których widnieje nazwisko właściwego pracownika. Warto również zaznaczyć, że nie wszystkie firmy i agencje pośrednictwa pracy dopuszczają możliwość przelewów na cudze konta. Wiele z nich stosuje wewnętrzne procedury bezpieczeństwa, które jednoznacznie wymagają, by wypłata trafiała wyłącznie na konto należące do pracownika. W takich sytuacjach jedynym rozwiązaniem może być założenie konta bankowego na swoje nazwisko, choćby tymczasowo. Wypłata wynagrodzenia na konto zagraniczne – np. polskie Drugim często spotykanym przypadkiem jest prośba o przelanie wynagrodzenia na konto prowadzone poza Norwegią – najczęściej w Polsce. Również w tym przypadku prawo nie zabrania takiego rozwiązania, jednak decyzja należy do pracodawcy. Pracodawca ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia w sposób niegenerujący nadmiernych kosztów i problemów organizacyjnych – jeśli więc wypłata na polskie konto nie jest dla niego uciążliwa, powinien ją zaakceptować. W praktyce jednak wielu pracodawców oczekuje od pracownika posiadania norweskiego konta. Główne powody to kwestie techniczne i kosztowe – przelewy krajowe są szybsze, tańsze i mniej podatne na błędy. Wypłata na konto w Polsce może wiązać się z dodatkowymi kosztami przelewu międzynarodowego, które często ponosi sam pracownik. Przelew może także dotrzeć z opóźnieniem – czas realizacji międzynarodowych transakcji bankowych wynosi zazwyczaj od 1 do 5 dni roboczych. Nie bez znaczenia są też techniczne trudności. Każdy bank ma swoje wymagania dotyczące formatu danych odbiorcy, a ich błędne wprowadzenie może skutkować opóźnieniem lub nawet zwrotem środków. Dodatkowo, wypłata w złotówkach praktycznie nigdy nie jest możliwa – przelew z Norwegii trafia w koronach norweskich (NOK), a przewalutowanie odbywa się dopiero po stronie polskiego banku, zazwyczaj po mniej korzystnym kursie niż rynkowy. Podsumowanie Zarówno wypłata na cudze konto, jak i na konto zagraniczne, to rozwiązania możliwe, ale wymagające ostrożności i zrozumienia potencjalnych konsekwencji. Choć z prawnego punktu widzenia pracodawca może wypłacić wynagrodzenie zgodnie z prośbą pracownika, to praktyka pokazuje, że takie sytuacje mogą generować trudności – zarówno techniczne, jak i prawne. Najbezpieczniejszym i najprostszym rozwiązaniem jest posiadanie własnego konta bankowego w Norwegii, nawet jeśli ma ono służyć jedynie tymczasowo. Pozwala to uniknąć niepotrzebnych opóźnień, kosztów i niejasności związanych z wypłatą pensji. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Sprawdź, jak działa prøvetid po zmianach przepisów
Zagadnienie Opis Maksymalna długość okresu próbnego 6 miesięcy dla umów stałych. Dla umów tymczasowych: maksymalnie połowa całkowitego okresu zatrudnienia. Możliwość przedłużenia próby Tak, tylko w przypadku nieobecności pracownika (np. choroba) – o czas tej nieobecności. Powtórny okres próbny Nie można ustalać kolejnej próby na tym samym stanowisku. Można w przypadku zmiany zatrudnienia tymczasowego na stałe, jeśli łączny czas próby i zatrudnienia nie przekroczy 6 miesięcy. Obowiązek powiadomienia o zakończeniu próby Tak – pracownik musi zostać poinformowany z wyprzedzeniem o ewentualnym rozwiązaniu umowy. Długość wypowiedzenia w okresie próbnym 14 dni, liczone od daty doręczenia wypowiedzenia (o ile nie ustalono inaczej w umowie). Wyobraź sobie pierwsze tygodnie w nowej pracy. Dużo się uczysz, poznajesz zespół, próbujesz odnaleźć się w kulturze firmy. Z drugiej strony – pracodawca przygląda się Twoim kompetencjom, podejściu i zaangażowaniu. To właśnie jest prøvetid, czyli norweski okres próbny – ważny czas dla obu stron, który może zdecydować o dalszej współpracy. Od 2024 roku zasady dotyczące tego etapu zostały w Norwegii zaktualizowane. Ustawodawca postanowił