Brak BankID po wyprowadzce z Norwegii? Jak nadal załatwiać sprawy urzędowe?
Wyprowadzka z Norwegii to często spory krok w życiu – zmiana kraju, nowy adres, zamknięcie konta bankowego… i co z dostępem do norweskich urzędów online, gdy tracisz BankID? To ważne pytanie, bo BankID to podstawowy sposób logowania się do większości norweskich usług publicznych. Na szczęście, nawet bez BankID można nadal zarządzać swoimi sprawami urzędowymi, jeśli tylko dobrze się przygotujesz. BankID – dlaczego jest tak ważne? BankID to elektroniczny dowód tożsamości, który umożliwia bezpieczne logowanie się do systemów takich jak Skatteetaten, NAV, czy Altinn. Po zamknięciu konta bankowego i utracie BankID może się wydawać, że dostęp do tych serwisów stanie się niemożliwy. Jednak istnieją alternatywne metody, które pozwalają na dalszą obsługę spraw urzędowych. Alternatywne metody logowania – MinID i inne Jeśli przed wyprowadzką zgłosiłeś w norweskim rejestrze ludności (Folkeregisteret) swój nowy, polski adres korespondencyjny, możesz zamówić alternatywne kody dostępu, np. MinID. Kody te są wysyłane tradycyjną pocztą na adres zarejestrowany w systemie. To oznacza, że jeśli Twoje dane kontaktowe są aktualne, bez problemu otrzymasz potrzebne informacje i będziesz mógł korzystać z usług online. W przypadku potrzeby pomocy przy zamówieniu takich kodów, warto zwrócić się do specjalistów, którzy pomogą krok po kroku przejść przez cały proces. Co zrobić, jeśli nie zmieniłeś adresu w Folkeregisteret? Brak aktualizacji adresu to największy problem – wówczas urzędy nie mają jak się z Tobą skontaktować, a dostęp do usług online może zostać utrudniony lub całkowicie zablokowany. W takim przypadku jedyną opcją jest często kontakt osobisty z urzędem lub skorzystanie z pełnomocnika, który ma upoważnienie do działania w Twoim imieniu. Podsumowanie i ważna rada Przed wyjazdem z Norwegii na stałe zawsze warto zgłosić zmianę adresu do korespondencji w Folkeregisteret. To najprostszy sposób, by nie stracić kontaktu z urzędami, takimi jak NAV czy Skatteetaten. Nawet jeśli utracisz BankID, dzięki temu będziesz mógł korzystać z innych form dostępu do swoich spraw. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Przypomnienie dla firm: Reelle Rettighetshavere – obowiązek rejestracji rzeczywistych beneficjentów do 31 lipca 2025 r.
Od 1 października 2024 roku wszystkie firmy w Norwegii zostały objęte nowym obowiązkiem — rejestracji rzeczywistych beneficjentów (reelle rettighetshavere) w specjalnym rejestrze prowadzonym przez Brønnøysundregistrene. Przedsiębiorcy mają czas na dokonanie wpisu do 31 lipca 2025 roku, a niedopełnienie tego obowiązku może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi i operacyjnymi. Czym jest rejestr rzeczywistych beneficjentów? Rejestr został wprowadzony w celu zwiększenia transparentności działalności gospodarczej oraz w ramach przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu i innym formom przestępczości finansowej. Rejestracja polega na ujawnieniu, kto faktycznie sprawuje kontrolę nad firmą – nie tylko formalnie, ale również realnie. Kim jest rzeczywisty beneficjent? Zgodnie z przepisami, rzeczywisty beneficjent to osoba fizyczna, która posiada faktyczną kontrolę nad przedsiębiorstwem. Może to być: · osoba mająca ponad 25% udziałów lub głosów w firmie, · osoba mająca prawo do powoływania lub odwoływania przynajmniej połowy członków zarządu, · inna osoba, która w praktyce sprawuje kontrolę nad przedsiębiorstwem, nawet jeżeli nie wynika to bezpośrednio ze struktury udziałów. W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (AS), informacje na temat beneficjentów rzeczywistych można znaleźć m.in. w akcie założycielskim, rejestrze udziałowców, umowie spółki czy innych dokumentach korporacyjnych. Kogo dotyczy obowiązek? Obowiązek rejestracji dotyczy większości firm zarejestrowanych w Norwegii, w tym także jednoosobowych działalności gospodarczych (ENK), spółek AS i innych form prawnych. Każda firma powinna sprawdzić, czy jest zobowiązana do złożenia informacji — można to zrobić na stronie Brønnøysundregistrene. Jak się zarejestrować? Zgłoszenia dokonuje się za pośrednictwem platformy Altinn, wypełniając formularz RRH-0100. Proces rejestracji jest bezpłatny i nie wymaga dużej ilości dokumentów, jednak należy zadbać o poprawność i kompletność danych. Co grozi za brak rejestracji? Od 31 lipca 2025 r. firmy, które nie wypełniły obowiązku rejestracji, mogą zostać ukarane wysokimi grzywnami oraz mogą napotkać trudności w dalszym prowadzeniu działalności — m.in. problemy z obsługą klientów czy utrudnienia przy kontaktach z urzędami i instytucjami finansowymi. Co istotne, nie będzie możliwości przedłużenia terminu. Dlatego nie warto zwlekać. Podsumowanie Jeśli prowadzisz firmę w Norwegii, to masz czas do 31 lipca 2025 roku, aby dopełnić obowiązku rejestracji rzeczywistych beneficjentów. Chociaż formalnie masz 10 miesięcy od wejścia przepisów w życie, to najlepiej zająć się tym jak najszybciej, aby uniknąć ryzyka kar i nieprzyjemnych konsekwencji. Masz pytania lub potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z nami: +47 939 82 173 post@topnor.no TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe w Norwegii
