Świąteczne prezenty i spotkania firmowe – zasady podatkowe w Norwegii
Prezenty oraz koszty związane z działaniami firmy wobec pracowników, klientów i partnerów biznesowych to temat istotny przez cały rok, a szczególnie w okresie świątecznym, dlatego warto dokładnie znać obowiązujące zasady. Firma może przekazywać pracownikom różne prezenty, takie jak przedmioty użytkowe, różnego rodzaju doświadczenia czy bony upominkowe, pod warunkiem że nie mogą one zostać wymienione na gotówkę. Pieniężne prezenty nie są dozwolone. Obowiązuje limit zwolniony z podatku do 5 000 NOK rocznie, co oznacza, że w tej wysokości prezent nie jest opodatkowany po stronie pracownika i jednocześnie przysługuje prawo do odliczenia po stronie pracodawcy. Wartość prezentów przekraczająca ten limit podlega już opodatkowaniu oraz naliczeniu składek pracodawcy. Drobne upominki, takie jak kwiaty czy czekoladki, nie są traktowane jako dochód pracownika. W przypadku szczególnych okoliczności obowiązują odrębne limity – przy ślubie, przejściu na emeryturę, minimum 10 latach pracy oraz okrągłych urodzinach limit wynosi 4 000 NOK, natomiast przy 20 latach pracy w firmie 8 000 NOK. Pracownicy mogą również otrzymywać rabaty na produkty lub usługi sprzedawane przez firmę lub grupę przedsiębiorstw. Zwolnienie z podatku dla takich rabatów obowiązuje do kwoty 10 000 NOK rocznie, a jeśli pracownik nie otrzymuje innych prezentów, limit ten zwiększa się do 15 000 NOK. Rabatem jest różnica pomiędzy zwykłą ceną sprzedaży a ceną zapłaconą przez pracownika, natomiast rabaty przekraczające wskazane limity podlegają opodatkowaniu oraz objęte są składkami pracodawcy. Spotkania świąteczne oraz imprezy integracyjne organizowane dla wszystkich pracowników są traktowane jako świadczenia socjalne i z tego tytułu są wolne od podatku dla pracowników, w pełni odliczalne dla firmy oraz nie obowiązuje przy nich żaden limit kwotowy. Dozwolony jest alkohol w ramach standardowej obsługi restauracyjnej, czyli niskoprocentowy, na przykład piwo i wino. Warunkiem skorzystania z tych zasad jest zaproszenie wszystkich pracowników wraz z ewentualnymi osobami towarzyszącymi. Zasady te nie dotyczą firm, w których jedynym pracownikiem jest jednocześnie właściciel. W odniesieniu do klientów i partnerów biznesowych proste upominki, takie jak kwiaty, czekoladki czy podobne drobiazgi, mogą stanowić koszty odliczalne, jednak obowiązuje limit maksymalnie 317 NOK za jedno wręczenie. Wieńce pogrzebowe pozostają odliczalne bez limitu. Upominki firmowe zawierające logo lub nazwę firmy mogą być traktowane jako materiały promocyjne pod warunkiem, że są wyraźnie oznaczone logo lub nazwą, przekazywane większej liczbie klientów, a nie pojedynczym osobom, mają niewielką wartość oraz ich cena jednostkowa nie przekracza 317 NOK. W przypadku poczęstunku dla klientów związanego ze spotkaniami biznesowymi i negocjacjami firma może odliczyć skromne koszty pod warunkiem, że spotkania odbywają się w godzinach pracy lub bezpośrednio przy spotkaniu albo negocjacjach, w siedzibie firmy lub w pobliskiej restauracji. W restauracji obowiązuje limit 579 NOK za osobę za jedno wydarzenie. Podanie mocnych alkoholi wyklucza możliwość odliczenia kosztów posiłku, a po przekroczeniu limitu koszt staje się w całości nieodliczalny. Zestaw tych zasad pozwala bezpiecznie planować zarówno prezenty dla pracowników, jak i drobne upominki oraz spotkania z klientami, z zachowaniem zgodności z obowiązującymi przepisami. TOPNOR REGNSKAP AS – Autoryzowane Biuro Księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Skattekort (karta podatkowa) – zadbaj o swoje finanse w Norwegii
W połowie grudnia każdego roku w Norwegii otwierana jest możliwość zamówienia nowej karty podatkowej na kolejny rok oraz aktualizacji danych w już posiadanej karcie. W 2025 roku karta na 2026 rok będzie dostępna od 15 grudnia od godziny 08:00, zgodnie z oficjalną informacją Skatteetaten. To bardzo ważny moment, by sprawdzić, czy Twój Skattekort odzwierciedla przewidywane dochody, ulgi podatkowe, odsetki, kredyty i majątek — dzięki temu unikniesz nadmiernego potrącenia podatku lub dopłaty przy rozliczeniu rocznym. Skattekort to elektroniczny dokument wydawany przez Skatteetaten, który pokazuje, ile podatku Twój pracodawca powinien potrącać z pensji. Jeśli karta jest nieaktualna — możesz zapłacić za dużo albo za mało podatku, a w skrajnych przypadkach pracodawca może potrącić nawet 50% wynagrodzenia. Dlatego warto regularnie sprawdzać i aktualizować swoje dane, szczególnie przed rozpoczęciem nowego roku. W Norwegii funkcjonują cztery główne rodzaje Skattekort: Frikort, Kildeskatt, Tabellkort oraz Prosentkort. Frikort (karta 0%) jest przeznaczony dla osób, które przewidują