Sam czy z pomocą? Norweska księgowość
Prowadzenie działalności w Norwegii często zaczyna się od prostego pytania: czy muszę mieć księgową? Dobra wiadomość – nie musisz. Zarówno rozliczenia firmowe, jak i prywatne możesz przygotować samodzielnie. Jeśli prowadzisz firmę i w ciągu ostatnich 12 miesięcy Twój przychód przekroczył 50.000 kr, jesteś zobowiązany do prowadzenia księgowości. Masz wtedy dwie opcje: zatrudnić księgową lub działać samodzielnie, np. za pomocą programu księgowego. Rozliczenia prywatne działają na podobnej zasadzie – możesz je przygotować sam lub zlecić księgowej. Co więc wybrać – biuro rachunkowe czy program? Nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Wybór zależy od sytuacji. Jeśli Twoja firma jest większa, generuje dużo dokumentów, zatrudnia pracowników, działa poza Norwegią albo po prostu chcesz mieć pewność, że wszystko zostanie poprawnie zaraportowane – autoryzowana księgowa to rozsądne rozwiązanie. Przejmuje odpowiedzialność, a Ty oszczędzasz czas i skupiasz się na biznesie. Z kolei przy mniejszej, nieskomplikowanej działalności, gdzie dokumentów jest niewiele – program księgowy może wystarczyć. Oszczędzasz pieniądze, choć wymaga to regularnego poświęcenia kilkunastu minut tygodniowo. Zyskujesz natomiast pełną kontrolę nad finansami. Prowadzenie księgowości samodzielnie wymaga odpowiedniej wiedzy i umiejętności, żeby wszystko było bezpieczne dla Twojej firmy. Warto pamiętać: prowadzenie księgowości samodzielnie jest zawsze zgodne z przepisami, natomiast jeśli decydujesz się na biuro rachunkowe – księgowy musi być autoryzowany. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Przypomnienie dla firm: Reelle Rettighetshavere – obowiązek rejestracji rzeczywistych beneficjentów do 31 lipca 2025 r.
Od 1 października 2024 roku wszystkie firmy w Norwegii zostały objęte nowym obowiązkiem — rejestracji rzeczywistych beneficjentów (reelle rettighetshavere) w specjalnym rejestrze prowadzonym przez Brønnøysundregistrene. Przedsiębiorcy mają czas na dokonanie wpisu do 31 lipca 2025 roku, a niedopełnienie tego obowiązku może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi i operacyjnymi. Czym jest rejestr rzeczywistych beneficjentów? Rejestr został wprowadzony w celu zwiększenia transparentności działalności gospodarczej oraz w ramach przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu i innym formom przestępczości finansowej. Rejestracja polega na ujawnieniu, kto faktycznie sprawuje kontrolę nad firmą – nie tylko formalnie, ale również realnie. Kim jest rzeczywisty beneficjent? Zgodnie z przepisami, rzeczywisty beneficjent to osoba fizyczna, która posiada faktyczną kontrolę nad przedsiębiorstwem. Może to być: · osoba mająca ponad 25% udziałów lub głosów w firmie, · osoba mająca prawo do powoływania lub odwoływania przynajmniej połowy członków zarządu, · inna osoba, która w praktyce sprawuje kontrolę nad przedsiębiorstwem, nawet jeżeli nie wynika to bezpośrednio ze struktury udziałów. W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (AS), informacje na temat beneficjentów rzeczywistych można znaleźć m.in. w akcie założycielskim, rejestrze udziałowców, umowie spółki czy innych dokumentach korporacyjnych. Kogo dotyczy obowiązek? Obowiązek rejestracji dotyczy większości firm zarejestrowanych w Norwegii, w tym także jednoosobowych działalności gospodarczych (ENK), spółek AS i innych form prawnych. Każda firma powinna sprawdzić, czy jest zobowiązana do złożenia informacji — można to zrobić na stronie Brønnøysundregistrene. Jak się zarejestrować? Zgłoszenia dokonuje się za pośrednictwem platformy Altinn, wypełniając formularz