Przewodnik: Przekształcenie jednoosobowej działalności (ENK) na spółkę akcyjną (AS)
Kryterium Jednoosobowa działalność gospodarcza (ENK) Spółka akcyjna (AS) Podmiot prawny Osoba fizyczna prowadząca działalność, majątek osobisty odpowiada za zobowiązania Osobny podmiot prawny, odrębny od właścicieli Rejestracja Prostsza i szybsza Wymaga przygotowania statutu, otwarcia konta bankowego i wpisu do rejestru spółek Kapitał początkowy Brak wymogu Minimum 30 000 NOK Numer organizacyjny Używany dotychczasowy numer Nowy numer przy rejestracji spółki Koszty księgowe i raportowanie Niższe, prostsze zeznania roczne (ok. 4 000 NOK) Wyższe koszty, bardziej złożone raportowanie (ok. 8 000 NOK + dodatkowe raporty) Podatki Podatek dochodowy ok. 22% + 11% trygdeavgift + trinnskatt powyżej 600 000 NOK Podatek od dochodu spółki 22%, dodatkowo podatek pracowniczy od wypłacanej pensji Zatrudnienie właściciela Nie dotyczy formalnie (właściciel samodzielnie prowadzi działalność) Właściciel formalnie zatrudniony, otrzymuje pensję, od której odprowadza podatki i składki MVA (VAT) Tak, 25% Tak, 25% Coraz więcej przedsiębiorców zastanawia się nad przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej (ENK) na spółkę akcyjną (AS). To naturalny krok przy rozwoju firmy — zwłaszcza gdy planujesz zmianę na większy lokal lub chcesz zmienić nazwę firmy. Wiele osób ma jednak wątpliwości, jak wygląda cały proces i ile to kosztuje. Aby rozwiać te pytania, przygotowaliśmy jasny i przejrzysty przewodnik, który pomoże zrozumieć wszystkie aspekty tej zmiany. Jeśli chcesz, możemy także pomóc przejść przez cały proces — od przygotowania dokumentów, przez kontakty z bankiem, aż po rejestrację spółki w urzędzie. Czy mogę przekształcić jednoosobową działalność na spółkę akcyjną? Nie ma możliwości bezpośredniego przekształcenia jednoosobowej działalności w spółkę akcyjną, ponieważ spółka jest odrębnym podmiotem prawnym, niezależnym od osoby fizycznej i jej majątku, jak ma to miejsce w przypadku ENK. Oznacza to, że trzeba otworzyć całkowicie nową spółkę, a jednoosobową działalność należy zamknąć. Ile trwa cały proces i jaki jest jego koszt? Czas otwarcia spółki trwa od około 3 tygodni do nawet 2 miesięcy. Kluczowy jest czas oczekiwania na otwarcie konta bankowego spółki — czasami trwa to 2 dni, a czasami 6-8 tygodni. Proces wygląda następująco: · Przygotowujemy dokumenty założycielskie spółki (statut). · Składa się wniosek o otwarcie konta w wybranym banku wraz z dokumentami. · Następuje wpłata kapitału zakładowego w wysokości 30 000 NOK. · Po zaksięgowaniu wpłaty bank wydaje zaświadczenie potwierdzające tę operację. · Z tym zaświadczeniem składany jest wniosek o rejestrację spółki w urzędzie (co trwa około 2-3 tygodni). Jeśli otwarcie konta przebiegnie szybko, spółka może powstać nawet w mniej niż miesiąc. Jaka jest wysokość kapitału zakładowego? Kapitał zakładowy wynosi 30 000 NOK i musi zostać wpłacony na konto spółki. Jakie są koszty związane z otwarciem spółki (z pomocą naszego biura księgowego)? · Opłata za pomoc przy otwarciu spółki w naszym biurze + MVA. · Opłata urzędowa za rejestrację spółki wynosi 6 500 NOK. Obie opłaty zazwyczaj można opłacić z konta spółki, czyli z wpłaconych 30 000 NOK. Po rejestracji bank skontaktuje się, aby podpisać umowę bankową i umożliwi dostęp do środków. Czy mogę dopisać współwłaściciela, np. męża, jako udziałowca? Tak, udziały można podzielić dowolnie, np. 70% do Ciebie, 30% do męża. Nie ma to wpływu na koszty prowadzenia działalności. Jeśli mąż będzie udziałowcem, a nie zatrudnionym pracownikiem, nie ma dodatkowych kosztów. Jednak gdy zatrudnisz męża w firmie, koszty mogą się nieco zwiększyć, ponieważ aby wypłacić pieniądze z firmy, należy wypłacić wynagrodzenie jak pracownikowi, od którego trzeba odprowadzać podatki i składki. Czy są dostępne dofinansowania lub programy rządowe? Ogólnych dofinansowań na start nie ma. Biura księgowe zwykle nie zajmują się dofinansowaniami. Czasami lokalne komuny (kommune) oferują różnego rodzaju programy wsparcia dla firm z określonych branż, zwłaszcza tych, które są deficytowe w regionie lub ważne dla rozwoju lokalnej gospodarki (np. branża turystyczna). Aby uzyskać informacje, warto skontaktować się bezpośrednio z urzędem komuny. Co z numerem organizacyjnym i umowami? Spółka to nowy podmiot prawny, więc będzie miała nowy numer organizacyjny. Wszystkie umowy zawarte dotychczas na jednoosobową działalność muszą być podpisane ponownie na spółkę lub dokonana ich cesja (np. w przypadku wynajmu lokalu, często robi się cesję). Numery telefonów, usługi księgowe i inne programy zazwyczaj wymagają zawarcia nowych umów. Jak działa zatrudnienie właściciela w spółce? Właściciel spółki jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, tak jak u innego pracodawcy. Samodzielnie ustalasz wysokość pensji, od której odprowadzasz wszelkie podatki i składki. Przykład: · Ustalasz miesięczne wynagrodzenie 40 000 NOK. · Od tej kwoty odliczana jest zaliczka na podatek (wymagany odpowiedni skattekort). · Jeśli podatek wynosi np. 29%, od kwoty 40 000 NOK odlicza się 29% i zaliczka ta jest odprowadzana do urzędu. · Wynagrodzenie netto (różnica między brutto a podatkiem) wypłacane jest na prywatne konto na