roczne zarobki do około 100 000 NOK — podatek wynosi wtedy 0%, ale jeśli przekroczysz limit, musisz zamówić zwykły Skattekort, inaczej pracodawca może potrącić 50% podatku. Kildeskatt (z ryczałtowym podatkiem) to opcja dla osób nowych w Norwegii lub pracujących sezonowo — w tym wariancie podatek wynosi stałe 25% (lub 17,3% w przypadku zwolnienia ze składek społecznych), nie składasz rocznej deklaracji podatkowej i nie korzystasz z ulg ani zwrotów; z systemu Kildeskatt możesz zrezygnować nawet do 3 lat wstecz i odzyskać nadpłacony podatek. Standardowy Skattekort — Tabellkort — polecany jest osobom zatrudnionym u jednego pracodawcy z regularnymi dochodami; podatek naliczany jest zgodnie z tabelą Skatteetaten. Warto zwrócić uwagę, że od 2025 roku obowiązuje nowa numeracja tabel (kody od 8000 do 9400) — co może mieć znaczenie przy wyborze właściwej opcji. Alternatywą dla osób z nieregularnymi dochodami, kilkoma pracodawcami, premiami lub dodatkami jest Prosentkort — podatek naliczany jest jako stały procent dochodu, a jedna karta działa u wszystkich pracodawców. To rozwiązanie często najbezpieczniejsze przy zmiennej pracy. Aktualizacja Skattekort jest szczególnie ważna w sytuacji, gdy Twoja sytuacja finansowa zmienia się w trakcie roku — np. pojawiają się nowe źródła dochodu, premie, odsetki od kredytów czy zmienia się majątek. Dzięki temu unikniesz niespodzianek przy rozliczeniu rocznym i zapobiegniesz błędnemu potrąceniu podatku. Warto także pamiętać, że jeśli dopiero zaczynasz pracę w Norwegii lub zmieniasz pracodawcę — brak ważnego Skattekort albo nieaktualna karta może skutkować automatycznym potrąceniem 50% podatku z Twojej wypłaty. Dlatego jak najszybciej zamów Skattekort albo zweryfikuj, czy obecna karta odpowiada Twoim przewidywanym dochodom. Całą procedurę można przeprowadzić online — logując się na portal Skatteetaten — co sprawia, że zmiana jest łatwa i wygodna. Jeśli masz kilku pracodawców, każdemu przypisz odpowiednią formę: główny pracodawca może korzystać z Tabellkort lub Prosentkort, a dodatkowi pracodawcy zazwyczaj z Prosentkort. Jeśli dopiero planujesz pracę w Norwegii — warto zastanowić się, która opcja będzie dla Ciebie najbardziej korzystna: Frikort, Kildeskatt, Tabellkort czy Prosentkort. Regularne sprawdzanie i aktualizacja Skattekort to najlepszy sposób, by podatek był naliczany zgodnie z rzeczywistymi dochodami i by uniknąć dopłat lub nadpłat przy rozliczeniu rocznym. TOPNOR REGNSKAP AS – Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Dlaczego wypłata jest wyższa przed świętami? HALV SKATT – świąteczny prezent w Norwegii?
W Norwegii okres przedświąteczny wiąże się z możliwością skorzystania z tzw. „halv skatt”, czyli systemu pobierania tylko połowy zaliczki na podatek z wynagrodzenia w listopadzie lub grudniu. Rozwiązanie to jest powszechnie stosowane i pozwala pracownikom otrzymać wyższą wypłatę przed Bożym Narodzeniem. Warto jednak dokładnie rozumieć jego zasady, aby uniknąć błędnych interpretacji i ewentualnych niedopłat podatku. Najważniejsze jest to, że „halv skatt” nie jest zwolnieniem z podatku. Całkowita kwota podatku do zapłacenia za rok pozostaje taka sama, a ulga polega wyłącznie na zmniejszeniu potrącenia zaliczki w jednym miesiącu. Wyższa wypłata przed świętami jest efektem wcześniejszego rozłożenia obciążeń podatkowych na pozostałe miesiące. Z tego względu system ten bywa potocznie określany „prezentem od króla”, choć w rzeczywistości podatnik nie płaci mniej – płaci tylko inaczej. Jak działa „halv skatt”? Przez większość roku pracownik ma potrącane pełne zaliczki na podatek. W listopadzie lub grudniu pracodawca może jednak zastosować zmniejszone potrącenie – zazwyczaj do połowy standardowej wysokości. Decyzja o tym, w którym miesiącu ulga będzie zastosowana, należy do pracodawcy, choć często jest uzgadniana z pracownikami. W praktyce wygląda to tak, że w ciągu 10,5 miesiąca pobierane są wyższe zaliczki, aby przed świętami możliwe było zmniejszenie potrącenia. W efekcie wypłata netto w jednym miesiącu jest wyższa, ale pozostałe miesiące były odpowiednio „dociążone”, aby całość podatku nadal została zapłacona. Kogo dotyczy „halv skatt”? Z systemu mogą korzystać osoby, które posiadają norweską kartę podatkową (skattekort) i rozliczają się według standardowych zasad — niezależnie od tego, czy stosowana jest tabela podatkowa, czy procentowe potrącenie. Ulga dotyczy pracowników zatrudnionych na: miesięcznej pensji, wynagrodzeniu dwutygodniowym, wynagrodzeniu godzinowym. Warto jednak wiedzieć, że nie wszystkie osoby mogą skorzystać z „halv skatt”. Oto najważniejsze wyjątki. Kogo nie obejmuje „halv skatt”? 