RRH-0100. Proces rejestracji jest bezpłatny i nie wymaga dużej ilości dokumentów, jednak należy zadbać o poprawność i kompletność danych. Co grozi za brak rejestracji? Od 31 lipca 2025 r. firmy, które nie wypełniły obowiązku rejestracji, mogą zostać ukarane wysokimi grzywnami oraz mogą napotkać trudności w dalszym prowadzeniu działalności — m.in. problemy z obsługą klientów czy utrudnienia przy kontaktach z urzędami i instytucjami finansowymi. Co istotne, nie będzie możliwości przedłużenia terminu. Dlatego nie warto zwlekać. Podsumowanie Jeśli prowadzisz firmę w Norwegii, to masz czas do 31 lipca 2025 roku, aby dopełnić obowiązku rejestracji rzeczywistych beneficjentów. Chociaż formalnie masz 10 miesięcy od wejścia przepisów w życie, to najlepiej zająć się tym jak najszybciej, aby uniknąć ryzyka kar i nieprzyjemnych konsekwencji. Masz pytania lub potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z nami: +47 939 82 173 post@topnor.no TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe w Norwegii
Sprawdź, jak działa prøvetid po zmianach przepisów
Zagadnienie Opis Maksymalna długość okresu próbnego 6 miesięcy dla umów stałych. Dla umów tymczasowych: maksymalnie połowa całkowitego okresu zatrudnienia. Możliwość przedłużenia próby Tak, tylko w przypadku nieobecności pracownika (np. choroba) – o czas tej nieobecności. Powtórny okres próbny Nie można ustalać kolejnej próby na tym samym stanowisku. Można w przypadku zmiany zatrudnienia tymczasowego na stałe, jeśli łączny czas próby i zatrudnienia nie przekroczy 6 miesięcy. Obowiązek powiadomienia o zakończeniu próby Tak – pracownik musi zostać poinformowany z wyprzedzeniem o ewentualnym rozwiązaniu umowy. Długość wypowiedzenia w okresie próbnym 14 dni, liczone od daty doręczenia wypowiedzenia (o ile nie ustalono inaczej w umowie). Wyobraź sobie pierwsze tygodnie w nowej pracy. Dużo się uczysz, poznajesz zespół, próbujesz odnaleźć się w kulturze firmy. Z drugiej strony – pracodawca przygląda się Twoim kompetencjom, podejściu i zaangażowaniu. To właśnie jest prøvetid, czyli norweski okres próbny – ważny czas dla obu stron, który może zdecydować o dalszej współpracy. Od 2024 roku zasady dotyczące tego etapu zostały w Norwegii zaktualizowane. Ustawodawca postanowił uporządkować przepisy, by uniknąć niejasności i zapewnić większą przejrzystość – zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Wprowadzono między innymi limit czasu trwania próby – obecnie nie może ona przekraczać sześciu miesięcy. W przypadku zatrudnienia tymczasowego obowiązuje dodatkowy warunek: okres próbny nie może być dłuższy niż połowa całego okresu zatrudnienia. Jeśli więc dana osoba pracuje na umowie sześciomiesięcznej, próba może trwać maksymalnie trzy miesiące. W przypadku nieobecności (na przykład z powodu choroby), okres próbny można wydłużyć dokładnie o ten czas. Nowe przepisy ograniczają także możliwość ustanowienia kolejnego okresu próbnego na tym samym stanowisku. Jeśli pracownik kontynuuje pracę w tej samej roli, nie można rozpoczynać nowej próby. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy umowa tymczasowa zostaje przekształcona w stałą – wtedy możliwe jest ustalenie nowej próby, ale tylko jeśli łączny czas zatrudnienia oraz próby nie przekroczy sześciu miesięcy. Wprowadzono również obowiązek wcześniejszego informowania pracownika o planowanym zakończeniu zatrudnienia w okresie próbnym. Taki wymóg zwiększa przejrzystość i bezpieczeństwo – pracownik nie dowiaduje się o decyzji w ostatniej chwili, co pozwala na przygotowanie się do ewentualnych zmian. Z punktu widzenia pracodawcy oznacza to konieczność dostosowania wzorów umów