
Feriepenger w Norwegii – odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania
Dla wielu pracowników w Norwegii czerwiec oznacza nie tylko początek sezonu urlopowego, ale również wypłatę tzw. feriepenger, czyli środków przeznaczonych na czas urlopu. W praktyce w tym miesiącu zwykłe wynagrodzenie często zostaje zastąpione właśnie przez wcześniej zgromadzone pieniądze urlopowe. Poniżej odpowiadamy na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące feriepenger zgodnie z obowiązującymi przepisami norweskiego prawa. Kiedy wypłacane są feriepenger? Zgodnie z ustawą o urlopach, pieniądze urlopowe powinny zostać wypłacone w ostatnim zwykłym terminie wypłaty wynagrodzenia przed rozpoczęciem urlopu, o ile strony nie ustaliły innego rozwiązania. Jeżeli urlop jest wykorzystywany w kilku częściach, również wypłata feriepenger powinna zostać odpowiednio podzielona. W praktyce wiele firm w Norwegii stosuje jednak inne rozwiązanie i na podstawie wewnętrznych ustaleń wypłaca całość feriepenger w jednym miesiącu – najczęściej właśnie w czerwcu. Jak sprawdzić, ile wyniosą moje feriepenger? Feriepenger naliczane są od wynagrodzenia uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. Podstawa do ich obliczenia powinna być wykazana w rocznym zestawieniu dochodów za ubiegły rok. Minimalna wysokość feriepenger wynosi 10,2% podstawy naliczenia. W przedsiębiorstwach objętych układem zbiorowym pracy stawka może być wyższa. Pracownicy, którzy ukończyli 60. rok życia, mają prawo do dodatkowych 2,3 punktu procentowego, co oznacza wyższą kwotę feriepenger. Jeżeli masz wątpliwości dotyczące sposobu naliczenia lub wypłaty feriepenger, powinieneś zwrócić się do działu kadr albo przedstawiciela pracowników w swojej firmie. Możesz poprosić o szczegółowe zestawienie pozwalające sprawdzić poprawność wyliczeń. Norweska Inspekcja Pracy nie weryfikuje indywidualnych obliczeń dokonywanych przez pracodawców. Rozpocząłem nową pracę 1 stycznia. W czerwcu nie otrzymuję ani pensji, ani feriepenger. Czy to zgodne z przepisami? Tak. Urlop w Norwegii jest co do zasady okresem bez prawa do zwykłego wynagrodzenia. Dochód w czasie urlopu zastępują feriepenger zgromadzone w poprzednim roku. Jeżeli rozpocząłeś pracę 1 stycznia, nie zdążyłeś jeszcze wypracować feriepenger u obecnego pracodawcy. W czasie tegorocznego urlopu powinny Cię utrzymywać środki zgromadzone u poprzedniego pracodawcy. Feriepenger od poprzedniego pracodawcy mogły zostać wypłacone przy zakończeniu zatrudnienia lub zostaną wypłacone w czerwcu. Jeżeli w poprzednim roku nie pracowałeś, nadal masz prawo do urlopu, jednak nie przysługują Ci feriepenger. Byłem przez większą część ubiegłego roku na zwolnieniu lekarskim. Czy ma to wpływ na feriepenger? Tak, ale tylko częściowo. Pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe przez pierwsze 16 dni zwolnienia lekarskiego i od tego okresu również naliczane są feriepenger. Po zakończeniu okresu finansowanego przez pracodawcę świadczenia chorobowe wypłaca norweski system ubezpieczeń społecznych (folketrygden). Od tych świadczeń naliczane są feriepenger maksymalnie za 48 dni zwolnienia lekarskiego w jednym roku naliczania. Jeżeli pracodawca wypłaca pełne wynagrodzenie również po okresie 