Fravalg av revisjon w Norwegii – zasady rezygnacji z obowiązkowego audytu
Fravalg av revisjon – najważniejsze informacje Czym jest fravalg av revisjon? Fravalg av revisjon oznacza możliwość rezygnacji z obowiązkowego badania rocznego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta (revisor). Dotyczy wyłącznie spółek spełniających ustawowe warunki. Obowiązki spółki Rezygnacja z audytu nie zwalnia z obowiązku prowadzenia prawidłowej księgowości ani składania rocznego sprawozdania finansowego. Sprawozdanie składa się bez badania i podpisu biegłego rewidenta. Warunki rezygnacji Spółka musi jednocześnie spełniać trzy warunki: przychody operacyjne (driftsinntekter) poniżej 7 mln NOK, suma bilansowa (balansesum) poniżej 27 mln NOK oraz średnie zatrudnienie nieprzekraczające 10 etatów (årsverk). Przekroczenie progów Przekroczenie choćby jednego z wymaganych progów powoduje powrót obowiązku badania sprawozdania przez biegłego rewidenta. Nowa spółka AS Nowo zakładana spółka może zrezygnować z audytu już za pierwszy rok działalności, jeżeli kapitał zakładowy (aksjeinnskudd) nie przekracza 27 mln NOK. Upoważnienie można zawrzeć w dokumentach założycielskich. Procedura Decyzję podejmuje walne zgromadzenie, najczęściej po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za poprzedni rok. Następnie rezygnację zgłasza się poprzez Samordnet registermelding, dołączając protokół z walnego zgromadzenia. Korzyści Rezygnacja z audytu pozwala ograniczyć koszty związane z usługami biegłego rewidenta oraz zmniejsza liczbę formalności przy zamknięciu roku finansowego. Na co warto zwrócić uwagę? Biegły rewident może wykryć nieprawidłowości przed kontrolą urzędu. Po rezygnacji z audytu szczególnie ważne jest prawidłowe prowadzenie ksiąg rachunkowych. Kiedy rezygnacja nie jest możliwa? Z możliwości tej nie skorzystają m.in. spółki prowadzące działalność apteczną lub adwokacką, spółki dominujące w grupach kapitałowych, podmioty nadzorowane przez Finanstilsynet oraz spółki, którym obowiązek badania nałożył urząd skarbowy. Przed podjęciem decyzji Przed rezygnacją z audytu warto sprawdzić, czy spółka spełnia wszystkie wymagane warunki oraz ocenić, czy takie rozwiązanie będzie odpowiednie dla prowadzonej działalności. Prowadzenie spółki AS w Norwegii wiąże się z wieloma obowiązkami, a jednym z nich może być badanie rocznego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta (revisor). Nie każda firma musi jednak ponosić związane z tym koszty. Norweskie przepisy przewidują możliwość skorzystania z tzw. fravalg av revisjon, czyli rezygnacji z obowiązkowego audytu, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań. Warto wiedzieć, kiedy jest to możliwe, jak wygląda procedura oraz w jakich przypadkach przepisy nie pozwalają na skorzystanie z tego rozwiązania. Fravalg av revisjon oznacza możliwość zrezygnowania z obowiązkowego badania rocznego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta. Choć spółki AS co do zasady podlegają obowiązkowi audytu, ustawodawca umożliwia mniejszym przedsiębiorstwom odstąpienie od tego wymogu. Dzięki temu wiele niewielkich firm może ograniczyć koszty prowadzenia działalności. Należy jednak pamiętać, że rezygnacja z audytu nie oznacza zwolnienia z obowiązku prowadzenia prawidłowej księgowości ani składania rocznego sprawozdania finansowego. Różnica polega jedynie na tym, że dokumenty nie wymagają badania i podpisu biegłego rewidenta. Możliwość rezygnacji z audytu zależy od spełnienia ściśle określonych progów. Spółka musi jednocześnie spełniać wszystkie trzy warunki. Roczne przychody operacyjne (driftsinntekter) nie mogą przekroczyć 7 mln NOK, suma bilansowa (balansesum) musi być niższa niż 27 mln NOK, a średnie zatrudnienie nie może przekraczać 10 etatów (årsverk). Spełnienie tylko dwóch z tych kryteriów nie jest wystarczające. Przekroczenie choćby jednego z progów powoduje ponowne objęcie spółki obowiązkiem badania sprawozdania przez rewidenta. Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku nowo zakładanych spółek. Już na etapie rejestracji można zdecydować o rezygnacji z audytu za pierwszy rok działalności, jeżeli kapitał zakładowy (aksjeinnskudd) nie przekracza 27 mln NOK. W praktyce oznacza to, że większość nowo powstających spółek AS może od razu skorzystać z tej możliwości. Upoważnienie do rezygnacji z audytu można zawrzeć już w dokumentach założycielskich, dzięki czemu cały proces jest prostszy. W przypadku spółek, które już funkcjonują, konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniej procedury. O rezygnacji z audytu decyduje walne zgromadzenie, najczęściej po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy. Następnie decyzję należy zgłosić za pośrednictwem formularza Samordnet registermelding, dołączając protokół z walnego zgromadzenia potwierdzający podjętą uchwałę. Dla wielu przedsiębiorców największą zaletą rezygnacji z obowiązkowego audytu jest zmniejszenie kosztów prowadzenia działalności. Brak konieczności korzystania z usług rewidenta oznacza również mniej formalności związanych z zamknięciem roku finansowego. Warto jednak pamiętać, że biegły rewident pełni również funkcję kontrolną i może wychwycić nieprawidłowości, zanim zostaną one wykryte przez urząd. Z tego względu przedsiębiorcy, którzy decydują się na fravalg av revisjon, często pozostają przy współpracy z autoryzowanym biurem księgowym, aby zapewnić prawidłowe prowadzenie ksiąg rachunkowych. Nie każda spółka może jednak skorzystać z możliwości rezygnacji z audytu, nawet jeśli spełnia wymagane progi finansowe i dotyczące zatrudnienia. Wyłączenie dotyczy między innymi spółek prowadzących działalność apteczną lub adwokacką, spółek dominujących w grupach kapitałowych oraz podmiotów podlegających nadzorowi Finanstilsynet. Rezygnacja nie będzie również możliwa w sytuacji, gdy obowiązek przeprowadzenia badania został nałożony przez urząd skarbowy. Decyzja o rezygnacji z biegłego rewidenta powinna być poprzedzona analizą sytuacji przedsiębiorstwa. Warto sprawdzić, czy spółka spełnia wszystkie wymagane warunki oraz czy ograniczenie kosztów nie będzie wiązało się z większym ryzykiem w zakresie prawidłowości prowadzonej księgowości. W razie wątpliwości warto przeanalizować swoją sytuację przed podjęciem decyzji oraz zapoznać się z informacjami publikowanymi przez Brønnøysundregistrene. TOPNOR REGNSKAP AS – polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Årsregnskap – roczne sprawozdanie finansowe w Norwegii. Kto musi je złożyć i do kiedy?
Każdego roku tysiące przedsiębiorców prowadzących działalność w Norwegii mają obowiązek złożenia rocznego sprawozdania finansowego, czyli årsregnskap. Jest to jeden z najważniejszych obowiązków wynikających z norweskiego prawa i nie należy go mylić ze skattemelding. Chociaż oba dokumenty zawierają informacje finansowe i są składane elektronicznie za pośrednictwem Altinn, pełnią zupełnie inne funkcje i trafiają do różnych instytucji. Årsregnskap jest przekazywane do Regnskapsregisteret (Centrum Rejestru Brønnøysund), natomiast skattemelding trafia do Skatteetaten, czyli norweskiego urzędu skarbowego. Brak złożenia årsregnskap w terminie może skutkować wysokimi karami finansowymi, a w skrajnych przypadkach nawet przymusowym rozwiązaniem spółki. Czym jest årsregnskap? Årsregnskap to roczne sprawozdanie finansowe przedstawiające sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa za zakończony rok obrotowy. Dokument podsumowuje działalność firmy, przedstawiając jej przychody, koszty, aktywa, zobowiązania oraz wynik finansowy. Celem