i bardziej świadomego zarządzania okresem próbnym. Warto wprowadzić jasne procedury ewaluacyjne, np. cykliczne rozmowy podsumowujące, które pomogą ocenić postępy pracownika i umożliwią podjęcie decyzji zgodnie z prawem. Dla pracownika to z kolei większe poczucie stabilności – zna zasady gry, wie, że próba ma określone ramy, i nie musi się obawiać nieuzasadnionego jej przedłużania. Nowe przepisy ułatwiają również planowanie dalszej kariery i podejmowanie decyzji zawodowych. Zmiany w przepisach wprowadzone w 2024 roku to kolejny krok w stronę bardziej uczciwego i przejrzystego rynku pracy. Choć okres próbny to tylko początek współpracy, warto, by był dobrze zorganizowany. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Nowe stawki płacy minimalnej – od 15.06.2025
Od 15 czerwca 2025 roku w Norwegii obowiązują nowe stawki minimalne dla wielu branż. Pracodawcy mają obowiązek dostosować wynagrodzenie do nowych kwot — brak aktualizacji może skutkować obowiązkiem dopłaty z odsetkami lub odszkodowaniem. Stawki dotyczą osób zatrudnionych na umowę o pracę (godzinową lub stały kontrakt). Nie obejmują osób prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Jeśli obecne wynagrodzenie jest wyższe niż nowa stawka minimalna — nie trzeba go zmieniać. Jeżeli natomiast jest niższe — stawkę należy podnieść (zgoda pracownika nie jest wymagana). BRANŻA BUDOWLANA – od 15 czerwca 2025 r. wykwalifikowani pracownicy z fagbrev będą otrzymywać 264,32 NOK za godzinę (wcześniej 250,30 NOK — wzrost o 14,02 NOK). Niewykwalifikowani pracownicy z co najmniej rocznym doświadczeniem — 249,00 NOK (wcześniej 235,80 NOK — wzrost o 13,20 NOK), a bez doświadczenia — 239,61 NOK (wcześniej 226,90 NOK — wzrost o 12,71 NOK). Dla osób poniżej 18. roku życia stawka wzrasta do 162,44 NOK (z 153,83 NOK — +8,61 NOK). PRZEMYSŁ ELEKTRYCZNY – wykwalifikowani elektrycy będą od teraz otrzymywać 270,45 NOK/h (wcześniej 257,79 NOK — wzrost o 12,66 NOK), a pozostali pracownicy — 241,77 NOK/h (wcześniej 229,11 NOK — wzrost o 12,66 NOK). Dodatek za pracę zmianową pozostaje bez zmian: 17% za pracę dwuzmianową i 27,3% za trzyzmianową. Zmiana ta nie dotyczy prac wykonywanych w rafineriach na morzu. Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych — ważna zmiana! Już od 1 listopada 2024 roku za każdą godzinę nadliczbową przysługuje dodatek w wysokości 50% stawki godzinowej (wcześniej 40%). Dodatkowo za pracę poza zwykłym czasem w godzinach od 21:00 do 06:00 oraz w niedziele i święta obowiązuje 100% dodatku do stawki godzinowej. SPRZĄTANIE (RENHOLD) – pracownicy powyżej 18 lat — nowa stawka wynosi 236,54 NOK/h (wcześniej 227,54 NOK — wzrost o 9 NOK), a pracownicy poniżej 18 lat — 185,55 NOK/h (wcześniej 176,55 NOK — wzrost o 9 NOK).Dodatek za pracę w godzinach 21:00–06:00 pozostaje bez zmian — minimum 29 NOK/h. HOTELE, RESTAURACJE, BARY, CATERING – pracownicy powyżej 20 roku życia oraz powyżej 18 lat z min. 4-miesięcznym doświadczeniem będą teraz otrzymywać 204,79 NOK/h (wcześniej 197,79 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla młodszych pracowników: 18 lat — 166,34 NOK/h (wcześniej 159,34 NOK — wzrost o 7 NOK), 17 lat — 152,08 NOK/h (wcześniej 145,08 NOK — wzrost o 7 NOK), 16 lat — 142,58 NOK/h (wcześniej 135,58 NOK — wzrost o 7 NOK). Potrącenia za noclegi w pokojach pracodawcy: pokój jednoosobowy — 675,67 NOK/mc (wcześniej 660,48 NOK), pokój dwuosobowy (od osoby) — 439,46 NOK/mc (wcześniej 429,58 NOK). Stawki nie obejmują liderów (kierowników) ani praktykantów (szkoły/NAV). Napiwki powinny być uwzględniane w wynagrodzeniu i opodatkowane. PRZEMYSŁ STOCZNIOWY – wykwalifikowani pracownicy (fagarbeidere) — 