podstawie Lønnsslipp. · Dodatkowo pracodawca (czyli spółka) płaci 14,1% podatku pracodawcy od kwoty brutto. · Odlicza się też feriepenger (urlopowe) – zwykle 10,2% lub 12%. · Jeśli zatrudniasz innych pracowników, konieczne jest podpisanie umowy o OTP (dodatkowe ubezpieczenie emerytalne), które wynosi 2% od kwoty brutto. · Mogą też pojawić się inne ubezpieczenia, np. yrkesskadeforsikring (ubezpieczenie od wypadków przy pracy). Szacunkowy koszt zatrudnienia pracownika to kwota brutto + 30-35%.Przykład kalkulacji: https://topnor.no/koszty-zatrudnienia-pracownika-przykladowa-kalkulacja/ Jak zmiana na spółkę akcyjną wpłynie na wysokość podatków? Obecnie w jednoosobowej działalności płaci się około: · 22% podatek dochodowy, · 11% trygdeavgift (składka społeczna, wliczona automatycznie w podatek roczny), czyli około 33% łącznie. Przy dochodach powyżej 600 000 NOK brutto pojawiają się dodatkowe progi podatkowe (trinnskatt), co może zwiększyć łączną stawkę do około 37-40%. W spółce podatek dochodowy od zysku wynosi zawsze 22%. Dochodzą jednak podatki pracownicze od wynagrodzenia. W efekcie łączna suma podatków jest podobna do tej w ENK. Różnica polega na tym, że wypłacając pensję właściciel odlicza ją od podatku dochodowego spółki, co może obniżyć podatek dochodowy. Dodatkowe opłaty i obowiązki księgowe w spółce · Obowiązek płacenia VAT (MVA) – 25%. · Koszty księgowe i sprawozdania roczne dla spółki są około dwa razy wyższe niż dla ENK, wynoszą około 8 000 NOK (w ENK około 4 000 NOK). · Spółka ma obowiązek prowadzenia rejestru akcjonariuszy i corocznego raportowania (koszt około 1 490 NOK + MVA). · W ciągu roku mogą pojawić się dodatkowe obowiązki, np. wprowadzenie nowych formularzy, jak np. rejestr beneficjentów rzeczywistych, które trzeba złożyć, aby uniknąć kar. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Sprawdź, jak działa prøvetid po zmianach przepisów
Zagadnienie Opis Maksymalna długość okresu próbnego 6 miesięcy dla umów stałych. Dla umów tymczasowych: maksymalnie połowa całkowitego okresu zatrudnienia. Możliwość przedłużenia próby Tak, tylko w przypadku nieobecności pracownika (np. choroba) – o czas tej nieobecności. Powtórny okres próbny Nie można ustalać kolejnej próby na tym samym stanowisku. Można w przypadku zmiany zatrudnienia tymczasowego na stałe, jeśli łączny czas próby i zatrudnienia nie przekroczy 6 miesięcy. Obowiązek powiadomienia o zakończeniu próby Tak – pracownik musi zostać poinformowany z wyprzedzeniem o ewentualnym rozwiązaniu umowy. Długość wypowiedzenia w okresie próbnym 14 dni, liczone od daty doręczenia wypowiedzenia (o ile nie ustalono inaczej w umowie). Wyobraź sobie pierwsze tygodnie w nowej pracy. Dużo się uczysz, poznajesz zespół, próbujesz odnaleźć się w kulturze firmy. Z drugiej strony – pracodawca przygląda się Twoim kompetencjom, podejściu i zaangażowaniu. To właśnie jest prøvetid, czyli norweski okres próbny – ważny czas dla obu stron, który może zdecydować o dalszej współpracy. Od 2024 roku zasady dotyczące tego etapu zostały w Norwegii zaktualizowane. Ustawodawca postanowił uporządkować przepisy, by uniknąć niejasności i zapewnić większą przejrzystość – zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Wprowadzono między innymi limit czasu trwania próby – obecnie nie może ona przekraczać sześciu miesięcy. W przypadku zatrudnienia tymczasowego obowiązuje dodatkowy warunek: okres próbny nie może być dłuższy niż połowa całego okresu zatrudnienia. Jeśli więc dana osoba pracuje na umowie sześciomiesięcznej, próba może trwać maksymalnie trzy miesiące. W przypadku nieobecności (na przykład z powodu choroby), okres próbny można wydłużyć dokładnie o ten czas. Nowe przepisy ograniczają także możliwość ustanowienia kolejnego okresu próbnego na tym samym stanowisku. Jeśli pracownik kontynuuje pracę w tej samej roli, nie można rozpoczynać nowej próby. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy umowa tymczasowa zostaje przekształcona w stałą – wtedy możliwe jest ustalenie nowej próby, ale tylko jeśli łączny czas zatrudnienia oraz próby nie przekroczy sześciu miesięcy. Wprowadzono również obowiązek wcześniejszego informowania pracownika o planowanym zakończeniu zatrudnienia w okresie próbnym. Taki wymóg zwiększa przejrzystość i bezpieczeństwo – pracownik nie dowiaduje się o decyzji w ostatniej chwili, co pozwala na przygotowanie się do ewentualnych zmian. Z punktu widzenia pracodawcy oznacza to konieczność dostosowania wzorów umów i bardziej świadomego zarządzania okresem próbnym. Warto wprowadzić jasne procedury ewaluacyjne, np. cykliczne rozmowy podsumowujące, które pomogą ocenić postępy pracownika i umożliwią podjęcie decyzji zgodnie z prawem. Dla pracownika to z kolei większe poczucie stabilności – zna zasady gry, wie, że próba ma określone ramy, i nie musi się obawiać nieuzasadnionego jej przedłużania. Nowe przepisy ułatwiają również planowanie dalszej kariery i podejmowanie decyzji zawodowych. Zmiany w przepisach wprowadzone w 2024 roku to kolejny krok w stronę bardziej uczciwego i przejrzystego rynku pracy. Choć okres próbny to tylko początek współpracy, warto, by był dobrze zorganizowany. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Czym jest „trekk for ferie”?