uporządkować przepisy, by uniknąć niejasności i zapewnić większą przejrzystość – zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Wprowadzono między innymi limit czasu trwania próby – obecnie nie może ona przekraczać sześciu miesięcy. W przypadku zatrudnienia tymczasowego obowiązuje dodatkowy warunek: okres próbny nie może być dłuższy niż połowa całego okresu zatrudnienia. Jeśli więc dana osoba pracuje na umowie sześciomiesięcznej, próba może trwać maksymalnie trzy miesiące. W przypadku nieobecności (na przykład z powodu choroby), okres próbny można wydłużyć dokładnie o ten czas. Nowe przepisy ograniczają także możliwość ustanowienia kolejnego okresu próbnego na tym samym stanowisku. Jeśli pracownik kontynuuje pracę w tej samej roli, nie można rozpoczynać nowej próby. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy umowa tymczasowa zostaje przekształcona w stałą – wtedy możliwe jest ustalenie nowej próby, ale tylko jeśli łączny czas zatrudnienia oraz próby nie przekroczy sześciu miesięcy. Wprowadzono również obowiązek wcześniejszego informowania pracownika o planowanym zakończeniu zatrudnienia w okresie próbnym. Taki wymóg zwiększa przejrzystość i bezpieczeństwo – pracownik nie dowiaduje się o decyzji w ostatniej chwili, co pozwala na przygotowanie się do ewentualnych zmian. Z punktu widzenia pracodawcy oznacza to konieczność dostosowania wzorów umów i bardziej świadomego zarządzania okresem próbnym. Warto wprowadzić jasne procedury ewaluacyjne, np. cykliczne rozmowy podsumowujące, które pomogą ocenić postępy pracownika i umożliwią podjęcie decyzji zgodnie z prawem. Dla pracownika to z kolei większe poczucie stabilności – zna zasady gry, wie, że próba ma określone ramy, i nie musi się obawiać nieuzasadnionego jej przedłużania. Nowe przepisy ułatwiają również planowanie dalszej kariery i podejmowanie decyzji zawodowych. Zmiany w przepisach wprowadzone w 2024 roku to kolejny krok w stronę bardziej uczciwego i przejrzystego rynku pracy. Choć okres próbny to tylko początek współpracy, warto, by był dobrze zorganizowany. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Czym jest „trekk for ferie”?
Sytuacja Co się dzieje? Dlaczego? Co dostajesz? Stała pensja (fastlønn) + urlop Pomniejszona pensja w miesiącu urlopu Pracodawca odlicza dni wolne (trekk for ferie) Pomniejszona pensja + feriepenger Stawka godzinowa (timelønn) + urlop Brak wynagrodzenia za nieprzepracowane godziny Nie pracujesz, więc nie ma godzin = brak wypłaty Tylko feriepenger Urlop bez feriepenger (nowa praca) Wypłata pomniejszona, ale brak feriepenger Nie wypracowano feriepenger w poprzednim roku Pomniejszona pensja lub brak wypłaty Brak urlopu Pełna wypłata Normalna praca bez dni wolnych Pełna pensja, brak feriepenger Otrzymujesz feriepenger Feriepenger wypłacone zamiast pensji Taki jest system – wakacyjne pieniądze zastępują pensję Feriepenger z poprzedniego roku W norweskim systemie wynagrodzeń funkcjonuje zasada, zgodnie z którą w czasie urlopu pracownik nie otrzymuje standardowego wynagrodzenia. Zamiast tego wypłacane są tzw. feriepenger, czyli środki urlopowe, które są naliczane na podstawie dochodów z poprzedniego roku kalendarzowego. Aby uniknąć podwójnego wynagrodzenia w miesiącu, w którym pracownik korzysta z urlopu, pracodawca dokonuje tzw. „trekk for ferie” – potrącenia z bieżącej pensji odpowiadającego liczbie dni wolnych od pracy. Przykładowo: jeśli w danym miesiącu urlopowym pracownik bierze trzy tygodnie wolnego, jego stała pensja (fastlønn) zostaje pomniejszona o te właśnie trzy tygodnie. W tym samym czasie wypłacane są feriepenger, które pełnią funkcję wynagrodzenia za dni wolne. W przypadku osób zatrudnionych na stawce godzinowej (timelønn), potrącenie trekk for ferie nie występuje