1. Osoby objęte podatkiem źródłowym (kildeskatt) Jeśli podatnik rozlicza się według systemu 25% podatku źródłowego, potrącenie odbywa się przez pełne 12 miesięcy — bez możliwości zastosowania „halv skatt”. 2. Pracownicy korzystający ze specjalnych tabel podatkowych Dotyczy to głównie pracowników offshore, marynarzy oraz osób pracujących w sektorze wydobycia ropy i gazu, gdzie obowiązują specjalne tabele podatkowe, m.in.: 7150, 7160, 7350, 7500, 7700, 6350, 6500, 6700, 0100, 0101. W tych systemach zaliczki muszą być pobierane w równym wymiarze przez wszystkie miesiące. 3. Pracownicy bez norweskiej karty podatkowej Osoby bez skattekort mają automatycznie potrącane 50% podatku i nie mogą korzystać z połowy zaliczki na podatek przed świętami. Możliwość rezygnacji z „halv skatt” Wbrew powszechnemu przekonaniu pracownik nie musi korzystać z tej ulgi. Jeśli obawia się niedopłaty podatku przy wiosennym rozliczeniu, może wcześniej poinformować pracodawcę, że rezygnuje z połowy zaliczki i chce pobrania standardowego potrącenia. Podsumowanie „Halv skatt” to popularny norweski system, który pozwala na zwiększenie przedświątecznej wypłaty poprzez zmniejszenie potrącenia zaliczki na podatek. To rozwiązanie ułatwia planowanie finansów w okresie zwiększonych wydatków, jednak nie oznacza obniżenia rocznego podatku. Całkowita kwota podatkowa pozostaje taka sama — zmienia się tylko sposób jej rozłożenia na poszczególne miesiące. Zanim jednak uznasz wyższą wypłatę za „bonus”, warto sprawdzić, czy system dotyczy Twojego rodzaju zatrudnienia i czy nie grozi Ci niedopłata podatku na koniec roku. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Dialogmøte: norweski system wsparcia pracownika na zwolnieniu lekarskim
„Dialogmøte” w Norwegii to formalne spotkanie między pracownikiem, pracodawcą i często przedstawicielem urzędu NAV (norweskiego urzędu pracy i ubezpieczeń społecznych), organizowane w sytuacji, gdy pracownik jest niezdolny do pracy przez dłuższy czas. Celem takiego spotkania jest omówienie sytuacji zdrowotnej pracownika, przedstawienie możliwości dostosowania warunków pracy oraz opracowanie planu powrotu do pracy, zwanego oppfølgingsplan. Dialogmøte ma na celu znalezienie praktycznych rozwiązań, które umożliwią pracownikowi częściowy lub pełny powrót do obowiązków zawodowych. Spotkanie jest formą współpracy i komunikacji między stronami, a jego przebieg regulują przepisy prawa pracy oraz wytyczne NAV. Wyróżnia się trzy typy spotkań dialogowych. Pierwsze z nich – Dialogmøte 1 – musi się odbyć najpóźniej w siódmym tygodniu niezdolności do pracy. Zwołanie tego spotkania leży po stronie pracodawcy, chyba że spotkanie jest uznane za „oczywiście niepotrzebne”, np. gdy stan zdrowia pracownika całkowicie uniemożliwia jakikolwiek powrót do pracy w najbliższym czasie. Drugie spotkanie, Dialogmøte 2, organizuje urząd NAV, zazwyczaj po około 26 tygodniach trwania zwolnienia lekarskiego. Celem jest ocena postępów i dalszych możliwości powrotu do pracy. Dialogmøte 3 może się odbyć w wyjątkowych przypadkach, najczęściej przed końcem okresu zasiłku chorobowego, czyli po roku, gdy konieczna jest dalsza ocena sytuacji. Zarówno pracownik, jak i pracodawca mają określone prawa i obowiązki w związku z uczestnictwem w dialogmøte. Pracownik ma obowiązek uczestniczyć w spotkaniu, chyba że istnieją poważne przyczyny medyczne uniemożliwiające udział. Może również przyjść z osobą towarzyszącą, np. przedstawicielem związku zawodowego lub zaufanym doradcą. Jego zadaniem jest aktywny udział w rozmowie i współpraca przy tworzeniu planu powrotu do pracy. Pracodawca jest zobowiązany zorganizować dialogmøte 1 oraz przygotować informacje o możliwych dostosowaniach w miejscu pracy, takich jak zmniejszenie wymiaru godzin, zmiana obowiązków czy inne rozwiązania wspierające stopniowy powrót pracownika do pracy. Jeśli pracodawca nie zwoła spotkania w wymaganym terminie, pracownik może sam zwrócić się do NAV z prośbą o jego zorganizowanie. Urząd NAV odgrywa ważną rolę w całym procesie, szczególnie przy dłuższej nieobecności w pracy. Organizuje drugie spotkanie dialogowe i może zaprosić lekarza prowadzącego, aby pomóc w ocenie, jakie aktywności są możliwe z medycznego punktu widzenia. Spotkania mogą odbywać się w formie fizycznej lub cyfrowej, jeśli osobiste uczestnictwo nie jest możliwe. Pracodawca ma obowiązek przesłać do NAV aktualny plan powrotu do pracy co najmniej tydzień przed planowanym spotkaniem. W przypadkach, gdy pracownik jest częściowo niezdolny do pracy (gradert sykmeldt), dialogmøte może być zorganizowane wcześniej, jeśli strony lub lekarz uznają to za uzasadnione. Jeżeli choroba jest tak poważna, że powrót do pracy w przewidywalnym czasie nie jest realny, spotkanie może zostać uznane za zbędne. Cały proces ma na celu wspieranie