Sytuacja Co się dzieje? Dlaczego? Co dostajesz? Stała pensja (fastlønn) + urlop Pomniejszona pensja w miesiącu urlopu Pracodawca odlicza dni wolne (trekk for ferie) Pomniejszona pensja + feriepenger Stawka godzinowa (timelønn) + urlop Brak wynagrodzenia za nieprzepracowane godziny Nie pracujesz, więc nie ma godzin = brak wypłaty Tylko feriepenger Urlop bez feriepenger (nowa praca) Wypłata pomniejszona, ale brak feriepenger Nie wypracowano feriepenger w poprzednim roku Pomniejszona pensja lub brak wypłaty Brak urlopu Pełna wypłata Normalna praca bez dni wolnych Pełna pensja, brak feriepenger Otrzymujesz feriepenger Feriepenger wypłacone zamiast pensji Taki jest system – wakacyjne pieniądze zastępują pensję Feriepenger z poprzedniego roku W norweskim systemie wynagrodzeń funkcjonuje zasada, zgodnie z którą w czasie urlopu pracownik nie otrzymuje standardowego wynagrodzenia. Zamiast tego wypłacane są tzw. feriepenger, czyli środki urlopowe, które są naliczane na podstawie dochodów z poprzedniego roku kalendarzowego. Aby uniknąć podwójnego wynagrodzenia w miesiącu, w którym pracownik korzysta z urlopu, pracodawca dokonuje tzw. „trekk for ferie” – potrącenia z bieżącej pensji odpowiadającego liczbie dni wolnych od pracy. Przykładowo: jeśli w danym miesiącu urlopowym pracownik bierze trzy tygodnie wolnego, jego stała pensja (fastlønn) zostaje pomniejszona o te właśnie trzy tygodnie. W tym samym czasie wypłacane są feriepenger, które pełnią funkcję wynagrodzenia za dni wolne. W przypadku osób zatrudnionych na stawce godzinowej (timelønn), potrącenie trekk for ferie nie występuje w klasycznej formie. Brak przepracowanych godzin oznacza brak wynagrodzenia, a jedyną wypłatą w okresie urlopu są wtedy feriepenger. Warto także pamiętać, że osoby rozpoczynające pracę, które nie zdążyły jeszcze wypracować środków urlopowych, mogą doświadczyć sytuacji, w której ich wynagrodzenie zostaje pomniejszone (trekk for ferie), natomiast nie otrzymują jeszcze feriepenger. Efektem może być niższa wypłata w miesiącu urlopu. Podsumowując: trekk for ferie nie oznacza, że pracodawca „zabiera” Ci pieniądze – to jedynie techniczne rozwiązanie, które pozwala wypłacić środki urlopowe w odpowiedni sposób. Taki jest po prostu norweski styl rozliczania urlopu – trochę inny niż w wielu innych krajach, ale dobrze przemyślany. I kiedy wszystko się zsumuje, bilans zwykle wychodzi na zero. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Nowe stawki płacy minimalnej – od 15.06.2025
Od 15 czerwca 2025 roku w Norwegii obowiązują nowe stawki minimalne dla wielu branż. Pracodawcy mają obowiązek dostosować wynagrodzenie do nowych kwot — brak aktualizacji może skutkować obowiązkiem dopłaty z odsetkami lub odszkodowaniem. Stawki dotyczą osób zatrudnionych na umowę o pracę (godzinową lub stały kontrakt). Nie obejmują osób prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Jeśli obecne wynagrodzenie jest wyższe niż nowa stawka minimalna — nie trzeba go zmieniać. Jeżeli natomiast jest niższe — stawkę należy podnieść (zgoda pracownika nie jest wymagana). BRANŻA BUDOWLANA – od 15 czerwca 2025 r. wykwalifikowani pracownicy z fagbrev będą otrzymywać 264,32 NOK za godzinę (wcześniej 250,30 NOK — wzrost o 14,02 NOK). Niewykwalifikowani pracownicy z co najmniej rocznym doświadczeniem — 249,00 NOK (wcześniej 235,80 NOK — wzrost o 13,20 NOK), a bez doświadczenia — 239,61 NOK (wcześniej 226,90 NOK — wzrost o 12,71 NOK). Dla osób poniżej 18. roku życia stawka wzrasta do 162,44 NOK (z 153,83 NOK — +8,61 NOK). PRZEMYSŁ ELEKTRYCZNY – wykwalifikowani elektrycy będą od teraz otrzymywać 270,45 NOK/h (wcześniej 257,79 NOK — wzrost o 12,66 NOK), a pozostali pracownicy — 241,77 NOK/h (wcześniej 229,11 NOK — wzrost o 12,66 NOK). Dodatek za pracę zmianową pozostaje bez zmian: 17% za pracę dwuzmianową i 27,3% za trzyzmianową. Zmiana ta nie dotyczy prac wykonywanych w rafineriach na morzu. Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych — ważna zmiana! Już od 1 listopada 2024 roku za każdą godzinę nadliczbową przysługuje dodatek w wysokości 50% stawki godzinowej (wcześniej 40%). Dodatkowo za pracę poza zwykłym czasem w godzinach od 21:00 do 06:00 oraz w niedziele i święta obowiązuje 100% dodatku do stawki godzinowej. SPRZĄTANIE (RENHOLD) – pracownicy powyżej 18 lat — nowa stawka wynosi 236,54 NOK/h (wcześniej 227,54 NOK — wzrost o 9 NOK), a pracownicy poniżej 18 lat — 185,55 NOK/h (wcześniej 176,55 NOK — wzrost o 9 NOK).Dodatek za pracę w godzinach 21:00–06:00 pozostaje bez zmian — minimum 29 NOK/h. HOTELE, RESTAURACJE, BARY, CATERING – pracownicy powyżej 20 roku życia oraz powyżej 18 lat z min. 4-miesięcznym doświadczeniem będą teraz otrzymywać 204,79 NOK/h (wcześniej 197,79 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla młodszych pracowników: 18 lat — 166,34 NOK/h (wcześniej 159,34 NOK — wzrost o 7 NOK), 17 lat — 152,08 NOK/h (wcześniej 145,08 NOK — wzrost o 7 NOK), 16 lat — 142,58 NOK/h (wcześniej 135,58 NOK — wzrost o 7 NOK). Potrącenia za noclegi w pokojach pracodawcy: pokój jednoosobowy — 675,67 NOK/mc (wcześniej 660,48 NOK), pokój dwuosobowy (od osoby) — 439,46 NOK/mc (wcześniej 429,58 NOK). Stawki nie obejmują liderów (kierowników) ani praktykantów (szkoły/NAV). Napiwki powinny być uwzględniane w wynagrodzeniu i opodatkowane. PRZEMYSŁ STOCZNIOWY – wykwalifikowani pracownicy (fagarbeidere) — 216,79 NOK/h (wcześniej 211,79 NOK — wzrost o 5 NOK). Specjaliści (spesialarbeidere) — 207,14 NOK/h (wcześniej 202,14 NOK — wzrost o 5 NOK). Pomocnicy — 197,61 NOK/h (wcześniej 192,61 NOK — wzrost o 5 NOK). Dodatki za pracę zmianową również wzrosły o 1 NOK: dla wykwalifikowanych: 43,36 NOK, dla specjalistów: 41,43 NOK, dla pomocników: 39,52 NOK. ROLNICTWO I PODOBNE – sezonowi pracownicy poniżej 18 lat — 142,90 NOK/h (wcześniej 135,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, do 12 tygodni stażu — 162,90 NOK/h (wcześniej 155,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, 12 tygodni do 6 miesięcy stażu — 168,40 NOK/h (wcześniej 161,40 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla pracowników stałych (zatrudnienie powyżej 26 tygodni): poniżej 18 lat — 152,40 NOK/h (wcześniej 145,40 NOK), niewykwalifikowani — 182,80 NOK/h (wcześniej 175,80 NOK), dodatek dla wykwalifikowanych — 14,50 NOK/h (bez zmian). Dodatek +25% za pracę w weekendy i święta obejmuje teraz pełne doby sobotnio-niedzielne oraz cały dzień w święta. PRZEMYSŁ RYBNY – wykwalifikowani — 240,96 NOK/h (wcześniej 231,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy produkcji — 225,96 NOK/h (wcześniej 216,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy poniżej 18 roku życia: min. 80% stawki (bez zmian). Za pracę powyżej 12 tygodni (wcześniej 17 tygodni) obowiązuje standardowa stawka minimalna. Dodatek za zmianę: 20% przy pracy dwuzmianowej, 25% przy trzyzmianowej. TRANSPORT DROGOWY TOWARÓW – kierowcy pojazdów powyżej 3,5 t — 229,00 NOK/h (wcześniej 222,00 NOK — wzrost o 7 NOK). Od 1 czerwca 2025 r. wprowadzono również minimalną stawkę dla pojazdów od 2,5 t — 229,00 NOK/h. TRANSPORT PASAŻERÓW – wszyscy pracownicy — 218,62 NOK/h (wcześniej 213,62 NOK — wzrost o 5 NOK). INNE BRANŻE – w branżach bez stawek państwowych obowiązują regulacje wynikające z umów zbiorowych lub ustaleń wewnętrznych w firmie. Jeżeli pracodawca nie zmieni stawki: brak dostosowania płac do obowiązujących stawek minimalnych może skutkować koniecznością późniejszych dopłat z odsetkami oraz odszkodowaniami na rzecz pracownika. Nieprawidłowości można zgłaszać anonimowo do Ministerstwa Pracy. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no Nowe Stawki Minimalne – Porównanie Branża Stan od 15.06.2025 Poprzednia stawka Różnica Budowlana – Wykwalifikowani 264,32 NOK 250,30 NOK +14,02 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani z 1 rokiem doświadczenia 249,00 NOK 235,80 NOK +13,20 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani bez doświadczenia 239,61 NOK 226,90 NOK +12,71 NOK Budowlana – Poniżej 18 lat 162,44 NOK 153,83 NOK +8,61 NOK Przemysł elektryczny – Wykwalifikowani 270,45 NOK 257,79 NOK +12,66 NOK Przemysł elektryczny – Pozostali pracownicy 241,77 NOK 229,11 NOK +12,66 NOK Sprzątanie – powyżej 18 lat 236,54 NOK 227,54 NOK +9,00 NOK Sprzątanie – poniżej 18 lat 185,55 NOK 176,55 NOK +9,00 NOK Noclegi i gastronomia – powyżej 20 lat / powyżej 18 lat z 4 mies. doświadczenia 204,79 NOK 197,79 NOK +7,00 NOK Stoczniowy – Wykwalifikowani 216,79 NOK 211,79 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Specjaliści 207,14 NOK 202,14 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Pomocnicy 197,61 NOK 192,61 NOK +5,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat do 12 tygodni 162,90 NOK 155,90 NOK +7,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat 12 tyg. – 6 mies. 168,40 NOK 161,40 NOK +7,00 NOK Przemysł rybny – Wykwalifikowani 240,96 NOK 231,15 NOK +9,81 NOK Przemysł rybny – Pracownicy produkcji 225,96 NOK 216,15 NOK +9,81 NOK Transport drogowy towarów – pojazdy powyżej 3,5 t 229,00 NOK 222,00 NOK +7,00 NOK Transport
