Norwegia 2026: nowe zasady pracy po 70 roku życia
Od 1 stycznia 2026 roku w Norwegii weszły w życie istotne zmiany dotyczące limitów wieku w zatrudnieniu, które mają na celu wydłużenie aktywności zawodowej osób starszych. Nowe przepisy wpływają zarówno na pracowników, jak i na przedsiębiorców, którzy muszą dostosować swoje procedury kadrowe oraz dokumentację pracowniczą do aktualnych regulacji. Zgodnie z norweską ustawą o środowisku pracy (Working Environment Act – WEA), rozwiązanie stosunku pracy ze względu na wiek jest obecnie możliwe dopiero po ukończeniu 72 lat. Oznacza to, że osiągnięcie 70. roku życia nie stanowi już podstawy do zakończenia zatrudnienia. Pracownik, który chce kontynuować pracę po tym wieku, może to zrobić, o ile nadal spełnia wymagania swojego stanowiska. Pracodawca nie ma prawa zwolnić pracownika wyłącznie z powodu wieku, co wpisuje się w szerszą politykę państwa zachęcającą do dłuższej aktywności zawodowej. Jedną z kluczowych zmian jest także ograniczenie możliwości ustalania przez firmy własnych limitów wieku. Dotychczas część przedsiębiorstw stosowała wewnętrzne regulacje przewidujące zakończenie zatrudnienia np. po ukończeniu 70 lat. Od 2026 roku takie rozwiązania są dopuszczalne jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy są uzasadnione względami zdrowotnymi lub bezpieczeństwa pracy. Dotyczy to przede wszystkim stanowisk wymagających szczególnych zdolności fizycznych lub psychicznych, wiążących się z dużym obciążeniem albo takich, w których stan zdrowia pracownika może mieć wpływ na bezpieczeństwo innych. Każdy taki limit musi być obiektywnie uzasadniony i proporcjonalny, co w praktyce oznacza, że większość firm będzie musiała zrezygnować z dotychczasowych ograniczeń wiekowych. Wprowadzono również okres przejściowy dla układów zbiorowych pracy. Jeżeli przewidywały one niższy limit wieku, mogą obowiązywać do czasu ich wygaśnięcia, jednak nie dłużej niż do 1 stycznia 2029 roku. Nowe przepisy dotyczą przy tym pracowników, którzy ukończą 70 lat po 1 stycznia 2026 roku. Zmiany objęły także sektor publiczny oraz członków Norweskiego Funduszu Emerytalnego Służby Publicznej (Statens pensjonskasse). W ich przypadku limit wieku został podniesiony z 70 do 72 lat, a dodatkowo wprowadzono możliwość kontynuowania zatrudnienia nawet do 75. roku życia, pod warunkiem spełniania wymagań stanowiska. Jednocześnie utrzymano tzw. absolutny limit wieku obowiązujący w administracji państwowej. Wraz z podniesieniem limitów wieku wprowadzono również korekty w systemie emerytalnym. Nowe regulacje mają zapobiec sytuacji, w której wydłużenie aktywności zawodowej prowadziłoby do obniżenia przyszłych świadczeń. W praktyce oznacza to, że emerytura jest wyliczana tak, jakby zmiany w limitach wieku nie miały miejsca, dzięki czemu pracownicy sektora publicznego nie powinni odczuć negatywnych skutków tych reform. Warto jednak zwrócić uwagę na ograniczenia dotyczące zasiłku chorobowego (sykepenger). Po ukończeniu 67 lat prawo do tego świadczenia jest ograniczone – może ono być wypłacane maksymalnie przez 60 dni w ciągu 12 miesięcy, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów dochodowych. Po ukończeniu 70. roku życia prawo do zasiłku chorobowego wygasa całkowicie. Oznacza to, że osoba kontynuująca pracę w tym wieku, w przypadku choroby, nie otrzyma świadczenia ani od pracodawcy, ani z systemu NAV, co może prowadzić do braku dochodu, jeśli nie pobiera jeszcze emerytury. Z perspektywy przedsiębiorców nowe przepisy oznaczają konieczność aktualizacji dokumentacji i procedur wewnętrznych. W szczególności należy zweryfikować umowy o pracę, regulaminy, podręczniki pracownicze oraz zapisy w układach zbiorowych. Istotne jest także odpowiednie planowanie zatrudnienia pracowników w wieku emerytalnym, ponieważ coraz więcej osób decyduje się na dalszą aktywność zawodową. Podsumowując, zmiany wprowadzone od 2026 roku mają na celu dostosowanie rynku pracy do starzejącego się społeczeństwa i umożliwienie dłuższej pracy. Jednocześnie wydłużenie aktywności zawodowej nie zawsze idzie w parze z pełną ochroną socjalną, szczególnie w zakresie świadczeń chorobowych. Dlatego zarówno pracodawcy, jak i pracownicy powinni dobrze znać nowe zasady i świadomie planować dalszą karierę zawodową. Nowy limit wieku Od 1 stycznia 2026 roku rozwiązanie stosunku pracy ze względu na wiek jest możliwe dopiero po ukończeniu 72 lat. Osiągnięcie 70 lat nie stanowi już podstawy do zakończenia zatrudnienia. Wewnętrzne limity firm Firmy mogą stosować niższe limity wieku tylko w wyjątkowych przypadkach uzasadnionych zdrowiem lub bezpieczeństwem pracy. Układy zbiorowe Dotychczasowe limity wieku w układach zbiorowych mogą obowiązywać do ich wygaśnięcia, maksymalnie do 1 stycznia 2029 roku. Sektor publiczny W sektorze publicznym limit wieku podniesiono z 70 do 72 lat, a w niektórych przypadkach możliwa jest praca do 75 roku życia. Emerytura Zmieniono zasady naliczania emerytur tak, aby wydłużenie aktywności zawodowej nie powodowało obniżenia świadczeń. Zasiłek chorobowy Po ukończeniu 67 lat zasiłek chorobowy przysługuje maksymalnie przez 60 dni w ciągu 12 miesięcy. Po ukończeniu 70 lat prawo do zasiłku wygasa całkowicie. Obowiązki przedsiębiorców Pracodawcy muszą zaktualizować umowy, regulaminy, dokumentację kadrową oraz procedury zatrudniania pracowników w wieku emerytalnym. Źródła: • NAV – Norwegian Labour and Welfare Administration (informacje o zasiłku chorobowym – sykepenger) • Norwegian National Insurance Act (Folketrygdloven) • Working Environment Act (Arbeidsmiljøloven) – §15-13 • Arbeidstilsynet – informacje o limitach wieku w zatrudnieniu • Statens pensjonskasse – przepisy dotyczące emerytur w sektorze publicznym Jako autoryzowane biuro księgowe, Topnor Regnskap AS specjalizuje się w obsłudze firm jednoosobowych (ENK) oraz spółek AS. Nasz zespół tworzą doświadczeni specjaliści, którzy doskonale znają norweski system podatkowy i prawny, dzięki czemu zapewniamy kompleksowe wsparcie na każdym etapie prowadzenia działalności – od zakładania firmy, przez bieżącą księgowość i rozliczenia, aż po doradztwo podatkowe i finansowe. Stawiamy na indywidualne podejście, sprawną komunikację oraz praktyczne rozwiązania dopasowane do potrzeb przedsiębiorców. Pomagamy nie tylko w realizacji obowiązków księgowych, ale również w bezpiecznym i świadomym rozwoju biznesu. Zapraszamy do kontaktu i współpracy. Topnor Regnskap AS – polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii www.topnor.nopost@topnor.no+47 939 82 173