pracownika, ale również zapewnienie, że możliwości powrotu do pracy zostaną rzeczywiście rozważone i odpowiednio dostosowane do jego stanu zdrowia. Informacje w pigułce: W Norwegii, podczas dłuższego zwolnienia lekarskiego, zarówno pracownik, jak i pracodawca mają obowiązek uczestniczyć w tzw. dialogmøte – spotkaniu dialogowym. Celem takiego spotkania jest omówienie sytuacji zdrowotnej pracownika oraz ustalenie możliwych działań, które mogą ułatwić jego powrót do pracy. Pierwsze spotkanie dialogowe powinno odbyć się nie później niż w siódmym tygodniu trwania zwolnienia lekarskiego. Za jego zorganizowanie odpowiada pracodawca. Podczas rozmowy omawia się, jakie działania mogą zostać podjęte, aby stopniowo przywrócić pracownika do aktywności zawodowej — na przykład możliwość pracy w niepełnym wymiarze godzin, zmianę obowiązków czy inne dostosowania stanowiska pracy. Udział w spotkaniu jest obowiązkowy zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy. Jeśli jednak stan zdrowia uniemożliwia osobisty udział w spotkaniu, możliwe jest zorganizowanie go w formie cyfrowej – online. W takiej sytuacji warto poinformować pracodawcę o trudnościach z dojazdem i zaproponować spotkanie zdalne, np. przez wideokonferencję. Dialogmøte ma charakter wspierający – nie jest kontrolą, lecz formą współpracy między stronami, która ma pomóc w znalezieniu najlepszych rozwiązań umożliwiających bezpieczny powrót do pracy. Więcej informacji znajdziesz na: 1. NAV (Arbeids- og velferdsetaten) – oficjalny urząd pracy i ubezpieczeń społecznych: https://www.nav.no/dialogmote – Zawiera oficjalne informacje o zasadach organizacji dialogmøte 1, 2 i 3, obowiązkach stron oraz wyjątkach. 2. Regjeringen.no (Rząd Norwegii) – dokumenty i checklisty dla pracodawców: https://www.regjeringen.no/contentassets/53ed02d8a2ef4223b93536d17c04c093/sjekkliste_arbgiver.pdf – Zawiera obowiązki pracodawcy dotyczące organizacji dialogmøte i opracowania oppfølgingsplan. 3. Helsedirektoratet (Dyrekcja Zdrowia) – wytyczne dla lekarzy: https://www.helsedirektoratet.no/veiledere/sykmelderveileder/sykmelders-rolle-i-sykmeldingsperioden-oppfolgingsplan-aktivitetskravet-og-dialogmoter/dialogmoter-med-arbeidsgiver – Omawia rolę lekarza w procesie dialogmøte i współpracy z pracodawcą. 4. Arbeidsmandsforbundet (Związek zawodowy pracowników fizycznych) https://arbeidsmandsforbundet.no/faq-items/ma-jeg-stille-opp-i-dialogmote-med-arbeidsgiver-nar-jeg-er-sykemeldt – Wyjaśnia obowiązek udziału pracownika w dialogmøte i jego prawa. 5. Norsk Lektorlag (Związek nauczycieli akademickich) https://www.norsklektorlag.no/oss/hvordan-skal-arbeidsgiver-folge-meg-opp-nar-jeg-er-sykmeldt – Zawiera praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania do spotkania i opracowania planu powrotu do pracy. 6. Legegruppa SMS (portal informacyjny dla lekarzy) https://legegruppa-sms.no/sykemeldinig-dialogmoter – Opisuje znaczenie dialogmøte z perspektywy lekarza prowadzącego i współpracy z NAV. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Ważna zmiana od 1 stycznia 2026 roku – płatność zaliczek podatkowych bezpośrednio do Skatteetaten. Szczegółowe informacje!
Ważna zmiana od 1 stycznia 2026 roku – płatność zaliczek podatkowych bezpośrednio do Skatteetaten Od 1 stycznia 2026 r. pracodawcy będą zobowiązani do przekazywania zaliczki na podatek (forskuddstrekk) bezpośrednio do Skatteetaten, w tym samym czasie, gdy wypłacają wynagrodzenie. Oznacza to, że nie będzie już używane osobne konto bankowe zabezpieczające te środki czyli „skattetrekkskonto”. Ważne: · 6. termin 2025 należy opłacić jak dotychczas – ze skattetrekkskonto, najpóźniej do 15 stycznia 2026 r. · Po tej płatności należy zaprzestać przelewów na konto skattetrekk · Od 1 stycznia 2026 r. zaliczka podatkowa powinna być przekazywana bezpośrednio do Skatteetaten, najpóźniej w pierwszy dzień roboczy po wypłacie wynagrodzenia Zapamiętaj: – Nie wolno odkładać przelewu zaliczki na podatek ! – Musi on być wykonany najpóźniej następnego dnia roboczego po wypłacie wynagrodzenia. – Zalecamy, aby przelew do Skatteetaten wykonywać razem z przelewami dla pracowników. Numer konta Skatteetaten: 7694 05 24802 Składka pracodawcy (arbeidsgiveravgift) – Termin płatności arbeidsgiveravgift nie ulega zmianie. – Składkę należy nadal opłacać co dwa miesiące, do 15. dnia miesiąca następującego po zakończeniu okresu rozliczeniowego, tak jak dotychczas: 15 MARZEC (za styczeń, luty), 15 MAJ (za marzec, kwiecień), 15 LIPIEC (za maj, czerwiec), 15 WRZESIEŃ (za lipiec, sierpień), 15 LISTOPAD (za wrzesień, październik), 15 STYCZEŃ (za listopad, grudzień). Każde biuro księgowe działa według własnych wewnętrznych procedur, dlatego ważne jest, aby się do nich stosować, by