Przypomnienie: Najważniejsze zasady odliczania VAT od kosztów samochodowych w Norwegii
Zasady odliczania podatku VAT (Merverdiavgift) w Norwegii bywają skomplikowane, a w przypadku samochodów firmowych – pełne wyjątków i nieoczywistości. Właściwe rozliczenie VAT może jednak przynieść realne oszczędności, dlatego warto znać kluczowe przepisy i unikać typowych błędów. Jednym z częstszych obszarów, który rodzi pytania, są właśnie wydatki związane z pojazdami – czy można odliczyć VAT od paliwa? Czy leasing się kwalifikuje? I czy samochód osobowy traktowany jest tak samo jak dostawczy? Zacznijmy od podstaw: prawo do odliczenia VAT przysługuje wtedy, gdy samochód jest wykorzystywany wyłącznie do celów służbowych. To oznacza, że nie może on służyć ani okazjonalnie, ani regularnie do celów prywatnych. Dodatkowo pojazd musi być zarejestrowany na firmę, a sama działalność powinna podlegać opodatkowaniu VAT. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwa świadczące usługi lub sprzedające towary z obowiązkiem rozliczania VAT mogą ubiegać się o odliczenia. Od tej zasady są jednak wyjątki. Firmy zajmujące się profesjonalnym przewozem osób (np. taksówki) oraz wynajmem pojazdów mogą odliczyć VAT niezależnie od typu samochodu – także w przypadku pojazdów osobowych. Kluczowy jest bowiem charakter działalności. Duże znaczenie przy odliczaniu VAT ma również typ pojazdu. Pełne prawo do odliczenia podatku przysługuje m.in. w przypadku samochodów dostawczych (varebil klasse 2), samochodów ciężarowych (lastebil) oraz pojazdów specjalistycznych, takich jak auta serwisowe czy techniczne. W praktyce często mówi się o „zielonych tablicach” – czyli o pojazdach rejestrowanych jako użytkowe, które dają możliwość odliczenia VAT w pełnym zakresie. Jeśli samochód spełnia warunki formalne, odliczyć można VAT od szeregu wydatków. Wśród nich znajdują się m.in. zakup pojazdu (jeśli jest to samochód dostawczy lub ciężarowy), koszty leasingu, paliwo, oleje napędowe, serwis i naprawy, wymiana opon, a także opłaty drogowe i parkingowe – o ile są one związane z działalnością gospodarczą i odpowiednio udokumentowane. Dla lepszego zobrazowania – spójrzmy na dwa przykłady. Firma budowlana decyduje się na zakup samochodu dostawczego (varebil klasse 2), który jest wykorzystywany wyłącznie do celów służbowych. W takim przypadku przysługuje jej pełne prawo do odliczenia VAT. Z kolei firma sprzątająca używa samochodu osobowego (personbil) zarówno do przewozu pracowników, jak i materiałów, a pojazd jest dodatkowo wykorzystywany prywatnie. W takiej sytuacji prawo do odliczenia VAT nie obowiązuje. Rozwiązaniem może być zmiana pojazdu – sprzedaż samochodu osobowego i zakup auta użytkowego z klasy varebil, co umożliwiłoby skorzystanie z ulgi. W praktyce bardzo łatwo popełnić kosztowny błąd. Do najczęstszych należą: brak szczegółowej ewidencji przebiegu (zwłaszcza jeśli samochód jest wykorzystywany częściowo prywatnie), odliczanie VAT od kosztów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, a także brak poprawnych dokumentów – faktury muszą być zgodne z norweskimi przepisami księgowymi. Podsumowując – choć temat odliczania VAT od samochodów w firmie może wydawać się zawiły, znajomość zasad pozwala uniknąć błędów i zoptymalizować koszty. Warto zadbać o dokumentację, dokładnie przeanalizować sposób użytkowania pojazdu i skorzystać z możliwych ulg. Jeśli masz pytania lub chcesz upewnić się, że Twoja firma rozlicza wydatki samochodowe prawidłowo – skontaktuj się z nami w TOPNOR REGNSKAP AS. Pomożemy Ci uporządkować finanse i zadbać o zgodność z przepisami. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Aksjekapital w Norwegii