216,79 NOK/h (wcześniej 211,79 NOK — wzrost o 5 NOK). Specjaliści (spesialarbeidere) — 207,14 NOK/h (wcześniej 202,14 NOK — wzrost o 5 NOK). Pomocnicy — 197,61 NOK/h (wcześniej 192,61 NOK — wzrost o 5 NOK). Dodatki za pracę zmianową również wzrosły o 1 NOK: dla wykwalifikowanych: 43,36 NOK, dla specjalistów: 41,43 NOK, dla pomocników: 39,52 NOK. ROLNICTWO I PODOBNE – sezonowi pracownicy poniżej 18 lat — 142,90 NOK/h (wcześniej 135,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, do 12 tygodni stażu — 162,90 NOK/h (wcześniej 155,90 NOK — wzrost o 7 NOK). Powyżej 18 lat, 12 tygodni do 6 miesięcy stażu — 168,40 NOK/h (wcześniej 161,40 NOK — wzrost o 7 NOK). Dla pracowników stałych (zatrudnienie powyżej 26 tygodni): poniżej 18 lat — 152,40 NOK/h (wcześniej 145,40 NOK), niewykwalifikowani — 182,80 NOK/h (wcześniej 175,80 NOK), dodatek dla wykwalifikowanych — 14,50 NOK/h (bez zmian). Dodatek +25% za pracę w weekendy i święta obejmuje teraz pełne doby sobotnio-niedzielne oraz cały dzień w święta. PRZEMYSŁ RYBNY – wykwalifikowani — 240,96 NOK/h (wcześniej 231,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy produkcji — 225,96 NOK/h (wcześniej 216,15 NOK — wzrost o 9,81 NOK). Pracownicy poniżej 18 roku życia: min. 80% stawki (bez zmian). Za pracę powyżej 12 tygodni (wcześniej 17 tygodni) obowiązuje standardowa stawka minimalna. Dodatek za zmianę: 20% przy pracy dwuzmianowej, 25% przy trzyzmianowej. TRANSPORT DROGOWY TOWARÓW – kierowcy pojazdów powyżej 3,5 t — 229,00 NOK/h (wcześniej 222,00 NOK — wzrost o 7 NOK). Od 1 czerwca 2025 r. wprowadzono również minimalną stawkę dla pojazdów od 2,5 t — 229,00 NOK/h. TRANSPORT PASAŻERÓW – wszyscy pracownicy — 218,62 NOK/h (wcześniej 213,62 NOK — wzrost o 5 NOK). INNE BRANŻE – w branżach bez stawek państwowych obowiązują regulacje wynikające z umów zbiorowych lub ustaleń wewnętrznych w firmie. Jeżeli pracodawca nie zmieni stawki: brak dostosowania płac do obowiązujących stawek minimalnych może skutkować koniecznością późniejszych dopłat z odsetkami oraz odszkodowaniami na rzecz pracownika. Nieprawidłowości można zgłaszać anonimowo do Ministerstwa Pracy. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no Nowe Stawki Minimalne – Porównanie Branża Stan od 15.06.2025 Poprzednia stawka Różnica Budowlana – Wykwalifikowani 264,32 NOK 250,30 NOK +14,02 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani z 1 rokiem doświadczenia 249,00 NOK 235,80 NOK +13,20 NOK Budowlana – Niewykwalifikowani bez doświadczenia 239,61 NOK 226,90 NOK +12,71 NOK Budowlana – Poniżej 18 lat 162,44 NOK 153,83 NOK +8,61 NOK Przemysł elektryczny – Wykwalifikowani 270,45 NOK 257,79 NOK +12,66 NOK Przemysł elektryczny – Pozostali pracownicy 241,77 NOK 229,11 NOK +12,66 NOK Sprzątanie – powyżej 18 lat 236,54 NOK 227,54 NOK +9,00 NOK Sprzątanie – poniżej 18 lat 185,55 NOK 176,55 NOK +9,00 NOK Noclegi i gastronomia – powyżej 20 lat / powyżej 18 lat z 4 mies. doświadczenia 204,79 NOK 197,79 NOK +7,00 NOK Stoczniowy – Wykwalifikowani 216,79 NOK 211,79 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Specjaliści 207,14 NOK 202,14 NOK +5,00 NOK Stoczniowy – Pomocnicy 197,61 NOK 192,61 NOK +5,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat do 12 tygodni 162,90 NOK 155,90 NOK +7,00 NOK Rolnictwo – Sezonowi powyżej 18 lat 12 tyg. – 6 mies. 168,40 NOK 161,40 NOK +7,00 NOK Przemysł rybny – Wykwalifikowani 240,96 NOK 231,15 NOK +9,81 NOK Przemysł rybny – Pracownicy produkcji 225,96 NOK 216,15 NOK +9,81 NOK Transport drogowy towarów – pojazdy powyżej 3,5 t 229,00 NOK 222,00 NOK +7,00 NOK Transport
Jak rozliczyć wynagrodzenie za 1 i 17 maja w Norwegii?