publikacji sprawozdań finansowych jest zapewnienie przejrzystości prowadzenia działalności gospodarczej w Norwegii. Dzięki temu potencjalni kontrahenci, klienci, banki, inwestorzy czy dostawcy mogą sprawdzić podstawowe informacje dotyczące kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Po zatwierdzeniu przez Regnskapsregisteret informacje zawarte w årsregnskap stają się publicznie dostępne. Kto ma obowiązek złożenia årsregnskap? Obowiązek sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego dotyczy przede wszystkim: spółek AS, spółek ASA, spółek NUF, fundacji oraz innych podmiotów objętych obowiązkiem prowadzenia pełnej rachunkowości, niektórych jednoosobowych działalności gospodarczych (ENK), jeżeli spełniają ustawowe kryteria objęcia obowiązkiem prowadzenia pełnej księgowości (regnskapsplikt). Warto pamiętać, że obowiązek złożenia årsregnskap dotyczy również spółek, które w danym roku nie prowadziły działalności operacyjnej. Brak obrotów nie zwalnia z obowiązku sprawozdawczego. Co powinno zawierać roczne sprawozdanie finansowe? Zakres dokumentacji zależy od rodzaju i wielkości przedsiębiorstwa, jednak kompletne årsregnskap obejmuje zazwyczaj: – rachunek zysków i strat, – bilans, – informacje dodatkowe (noty do sprawozdania), – rachunek przepływów pieniężnych – jeżeli przepisy wymagają jego sporządzenia, – w określonych przypadkach również sprawozdanie z działalności (årsberetning). Dokumenty muszą zostać przygotowane zgodnie z przepisami norweskiej ustawy o rachunkowości (regnskapsloven). Najważniejsze terminy Dla większości spółek, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, obowiązują następujące terminy: – do 30 czerwca roczne sprawozdanie powinno zostać zatwierdzone przez walne zgromadzenie wspólników (generalforsamling), – kompletne årsregnskap należy przesłać do Regnskapsregisteret w ciągu miesiąca od jego zatwierdzenia, – aby uniknąć opłaty za zwłokę, dokumenty muszą zostać skutecznie złożone najpóźniej do 31 lipca. Termin ten jest ustawowy i nie podlega przedłużeniu. Jak złożyć årsregnskap? Sprawozdanie finansowe składa się elektronicznie za pośrednictwem formularza Regnskapsregisteret w systemie Altinn. Warto pamiętać, że odpowiedzialność za terminowe złożenie dokumentów ponosi zarząd spółki (styret), nawet jeżeli przygotowaniem dokumentacji zajmuje się biuro rachunkowe lub rewident. Po rozpatrzeniu dokumentów przedsiębiorstwo otrzymuje decyzję do skrzynki odbiorczej w Altinn, a o jej pojawieniu się informowane jest wiadomością e-mail lub SMS. Czy można poprawić błędy? Tak. Jeżeli kompletne sprawozdanie zostanie wysłane przed upływem terminu, Regnskapsregisteret daje przedsiębiorcy 2 tygodnie na poprawienie ewentualnych braków lub błędów bez naliczania opłaty za zwłokę. Zasada ta nie obowiązuje w przypadku dokumentów złożonych po terminie. Jakie są konsekwencje spóźnienia? Niezłożenie kompletnego årsregnskap w terminie powoduje automatyczne naliczanie opłaty za zwłokę (forsinkelsesgebyr). W 2026 roku maksymalna wysokość tej opłaty wynosi 69 940 NOK. Co istotne, opłata naliczana jest automatycznie i nie można się od niej odwołać. Można jedynie złożyć wniosek o jej umorzenie, jednak Brønnøysundregistrene stosuje bardzo rygorystyczne kryteria przy rozpatrywaniu takich wniosków. Jeżeli przedsiębiorstwo nadal nie wywiąże się z obowiązku sprawozdawczego, konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze. W przypadku wielu spółek sprawa może zakończyć się wszczęciem postępowania prowadzącego do przymusowego rozwiązania spółki (tvangsoppløsning). Årsregnskap a skattemelding – najczęściej popełniany błąd Wielu przedsiębiorców uważa, że po wysłaniu skattemelding wszystkie obowiązki wobec urzędów zostały wykonane. To nieprawda. Skattemelding służy