proces naliczania pensji przebiegał sprawnie i terminowo. Konto skattetrekk Banki mogą mieć różne rozwiązania – część przekształci konto w zwykłe, inne je zamkną. Warto śledzić komunikaty swojego banku. Środki pozostające na koncie: Kwoty poniżej 12 000 NOK zostaną automatycznie odblokowane po 10 kwietnia 2026 r. Kwoty powyżej 12 000 NOK trzeba będzie odzyskać poprzez wniosek do Skatteetaten (od 16 stycznia 2026 r.) Raportowanie A-melding Termin składania A-meldingu pozostaje bez zmian – do 5. dnia następnego miesiąca. W A-meldingu wskazana będzie dokładna data wypłaty wynagrodzenia, od tej daty urząd będzie wymagał zapłaty podatku. Zalecamy regularnie weryfikować daty wypłat wynagrodzeń oraz upewnić się, że są one prawidłowo wpisane w umowach pracowników, aby uniknąć nieporozumień i zapewnić terminowe wypłaty. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Zwolnienie pracownika na zwolnieniu lekarskim
„Prowadząc firmę w Norwegii, wielokrotnie stawałem przed sytuacją, w której pracownik trafiał na zwolnienie lekarskie w kluczowym momencie dla zespołu. Z własnego doświadczenia wiem, że wiele osób myśli, że choroba całkowicie chroni przed zwolnieniem, ale przepisy wcale nie są tak czarno-białe. Norweskie prawo wprowadza okres ochronny, zwany verneperiode, który trwa 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia zwolnienia lekarskiego. Przez ten czas nie mogę zwolnić pracownika wyłącznie z powodu jego choroby, niezależnie od tego, czy ma umowę stałą, czy czasową. Jednocześnie wiem, że prawo nie blokuje możliwości zakończenia współpracy z innych przyczyn. Pamiętam sytuację, gdy musiałem przeprowadzić restrukturyzację w jednym z oddziałów. Jeden z pracowników przebywał wtedy na zwolnieniu lekarskim, ale redukcja etatów była nieunikniona. W takich przypadkach ważne jest, aby decyzja była dobrze uzasadniona i dokładnie udokumentowana, bo w przeciwnym razie ryzykuję roszczenia. Podobnie jest w sytuacji zamknięcia firmy czy poważnych naruszeń zasad współpracy – to jedyne okoliczności, które pozwalają mi działać mimo trwającego okresu ochronnego. Kiedy 12 miesięcy ochrony mija, mogę myśleć o zakończeniu współpracy z powodu przedłużającej się nieobecności. Ale zanim podejmę decyzję, muszę spróbować wszystkiego, by umożliwić pracownikowi powrót do pracy. To obowiązek tilretteleggingsplikt – w praktyce oznacza to modyfikowanie zakresu obowiązków, umożliwienie pracy w skróconym wymiarze godzin czy wprowadzenie usprawnień technicznych, które ułatwią codzienne zadania. Nie muszę tworzyć nowego stanowiska ani ponosić nadmiernych kosztów, ale każda próba wsparcia powinna być dokładnie udokumentowana. Zawsze konsultuję się też z lekarzem pracy lub NAV, by zrozumieć rokowania co do powrotu pracownika do zdrowia. Pracownik musi wiedzieć, że jego długotrwała nieobecność może doprowadzić do zakończenia współpracy, więc wysyłam varsel i prowadzę otwarte rozmowy. Wszystko zapisuję w aktach personalnych – od prób dostosowania stanowiska po rozmowy wyjaśniające. W praktyce często udaje się znaleźć rozwiązanie korzystne dla obu stron, na przykład poprzez tymczasowe zmniejszenie obowiązków lub obniżenie etatu. Zdarzały się też sytuacje, gdy pracownik zachorował w trakcie okresu wypowiedzenia. Wtedy zwolnienie lekarskie może trwać tak długo, jak stwierdzi lekarz, a zasiłek chorobowy (sykepenger) nadal przysługuje. Pierwsze 16 dni wypłacam ja, a od tego momentu przejmuje NAV. Przykładowo, jeśli okres wypowiedzenia trwa od 1 do 31 sierpnia, a pracownik zachoruje 15 sierpnia na miesiąc, do końca sierpnia płacę ja, a od września obowiązek przejmuje NAV. Nawet po zakończeniu choroby, jeśli pracownik pozostaje bez pracy, może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, o ile spełnia warunki. Z perspektywy pracodawcy norweskie przepisy wprowadzają jasne ramy działania. W pierwszych 12 miesiącach chronią pracownika przed zwolnieniem wyłącznie z powodu choroby, ale jednocześnie pozwalają reagować, gdy przyczyny są niezależne od niezdolności do pracy. Po upływie okresu ochronnego mogę zakończyć współpracę z powodu przedłużającej się absencji, pod warunkiem że dokumentuję wszystkie działania wspierające i prowadzę przejrzystą komunikację. To równoważy potrzeby firmy i prawa pracownika, dając obustronną jasność i pewność, że decyzje podejmowane są zgodnie z prawem.” Podsumowując: – W Norwegii pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim objęty jest 12-miesięcznym okresem ochronnym (verneperiode), liczonym od dnia rozpoczęcia zwolnienia. – W tym czasie nie można zwolnić pracownika wyłącznie z powodu choroby, niezależnie od rodzaju umowy (stała lub czasowa). – Prawo nie blokuje zwolnienia z przyczyn niezwiązanych z chorobą, takich