Maj już za nami, ale w firmach księgowych nadal trwa rozliczanie wynagrodzeń za ten miesiąc. To dobry moment, żeby przypomnieć, jak traktować dwa ważne dni w norweskim kalendarzu – 1 maja (Święto Pracy) i 17 maja (Dzień Konstytucji). Zasady zależą od rodzaju zatrudnienia, grafiku pracy i tego, na jaki dzień tygodnia przypada święto. Brzmi zawile? Spokojnie – postaramy się to wyjaśnić bez zbędnych księgowych zaklęć. Dla pracowników zatrudnionych na stałą pensję miesięczną (FASTLØNN), 1 i 17 maja są zawsze dniami płatnymi – niezależnie od tego, czy wypadają w tygodniu, sobotę, czy inny dzień. Sprawa wygląda trochę inaczej w przypadku pracowników zatrudnionych na stawkę godzinową (TIMELØNN). Dla nich te dni są płatne tylko wtedy, jeśli normalnie mieliby wtedy pracować – czyli zgodnie z grafikiem byłby to ich dzień pracy. Warto pamiętać, że w Norwegii sobota uznawana jest za dzień roboczy. Jeśli więc firma działa od poniedziałku do soboty (jak często bywa np. w budownictwie), i pracownik miałby zaplanowaną dniówkę właśnie w sobotę 1 lub 17 maja, to należy się mu normalne wynagrodzenie. Z kolei jeśli soboty są u niego wolne (np. w systemie pracy „co druga sobota wolna”), a święto przypada akurat na wolną sobotę, to taki dzień nie jest płatny. Jeśli pracownik rzeczywiście stawi się w pracy 1 lub 17 maja – niezależnie od tego, czy to dzień roboczy, sobota czy inny dzień tygodnia – należy mu się dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 50% stawki. To forma rekompensaty za pracę w święto. Jeżeli natomiast święto przypada na sobotę, a firma pracuje tylko od poniedziałku do piątku (jak w przypadku wielu biur), to dzień ten nie jest płatny, bo pracownik i tak miałby wtedy wolne. To samo dotyczy sytuacji, gdy 1 lub 17 maja wypadają w niedzielę albo w inne ustawowe święto (tzw. „czerwony dzień”) – w takich przypadkach dzień również nie jest płatny. W przypadku osób zatrudnionych na część etatu, wynagrodzenie za 1 i 17 maja wypłacane jest proporcjonalnie – zgodnie z procentowym wymiarem etatu, który widnieje w umowie. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
VOEC – obowiązki zagranicznych firm wobec norweskiego podatku VAT
Tabela VOEC Kryterium Rejestracja VOEC Zwykła rejestracja VAT Zakres Towary o niskiej wartości i usługi cyfrowe (B2C) Szeroki zakres sprzedaży (B2B i B2C) Obowiązek lokalnego przedstawiciela VAT Nie Tak Częstotliwość raportowania VAT Kwartalna Dwumiesięczna Opłaty celne Brak (dla towarów < 3000 NOK) Mogą wystąpić Numer identyfikacyjny Numer VOEC Numer VAT norweski Jeśli prowadzisz firmę sprzedającą towary lub usługi cyfrowe konsumentom w Norwegii, możliwe, że podlegasz obowiązkowi rejestracji w systemie VOEC (VAT on E-Commerce). Schemat ten wprowadzono, aby uprościć pobór podatku VAT od sprzedaży towarów o niskiej wartości i usług dostarczanych drogą elektroniczną. Co ważne – nie jest to dobrowolny system, ale obowiązek prawny dla firm, które spełniają określone warunki. Czym jest VOEC? VOEC to uproszczony system raportowania podatku VAT dla zagranicznych przedsiębiorców sprzedających bezpośrednio norweskim konsumentom: · Towary o niskiej wartości – produkty fizyczne o wartości poniżej 3000 NOK (bez kosztów wysyłki i ubezpieczenia). · Usługi dostarczane zdalnie – produkty cyfrowe takie jak e-booki, oprogramowanie, platformy streamingowe, kursy online. Program VOEC nie obejmuje m.in. żywności, alkoholu, leków, antyków ani towarów objętych zakazem lub ograniczeniami importowymi w Norwegii. Kto musi się zarejestrować? Rejestracja w systemie VOEC jest obowiązkowa dla zagranicznych firm, które: · Sprzedają towary lub usługi bezpośrednio konsumentom w Norwegii, · Osiągają sprzedaż przekraczającą 50 000 NOK w ciągu 12 miesięcy. Możliwa jest także rejestracja dobrowolna przed osiągnięciem progu, co może ułatwić start na norweskim rynku e-commerce. Ważne: obowiązek rejestracji może również dotyczyć pośredników, np. platform sprzedażowych, jeśli są traktowani jako dostawcy