Kapitał zakładowy (aksjekapital) to podstawowy wkład finansowy, jaki wnoszą właściciele spółki akcyjnej (AS) przy jej zakładaniu w Norwegii. Pełni on funkcję zabezpieczenia dla wierzycieli i jest wyrazem zaangażowania inwestorów w działalność firmy. Wkład ten może być wniesiony w formie pieniężnej lub jako aport rzeczowy – czyli w postaci mienia, takiego jak maszyny, sprzęt czy nieruchomości. W przypadku aportu konieczne jest jednak przeprowadzenie wyceny przez niezależnego biegłego rewidenta, co gwarantuje rzetelność deklarowanej wartości majątku. Minimalna wysokość aksjekapital wynosi 30 000 NOK. Przed rejestracją spółki w norweskim Rejestrze Przedsiębiorstw (Foretaksregisteret) konieczne jest wpłacenie tej kwoty na specjalne konto bankowe. Rejestracja obejmuje również określenie liczby akcji, ich wartości nominalnej (pålydende) oraz złożenie kompletu dokumentów w Brønnøysundregistrene. W początkowej fazie działalności najczęściej wybieranym rozwiązaniem jest wniesienie kapitału w gotówce – zapewnia to płynność finansową oraz pokrycie podstawowych kosztów operacyjnych. Wybór pomiędzy gotówką a aportem rzeczowym zależy od sytuacji konkretnej firmy. Gotówka daje większą elastyczność w codziennym zarządzaniu, natomiast aport może być korzystny w przypadku posiadania istotnych zasobów materialnych. Przykładowo, przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją może wnieść jako kapitał maszyny produkcyjne, o ile ich wartość zostanie odpowiednio potwierdzona przez rewidenta. Pozwala to ograniczyć konieczność angażowania znacznej ilości gotówki przy zakładaniu firmy. W miarę rozwoju działalności może pojawić się potrzeba zwiększenia kapitału zakładowego. Można to zrobić poprzez emisję nowych akcji, przekształcenie zobowiązań wobec spółki w udziały (konwersję długu) lub wniesienie kolejnego aportu. Każda z tych form wymaga sporządzenia uchwały przez zarząd, zatwierdzenia jej przez walne zgromadzenie akcjonariuszy oraz zgłoszenia zmian do Rejestru Przedsiębiorstw. Wysokość aksjekapital ma także znaczenie wizerunkowe i strategiczne – firmy z solidnym kapitałem budzą większe zaufanie wśród kontrahentów, klientów i inwestorów. W razie trudności finansowych stanowią również pewne zabezpieczenie dla wierzycieli. Odpowiednio zaplanowany kapitał zakładowy nie tylko ułatwia start, ale też tworzy stabilną podstawę do dalszego rozwoju, umożliwiając reinwestowanie środków i podejmowanie nowych inicjatyw biznesowych. Podsumowując, aksjekapital w Norwegii to nie tylko wymóg formalny, ale też ważne narzędzie strategiczne. Zarówno jego forma, jak i wysokość powinny być dobrze przemyślane już na etapie tworzenia spółki. Jeśli potrzebujesz wsparcia w tym procesie lub masz pytania dotyczące finansowej struktury firmy, skontaktuj się z naszym zespołem – chętnie pomożemy Ci przejść przez wszystkie etapy zakładania i rozwoju przedsiębiorstwa. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no Temat Opis Czym jest aksjekapital? Kapitał zakładowy wnoszony przez akcjonariuszy przy zakładaniu spółki akcyjnej (AS) w Norwegii; zabezpiecza wierzycieli i potwierdza zaangażowanie właścicieli. Formy wniesienia kapitału Gotówka lub aport rzeczowy (np. maszyny, sprzęt, nieruchomości); aport wymaga wyceny przez biegłego rewidenta. Minimalna wysokość aksjekapital 30 000 NOK Proces rejestracji spółki 1. Wpłata kapitału na specjalne konto bankowe2. Określenie liczby i wartości nominalnej akcji3. Rejestracja w Foretaksregisteret (Brønnøysundregistrene) Zalety gotówki jako wkładu Elastyczność finansowa, łatwość pokrycia bieżących wydatków Zalety aportu rzeczowego Umożliwia wniesienie sprzętu lub majątku zamiast gotówki; konieczna wycena przez rewidenta Przykład aportu Maszyny produkcyjne wniesione przez firmę, jeśli ich wartość zostanie potwierdzona przez rewidenta Podwyższenie aksjekapital Możliwe przez emisję nowych akcji, konwersję długu lub dodatkowy aport; wymaga uchwały zarządu, zgody walnego zgromadzenia i aktualizacji w rejestrze Znaczenie kapitału zakładowego Buduje zaufanie, zabezpiecza wierzycieli, podnosi wiarygodność firmy i wspiera rozwój Korzyści z odpowiedniego aksjekapital – Lepszy wizerunek – Większe bezpieczeństwo finansowe – Możliwość reinwestowania środków
Jak rozliczyć wynagrodzenie za 1 i 17 maja w Norwegii?