w klasycznej formie. Brak przepracowanych godzin oznacza brak wynagrodzenia, a jedyną wypłatą w okresie urlopu są wtedy feriepenger. Warto także pamiętać, że osoby rozpoczynające pracę, które nie zdążyły jeszcze wypracować środków urlopowych, mogą doświadczyć sytuacji, w której ich wynagrodzenie zostaje pomniejszone (trekk for ferie), natomiast nie otrzymują jeszcze feriepenger. Efektem może być niższa wypłata w miesiącu urlopu. Podsumowując: trekk for ferie nie oznacza, że pracodawca „zabiera” Ci pieniądze – to jedynie techniczne rozwiązanie, które pozwala wypłacić środki urlopowe w odpowiedni sposób. Taki jest po prostu norweski styl rozliczania urlopu – trochę inny niż w wielu innych krajach, ale dobrze przemyślany. I kiedy wszystko się zsumuje, bilans zwykle wychodzi na zero. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Nowe stawki płacy minimalnej – od 15.06.2025
Od 15 czerwca 2025 roku w Norwegii obowiązują nowe stawki minimalne dla wielu branż. Pracodawcy mają obowiązek dostosować wynagrodzenie do nowych kwot — brak aktualizacji może skutkować obowiązkiem dopłaty z odsetkami lub odszkodowaniem. Stawki dotyczą osób zatrudnionych na umowę o pracę (godzinową lub stały kontrakt). Nie obejmują osób prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Jeśli obecne wynagrodzenie jest wyższe niż nowa stawka minimalna — nie trzeba go zmieniać. Jeżeli natomiast jest niższe — stawkę należy podnieść (zgoda pracownika nie jest wymagana). BRANŻA BUDOWLANA – od 15 czerwca 2025 r. wykwalifikowani pracownicy z fagbrev będą otrzymywać 264,32 NOK za godzinę (wcześniej 250,30 NOK — wzrost o 14,02 NOK). Niewykwalifikowani pracownicy z co najmniej rocznym doświadczeniem — 249,00 NOK (wcześniej 235,80 NOK — wzrost o 13,20 NOK), a bez doświadczenia — 239,61 NOK (wcześniej 226,90 NOK — wzrost o 12,71 NOK). Dla osób poniżej 18. roku życia stawka wzrasta do 162,44 NOK (z 153,83 NOK — +8,61 NOK). PRZEMYSŁ ELEKTRYCZNY – wykwalifikowani elektrycy będą od teraz otrzymywać 270,45 NOK/h (wcześniej 257,79 NOK — wzrost o 12,66 NOK), a pozostali pracownicy — 241,77 NOK/h (wcześniej 229,11 NOK — wzrost o 12,66 NOK). Dodatek za pracę zmianową pozostaje bez zmian: 17% za pracę dwuzmianową i 27,3% za trzyzmianową. Zmiana ta nie dotyczy prac wykonywanych w rafineriach na morzu. Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych — ważna zmiana! Już od 1 listopada 2024 roku za każdą godzinę nadliczbową przysługuje dodatek w wysokości 50% stawki godzinowej (wcześniej 40%). Dodatkowo za pracę poza zwykłym czasem w godzinach od 21:00 do 06:00 oraz w niedziele i święta obowiązuje 100% dodatku do stawki godzinowej. SPRZĄTANIE (RENHOLD) – pracownicy powyżej 18 lat — nowa stawka wynosi 236,54 NOK/h (wcześniej 227,54 NOK — wzrost o 9 NOK), a pracownicy poniżej 18 lat — 185,55 NOK/h (wcześniej 176,55 NOK — wzrost o 9 NOK).Dodatek za pracę w godzinach 21:00–06:00 pozostaje bez zmian — minimum 29 NOK/h. HOTELE, RESTAURACJE, BARY, CATERING – pracownicy powyżej 20 roku życia oraz powyżej 18 lat z min. 4-miesięcznym doświadczeniem będą teraz otrzymywać 204,79 NOK/h (wcześniej 197,79 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla młodszych pracowników: 18 lat — 166,34 NOK/h (wcześniej 159,34 NOK — wzrost o 7 NOK), 17 lat — 152,08 NOK/h (wcześniej 145,08 NOK — wzrost o 7 NOK), 16 lat — 142,58 NOK/h (wcześniej 135,58 NOK — wzrost o 7 NOK). Potrącenia za noclegi w pokojach pracodawcy: pokój jednoosobowy — 675,67 NOK/mc (wcześniej 660,48 NOK), pokój dwuosobowy (od osoby) — 439,46 NOK/mc (wcześniej 429,58 NOK). Stawki nie obejmują liderów (kierowników) ani praktykantów (szkoły/NAV). Napiwki powinny być uwzględniane w wynagrodzeniu i opodatkowane. PRZEMYSŁ STOCZNIOWY – wykwalifikowani pracownicy (fagarbeidere) — 