w rozumieniu prawa. Firma może być zarejestrowana tylko w jednym z tych systemów – VOEC lub standardowym. Wybór odpowiedniej formy zależy od rodzaju działalności i planowanej sprzedaży. Jak działa rozliczenie VAT w VOEC? Po rejestracji firma otrzymuje unikalny numer VOEC. Sprzedawca ma obowiązek: · Naliczać norweski podatek VAT (standardowo 25%) w momencie sprzedaży, · Uwzględnić VAT w cenie widocznej dla klienta, · Składać kwartalne deklaracje VAT do norweskich organów podatkowych, · Przesyłać pobrany VAT bezpośrednio do Skatteetaten (urzędu skarbowego). System ten umożliwia sprawną obsługę przesyłek – towary objęte VOEC nie są zatrzymywane na granicy i nie podlegają opłatom celnym, o ile ich wartość nie przekracza 3000 NOK za sztukę. Dlaczego warto działać zgodnie z VOEC? · Zgodność z norweskim prawem – przekroczenie progu sprzedaży bez rejestracji może skutkować sankcjami finansowymi. · Uproszczone procedury VAT – bez potrzeby lokalnego przedstawiciela podatkowego. · Brak opłat celnych – dla towarów objętych systemem VOEC. · Większa konkurencyjność – prostszy proces zakupu dla norweskiego konsumenta. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Bezpieczeństwo w firmie i na budowie – poznaj wymagane plany
Cecha HMS-plan SHA-plan Zakres Cała działalność firmy Konkretny projekt budowlany Obowiązek opracowania Każda firma zatrudniająca pracowników Inwestor (byggherre) w projektach budowlanych Cel Ochrona zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy Zarządzanie ryzykiem na placu budowy Podstawa prawna Kodeks pracy (Arbeidsmiljøloven) Byggherreforskriften W Norwegii kwestie bezpieczeństwa i higieny pracy są bardzo precyzyjnie uregulowane. W zależności od rodzaju działalności, firmy zobowiązane są do opracowania odpowiednich planów BHP – HMS-planu lub SHA-planu. Choć oba dokumenty dotyczą bezpieczeństwa, ich zakres, cel i obowiązek opracowania znacząco się różnią. HMS-plan – bezpieczeństwo w codziennej działalności firmy HMS-plan to dokument wymagany w każdej norweskiej firmie zatrudniającej pracowników – niezależnie od branży. Obejmuje całokształt działań firmy i stanowi podstawę systemu zarządzania zdrowiem, środowiskiem i bezpieczeństwem w miejscu pracy. Celem HMS-planu jest ochrona pracowników poprzez zapobieganie wypadkom, eliminowanie zagrożeń oraz promowanie bezpiecznych i zdrowych warunków pracy. W skład dokumentu wchodzą m.in.: analiza ryzyka związanego z codzienną pracą, procedury awaryjne, zasady BHP, plan szkoleń oraz harmonogram kontroli stanowisk pracy. Obowiązek jego opracowania wynika z norweskiego kodeksu pracy (Arbeidsmiljøloven) i dotyczy wszystkich firm zatrudniających personel – od firm budowlanych po sklepy i biura. SHA-plan – bezpieczeństwo na placu budowy Z kolei SHA-plan to dokument tworzony wyłącznie na potrzeby konkretnego projektu budowlanego. Za jego opracowanie odpowiada inwestor (byggherre), który zgodnie z przepisami Byggherreforskriften musi zadbać o właściwe zarządzanie ryzykiem na każdym etapie budowy. Plan ten obejmuje identyfikację zagrożeń związanych z pracami budowlanymi, środki zapobiegawcze (np. dotyczące prac wysokościowych, wykopów, maszyn), zasady współpracy pomiędzy wykonawcami oraz procedury awaryjne dostosowane do realiów danej budowy. SHA-plan jest obowiązkowy zawsze wtedy, gdy projekt budowlany angażuje więcej niż jednego wykonawcę lub wiąże się z podwyższonym ryzykiem. Podsumowanie: · HMS-plan dotyczy całej firmy i jest wymagany, gdy zatrudniani są pracownicy. · SHA-plan odnosi się do konkretnej budowy i sporządzany jest przez inwestora. · Oba dokumenty mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa pracy i zmniejszenie ryzyka wypadków – tyle że w różnych kontekstach prawnych i operacyjnych. Nieprzestrzeganie obowiązków związanych z HMS i SHA może prowadzić do poważnych konsekwencji – zarówno prawnych, jak i finansowych. Dlatego warto nie tylko je opracować, ale także regularnie aktualizować i wdrażać w praktyce. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Zbliża się sezon urlopowy! Sprawdź, jak zadbać o swoje wolne dni