16 dni i sam finansuje tę wypłatę, zasady naliczania feriepenger zależą od zapisów umowy o pracę lub obowiązującego układu zbiorowego. Pracowałem tylko część poprzedniego roku i nie uzbierałem pełnych feriepenger. Czy muszę wykorzystać cały urlop? Nie. Norweskie przepisy pozwalają pracownikowi zrezygnować z części urlopu, jeżeli zgromadzone feriepenger nie pokrywają utraty wynagrodzenia podczas jego wykorzystania. Jest to prawo pracownika – pracodawca nie może go do tego zmusić. W takiej sytuacji masz trzy możliwości: wykorzystać cały przysługujący urlop, mimo że feriepenger nie pokryją całego potrącenia z wynagrodzenia; wykorzystać tylko tę część urlopu, którą finansują zgromadzone feriepenger, a z pozostałej części zrezygnować; wykorzystać urlop częściowo finansowany przez feriepenger oraz dodatkowo wziąć kilka dni lub tygodni urlopu bez odpowiedniego pokrycia finansowego. Przykładowo możesz wykorzystać dwa tygodnie opłacone z feriepenger oraz jeden tydzień, za który nie otrzymasz rekompensaty. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy zakład pracy jest zamykany na określony czas, np. z powodu wspólnego trzytygodniowego urlopu letniego. Wówczas pracownik ma obowiązek wykorzystać urlop, nawet jeśli nie zgromadził wystarczających feriepenger. Czy mogę poprosić pracodawcę o wcześniejszą wypłatę feriepenger? Nie. Feriepenger nie są dodatkową premią ani formą oszczędzania. Nie są również potrącane z bieżącego wynagrodzenia pracownika. Są to środki naliczane na podstawie zarobków z poprzedniego roku i przeznaczone wyłącznie na zastąpienie wynagrodzenia podczas urlopu. Ich celem jest zapewnienie pracownikowi możliwości finansowego zabezpieczenia okresu wypoczynku. Feriepenger mogą zostać wypłacone w związku z wykorzystaniem urlopu albo przy zakończeniu stosunku pracy. Jeżeli zmieniasz pracodawcę, warto pamiętać, że pieniądze otrzymane od poprzedniego pracodawcy powinny zostać zachowane na kolejny sezon urlopowy. To właśnie one mają zapewnić środki do życia podczas urlopu u nowego pracodawcy. Źródło: https://kommunikasjon.ntb.no/pressemelding/18949310/ofte-stilte-sporsmal-om-feriepenger?publisherId=14974413&lang=no TOPNOR REGNSKAP AS – księgowość i wsparcie dla firm w Norwegii. Skontaktuj się z nami i działaj bezpiecznie na norweskim rynku. +47 939 82 173post@topnor.no

Kildeskatt 25% – wszystko, co musisz wiedzieć jako zagraniczny pracownik w Norwegii
Praca w Norwegii wiąże się z koniecznością dostosowania się do tamtejszego systemu podatkowego. Jednym z jego elementów jest system Kildeskatt 25%, stworzony z myślą o zagranicznych pracownikach. To uproszczona forma opodatkowania, która ma swoje zalety, ale i ograniczenia. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest Kildeskatt, jakie są jego plusy i minusy oraz co zrobić, by uniknąć niekorzystnych sytuacji podatkowych. Czym jest Kildeskatt 25%? Kildeskatt to system podatkowy, w którym od Twojego wynagrodzenia odprowadzany jest podatek w stałej wysokości 25%. Stosowany jest zazwyczaj wobec osób, które: – Nie są rezydentami podatkowymi w Norwegii (spędziły tam mniej niż 183 dni w roku lub 270 dni w ciągu trzech kolejnych lat). – Przebywają w Norwegii przez krótki czas (np. miesiąc lub dwa). – Rozpoczynają