jak: · redukcja etatów (nedbemanning), restrukturyzacja lub zamknięcie oddziału, · zamknięcie firmy lub jej części, · brak współpracy lub naruszenie ustalonych zasad. – Po upływie okresu ochronnego pracodawca może rozważyć zwolnienie z powodu przedłużającej się nieobecności, ale decyzja musi być: · starannie udokumentowana, · poprzedzona działaniami wspierającymi pracownika (tilretteleggingsplikt), · uzasadniona, aby uniknąć roszczeń. – Obowiązek tilretteleggingsplikt obejmuje: · modyfikację zakresu zadań, jeśli to możliwe, · umożliwienie pracy w skróconym wymiarze godzin, · wprowadzenie usprawnień technicznych ułatwiających wykonywanie obowiązków. – Kluczowe kroki przed zwolnieniem: · konsultacja z lekarzem pracy lub NAV, · wysłanie ostrzeżenia (varsel) o możliwym zakończeniu współpracy, · szczegółowa dokumentacja działań w aktach personalnych, · otwarte rozmowy z pracownikiem w celu znalezienia rozwiązania korzystnego dla obu stron. – W czasie okresu wypowiedzenia pracownik może otrzymywać zwolnienie lekarskie tak długo, jak orzeknie lekarz. – Zasiłek chorobowy (sykepenger) przysługuje maksymalnie 52 tygodnie, z czego pierwsze 16 dni wypłaca pracodawca, a później NAV. – Nawet po zakończeniu umowy, jeśli pracownik pozostaje na zwolnieniu lekarskim, NAV przejmuje wypłatę zasiłku. – Jeśli po chorobie pracownik pozostaje bez pracy, może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, o ile spełnia wymagane warunki. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Droga do sprzedaży aut w Norwegii
Handel samochodami w Norwegii to coś więcej niż wystawienie ogłoszenia i podpisanie umowy. To działalność, która wymaga znajomości prawa, zasad podatkowych i przepisów dotyczących handlu rzeczami używanymi. Na początku całość wydaje się skomplikowana, dlatego postanowiliśmy zebrać te informacje i opowiedzieć o nich w prostszej, bardziej przystępnej formie – krok po kroku. „Od zawsze interesowałem się motoryzacją. Sam naprawiałem auta, potrafiłem ocenić ich stan techniczny i dobrze znałem rynek. Zauważyłem też, że wielu ludzi szuka sprawdzonych samochodów – czy to nowych, czy używanych. W pewnym momencie pomyślałem: skoro mam wiedzę i doświadczenie, dlaczego nie miałbym spróbować zrobić z tego własnego biznesu w Norwegii? Na początku miałem kilka aut, które chciałem wystawić w ogłoszeniach online. Wiedziałem jednak, że sprzedaż tak naprawdę będzie się odbywać stacjonarnie – klient musiał przyjechać, obejrzeć samochód i podpisać umowę na miejscu. Zacząłem więc szukać informacji: jaką formę działalności wybrać, jakie podatki muszę płacić i czy w ogóle potrzebne są mi jakieś pozwolenia. Dość szybko dowiedziałem się, że przy sprzedaży aut – szczególnie używanych – obowiązują dodatkowe przepisy. Nie jest to taki zwykły handel, jak przy innych towarach. Mogłem działać na dwa sposoby: jako komis, czyli pośrednik, albo jako sprzedawca, który kupuje auta na siebie i potem je odsprzedaje. W obu przypadkach ważne było prowadzenie dokładnego rejestru aut, które kupiłem i sprzedałem. Zaskoczyło mnie, że jeśli ktoś sprzedaje samochody tylko okazjonalnie – powiedzmy raz w roku – nie musi zakładać firmy. Wtedy sprzedaż traktowana jest jako prywatna, a podatek wynosi… zero. Ale w moim przypadku było jasne: chciałem prowadzić normalną działalność. Pierwszym formalnym krokiem okazało się uzyskanie brukthandelbevilling – pozwolenia na handel rzeczami używanymi. Bez tego nie mógłbym legalnie sprzedawać aut. Wniosek składa się na policji, a razem z nim trzeba dostarczyć m.in. zaświadczenie o niekaralności i opis działalności. Wiedziałem, że brak takiego dokumentu mógłby skończyć się karami, więc nie było dyskusji – trzeba to zrobić. Drugą ważną sprawą była rejestracja pojazdów. Każde sprzedane auto musi być przerejestrowane w Statens Vegvesen. Można to załatwić online, ale obie strony – sprzedawca i kupujący – muszą potwierdzić transakcję przez BankID. Klient zawsze płaci omregistreringsavgift, czyli opłatę rejestracyjną. Dla mnie dobrą informacją było to, że nie muszę od razu rejestrować auta na siebie – mogę być tylko pośrednikiem. Ale gdy planowałem sprzedaż auta na eksport, czasem korzystniej było je zarejestrować i dopiero potem sprzedać. Kolejna lekcja to dokumenty. Każdy kupujący ma prawo zobaczyć EU-kontroll, książkę serwisową, potwierdzenie przebiegu i historię napraw. Samochód starszy niż cztery lata musi mieć aktualny przegląd techniczny. Wiedziałem też, że muszę być uczciwy – zgodnie z ustawą o sprzedaży konsumenckiej klient może reklamować auto nawet do dwóch lat od zakupu, jeśli wyjdą na jaw wady, o których nie wiedział. Nie mogłem też zapominać o kwestiach środowiskowych. Jeśli na placu stoi kilka czy kilkanaście aut, gmina