216,79 NOK/h (wcześniej 211,79 NOK — wzrost o 5 NOK). Specjaliści (spesialarbeidere) — 207,14 NOK/h (wcześniej 202,14 NOK — wzrost o 5 NOK). Pomocnicy — 197,61 NOK/h (wcześniej 192,61 NOK — wzrost o 5 NOK). Dodatki za pracę zmianową również wzrosły o 1 NOK: dla wykwalifikowanych: 43,36 NOK, dla specjalistów: 41,43 NOK, dla pomocników: 39,52 NOK. ROLNICTWO I PODOBNE – sezonowi pracownicy poniżej 18 lat — 142,90 NOK/h (wcześniej 135,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, do 12 tygodni stażu — 162,90 NOK/h (wcześniej 155,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, 12 tygodni do 6 miesięcy stażu — 168,40 NOK/h (wcześniej 161,40 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla pracowników stałych (zatrudnienie powyżej 26 tygodni): poniżej 18 lat — 152,40 NOK/h (wcześniej 145,40 NOK), niewykwalifikowani — 182,80 NOK/h (wcześniej 175,80 NOK), dodatek dla wykwalifikowanych — 14,50 NOK/h (bez zmian). Dodatek +25% za pracę w weekendy i święta obejmuje teraz pełne doby sobotnio-niedzielne oraz cały dzień w święta. PRZEMYSŁ RYBNY – wykwalifikowani — 240,96 NOK/h (wcześniej 231,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy produkcji — 225,96 NOK/h (wcześniej 216,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy poniżej 18 roku życia: min. 80% stawki (bez zmian). Za pracę powyżej 12 tygodni (wcześniej 17 tygodni) obowiązuje standardowa stawka minimalna. Dodatek za zmianę: 20% przy pracy dwuzmianowej, 25% przy trzyzmianowej. TRANSPORT DROGOWY TOWARÓW – kierowcy pojazdów powyżej 3,5 t — 229,00 NOK/h (wcześniej 222,00 NOK — wzrost o 7 NOK). Od 1 czerwca 2025 r. wprowadzono również minimalną stawkę dla pojazdów od 2,5 t — 229,00 NOK/h. TRANSPORT PASAŻERÓW – wszyscy pracownicy — 218,62 NOK/h (wcześniej 213,62 NOK — wzrost o 5 NOK). INNE BRANŻE – w branżach bez stawek państwowych obowiązują regulacje wynikające z umów zbiorowych lub ustaleń wewnętrznych w firmie. Jeżeli pracodawca nie zmieni stawki: brak dostosowania płac do obowiązujących stawek minimalnych może skutkować koniecznością późniejszych dopłat z odsetkami oraz odszkodowaniami na rzecz pracownika. Nieprawidłowości można zgłaszać anonimowo do Ministerstwa Pracy. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no Nowe Stawki Minimalne – Porównanie Branża Stan od 15.06.2025 Poprzednia stawka Różnica Budowlana – Wykwalifikowani 264,32 NOK 250,30 NOK +14,02 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani z 1 rokiem doświadczenia 249,00 NOK 235,80 NOK +13,20 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani bez doświadczenia 239,61 NOK 226,90 NOK +12,71 NOK Budowlana – Poniżej 18 lat 162,44 NOK 153,83 NOK +8,61 NOK Przemysł elektryczny – Wykwalifikowani 270,45 NOK 257,79 NOK +12,66 NOK Przemysł elektryczny – Pozostali pracownicy 241,77 NOK 229,11 NOK +12,66 NOK Sprzątanie – powyżej 18 lat 236,54 NOK 227,54 NOK +9,00 NOK Sprzątanie – poniżej 18 lat 185,55 NOK 176,55 NOK +9,00 NOK Noclegi i gastronomia – powyżej 20 lat / powyżej 18 lat z 4 mies. doświadczenia 204,79 NOK 197,79 NOK +7,00 NOK Stoczniowy – Wykwalifikowani 216,79 NOK 211,79 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Specjaliści 207,14 NOK 202,14 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Pomocnicy 197,61 NOK 192,61 NOK +5,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat do 12 tygodni 162,90 NOK 155,90 NOK +7,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat 12 tyg. – 6 mies. 168,40 NOK 161,40 NOK +7,00 NOK Przemysł rybny – Wykwalifikowani 240,96 NOK 231,15 NOK +9,81 NOK Przemysł rybny – Pracownicy produkcji 225,96 NOK 216,15 NOK +9,81 NOK Transport drogowy towarów – pojazdy powyżej 3,5 t 229,00 NOK 222,00 NOK +7,00 NOK Transport
Jak rozliczyć wynagrodzenie za 1 i 17 maja w Norwegii?