rozliczeniu podatkowemu i trafia do Skatteetaten. Årsregnskap jest natomiast odrębnym obowiązkiem sprawozdawczym i przekazywane jest do Regnskapsregisteret, gdzie po zatwierdzeniu staje się dokumentem publicznym. Złożenie jednego z tych dokumentów nie zwalnia z obowiązku złożenia drugiego. Przygotowanie rocznego sprawozdania finansowego wymaga nie tylko poprawnego prowadzenia księgowości, ale również znajomości norweskich przepisów i obowiązujących terminów. TOPNOR REGNSKAP AS – polskie autoryzowane biuro księgowe w Norwegii +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Składanie rocznych sprawozdań finansowych – Årsregnskap
Przed Wami kluczowe zadanie! Wszystkie spółki w Norwegii mają obowiązek składania raportów finansowych. Ostateczny termin ich złożenia to 31 lipca. Roczne sprawozdanie finansowe, czyli årsregnskap, jest zestawieniem finansowym podsumowującym wszelkie działania firmy w danym roku. Dokument ten musi uwzględniać wszystkie wydatki i przychody, co pozwala na wykazanie ostatecznego wyniku finansowego. Nie zapomnijcie o tym ważnym terminie! W razie jakichkolwiek pytań lub potrzeby wsparcia, jesteśmy do Waszej dyspozycji. Skontaktujcie się z nami, a pomożemy Wam przygotować årsregnskap zgodnie z wymogami norweskiego prawa. A teraz kilka dodatkowych informacji… Obowiązki i terminy Termin składania: Wszystkie firmy zobowiązane do składania sprawozdań muszą przesłać kompletne roczne sprawozdania finansowe do Norweskiego Rejestru Księgowego najpóźniej do 31 lipca. Ważne! Ten termin nie może być przedłużony. Obowiązek sprawozdawczy: Dotyczy także firm bez działalności operacyjnej. Nieprzestrzeganie terminu skutkuje opłatą za zwłokę, która może wynieść 66 404 NOK. Powiadomienia: Po rozpatrzeniu sprawozdania finansowego firma otrzyma decyzję na skrzynkę odbiorczą w Altinn z powiadomieniem e-mailem lub SMS-em. Korekty i błędy Przed terminem: Jeśli sprawozdanie zostanie złożone przed terminem, firma ma 2 tygodnie na skorygowanie braków i błędów bez dodatkowych opłat. Po terminie: W przypadku złożenia po terminie, opłaty za zwłokę są nieuniknione. Zawartość pełnego raportu rocznego – Rachunek zysków i strat: Przychody operacyjne, koszty operacyjne, przychody i koszty finansowe. – Bilans: Aktywa, pasywa i kapitał własny. – Notatki: Objaśnienia dotyczące różnych pozycji na rachunkach. – Rachunek przepływów pieniężnych (opcjonalnie): Przegląd przepływów pieniężnych w firmie. Procedura składania Formularz Regnskapsregisteret: Pełne roczne sprawozdanie finansowe należy złożyć za pośrednictwem formularza Regnskapsregisteret w Altinn nie później niż do 31 lipca. Årsregnskap a skattemelding Årsregnskap często myli się ze skattemelding, ponieważ oba raporty zawierają podobne dane i są składane przez Altinn. Skattemelding jest przeznaczony dla norweskiego Urzędu Skarbowego (Skatteetaten), natomiast årsregnskap jest wysyłane do Regnskapsregister, aby dane firm były publicznie dostępne. Przejrzystość i publiczny dostęp Celem publikacji jest zapewnienie przejrzystości w biznesie. Dane są dostępne dla potencjalnych klientów, inwestorów, dostawców, a także konkurencji. Obowiązek składania dotyczy spółek AS, ASA, NUF, a czasem także jednoosobowych działalności gospodarczych osiągających wysokie zyski. Regulacje prawne Wszystko jest regulowane przez prawo (regnskapsloven). Roczne sprawozdanie musi być zatwierdzone podczas walnego zgromadzenia spółki. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoje roczne sprawozdanie finansowe jest przygotowane poprawnie, skorzystaj z naszej pomocy. Zapewniamy kompleksowe wsparcie w prowadzeniu działalności. Skorzystaj z naszego wieloletniego doświadczenia! TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe Telefon: +47 939 82 173 Email: post@topnor.no