pracę w Norwegii po raz pierwszy. W systemie Kildeskatt pracodawca automatycznie odprowadza podatek od Twojego wynagrodzenia, a Ty nie musisz składać żadnych dodatkowych deklaracji podatkowych (skattemelding) ani rozliczać się po zakończeniu roku podatkowego. Rodzaje kart podatkowych w Norwegii Każdy pracownik w Norwegii musi posiadać kartę podatkową (skattekort). Istnieją trzy główne rodzaje kart: – Frikort – w Norwegii frikort to karta podatkowa, która zwalnia z płacenia podatku dochodowego od wynagrodzenia, dopóki dochód nie przekroczy ustalonego limitu. W 2024 roku limit dochodu zwolnionego z podatku wynosi 70 000 NOK. Czy masz teraz kartę zwolnienia? Jeśli uważasz, że w 2025 r. zarobisz więcej niż 100 000 NOK (70 000 NOK w 2024 r.), ważne jest, aby zamówić kartę podatkową, aby nie musieć płacić 50 proc. podatku. – Karta standardowa – stawka podatkowa zależy od przewidywanego rocznego dochodu i uwzględnia ulgi podatkowe. Wyróżniamy karty tabelowe i procentowe. – Karta Kildeskatt 25% – uproszczona karta dla osób, które nie są rezydentami podatkowymi. Nie umożliwia skorzystania z ulg podatkowych ani składania zeznań podatkowych. Zalety Kildeskatt 25% 1. Prostota – Nie musisz składać rocznej deklaracji podatkowej (skattemelding). 2. Stała stawka podatkowa – 25% od wynagrodzenia, bez względu na wysokość dochodów. 3. Brak dodatkowych obowiązków – Podatek jest odprowadzany przez pracodawcę, a Ty nie musisz martwić się o dopłaty ani zwroty. Wady Kildeskatt 25% – Brak ulg podatkowych. – Brak kwoty wolnej od podatku. – Opodatkowanie wszystkich dodatków – każdy dodatek do wynagrodzenia, np. premie czy inne świadczenia, również podlega opodatkowaniu. – Limit dochodowy – jeśli Twoje wynagrodzenie przekroczy 670 000 NOK w 2024 roku, nie możesz skorzystać z Kildeskatt i musisz przejść na standardowy system podatkowy. Co zrobić, jeśli masz Kildeskatt 25%, ale chcesz zmienić system? Jeśli zdecydujesz, że zwykły system podatkowy jest dla Ciebie bardziej opłacalny, możesz zrezygnować z Kildeskatt i rozliczyć się w normalnym trybie. Ważne, by podjąć decyzję do 31 grudnia w ciągu trzech lat od zakończenia roku podatkowego. Przykład: Jeśli pracowałeś w Norwegii w 2023 roku i byłeś w systemie Kildeskatt, możesz do 31 grudnia 2026 roku zgłosić rezygnację z tej formy opodatkowania i odzyskać nadpłacony podatek. Kiedy warto zrezygnować z Kildeskatt 25%? Kildeskatt nie zawsze jest korzystny, szczególnie jeśli: – Przysługują Ci ulgi podatkowe, np. dla osób dojeżdżających do pracy (pendler). – Twoje zarobki są na tyle wysokie, że opłaca się skorzystać z odliczeń. – Masz możliwość odzyskania podatku dzięki ulgach, takich jak odpis 10% dla zagranicznych pracowników. Uwaga!Jeśli posiadasz Kildeskatt 25% i zaczynasz otrzymywać opodatkowany zasiłek z Norwegii (np. zasiłek dla bezrobotnych, chorobowy, rodzicielski), Skatteetaten automatycznie wykluczy Cię z tej formy opodatkowania. W takim przypadku musisz jak najszybciej zamówić standardową kartę podatkową, aby uniknąć problemów. Jeśli tego nie zrobisz, NAV potrąci 50% zaliczki na podatek od wypłaconego świadczenia. TOPNOR REGNSKAP AS – Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe w Norwegii +47 939 82 173post@topnor.no www.topnor.no