Wraz ze zbliżającym się okresem letnim wielu pracowników w Norwegii zaczyna planować swoje wakacje. Warto więc przypomnieć sobie, jakie zasady dotyczą urlopu i w jaki sposób zadbać o jego prawidłowe wykorzystanie. Norweskie przepisy, a dokładnie Ustawa o Urlopach (Ferieloven), jasno regulują te kwestie. Każdy zatrudniony ma prawo do 25 dni roboczych urlopu rocznie, a osoby powyżej 60. roku życia otrzymują dodatkowe 6 dni wolnego. Urlop powinien zostać wykorzystany w roku, w którym przysługuje, a pracodawca jest zobowiązany tak zorganizować pracę, aby pracownicy mogli swobodnie korzystać z przysługujących im dni wolnych. Bardzo istotne jest również, by sam pracownik odpowiednio wcześniej zaplanował swój wypoczynek. Czasami jednak zdarzają się sytuacje, w których nie ma możliwości skorzystania z urlopu zgodnie z planem. W przypadku choroby lub innych poważnych zdarzeń losowych istnieje prawo do przeniesienia niewykorzystanych dni na kolejny rok — pod warunkiem, że powód ten zostanie udokumentowany. Dodatkowo pracownik może uzgodnić z pracodawcą przeniesienie niewykorzystanego urlopu, podpisując stosowną pisemną umowę. W takiej sytuacji można przenieść maksymalnie 12 dni niewykorzystanego wolnego. Po stronie pracodawcy leży obowiązek przypominania o konieczności wykorzystania urlopu, umożliwienia jego realizacji oraz odpowiedniego dokumentowania ustaleń dotyczących przenoszenia niewykorzystanych dni. Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu i nie podpisze umowy o jego przeniesieniu, w przypadku zakończenia pracy ma prawo do otrzymania ekwiwalentu finansowego za niewykorzystane dni wolne. Jednak dopóki trwa zatrudnienie, przepisy zabraniają zamiany urlopu na dodatkową wypłatę — czas wolny ma służyć regeneracji, a nie być traktowany jak element wynagrodzenia. 𝐓𝐎𝐏𝐍𝐎𝐑 𝐑𝐄𝐆𝐍𝐒𝐊𝐀𝐏 𝐀𝐒 Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no www.topnor.no
Norweski Inspektorat Pracy – kontrole 2025
W 2025 roku Arbeidstilsynet (Norweski Inspektorat Pracy) skoncentruje się na przeprowadzaniu szczegółowych kontroli w sektorze budowlanym. Oto kilka rad, jak przygotować swoją firmę na nadchodzące kontrole: Skup się na zdrowiu pracowników: Dotychczas inspektorat koncentrował się głównie na zapobieganiu wypadkom, jednak teraz szczególną uwagę poświęci chorobom zawodowym, takim jak nowotwory i schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Przeanalizuj czynniki ryzyka: Będą prowadzone szczegółowe kontrole dotyczące identyfikacji i minimalizacji ryzyka zdrowotnego w miejscu pracy, dlatego warto dokonać audytu ryzyka zdrowotnego. Dbaj o ochronę przed substancjami niebezpiecznymi: Inspektorzy będą sprawdzać, czy pracodawcy wiedzą, jak zapobiegać ekspozycji na substancje rakotwórcze, takie jak azbest czy pył krzemionkowy. Skup się na ergonomii: Będą kontrolowane procedury związane z zapobieganiem schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego. Dobrze jest zainwestować w ergonomiczne stanowiska pracy i technologie ułatwiające pracownikom wykonywanie ich obowiązków. Zapewnij odpowiednie warunki pracy: Inspektorat sprawdzi przestrzeganie przepisów dotyczących wynagrodzeń, czasu pracy, ale także zapewnienia odpowiednich warunków socjalnych, takich jak czyste toalety i miejsce odpoczynku. Zwalczaj nielegalne zatrudnienie: Inspektorzy będą identyfikować przypadki pracy na czarno i innych form nielegalnego zatrudnienia. Ważne jest, aby unikać takich sytuacji i zadbać o zgodność z przepisami. Obszar kontroli Opis 1. Zwalczanie nielegalnego zatrudnienia i oszustw – Identyfikacja przypadków pracy na czarno oraz innych form nielegalnego zatrudnienia.– Współpraca z innymi instytucjami w celu zwalczania przestępczości w środowisku pracy. 2. Zapobieganie ekspozycji na substancje rakotwórcze i chemiczne – Sprawdzenie, czy pracodawcy są świadomi ryzyka związanego z narażeniem na substancje rakotwórcze (np. azbest, pył krzemionkowy).