może wymagać zgłoszenia działalności, a przy serwisie dodatkowych pozwoleń dotyczących odpadów i płynów. Formalności dotyczyły też sprzedaży samej w sobie. Każdą transakcję musiałem udokumentować fakturą, a dodatkowo sporządzić umowę kupna-sprzedaży. Najłatwiej było korzystać z gotowych wzorów – np. tych dostępnych w NAF czy Statens Vegvesen. Kiedy zacząłem interesować się importem aut z Polski, odkryłem kolejną porcję przepisów. Tutaj wchodziły w grę cło i podatki: 25% VAT od wartości auta i transportu oraz tzw. engangsavgift – podatek zależny od masy, emisji CO₂ i rocznika samochodu. Sprowadzone auto musiało przejść kontrolę techniczną i zostać po raz pierwszy zarejestrowane w Norwegii. W niektórych przypadkach dochodziła jeszcze homologacja, zwłaszcza przy nietypowych modelach. Nie mniej ważne było księgowanie. Każdy koszt – transport, cło, podatki – musiał być ujęty w dokumentach, a VAT rozliczony w deklaracjach. Wiele firm korzysta z usług spedytorów, którzy załatwiają formalności importowe – ja też szybko zrozumiałem, że czasem to najwygodniejsze rozwiązanie. Dowiedziałem się też, jak wygląda eksport aut z Norwegii, np. do Polski. Trzeba wtedy wyrejestrować samochód w Statens Vegvesen, a jeśli auto zostało niedawno przerejestrowane, można odzyskać część opłaty rejestracyjnej. Do tego dochodzi dokumentacja eksportowa – potwierdzenie, że auto faktycznie opuściło Norwegię. I tu ważna rzecz: sprzedaż eksportowa może być ze stawką VAT 0%, ale tylko pod warunkiem, że mam pełny komplet dokumentów na wypadek kontroli. Na końcu zrozumiałem jedną rzecz: sprzedaż aut to nie tylko ogłoszenia i negocjacje z klientem. To również odpowiedzialność przed urzędami, konieczność prowadzenia dokumentacji i znajomość prawa. Dzięki temu mogę działać spokojnie i legalnie – a klienci mają do mnie większe zaufanie.” TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Choroba bez zwolnienia lekarskiego? Przypominamy zasady EGENMELDING
W związku z trwającym okresem ponownie przypominamy o zasadach korzystania z egenmelding w Norwegii. To rozwiązanie pozwala pracownikowi zgłosić krótkotrwałą niezdolność do pracy bez konieczności przedstawiania zwolnienia lekarskiego. Egenmelding zostało uregulowane w § 8-23 Ustawy o ubezpieczeniach społecznych i dotyczy okresu pracodawcy (arbeidsgiverperiode), czyli pierwszych 16 dni zwolnienia chorobowego, w których wynagrodzenie wypłaca firma. Aby pracownik mógł skorzystać z tego prawa, musi być zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej dwa miesiące. Istnieją też wyjątki – np. krótsza przerwa w zatrudnieniu (do dwóch tygodni) pozwala wliczyć wcześniejszy staż, natomiast po urlopie rodzicielskim czy permitteringu prawo można odzyskać już po czterech tygodniach pracy. Co do długości i częstotliwości, obowiązują dwie główne reguły. Po pierwsze, jednorazowo można zgłosić egenmelding na maksymalnie trzy dni kalendarzowe. Po drugie, funkcjonuje zasada 16 dni – jeśli kolejne zgłoszenie wypadnie w tym czasie, dni nieobecności sumują się. Gdy ich liczba przekroczy trzy, pracodawca ma prawo zażądać zwolnienia lekarskiego (legeerklæring). Jeśli pracownik go nie dostarczy, traci prawo do wynagrodzenia chorobowego za wskazany okres, chyba że udowodni, iż obiektywnie nie miał możliwości skontaktowania się z lekarzem. Norweskie przepisy przewidują również elastyczność – pracodawca może zdecydować, że w jego firmie egenmelding będzie obowiązywać nie tylko przez trzy dni, ale przez cały okres pracodawcy, czyli 16 dni. Wymaga to jednak konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami. Ustawa (§ 8-25) dopuszcza także sytuacje wyjątkowe, w których można odmówić pracownikowi prawa do egenmelding – na przykład gdy specyfika stanowiska uniemożliwia kontrolę nieobecności czy szybkie zorganizowanie zastępstwa. W takim przypadku decyzja musi być pisemna i dobrze uzasadniona. Praktyczne wskazówki: – sprawdzaj, czy pracownik spełnia wymóg co najmniej dwóch miesięcy zatrudnienia, – pamiętaj, że maksymalnie można zaakceptować trzy dni nieobecności w ciągu 16 dni, – żądaj zwolnienia lekarskiego po przekroczeniu tego limitu, – rozważ, czy chcesz rozszerzyć prawo do egenmelding w swojej firmie, – dokumentuj wyjątki i decyzje o odmowie tego prawa zawsze na piśmie, – dbaj o jasne procedury zgłaszania nieobecności i otwartą komunikację w zespole. Szybki skrót dla pracodawcy: – Prawo do egenmelding po 2 miesiącach zatrudnienia. – Maksymalnie 3 dni jednorazowo. – Dni sumują się w okresie 16 dni. – Po przekroczeniu limitu – konieczne zwolnienie lekarskie. – Okres pracodawcy trwa 16 dni kalendarzowych. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Forskuddstrekk w Norwegii – co zmienia się od stycznia 2026?