Maj już za nami, ale w firmach księgowych nadal trwa rozliczanie wynagrodzeń za ten miesiąc. To dobry moment, żeby przypomnieć, jak traktować dwa ważne dni w norweskim kalendarzu – 1 maja (Święto Pracy) i 17 maja (Dzień Konstytucji). Zasady zależą od rodzaju zatrudnienia, grafiku pracy i tego, na jaki dzień tygodnia przypada święto. Brzmi zawile? Spokojnie – postaramy się to wyjaśnić bez zbędnych księgowych zaklęć. Dla pracowników zatrudnionych na stałą pensję miesięczną (FASTLØNN), 1 i 17 maja są zawsze dniami płatnymi – niezależnie od tego, czy wypadają w tygodniu, sobotę, czy inny dzień. Sprawa wygląda trochę inaczej w przypadku pracowników zatrudnionych na stawkę godzinową (TIMELØNN). Dla nich te dni są płatne tylko wtedy, jeśli normalnie mieliby wtedy pracować – czyli zgodnie z grafikiem byłby to ich dzień pracy. Warto pamiętać, że w Norwegii sobota uznawana jest za dzień roboczy. Jeśli więc firma działa od poniedziałku do soboty (jak często bywa np. w budownictwie), i pracownik miałby zaplanowaną dniówkę właśnie w sobotę 1 lub 17 maja, to należy się mu normalne wynagrodzenie. Z kolei jeśli soboty są u niego wolne (np. w systemie pracy „co druga sobota wolna”), a święto przypada akurat na wolną sobotę, to taki dzień nie jest płatny. Jeśli pracownik rzeczywiście stawi się w pracy 1 lub 17 maja – niezależnie od tego, czy to dzień roboczy, sobota czy inny dzień tygodnia – należy mu się dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 50% stawki. To forma rekompensaty za pracę w święto. Jeżeli natomiast święto przypada na sobotę, a firma pracuje tylko od poniedziałku do piątku (jak w przypadku wielu biur), to dzień ten nie jest płatny, bo pracownik i tak miałby wtedy wolne. To samo dotyczy sytuacji, gdy 1 lub 17 maja wypadają w niedzielę albo w inne ustawowe święto (tzw. „czerwony dzień”) – w takich przypadkach dzień również nie jest płatny. W przypadku osób zatrudnionych na część etatu, wynagrodzenie za 1 i 17 maja wypłacane jest proporcjonalnie – zgodnie z procentowym wymiarem etatu, który widnieje w umowie. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
VOEC – obowiązki zagranicznych firm wobec norweskiego podatku VAT
Tabela VOEC Kryterium Rejestracja VOEC Zwykła rejestracja VAT Zakres Towary o niskiej wartości i usługi cyfrowe (B2C) Szeroki zakres sprzedaży (B2B i B2C) Obowiązek lokalnego przedstawiciela VAT Nie Tak Częstotliwość raportowania VAT Kwartalna Dwumiesięczna Opłaty celne Brak (dla towarów < 3000 NOK) Mogą wystąpić Numer identyfikacyjny Numer VOEC Numer VAT norweski Jeśli prowadzisz firmę sprzedającą towary lub usługi cyfrowe konsumentom w Norwegii, możliwe, że podlegasz obowiązkowi rejestracji w systemie VOEC (VAT on E-Commerce). Schemat ten wprowadzono, aby uprościć pobór podatku VAT od sprzedaży towarów o niskiej wartości i usług dostarczanych drogą elektroniczną. Co ważne – nie jest to dobrowolny system, ale obowiązek prawny dla firm, które spełniają określone warunki. Czym jest VOEC? VOEC to uproszczony system raportowania podatku VAT dla zagranicznych przedsiębiorców sprzedających bezpośrednio norweskim konsumentom: · Towary o niskiej wartości – produkty fizyczne o wartości poniżej 3000 NOK (bez kosztów wysyłki i ubezpieczenia). · Usługi dostarczane zdalnie – produkty cyfrowe takie jak e-booki, oprogramowanie, platformy streamingowe, kursy online. Program VOEC nie obejmuje m.in. żywności, alkoholu, leków, antyków ani towarów objętych zakazem lub ograniczeniami importowymi w Norwegii. Kto musi się zarejestrować? Rejestracja w systemie VOEC jest obowiązkowa dla zagranicznych firm, które: · Sprzedają towary lub usługi bezpośrednio konsumentom w Norwegii, · Osiągają sprzedaż przekraczającą 50 000 NOK w ciągu 12 miesięcy. Możliwa jest także rejestracja dobrowolna przed osiągnięciem progu, co może ułatwić start na norweskim rynku e-commerce. Ważne: obowiązek rejestracji może również dotyczyć pośredników, np. platform sprzedażowych, jeśli są traktowani jako dostawcy w rozumieniu prawa. Firma może być zarejestrowana tylko w jednym z tych systemów – VOEC lub standardowym. Wybór odpowiedniej formy zależy od rodzaju działalności i planowanej sprzedaży. Jak działa rozliczenie VAT w VOEC? Po rejestracji firma otrzymuje unikalny numer VOEC. Sprzedawca ma obowiązek: · Naliczać norweski podatek VAT (standardowo 25%) w momencie sprzedaży, · Uwzględnić VAT w cenie widocznej dla klienta, · Składać kwartalne deklaracje VAT do norweskich organów podatkowych, · Przesyłać pobrany VAT bezpośrednio do Skatteetaten (urzędu skarbowego). System ten umożliwia sprawną obsługę przesyłek – towary objęte VOEC nie są zatrzymywane na granicy i nie podlegają opłatom celnym, o ile ich wartość nie przekracza 3000 NOK za sztukę. Dlaczego warto działać zgodnie z VOEC? · Zgodność z norweskim prawem – przekroczenie progu sprzedaży bez rejestracji może skutkować sankcjami finansowymi. · Uproszczone procedury VAT – bez potrzeby lokalnego przedstawiciela podatkowego. · Brak opłat celnych – dla towarów objętych systemem VOEC. · Większa konkurencyjność – prostszy proces zakupu dla norweskiego konsumenta. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no