– Weryfikacja wprowadzenia odpowiednich środków ochrony zdrowia pracowników. 3. Zapewnienie odpowiednich warunków pracy – Kontrola przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy, wynagrodzeń oraz innych warunków zatrudnienia.– Weryfikacja, czy pracodawcy zapewniają pracownikom odpowiednie warunki socjalne (np. czyste toalety, miejsce do odpoczynku). 4. Zapobieganie schorzeniom układu mięśniowo-szkieletowego – Ocena działań pracodawców w zakresie identyfikacji i minimalizacji czynników ryzyka powodujących schorzenia mięśniowo-szkieletowe.– Weryfikacja stosowania ergonomicznych stanowisk pracy i technologii wspierających pracowników. 5. Zwalczanie wypadków przy pracy – Kontynuacja działań na rzecz zapobiegania wypadkom, zwłaszcza podczas pracy na wysokościach oraz przy zabezpieczeniach przed upadkami.– Sprawdzenie stosowania odpowiednich środków ochrony osobistej i przestrzegania procedur bezpieczeństwa. TOPNOR REGNSKAP AS Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173 post@topnor.no
Obowiązek prowadzenia księgowości projektowej – Prosjektregnskap
Nowy rok to doskonały moment na przypomnienie o obowiązku prowadzenia księgowości projektowej dla firm realizujących prace budowlane i konstrukcyjne. Firmy zobowiązane do prowadzenia księgowości, które realizują fizycznie kierowane zlecenia budowlane lub konstrukcyjne, muszą prowadzić księgowość projektu dla zleceń na własny rachunek lub na rachunek osób trzecich, jeżeli cena oferty/szacowana wartość sprzedaży przekracza 620 140 NOK + MVA (wg wskaźnika 5G na dzień dzisiejszy). Dotyczy to również sytuacji, gdy przedsiębiorstwo nie zatrudnia własnych pracowników, lecz korzysta wyłącznie z usług podwykonawców w zakresie wykonywania prac fizycznych związanych z budową lub konstrukcją. Podwykonawcy będą również zobowiązani do prowadzenia rozliczeń projektu, jeżeli cena ofertowa lub obliczona wartość sprzedaży przekroczy limit kwotowy. W związku z tym wszystkie przedsiębiorstwa wykonujące prace na budynkach lub konstrukcjach muszą prowadzić rachunkowość projektu po osiągnięciu limitu kwoty. Oznacza to, że dokumenty firmowe muszą być oznaczone na projekty, w tym: – faktury przychodowe, – faktury/kvitteringi kosztowe(materialy, podwykonawcy, inne koszty bezpośrednie), – pensje pracowników. W tym celu trzeba podnieść pakiet Tripletexa na wyższy, który zawiera moduł Projekty. Od momentu wejścia w obowiązek księgowości projektowej – oznaczać trzeba wszystko – również mniejsze projekty. Warto wspomnieć, iż dokumentacja potrzebna do stworzenia księgowości projektowej musi być przechowywana przez firmę przez 10 lat. Dodatkowe dokumenty, które dotyczą projektu i muszą być przechowywane w firmie, to np.: – kontrakty budowlane, – dokumentacja czasu pracy (timelister) – oferty i wyliczenia danego projektu, – kontrakty z podwykonawcami, Firmy, które działają pod jednym zleceniodawcą (fakturują sumarycznie na wyższe kwoty niż w limicie) ale na różnych mniejszych projektach, muszą to odpowiednio oznaczać na fakturach przychodowych aby nie było wątpliwości, że praca dotyczy kilku mniejszych projektów – obowiązek projektowy ich wtedy nie dotyczy. Obowiązkiem właściciela firmy jest poinformowanie firmy księgowej, od kiedy ma rozpocząć księgowość projektową. gdyż firmy księgowe nie mają wglądu do umów i ofert jakie są zawierane więc nie mają możliwości tego kontrolować. Poniżej dane, które muszą otrzymać firmy księgowe: – nr projektu, – imię, nazwisko, adres, ewentualny nazwa firmy nr organizacyjny zleceniodawcy, – zakres działalności na projekcie, – datę rozpoczęcia i zakończenia projektu Masz pytania? Skontaktuj się z nami! Jeśli masz wątpliwości dotyczące obowiązku prowadzenia księgowości projektowej, skontaktuj się z naszym biurem. Pomożemy Ci w prawidłowym prowadzeniu ksiąg rachunkowych i dostosowaniu firmy do wymogów prawnych w Norwegii. Twoje Autoryzowane Biuro Księgowe +47 939 82 173post@topnor.nowww.topnor.no