Norwegia przygotowuje się do dużej reformy systemu Forskuddstrekk, czyli poboru zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń. Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku i będą miały bezpośredni wpływ na codzienne obowiązki pracodawców, w tym polskich przedsiębiorców prowadzących działalność na norweskim rynku. Najważniejszym elementem reformy jest likwidacja skattetrekkskonto. Do tej pory pracodawcy musieli przelewać potrącone zaliczki na specjalne konto bankowe, co oznaczało dodatkowe procedury administracyjne. Od 2026 roku ten obowiązek zniknie, a pieniądze będą trafiać bezpośrednio do urzędu skarbowego Skatteetaten. Co więcej, przelew trzeba będzie wykonać najpóźniej w pierwszy dzień roboczy po wypłacie wynagrodzenia, co uprości i przyspieszy rozliczenia. Reforma wprowadza także kolejną zasadę. Obecnie firmy muszą obsługiwać wiele różnych zajęć i potrąceń dotyczących jednego pracownika, co często komplikuje proces płacowy. Po zmianach pracodawca będzie realizował tylko jedno, zbiorcze potrącenie z wynagrodzenia, a Skatteetaten zajmie się rozdzieleniem środków pomiędzy wierzycieli. Dla przedsiębiorców oznacza to mniej formalności, a dla pracowników – większą przejrzystość. Istotnym aspektem nowych regulacji jest również ochrona danych osobowych. Pracodawcy nie będą już informowani, kim są wierzyciele pracownika. W dokumentach z urzędu znajdą się wyłącznie podstawowe informacje: numer personalny (fødselsnummer lub D-nummer), kwota lub procent potrącenia oraz jego status. Dzięki temu ograniczony zostanie przepływ wrażliwych danych, co zwiększy bezpieczeństwo pracowników. Choć zmiany mają na celu uproszczenie systemu, firmy muszą odpowiednio się do nich przygotować. Kluczowe będzie sprawdzenie, czy oprogramowanie płacowe jest dostosowane do nowych przepisów, a także przeszkolenie personelu odpowiedzialnego za rozliczenia. Warto też pamiętać, że przewidziany został okres przejściowy – przez pewien czas część potrąceń może być realizowana zarówno według starych, jak i nowych zasad. Reforma Forskuddstrekk to krok w stronę prostszego i bardziej przejrzystego systemu podatkowego w Norwegii. Jednak aby skorzystać z jej zalet bez komplikacji, przedsiębiorcy powinni rozpocząć przygotowania z odpowiednim wyprzedzeniem. Więcej na: https://www.skatteetaten.no/om-skatteetaten/fremtidens-innkreving/arbeidsgivere/ TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Opowieści księgowej – od chaosu w księgowości do spokojnego snu
Księgowość może wydawać się nudna, trudna i pełna skomplikowanych przepisów, ale w praktyce to codzienne życie firmy – z jego wzlotami i potknięciami. Łatwiej zapamiętać opowieść o prawdziwych problemach i ich rozwiązaniach niż suche definicje z podręcznika. Jeśli w tej krótkiej opowieści rozpoznasz choć trochę siebie, to może właśnie dziś będzie Twój moment, by uniknąć kosztownych błędów. Dziś zacznijmy od podstaw. Opowieści księgowej: od chaosu w księgowości do spokojnego snu „Jeszcze rok temu myślałem, że ogarniam finanse mojej firmy. Przecież to tylko faktury, podatki i parę tabel w Excelu, prawda? Okazało się, że byłem w błędzie. Pierwszy kubeł zimnej wody – VAT Zawsze wypełniałem deklaracje sam. Ale raz pomyliłem stawkę VAT, innym razem zapomniałem o odliczeniu. A kiedy spóźniłem się z wysyłką, dostałem list z urzędu skarbowego. Stres, nerwy, a do tego zapłaciłem więcej niż powinienem. Puste konto w środku miesiąca Miałem pełno zleceń, a na koncie… pustki. Dlaczego? Wystawiałem faktury z opóźnieniem, wydatki planowałem „na oko”, a zobowiązań do zapłaty nie liczyłem w ogóle. Raz zabrakło mi nawet na zapłatę podatku – to był moment, w którym poczułem, że tonę. Wpadka z wypłatami Liczyłem pensje pracowników samodzielnie. W jednym miesiącu źle policzyłem składki, w innym spóźniłem się z raportem do urzędu. Było mi wstyd przed ludźmi, którzy pracują dla mnie, i bolało mnie, że przez moje błędy dostali mniej pieniędzy. Księgowy chaos w szufladzie Gdy urząd poprosił o dokumenty, zacząłem szukać po szufladach, torbach i… samochodzie. Niektóre faktury były gdzieś w skrzynce mailowej, inne po prostu zaginęły. Ostatecznie urząd odmówił mi kilku odliczeń i zapłaciłem wyższy podatek. Życie bez planu Byłem tak zajęty bieżącą pracą, że nie myślałem o przyszłości. Nie miałem strategii finansowej, więc przepuszczałem pieniądze, które mogły zostać zainwestowane w rozwój. Moment zwrotny Pewnego dnia kolega z branży powiedział: „Poszukaj biura księgowego, oni postawią cię na nogi”. I miał rację. Biuro księgowe zrobiło porządek w moim VAT, przejęli obsługę płac, ustawili prognozę płynności i pomogli mi stworzyć plan na kilka lat do przodu. Dziś śpię spokojnie. Wiem, ile zarabiam, ile wydaję i jakie podatki zapłacę. A co najlepsze – moja firma w końcu zaczęła się rozwijać”. Jeśli czytasz to i czujesz, że to trochę Twoja historia… Nie czekaj, aż problemy urosną. Zadzwoń do Topnor Regnskap AS. Umów się na bezpłatną konsultację +47 939 82 173