Maj już za nami, ale w firmach księgowych nadal trwa rozliczanie wynagrodzeń za ten miesiąc. To dobry moment, żeby przypomnieć, jak traktować dwa ważne dni w norweskim kalendarzu – 1 maja (Święto Pracy) i 17 maja (Dzień Konstytucji). Zasady zależą od rodzaju zatrudnienia, grafiku pracy i tego, na jaki dzień tygodnia przypada święto. Brzmi zawile? Spokojnie – postaramy się to wyjaśnić bez zbędnych księgowych zaklęć. Dla pracowników zatrudnionych na stałą pensję miesięczną (FASTLØNN), 1 i 17 maja są zawsze dniami płatnymi – niezależnie od tego, czy wypadają w tygodniu, sobotę, czy inny dzień. Sprawa wygląda trochę inaczej w przypadku pracowników zatrudnionych na stawkę godzinową (TIMELØNN). Dla nich te dni są płatne tylko wtedy, jeśli normalnie mieliby wtedy pracować – czyli zgodnie z grafikiem byłby to ich dzień pracy. Warto pamiętać, że w Norwegii sobota uznawana jest za dzień roboczy. Jeśli więc firma działa od poniedziałku do soboty (jak często bywa np. w budownictwie), i pracownik miałby zaplanowaną dniówkę właśnie w sobotę 1 lub 17 maja, to należy się mu normalne wynagrodzenie. Z kolei jeśli soboty są u niego wolne (np. w systemie pracy „co druga sobota wolna”), a święto przypada akurat na wolną sobotę, to taki dzień nie jest płatny. Jeśli pracownik rzeczywiście stawi się w pracy 1 lub 17 maja – niezależnie od tego, czy to dzień roboczy, sobota czy inny dzień tygodnia – należy mu się dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 50% stawki. To forma rekompensaty za pracę w święto. Jeżeli natomiast święto przypada na sobotę, a firma pracuje tylko od poniedziałku do piątku (jak w przypadku wielu biur), to dzień ten nie jest płatny, bo pracownik i tak miałby wtedy wolne. To samo dotyczy sytuacji, gdy 1 lub 17 maja wypadają w niedzielę albo w inne ustawowe święto (tzw. „czerwony dzień”) – w takich przypadkach dzień również nie jest płatny. W przypadku osób zatrudnionych na część etatu, wynagrodzenie za 1 i 17 maja wypłacane jest proporcjonalnie – zgodnie z procentowym wymiarem etatu, który widnieje w umowie. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Zbliża się sezon urlopowy! Sprawdź, jak zadbać o swoje wolne dni
Wraz ze zbliżającym się okresem letnim wielu pracowników w Norwegii zaczyna planować swoje wakacje. Warto więc przypomnieć sobie, jakie zasady dotyczą urlopu i w jaki sposób zadbać o jego prawidłowe wykorzystanie. Norweskie przepisy, a dokładnie Ustawa o Urlopach (Ferieloven), jasno regulują te kwestie. Każdy zatrudniony ma prawo do 25 dni roboczych urlopu rocznie, a osoby powyżej 60. roku życia otrzymują dodatkowe 6 dni wolnego. Urlop powinien zostać wykorzystany w roku, w którym przysługuje, a pracodawca jest zobowiązany tak zorganizować pracę, aby pracownicy mogli swobodnie korzystać z przysługujących im dni wolnych. Bardzo istotne jest również, by sam pracownik odpowiednio wcześniej zaplanował swój wypoczynek. Czasami jednak zdarzają się sytuacje, w których nie ma możliwości skorzystania z urlopu zgodnie z planem. W przypadku choroby lub innych poważnych zdarzeń losowych istnieje prawo do przeniesienia niewykorzystanych dni na kolejny rok — pod warunkiem, że powód ten zostanie udokumentowany. Dodatkowo pracownik może uzgodnić z pracodawcą przeniesienie niewykorzystanego urlopu, podpisując stosowną pisemną umowę. W takiej sytuacji można przenieść maksymalnie 12 dni niewykorzystanego wolnego. Po stronie pracodawcy leży obowiązek przypominania o konieczności wykorzystania urlopu, umożliwienia jego realizacji oraz odpowiedniego dokumentowania ustaleń dotyczących przenoszenia niewykorzystanych dni. Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu i nie podpisze umowy o jego przeniesieniu, w przypadku zakończenia pracy ma prawo do otrzymania ekwiwalentu finansowego za niewykorzystane dni wolne. Jednak dopóki trwa zatrudnienie, przepisy zabraniają zamiany urlopu na dodatkową wypłatę — czas wolny ma służyć regeneracji, a nie być traktowany jak element wynagrodzenia. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Norweski Inspektorat Pracy – kontrole 2025
W 2025 roku Arbeidstilsynet (Norweski Inspektorat Pracy) skoncentruje się na przeprowadzaniu szczegółowych kontroli w sektorze budowlanym. Oto kilka rad, jak przygotować swoją firmę na nadchodzące kontrole: Skup się na zdrowiu pracowników: Dotychczas inspektorat koncentrował się głównie na zapobieganiu wypadkom, jednak teraz szczególną uwagę poświęci chorobom zawodowym, takim jak nowotwory i schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Przeanalizuj czynniki ryzyka: Będą prowadzone szczegółowe kontrole dotyczące identyfikacji i minimalizacji ryzyka zdrowotnego w miejscu pracy, dlatego warto dokonać audytu ryzyka zdrowotnego. Dbaj o ochronę przed substancjami niebezpiecznymi: Inspektorzy będą sprawdzać, czy pracodawcy wiedzą, jak zapobiegać ekspozycji na substancje rakotwórcze, takie jak azbest czy pył krzemionkowy. Skup się na ergonomii: Będą kontrolowane procedury związane z zapobieganiem schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego. Dobrze jest zainwestować w ergonomiczne stanowiska pracy i technologie ułatwiające pracownikom wykonywanie ich obowiązków. Zapewnij odpowiednie warunki pracy: Inspektorat sprawdzi przestrzeganie przepisów dotyczących wynagrodzeń, czasu pracy, ale także zapewnienia odpowiednich warunków socjalnych, takich jak czyste toalety i miejsce odpoczynku. Zwalczaj nielegalne zatrudnienie: Inspektorzy będą identyfikować przypadki pracy na czarno i innych form nielegalnego zatrudnienia. Ważne jest, aby unikać takich sytuacji i zadbać o zgodność z przepisami. Obszar kontroli Opis 1. Zwalczanie nielegalnego zatrudnienia i oszustw – Identyfikacja przypadków pracy na czarno oraz innych form nielegalnego zatrudnienia.– Współpraca z innymi instytucjami w celu zwalczania przestępczości w środowisku pracy. 2. Zapobieganie ekspozycji na substancje rakotwórcze i chemiczne – Sprawdzenie, czy pracodawcy są świadomi ryzyka związanego z narażeniem na substancje rakotwórcze (np. azbest, pył krzemionkowy).– Weryfikacja wprowadzenia odpowiednich środków ochrony zdrowia pracowników. 3. Zapewnienie odpowiednich warunków pracy – Kontrola przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy, wynagrodzeń oraz innych warunków zatrudnienia.– Weryfikacja, czy pracodawcy zapewniają pracownikom odpowiednie warunki socjalne (np. czyste toalety, miejsce do odpoczynku). 4. Zapobieganie schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego – Ocena działań pracodawców w zakresie identyfikacji i minimalizacji czynników ryzyka powodujących schorzenia mięśniowo-szkieletowe.– Weryfikacja stosowania ergonomicznych stanowisk pracy i technologii wspierających pracowników. 5. Zwalczanie wypadków przy pracy – Kontynuacja działań na rzecz zapobiegania wypadkom, zwłaszcza podczas pracy na wysokościach oraz przy zabezpieczeniach przed upadkami.– Sprawdzenie stosowania odpowiednich środków ochrony osobistej i przestrzegania procedur bezpieczeństwa. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no